Phát Triển Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa Tỉnh Bình Định

Khám phá luận văn thạc sĩ về phát triển công nghiệp chế biến dừa tại tỉnh Bình Định, phân tích tiềm năng và cơ hội phát triển bền vững.

• Tác giả: Phạm Văn Bình
• Người hướng dẫn: GS. Trương Bá Thanh
• Trường học: Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh tế phát triển
• Đề tài: Phát Triển Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN
• 1.1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN
• 1.2. ĐẶC ĐIỂM CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN
• 1.3. MỘT SỐ CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN
• 1.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN DỪA
• 1.5. BÀI HỌC KINH NGHIỆP TỪ NGÀNH DỪA MỘT SỐ NƯỚC
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN DỪA TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÀNH DỪA THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM
• 2.2. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN KINH TẾ VÀ XÃ HỘI BÌNH ĐỊNH
• 2.3. TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN DỪA BÌNH ĐỊNH
• 2.4. TỒN TẠI TRONG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN DỪA
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN DỪA TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. CĂN CỨ ĐỂ XÂY DỰNG GIẢI PHÁP
• 3.2. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN DỪA TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.3. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN DỪA
• 3.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa Tỉnh Bình Định

Ngành công nghiệp chế biến dừa tại tỉnh Bình Định đang dần khẳng định vị thế của mình trong nền kinh tế địa phương. Với diện tích trồng dừa lên tới 9.947 ha, Bình Định chiếm 30% diện tích cây lâu năm của tỉnh. Sản lượng dừa hàng năm đạt trên 81 triệu quả, cho thấy tiềm năng lớn cho phát triển ngành chế biến. Tuy nhiên, hiện tại, sản phẩm chế biến từ dừa vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng sản lượng tiêu thụ. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc phát triển ngành công nghiệp chế biến dừa để nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm và tạo công ăn việc làm cho người dân.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Và Kinh Tế Của Tỉnh Bình Định

Bình Định có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc trồng dừa, với khí hậu nhiệt đới và đất đai màu mỡ. Điều này tạo điều kiện cho cây dừa phát triển mạnh mẽ, cung cấp nguồn nguyên liệu dồi dào cho ngành chế biến.

1.2. Vai Trò Của Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa

Ngành công nghiệp chế biến dừa không chỉ tạo ra sản phẩm tiêu dùng mà còn góp phần vào phát triển kinh tế địa phương. Nó giúp nâng cao thu nhập cho nông dân và tạo ra nhiều việc làm cho lao động địa phương.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa

Mặc dù có nhiều tiềm năng, ngành công nghiệp chế biến dừa tại Bình Định vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Việc tiêu thụ sản phẩm chủ yếu vẫn ở dạng nguyên liệu thô, trong khi sản phẩm chế biến còn hạn chế về số lượng và chất lượng. Hơn nữa, công nghệ chế biến lạc hậu và thiếu sự đầu tư từ các doanh nghiệp cũng là một trong những nguyên nhân cản trở sự phát triển.

2.1. Thiếu Nguồn Vốn Đầu Tư Cho Ngành Chế Biến

Nhiều doanh nghiệp chế biến dừa tại Bình Định gặp khó khăn trong việc huy động vốn đầu tư cho công nghệ và thiết bị hiện đại. Điều này dẫn đến việc sản phẩm chế biến không đạt tiêu chuẩn chất lượng cao.

2.2. Thị Trường Tiêu Thụ Hạn Chế

Thị trường tiêu thụ sản phẩm chế biến từ dừa còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào một số sản phẩm truyền thống. Điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm dừa chế biến trên thị trường.

III. Phương Pháp Phát Triển Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa Tại Bình Định

Để phát triển ngành công nghiệp chế biến dừa, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc áp dụng công nghệ mới, nâng cao tay nghề cho người lao động và mở rộng thị trường tiêu thụ là những yếu tố quan trọng. Đồng thời, cần có chính sách khuyến khích đầu tư từ nhà nước và các tổ chức kinh tế.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Chế Biến Hiện Đại

Việc đầu tư vào công nghệ chế biến hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng giá trị gia tăng cho sản phẩm dừa. Các doanh nghiệp cần được hỗ trợ để tiếp cận công nghệ mới.

