CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC VỀ PT LOGISTICS VÀ LOGISTICS XANH 1.1 Các công trình tiếp cận theo hướng khái quát chung logistics xanh và DN logistics “Cuốn sách đầu tiên có nội dung chuyên sâu về logistics được công bố ở Việt Nam có thể kể đến là Logistics - Những vấn đề cơ bản do GS. Đoàn Thị Hồng Vân chủ biên (Nhà xuất bản Lao động - xã hội 2003) và tiếp theo tác giả đã giới thiệu cuốn Quản trị logistics (Nhà xuất bản Thống kê, 2006), nội dung 2 cuốn sách tập trung chủ yếu vào các vấn đề về lý luận và quản trị logistics, tuy nhiên, những nội dung thực tiễn của logistics được trình bày dưới dạng khái quát. Cuốn sách mới dừng ở mức giới thiệu nội dung thực tiễn tương ứng như DV khách hàng và hệ thống thông tin, kho bãi của một số DN Việt Nam. Nguyễn Quang Hồng và PGS.
Trần Trí Thiện trong sách chuyên khảo Kinh tế và QL chuỗi cung ứng: Những vấn đề lý luận và thực tiễn (NXB Lao động – XH 2017) đã nghiên cứu những vấn đề cơ bản về quản trị chuỗi cung ứng, phân biệt với logistics và sự cần thiết của hội nhập vào chuỗi cung ứng của khu vực và thế giới. Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh ở khu vực Đông Á và thúc đẩy tham gia vào chuỗi cung ứng của khu vực này. Các tác giả còn đề cập đến những vấn đề cơ bản nhất của quản trị chuỗi cung ứng, quan hệ giữa chuỗi cung ứng và logistics, quan hệ giữa chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị. Đặng Đình Đào với đề tài độc lập cấp Nhà nước mã số ĐTĐL 2010/33 PT DV logistics ở nước ta trong điều kiện hội nhập quốc tế, mục tiêu chủ yếu nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc PT DV logistics tại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế, phân tích yêu cầu và khả năng PT DV logistics của Việt Nam - là kết quả một phần của sự PT logistics quốc gia.
Tuy nhiên, phạm vi nghiên cứu chưa đề cập đồng bộ các yếu tố của hệ thống logistics (yếu tố cơ sở hạ tầng, thể chế pháp luật, nguồn nhân lực, các DN cung ứng và sử dụng DV logistics) và đặc biệt là logistics trong mối quan hệ với sự PT kinh tế bền vững. Đặng Đình Đào và TS. Vũ Thị Minh Loan trong nghiên cứu Một số vấn đề PT DV logistics ở nước ta (năm 2010) đã đánh giá Việt Nam ở vị trí địa chính trị- kinh tế chiến lược với nhiều điều kiện thuận lợi để PT logistics. Tuy nhiên, thị trường logistics tại Việt Nam chưa PT, cơ sở hạ tầng phần cứng, phần mềm cho PT logistics còn rất hạn chế.
Trong các chính sách và kế hoạch PT hầu như ngành logistics chưa được để cập ở cấp quốc gia cũng như ngành và địa phương. Trong một nghiên cứu khác PT DV logistics ở Việt Nam (năm 2010), GS. Đặng Đình Đào đã đánh giá hầu hết các DN logistics của Việt Nam mới đóng vai trò như những nhà cung cấp DV vệ tinh cho các công ty logistics nước ngoài. Chưa có doanh nghiệp nào đủ sức tổ chức, điều hành toàn bộ quy trình hoạt động logistics.
Do vậy, các DN này thực chất mới chỉ hoạt động dưới hình thức những nhà cung cấp DV cấp 2, thậm chí là cấp 3, cấp 4 cho các đối tác nước ngoài có mạng điều hành DV toàn cầu. Đặng Thu Hương (năm 2010) với nghiên cứu PT các DN logistics ở nước ta đã phân tích việc gia nhập Tổ chức thương mại thế giới với việc mở cửa toàn bộ thị trường DV Việt Nam theo lộ trình cam kết đã khiến các DN DV logistics trong nước phải đối mặt với áp lực cạnh tranh lớn. Trong khi đó, các DN logistics của Việt Nam đều có quy mô nhỏ lẻ, thiếu chuyên nghiệp, tính liên kết kém và chỉ dựa vào năng lực sẵn có nên khả năng cạnh tranh thấp, thậm chí cạnh tranh không lành mạnh, chưa có sự phối hợp giữa các phương thức vận tải, giữa vận tải - thương mại với các ngành DV khác trong chuỗi cung ứng liên hoàn, chất lượng nguồn nhân lực yếu và thiếu, cơ sở hạ tầng thông tin kém PT. Những khó khăn này không chỉ ảnh hưởng đến sự PT mà còn đặt các DN Việt Nam đứng trước sự cạnh tranh gay gắt ngay trên sân nhà khi hội nhập của nền kinh tế ngày càng sâu rộng.
Đặng Thị Thúy Hồng và TS. Nguyễn Thị Diệu Chi trong bài viết PT thương mại DV thời mở cửa qua đánh giá các chỉ tiêu PT chủ yếu – Tạp chí Thông tin dự báo kinh tế xã hội (số 115 tháng 07/2015) đã đánh giá các ngành thương mại DV, trong đó có ngành DV logistics 30 năm đổi mới đã có những đóng góp tích cực vào sự PT kinh tế của đất nước và vùng lãnh thổ. Bài viết cũng đã đề cập đến vai trò của DV logistics trong thời kỳ đổi mới đối với PT kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng. Bước sang năm thứ 14 là thành viên của Tổ chức Thương mại Thế giới và hiện Việt Nam đang trong qúa trình thực hiện các cam kết mở cửa thị trường DV cụ thể.
