Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển nhân lực trong tổ chức công. Phương pháp nghiên cứu Chương 3. Thực trạng Phát triển nhân lực tại cơ quan Kho bạc nhà nước Hà Nội Chương 4.
Phương hướng và giải pháp phát triển nhân lực tại cơ quan Kho bạc nhà nước Hà Nội 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC TRONG TỔ CHỨC CÔNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Chất lượng nguồn nhân lực là vấn đề hết sức quan trọng trong nền kinh tế của nước ta. Đã có những công trình nghiên cứu, đề tài khoa học, bài viết về phát triển nhân lực của nhiều tác giả như: - Nguyễn Ngọc Quang, 2014, với đề tài Luận văn Thạc sỹ “Nâng cao chất lượng nhân lực tại KBNN Thái Nguyên”. Đề tài nghiên cứu, đánh giá thực trạng phát triển nhân lực tại KBNN Thái Nguyên, qua đó đưa ra những giải pháp, kiến nghị, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển nhân lực tại KBHN đáp ứng yêu cầu phát triển trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế.
- Phạm Thị Thu Hường, 2015, với đề tài Luận văn Thạc sỹ “Nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực tại KBNN Hải Dương”. Đề tài đã khái quát được các vấn đề lý luận về đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực nói chung và nghiên cứu thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực tại KBNN Hải Dương để từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng công tác đào tạo, bồi đưỡng nguồn nhân lực KBNN Hải Dương. - Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước KHXH 05-03 (GS-TS. Nguyễn Phú Trọng làm chủ nhiệm đề tài) “Luận chứng khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước” là một tài liệu được tham khảo hữu ích trong việc nghiên cứu về nguồn nhân lực trong khối hành chính sự nghiệp.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Với nội dung phát triển nhân lực tại KBHN, hiện nay chỉ có một số bài viết liên quan đến vấn đề đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tuy nhiên các bài viết chỉ gói gọn nội dung bài báo, báo cáo tham luận, đề cập đến phạm vi hẹp của KBHN, chưa đi sâu đánh giá toàn diện thực trạng công tác phát triển nhân lực và đề xuất quan điểm, định hướng và giải pháp để phát triển nhân lực tại cơ quan KBHN. Vì vậy, đề tài “Phát triển nhân lực tại cơ quan Kho bạc Nhà nước Hà Nội” là đề tài không trùng lặp với các tài liệu, đề tài khác về lý luận, thực tiễn và nội dung nghiên cứu. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NHÂN LỰC TRONG TỔ CHỨC CÔNG 1. Các khái niệm - Nguồn nhân lực: C.
Mác đề cập tới vấn đề nguồn nhân lực với tư cách là con người trong quá trình sản xuất.Mác viết: "Những thời đại kinh tế khác nhau không phải ở chỗ chúng sản xuất ra cái gì mà là ở chỗ chúng sản xuất bằng cách nào, với những tư liệu lao động nào" (C.Ăng-ghen toàn tập, 1993, trang 241). Theo đó, phương thức sản xuất là cách mà con người thực hiện việc sản xuất của cải, vật chất. Lực lượng sản xuất có sự thống nhất cơ hữu giữa tư liệu sản xuất và người sử dụng tư liệu (nguồn nhân lực, yếu tố con người) để sản xuất ra của cải vật chất. Nguồn nhân lực được hiểu là số dân và chất lượng con người, bao gồm cả thể chất và tinh thần, sức khỏe và trí tuệ, năng lực, phẩm chất và đạo đức của người lao động (Nick Moore, 1980).
Vậy, đối với một tổ chức, thì nguồn nhân lực được hiểu là con người với năng lực lao động, kinh nghiệm, kiến thức cần thiết thực hiện sứ mệnh, nhiệm vụ đề ra của tổ chức, duy trì sự phát triển và tồn tại của tổ chức đó. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Nhân lực: Nhân lực là sức lực con người, nằm trong mỗi con người và làm cho con người hoạt động. Sức lực đó ngày càng phát triển cùng với sự phát triển của cơ thể con người và đến một mức độ nào đó, con người đủ điều kiện tham gia vào quá trình lao động - Con người có sức lao động (Giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực, 2012). - Nhân lực trong tổ chức công: Nhân lực trong tổ chức công là một bộ phận của nguồn nhân lực vì vậy “nhân lực trong tổ chức công” có các đặc trưng chung của nguồn nhân lực như đã nêu, ví dụ: là nguồn lực của con người trong xã hội, con người vừa là chủ thể vừa là đối tượng của nguồn nhân lực.
Để “phát triển nhân lực trong tổ chức công” cần áp dụng các biện pháp chung của phát triển nguồn nhân lực như: xây dựng kế hoạch, tuyển chọn, sử dụng, thu hút, đánh giá,… Tuy nhiên cũng có những mục tiêu, yêu cầu, nội dung, biện pháp riêng. Cơ quan nhà nước là tổ chức đặc thù, thực hiện nhiệm vụ, sứ mệnh được Nhà nước và Nhân dân giao phó. Nhân lực của cơ quan QLNN là toàn thể cán bộ, công chức với năng lực hiện có và tiềm năng phát triển trong tương lai theo hướng đáp ứng yêu cầu chiến lược của tổ chức đó trong từng giai đoạn, thời kỳ phát triển. Từ các luận điểm trên, có thể đưa ra khái niệm “Nhân lực KBHN” như sau: Nhân lực KBHN là nguồn lực con người có trình độ, kiến thức, năng lực hoặc tiềm năng tham gia hoạt động tác nghiệp, quản lý, để duy trì và phát triển cơ quan Kho bạc Nhà nước Hà nội.