3.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Chất Lượng Cao

Đào tạo và nâng cao tay nghề cho người lao động là rất cần thiết. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về công nghệ chế biến dừa để đáp ứng yêu cầu của thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Ngành Chế Biến Dừa

Nghiên cứu cho thấy, việc phát triển ngành công nghiệp chế biến dừa không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Các sản phẩm chế biến từ dừa như dầu dừa, cơm dừa nạo sấy đang được ưa chuộng trên thị trường trong và ngoài nước. Điều này cho thấy tiềm năng lớn cho ngành chế biến dừa tại Bình Định.

4.1. Các Sản Phẩm Chế Biến Từ Dừa Được Thị Trường Đón Nhận

Các sản phẩm như dầu dừa tinh khiết, cơm dừa nạo sấy đang được tiêu thụ mạnh mẽ. Điều này chứng tỏ nhu cầu thị trường đối với sản phẩm chế biến từ dừa là rất lớn.

4.2. Kết Quả Kinh Tế Từ Ngành Chế Biến Dừa

Ngành chế biến dừa đã đóng góp đáng kể vào ngân sách địa phương, tạo ra hàng ngàn việc làm cho người dân và nâng cao thu nhập cho nông dân trồng dừa.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa Tỉnh Bình Định

Ngành công nghiệp chế biến dừa tại Bình Định có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có sự đầu tư đồng bộ từ cả nhà nước và doanh nghiệp. Việc xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho ngành chế biến dừa sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm và tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân.

5.1. Định Hướng Phát Triển Ngành Chế Biến Dừa

Cần xây dựng một chiến lược phát triển rõ ràng cho ngành chế biến dừa, tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

5.2. Tương Lai Ngành Công Nghiệp Chế Biến Dừa

Với sự đầu tư và phát triển đúng hướng, ngành công nghiệp chế biến dừa tại Bình Định có thể trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế của tỉnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành công nghiệp chế biến dừa đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế nông thôn và công nghiệp chế biến nông sản tại Việt Nam, đặc biệt ở tỉnh Bình Định. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê năm 2009, Việt Nam có diện tích trồng dừa khoảng 139.300 ha với sản lượng 1.500 tấn, đứng thứ tám thế giới về diện tích dừa. Bình Định là tỉnh có diện tích dừa lớn thứ ba cả nước với gần 9.947 ha, chiếm 30% diện tích cây lâu năm của tỉnh, sản lượng đạt trên 81 triệu quả mỗi năm. Tuy nhiên, phần lớn dừa tại Bình Định vẫn được tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu thô, trong khi giá trị gia tăng từ công nghiệp chế biến còn rất hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng phát triển công nghiệp chế biến dừa tại Bình Định trong giai đoạn 2006-2010, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển ngành này. Nghiên cứu tập trung vào các yếu tố như nguồn nguyên liệu, số lượng doanh nghiệp, nguồn nhân lực, công nghệ chế biến, vốn đầu tư và thị trường tiêu thụ. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc nâng cao giá trị sản phẩm dừa, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân và đóng góp vào phát triển kinh tế địa phương.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại tỉnh Bình Định, với dữ liệu thu thập từ các cơ quan thống kê, sở ngành liên quan và khảo sát thực tế. Nghiên cứu cung cấp cái nhìn toàn diện về tiềm năng, hạn chế và cơ hội phát triển công nghiệp chế biến dừa, góp phần xây dựng chiến lược phát triển bền vững cho ngành trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết kinh tế phát triển và quản trị công nghiệp chế biến, trong đó có:

• Lý thuyết phát triển công nghiệp chế biến: Nhấn mạnh vai trò của công nghiệp chế biến trong việc gia tăng giá trị sản phẩm nông nghiệp, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
• Mô hình chuỗi giá trị ngành hàng nông sản: Phân tích các khâu từ nguyên liệu đầu vào, chế biến, đến tiêu thụ sản phẩm, nhằm xác định các điểm mạnh, điểm yếu và cơ hội cải tiến.
• Khái niệm về nguồn lực phát triển công nghiệp: Bao gồm nguồn nguyên liệu, vốn, công nghệ và nguồn nhân lực, là các yếu tố quyết định sự phát triển bền vững của ngành.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: công nghiệp chế biến dừa, giá trị gia tăng, tỷ lệ công nghiệp chế biến, nguồn nguyên liệu, công nghệ chế biến, thị trường tiêu thụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với các phương pháp thực chứng, phân tích thống kê, so sánh và nghiên cứu điển hình. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm dữ liệu thống kê từ Cục Thống kê, Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các phòng thống kê huyện Hoài Nhơn và Phù Mỹ, cùng khảo sát thực tế tại các doanh nghiệp chế biến dừa trên địa bàn tỉnh.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu phi xác suất, tập trung vào các doanh nghiệp tiêu biểu trong ngành chế biến dừa tại Bình Định. Phân tích dữ liệu sử dụng các công cụ thống kê mô tả, phân tích xu hướng phát triển, so sánh tỷ lệ công nghiệp chế biến và giá trị gia tăng qua các năm từ 2006 đến 2010.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong giai đoạn 2006-2010, tập trung đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển công nghiệp chế biến dừa tại Bình Định.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn nguyên liệu dồi dào nhưng chưa được khai thác hiệu quả: Bình Định có diện tích dừa gần 9.947 ha, sản lượng trên 81 triệu quả/năm, chiếm 30% diện tích cây lâu năm của tỉnh. Tuy nhiên, tỷ lệ dừa qua chế biến chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với tổng sản lượng, phần lớn dừa được tiêu thụ dưới dạng nguyên liệu thô.

2. Số lượng doanh nghiệp chế biến dừa còn hạn chế và quy mô nhỏ: Tỉnh có khoảng 70 doanh nghiệp chế biến dừa, chủ yếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa với quy mô sản xuất nhỏ lẻ, máy móc thiết bị lạc hậu, trình độ lao động thấp. Điều này làm hạn chế khả năng cạnh tranh và phát triển sản phẩm đa dạng.

3. Ứng dụng công nghệ và đổi mới máy móc còn yếu kém: Các cơ sở chế biến chủ yếu sử dụng công nghệ truyền thống, chưa áp dụng công nghệ tiên tiến, dẫn đến năng suất và chất lượng sản phẩm chưa cao. Tỷ lệ thiết bị hiện đại trong các doanh nghiệp còn thấp, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và giá trị gia tăng.

4. Thị trường tiêu thụ sản phẩm dừa chế biến còn hạn chế: Sản phẩm chủ yếu tiêu thụ trong nước với thị trường nhỏ hẹp, chưa khai thác hiệu quả thị trường xuất khẩu. So với tỉnh Bến Tre, nơi có giá trị xuất khẩu sản phẩm dừa đạt 100 triệu USD năm 2010, Bình Định còn nhiều tiềm năng chưa được khai thác.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên là do thiếu chiến lược phát triển công nghiệp chế biến dừa đồng bộ, chính sách hỗ trợ đầu tư chưa rõ ràng, nguồn vốn và công nghệ hạn chế. So với các tỉnh có ngành dừa phát triển như Bến Tre, Bình Định còn thiếu sự liên kết giữa các doanh nghiệp, chưa tận dụng triệt để các thành phần của quả dừa để tạo ra sản phẩm đa dạng và có giá trị gia tăng cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ diện tích dừa qua chế biến so với tổng diện tích, bảng so sánh số lượng doanh nghiệp và quy mô đầu tư giữa Bình Định và các tỉnh khác, biểu đồ tăng trưởng giá trị sản phẩm chế biến dừa qua các năm.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của công nghiệp chế biến dừa trong phát triển kinh tế địa phương, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Việc phát triển công nghiệp chế biến dừa cần được coi là ưu tiên trong chiến lược phát triển kinh tế nông thôn và công nghiệp của tỉnh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đảm bảo và phát triển nguồn nguyên liệu: Khuyến khích người dân đầu tư thâm canh, đa dạng hóa giống dừa, áp dụng mô hình xen canh để nâng cao năng suất và chất lượng nguyên liệu. Thời gian thực hiện: 3-5 năm, chủ thể: Sở Nông nghiệp, UBND các huyện.

2. Phát triển số lượng và quy mô doanh nghiệp chế biến dừa: Hỗ trợ thành lập mới và mở rộng các doanh nghiệp vừa và nhỏ, tạo điều kiện về thủ tục hành chính, ưu đãi thuế và vay vốn. Thời gian: 2-4 năm, chủ thể: Sở Công thương, các tổ chức tín dụng.