Cuốn sách chuyên khảo PT một số ngành DV ở Việt Nam thời kỳ hậu WTO do PGS. Nguyễn Đông Phong làm chủ biên, nhà xuất bản Lao động, năm 2007 đã nghiên cứu tình hình PT các ngành DV của Việt Nam trong thời gian qua cùng với những phân tích cam kết mở cửa thị trường DV, trên cơ sở đó đề ra các giải pháp PT các ngành DV của Việt Nam thời kỳ hậu WTO. Trong cuốn sách DV logistics trong hội nhập kinh tế quốc tế, PGS.TS Đoàn Thị Hồng cho rằng logistics chính là một trong những chiếc đũa thần để giúp Việt Nam hội nhập thành công. Chính vì vậy tác giả đã đánh giá những tác động của việc gia nhập WTO đến DV logistics.
Tuy nhiên, các giải pháp nhằm PT hiệu quả ngành DV logistics ở Việt Nam mà tác giả đề xuất mới chỉ dừng lại ở những nét phác thảo, chưa đưa ra những giải pháp thật cụ thể để PT các dịch vụ logistics. Nguyễn Thanh Minh trong bài viết DV logistics ở Trung Quốc và kinh nghiệm cho Việt Nam đăng tải trong Tạp chí thông tin và dự báo kinh tế - xã hội tháng 06/2010, đã đề cập đến các kinh nghiệm của Trung Quốc trong PT DV logistics và rút ra các bài học cho Việt Nam cũng như các địa phương có nhiều lợi thế trong việc PT ngành DV logistics. Nguyễn Thị Xuân Hương cùng các cộng sự đã thực hiện đề tài cấp Bộ Kinh doanh HH cho khách hàng có thu nhập cao trên địa bàn HN (năm 2002). Đây là đề tài tập trung nghiên cứu các vấn đề kinh doanh HH cho người có thu nhập cao ở HN và đề cập đến các vấn đề về hệ thống phân phối và các DV logistics nhằm bảo đảm nhu cầu cho khách hàng có nhu cầu cao trên địa bàn TP HN trong điều kiện nền kinh tế thị trường.
Đề tài cũng đề cập đến những vấn đề về nguồn hàng, dự trữ, các kênh phân phối HH cho khách hàng có thu nhập cao và những vấn đề liên quan đến các hoạt động logistics của DN kinh doanh HH. Đặng Đình Đào với đề tài Giải pháp bảo hộ nhãn hiệu HH của các DN sản xuất kinh doanh trên địa bàn TP HN tập trung giải quyết các vấn đề liên quan đến bảo hộ nhãn hiệu HH của các DN sản xuất kinh doanh nhằm phục vụ cho việc PT các DV logistics đầu ra của các DN sản xuất kinh doanh trên địa bàn TP HN. Đề tài đề cập đến các khía cạnh pháp lý, các vấn đề thực trạng về bảo hộ nhãn hiệu HH của các DN hiện nay. Đây là một trong những vấn đề có ảnh hưởng rất lớn đến việc mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm của các DN (thị trường logistics đầu ra).
Đề tài mới dừng lại ở một số DN điển hình trên địa bàn TP HN và được thực hiện trong bối cảnh các hoạt động DV đầu ra cho sản phẩm của các DN chưa PT, do vậy vấn đề DV logistics đề cập trong đề tài mới chỉ dừng lại một số vấn đề khái quát liên quan đến thị trường và tiêu thụ sản phẩm của DN. Nguyễn Văn Chương với đề tài cấp Bộ Nghiên cứu nhiệm vụ QL nhà nước và giải pháp khuyến khích DN PT logistics trong ngành giao thông vận tải (năm 2009) chuyên sâu về nghiên cứu QL nhà nước về các DV logistics trong các DN ngành giao thông vận tải. Đề tài đã đánh giá thực trạng PT logistics trong các DN vận tải và trên cơ sở đó, đề tài đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm tăng cường QL nhà nước và khuyến khích các DN vận tải PT DV logistics. Đề tài mới chỉ dừng lại ở góc độ QL nhà nước và trong lĩnh vực cụ thể giao thông vận tải.
Đặng Đình Đào trong nghiên cứu PT DV Logisitics ở Việt Nam - Tạp chí khoa học công nghệ Việt Nam (số 6 năm 2013), đã đánh giá Việt Nam ở vị trí địa chính trị - kinh tế chiến lược với nhiều điều kiện thuận lợi để PT logistics. Tuy nhiên, thị trường logistics tại Việt Nam chưa PT, cơ sở hạ tầng phần cứng, phần mềm cho PT logistics còn rất hạn chế, đặc biệt là nguồn nhân lực logistics. Trong các chính sách và kế hoạch PT hầu như ngành logistics chưa được để cập ở cấp quốc gia cũng như ngành và địa phương. Vì vậy, trong bối cảnh hiện nay đòi hỏi phải tăng cường học tập kinh nghiệm, nâng cao nhận thức logistics để từ đó tăng cường đào tạo nhân lực cho ngành DV logistics của Việt Nam hiện nay.
Nghiên cứu Introduction to Logistics Systems Planning and Control (2004) của các tác giả Gianpaolo Ghiani, Gilbert Laporte, Roberto Musmanno đã nhận được sự chú ý đáng kể trong nhiều năm qua vì nó cung cấp một trong những nền tảng lý luận cơ bản trong việc lập kế hoạch và kiểm soát có hiệu quả hệ thống logistics. Công trình là nghiên cứu toàn diện, chuyên sâu về hệ thống phân phối, bao gồm các vấn đề về trung tâm phân phối, hoạt động của các thiết bị đầu cuối và hệ thống giao thông vận tải. Mọi DN đều phải sử dụng DV logistics dưới nhiều DV khác nhau.