- Phát triển nhân lực: Nguồn nhân lực của đất nước nói chung, của cơ quan, tổ chức, đều cần được phát triển. Phát triển Nhân lực là các hoạt động đầu tư nhằm tạo ra 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nguồn nhân lực với số lượng và chất lượng đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, đồng thời đảm bảo sự phát triển của mỗi cá nhân (Yoshihara Kunio, 1999). Vận dụng vào Hệ thống KBNN, phát triển nhân lực KBHN là hoạt động đầu tư nhằm tạo ra nguồn nhân lực với số lượng và chất lượng đáp ứng nhu cầu phát triển của đơn vị, đồng thời đảm bảo sự phát triển của mỗi cá nhân tại KBNN Hà Nội. Vai trò của phát triển nhân lực trong tổ chức công Nhân lực là một thành phần không thể thiếu trong bất cứ một tổ chức nào.
Không một tổ chức nào có thể tồn tại và phát triển nếu nhân lực của tổ chức đó không đáp ứng được nhu cầu về nhân lực của tổ chức trong mỗi thời điểm, giai đoạn cụ thể. Bởi vậy công tác phát triển nhân lực luôn là yếu tố then chốt, điều kiện cần để duy trì và phát triển tổ chức công. Trong các nguồn tài nguyên vật chất và phi vật chất của một tổ chức nguồn nhân lực và nguồn lực tài chính là hai yếu tố vô cùng quan trọng. Với tính chất đặc thù là cơ quan hành chính nhà nước, đối với KBHN nhân lực đóng vai trò quan trọng trong mọi hoạt động.
Theo “Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011 - 2020” đã xác định một mục tiêu gắn với phát triển nhân lực công như: có tầm vóc, thể trạng tốt, ý chí, năng lực và đạo đức, năng động, chủ động, sáng tạo, phát triển toàn diện về trí tuệ, có tri thức và kỹ năng nghề nghiệp,… Cùng với việc phấn đấu đạt được các mục tiêu nêu trên, phát triển nhân lực trong tổ chức công những năm tới cần hướng đến một số mục tiêu, yêu cầu cụ thể như: tăng cường trình độ, năng lực của CBCC; nâng cao hiệu quả làm việc của CBCC; tạo ra những tài năng thật sự trong đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức; biến đổi năng lượng trong mỗi cán bộ, công chức, viên chức để có được hiệu suất lao động ngày càng cao hơn; phát triển nhân lực công để xây dựng, đạt đến một chế độ công vụ “Chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động, minh bạch, hiệu quả”. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Phát triển nhân lực nên được xem như chiến lược quan trọng cho việc phát triển nguồn lực cốt lõi của tổ chức bao gồm việc đảm bảo nguồn lực cho từng giai đoạn, có tính kế thừa và phát huy, luôn đảm bảo sự cân bằng và ổn định. Phát triển nhân lực không đơn giản là đảm bảo số lượng nhân lực (đủ chỉ tiêu), bảo đảm cho tổ chức có được đúng người đúng việc, tạo sự gắn kết trong tập thể lao động. Linh hoạt trong việc điều động để đáp ứng yêu cầu phát triển của tổ chức trong từng thời kỳ.
Điều này được hiểu như một đề án vị trí việc làm bám sát thực tế và xu hướng phát triển của đơn vị. Nội dung của phát triển nhân lực 1. Xây dựng kế hoạch phát triển nhân lực Phát triển nhân lực gồm rất nhiều nội dung. Để phát triển nhân lực đúng mục tiêu, phù hợp với sự phát triển của tổ chức cần phải có kế hoạch cụ thể và khả thi.
“Lập Kế hoạch phát triển nhân lực là quá trình nghiên cứu, xác định nhu cầu nguồn nhân lực, đưa ra các chính sách và thực hiện các chương trình, hoạt động bảo đảm cho đơn vị có đủ nguồn nhân lực với các phẩm chất, kỹ năng phù hợp để thực hiện công việc có năng suất, chất lượng và hiệu quả cao” (Phạm Minh Hạc, 1996). Xây dựng kế hoạch phát triển nhân lực tại một tổ chức là quá trình xem xét một cách có hệ thống các nhu cầu về nguồn lực con người để xây dựng các kế hoạch đáp ứng nhằm mục tiêu duy trì và phát triển tổ chức đó. Công tác quy hoạch phải được thực hiện thường niên. Nội dung quy hoạch dựa trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng nhân lực và các dự liệu về thuận lợi, khó khăn trước mắt và lâu dài.
Phát triển về số lượng nhân lực cần bám sát cơ cấu, tổ chức, chức năng nhiệm vụ của tổ chức cũng như các phòng ban trực thuộc. Quá trình lập kế hoạch phát triển nhân lực có thể được chia thành bốn giai đoạn (Trần Kim Dung, 2006). 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Kế hoạch phát triển nhân lực ảnh hưởng trực tiếp tới vấn đề con người, yếu tố nhạy cảm nhất trong mỗi tổ chức, đặc biệt đối với các cơ quan nhà nước. Vì vậy, sự đồng thuận và hỗ trợ của cơ quan chủ quản và bám sát quy hoạch tổng thể của tổ chức.