3. Đầu tư đổi mới công nghệ và nâng cao trình độ lao động: Khuyến khích doanh nghiệp đầu tư máy móc thiết bị hiện đại, áp dụng công nghệ chế biến tiên tiến, đồng thời tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng cho người lao động. Thời gian: 3 năm, chủ thể: Sở Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp.

4. Mở rộng và đa dạng hóa thị trường tiêu thụ sản phẩm: Xây dựng chiến lược marketing, xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, phát triển sản phẩm mới phù hợp với nhu cầu thị trường. Thời gian: 2-5 năm, chủ thể: Hiệp hội dừa, Sở Công thương, doanh nghiệp.

5. Xây dựng chính sách hỗ trợ và tổ chức chuyên trách phát triển ngành dừa: Thành lập các tổ chức nghiên cứu, hỗ trợ kỹ thuật và xúc tiến thương mại, đồng thời ban hành chính sách ưu đãi về vốn, thuế, đất đai cho ngành chế biến dừa. Thời gian: 1-3 năm, chủ thể: UBND tỉnh, các sở ngành liên quan.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nhận diện các vấn đề, tiềm năng và thách thức trong phát triển công nghiệp chế biến dừa để xây dựng chính sách phù hợp, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

2. Doanh nghiệp chế biến dừa và các nhà đầu tư: Hiểu rõ thực trạng ngành, cơ hội đầu tư, các giải pháp nâng cao năng lực sản xuất và mở rộng thị trường, từ đó đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Sử dụng luận văn làm tài liệu tham khảo để phát triển chương trình đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực chế biến nông sản.

4. Người nông dân và các hợp tác xã trồng dừa: Nắm bắt thông tin về giá trị gia tăng từ công nghiệp chế biến, từ đó có định hướng sản xuất, liên kết với doanh nghiệp để nâng cao thu nhập và phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao công nghiệp chế biến dừa ở Bình Định chưa phát triển tương xứng với tiềm năng?
   Do thiếu chiến lược phát triển đồng bộ, quy mô doanh nghiệp nhỏ, công nghệ lạc hậu và thị trường tiêu thụ hạn chế. Ví dụ, so với Bến Tre, Bình Định chưa có nhiều doanh nghiệp lớn và chưa tận dụng triệt để các thành phần của quả dừa.

2. Các sản phẩm chế biến từ dừa phổ biến hiện nay là gì?
   Bao gồm cơm dừa nạo sấy, dầu dừa tinh khiết, kẹo dừa, than gáo dừa, cước xơ dừa, thạch dừa, mứt dừa và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ gáo, vỏ dừa. Những sản phẩm này có giá trị gia tăng cao và được tiêu thụ trong nước cũng như xuất khẩu.

3. Làm thế nào để nâng cao giá trị gia tăng trong công nghiệp chế biến dừa?
   Bằng cách áp dụng công nghệ tiên tiến, tận dụng toàn bộ các thành phần của quả dừa để chế biến đa dạng sản phẩm, đồng thời mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4. Nguồn vốn phát triển công nghiệp chế biến dừa có thể được huy động từ đâu?
   Nguồn vốn có thể đến từ vốn góp ban đầu, lợi nhuận tái đầu tư, phát hành cổ phiếu, trái phiếu, vay ngân hàng và thuê tài chính. Việc lựa chọn nguồn vốn phụ thuộc vào quy mô và loại hình doanh nghiệp.

5. Vai trò của Nhà nước trong phát triển công nghiệp chế biến dừa là gì?
   Nhà nước đóng vai trò định hướng, tạo môi trường thuận lợi, ban hành chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực và xúc tiến thương mại, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.

Kết luận

• Công nghiệp chế biến dừa tại Bình Định có tiềm năng lớn với diện tích dừa chiếm 30% diện tích cây lâu năm của tỉnh và sản lượng trên 81 triệu quả/năm.
• Thực trạng phát triển còn hạn chế do quy mô doanh nghiệp nhỏ, công nghệ lạc hậu và thị trường tiêu thụ chưa đa dạng.
• Nghiên cứu đã đề xuất các giải pháp trọng tâm gồm phát triển nguồn nguyên liệu, mở rộng doanh nghiệp, đổi mới công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm và xây dựng chính sách hỗ trợ.
• Việc triển khai các giải pháp này trong 3-5 năm tới sẽ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tạo việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
• Kêu gọi các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân cùng phối hợp thực hiện để phát triển ngành công nghiệp chế biến dừa bền vững, góp phần nâng cao đời sống và phát triển kinh tế tỉnh Bình Định.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM CỦA CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN 1. Khái niệm Công nghiệp: Theo quan niệm của Liên hiệp quốc, công nghiệp được định nghĩa là tập hợp các hoạt động sản xuất với những đặc điểm nhất định thông qua các quá trình công nghệ để tạo sản phẩm. Hoạt động công nghiệp bao gồm cả ba loại hình: Công nghiệp khai thác tài nguyên, công nghiệp chế biến và các dịch vụ sản xuất theo sau nó [13, tr.

Công nghiệp, theo nghĩa rộng của kinh tế học là hoạt động kinh tế quy mô lớn, sản phẩm (có thể là phi vật thể) tạo ra trở thành hàng hóa. Như vậy công nghiệp nghĩa chung bao gồm cả dịch vụ. Công nghiệp là ngành kinh tế thuộc lĩnh vực sản xuất vật chất – một bộ phận cấu thành nền sản xuất vật chất của xã hội. Công nghiệp bao gồm 3 hoạt động chủ yếu: Khai thác tài nguyên thiên nhiên tạo ra nguồn nguyên liệu nguyên thủy; Chế biến các loại sản phẩm của công nghiệp khai thác và của nông, lâm, ngư nghiệp thành các loại sản phẩm khác nhau đáp ứng các nhu cầu khác nhau của xã hội; Hoạt động dịch vụ sửa chữa các sản phẩm công nghiệp nhằm khôi phục giá trị sử dụng của chúng.

Để thực hiện các hoạt động đó, dưới sự tác động của phân công lao động xã hội trên cơ sở phát triển khoa học công nghệ, trong nền kinh tế quốc dân hình thành hệ thống các ngành công nghiệp: khai thác, chế biến và dịch vụ sửa chữa [11, tr. Luan van 6 Công nghiệp chế biến: Là hoạt động sử dụng các tác động cơ học, lý học, hóa học và sinh học làm thay đổi hình thức, tính chất, kích thước của các loại nguyên liệu nguyên thủy để tạo ra các sản phẩm trung gian và tiếp tục chế biến tạo ra sản phẩm cuối cùng đưa vào sản xuất và sinh hoạt. Từ một loại nguyên liệu, hoạt động chế biến có thể tạo ra một loại sản phẩm hoặc nhiều loại sản phẩm có giá trị sử dụng khác nhau [11, tr. Phát triển công nghiệp chế biến: là làm gia tăng số lượng doanh nghiệp, nguồn nhân lực, nguồn vốn; đầu tư máy móc thiết bị, công nghệ chế biến tiên tiến; gia tăng sản phẩm và đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Đặc điểm công nghiệp chế biến Khi xét theo công dụng của sản phẩm, ngành công nghiệp chế biến được chia thành ba nhóm ngành: công nghiệp sản xuất vật phẩm tiêu dùng; công nghiệp sản xuất đối tượng lao động; công nghiệp sản xuất công cụ lao động. Xét theo quá trình tác động vào đối tượng chế biến, công nghiệp chế biến dừa cũng giống như công nghiệp chế biến nông sản có thể chia thành 03 giai đoạn: - Nguyên liệu đầu vào: gồm các sản phẩm có nguồn gốc từ các bộ phận của cây dừa. - Sơ chế bảo quản: Giai đoạn này được tiến hành ngay sau khi thu hoạch, nằm ngoài nhà máy, cơ sở chế biến; chủ yếu sử dụng lao động thủ công với các phương tiện bảo quản, vận chuyển truyền thống, chuyên dùng. - Chế biến công nghiệp: Giai đoạn này diễn ra trong các cơ sở công nghiệp chế biến, sử dụng công nghệ, thiết bị, lao động kỹ thuật để chế biến ra sản phẩm.

Ở giai đoạn này trình độ công nghệ, thiết bị, tay nghề của công nhân có vai trò quyết định chất lượng của sản phẩm và mức độ tăng giá trị của sản phẩm. Luan van 7 Bảng 1. Hệ thống ngành kinh tế quốc dân D. CÔNG NGHIỆP CHẾ BIẾN,CHẾ TẠO 10 Sản xuất thực phẩm 103 1030 Chế biến và bảo quản rau quả 10301 Chế biến và đóng họp rau quả 10309 Chế biến và bảo quản rau quả khác 104 1040 Sản xuất dầu, mỡ động, thực vật 10401 Sản xuất và đóng hộp dầu, mỡ động, thực vật.

10409 Chế biến và bảo quản dầu mỡ khác 11 Sản xuất đồ uống 110 Sản xuất đồ uống 1101 11010 Chưng, tinh cất và pha chế các loại rượu mạnh 1102 11020 Sản xuất rượu vang 1103 11030 Sản xuất bia và mạch nha ủ men bia 1104 Sản xuất đồ uống không cồn, nước khoáng 11041 Sản xuất nước khoáng, nước tinh khiết đóng chai 11042 Sản xuất đồ uống không cồn 16 Chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ gỗ, tre, nứa (trừ giường, tủ, bàn, ghế); sản xuất các sản phẩm từ rơm, rạ và vật liệu tết bện 161 1610 Cưa, xẻ, bào gỗ và bảo quản gỗ 16101 Cưa, xẻ và bào gỗ 16102 Bảo quản gỗ 162 Sản xuất các sản phẩm từ gỗ, tre, nứa( trừ giường, tủ,bàn,ghế) sản xuất sản phẩm từ rơm, rạ và các vật liệu tết bện 1621 16210 Sản xuất gỗ dán, gỗ lạng, ván ép và ván mỏng khác 1622 16220 Sản xuất đồ gỗ xây dựng 1623 16230 Sản xuất bao bì bằng gỗ 1629 Sản xuất các sản phẩm khác từ gỗ; sản xuất các sản phẩm từ tre, nứa, rơm, rạ và vật liệu tết bện 16291 Sản xuất sản phẩm khác từ gỗ 16292 Sản xuất sản phẩm từ lâm sản(trừ gỗ), cói và vật liệu tết đệm Luan van 8 Tại Việt Nam, theo đặc trưng công nghệ của ngành hay sản phẩm, công nghiệp được chia ra những phân ngành nhỏ để nghiên cứu. Theo cách phân loại truyền thống trước đây do Tổng cục Thống kê áp dụng, công nghiệp được phân chia thành 20 phân ngành cấp II để thống kê số liệu, phục vụ nghiên cứu. Hiện nay, hệ thống phân ngành kinh tế được áp dụng theo Quyết định số 10/2007/QĐ-TTg ngày 23 tháng 01 năm 2007 của Thủ tướng Chính phủ thì có 21 ngành cấp I, 88 ngành cấp II, 242 ngành cấp III, 437 ngành cấp IV và 642 ngành cấp V. Theo hệ thống này, các phân ngành công nghiệp được mã hoá theo cấp 3 chữ số, 4 hoặc 5 chữ số ở mức độ chi tiết hơn, gồm bốn ngành lớn: công nghiệp khai khoáng; công nghiệp chế biến, chế tạo; công nghiệp sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng, hơi nước và điện hóa không khí; cung cấp nước, hoạt động và xử lý nước thải và rác thải.

Cách phân loại này nhấn mạnh vào tầm quan trọng của từng lĩnh vực phát triển công nghiệp. Trong đó, khu vực công nghiệp chế biến bao gồm rất nhiều phân ngành công nghiệp khác nhau (xem Bảng 1. Dựa trên các phân ngành của công nghiệp chế biến, thì công nghiệp chế biến dừa là một phân ngành nhỏ của công nghiệp chế biến nông, lâm sản. Tuy nhiên một số sản phẩm dừa chế biến là sản phẩm trung gian cung cấp cho ngành công nghiệp, nông nghiệp, y học.

So với công nghiệp chế biến nông, lâm sản, công nghiệp chế biến dừa có một số đặc điểm riêng sau: + Đặc điểm của cây dừa: Dừa là loại cây trồng nhiều ở vùng ven biển nhiệt đới, dễ phát triển trong điều kiện đất ngập mặn có độ ẩm và nhiệt độ cao, đặc biệt là không cần phải chăm sóc nhiều. Cây dừa thích nghi với lượng mưa từ 130 mm một tháng, với mùa khô dưới 50 mm một tháng; nhiệt độ trung bình cả năm từ 270C đến 28 0C, giờ nắng hàng năm không dưới 2000 giờ; độ ẩm hàng tháng không dưới Luan van 9 60%. Cây dừa nói chung rất thích nghi với nhiều loại đất, nhất là đất cát. Cây dừa là loại cây có một lá mầm điển hình.

Cây dừa không có rễ cái và cũng không có rễ nhánh to, nó có rất nhiều rễ nhỏ dài. Thân cây thon cao, không có cành, có đường kính từ 30 cm đến 40 cm, thông thường đạt độ cao từ 20 m đến 25 m. Lá dừa to dạng lông chim có chiều dài từ 4 m đến 7 m và rộng từ 1 m đến 1,5 m; mỗi tàu lá nặng từ 10 kg đến 15 kg. Quả dừa phát triển và đến khi chín khoảng một năm, gồm các thành phần: Vỏ (35%), gáo(12%), cơm dừa(28%), nước(25%).

Rất hiếm loại cây được sử dụng nhiều như cây dừa. Các tác giả cổ xưa đã dùng thơ hoặc văn xuôi kể ra 360 công dụng của cây dừa trong kinh tế gia đình [9, tr. Khác với các loại cây trồng khác, cây dừa là loại cây cho quả quanh năm, cho thu hoạch hàng tháng, ít ảnh hưởng bởi yếu tố thời vụ. Cây dừa có rất nhiều công dụng do tính đa dụng tự nhiên của nó, tất cả các thành phần của cây dừa từ thân, lá, rễ và các thành phần của quả dừa: xơ dừa, gáo dừa, cơm dừa, nước dừa đều có thể chế biến ra các sản phẩm phục vụ con người.

Đây là một lợi thế để đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định cho việc phát triển công nghiệp chế biến dừa. + Sản phẩm và thị trường: Sản phẩm dừa chế biến là nhóm mặt hàng tương đối đa dạng và phong phú bao gồm sản phẩm thực phẩm, phi thực phẩm phục vụ cho sinh hoạt của con người, phục vụ cho ngành công nghiệp, phục vụ cho ngành nông nghiệp, cho y học. Một số sản phẩm thực phẩm: - Cơm dừa khô (Copra): Cơm dừa của trái dừa khô được phơi nắng hoặc sấy khô còn 6-7% độ ẩm. - Dầu dừa thô: Dầu dừa được chiết ép từ cơm dừa khô.

Luan van 10 - Bánh dừa khô: Bánh dừa là phần bã dừa còn lại sau khi ép dầu dừa được dùng làm thức ăn gia súc. - Dầu dừa tinh khiết: Dầu dừa tinh khiết được chiết ép từ cơm dừa tươi, dùng làm mỹ phẩm, dược phẩm, thực phẩm cao cấp và dùng trong y học. - Cơm dừa nạo sấy: Cơm dừa nạo sấy là cơm dừa tươi được nghiền ra sấy khô và đóng gói, dùng làm nguyên liệu cho công nghiệp bánh kẹo hoặc ăn trực tiếp để bổ sung chất béo. - Sữa dừa và bột sữa dừa: Sữa dừa và bột sữa dừa là dạng sữa được ép từ cơm dừa tươi, dùng để uống, chế biến các món ăn.

- Kem dừa: Kem dừa là nước cốt dừa đậm đặc hoặc cơm dừa, dùng chế biến kem. - Kẹo dừa: Kẹo dừa là sản phẩm của hỗn hợp cô đặc của đường, mạch nha và sữa dừa cô đặc. - Thạch dừa: là sản phẩm lên men nước dừa khô. - Đường dừa và rượu dừa: Đường dừa là sản phẩm cô đặc từ mật chiết từ hoa dừa.

Rượu dừa được cất từ mật hoa dừa lên men. - Mứt dừa: Mứt dừa là cơm dừa cứng cạy (10 tháng tuổi) trộn với đường và sên đến khi đường khô. - Nước dừa tươi đóng hộp: Nước dừa của giống dừa uống nước 8 tháng tuổi được xử lý vô trùng và đóng hộp. Ngoài các sản phẩm chủ yếu trên, người dân còn chế biến các sản phẩm truyền thống khác.

Sản phẩm dừa chế biến thuộc nhóm thực phẩm và đồ uống nên thời gian bảo quản, sử dụng có giới hạn nhất định.