Luận văn thạc sĩ về phát triển kinh tế tư nhân tại quận Thanh Khê, Đà Nẵng

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn quận thanh khê thành phố đà nẵng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Công
• Trường học: Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Kinh Tế Phát Triển
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế Phát Triển Kinh Tế Tư Nhân Trên Địa Bàn Quận Thanh Khê Thành Phố Đà Nẵng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC PHỤ LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN
• 1.1. Kinh tế tư nhân và vai trò của kinh tế tư nhân
• 1.1.1. Khái niệm về kinh tế tư nhân
• 1.1.2. Các hình thức tổ chức của kinh tế tư nhân
• 1.1.3. Vai trò của kinh tế tư nhân
• 1.1.4. Ưu điểm và hạn chế của kinh tế tư nhân
• 1.2. Gia tăng số lượng các cơ sở sản xuất kinh doanh
• 1.3. Gia tăng quy mô các nguồn lực đầu tư sản xuất kinh doanh
• 1.4. Phát triển các hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh
• 1.5. Phát triển các hình thức liên kết sản xuất
• 1.6. Mở rộng thị trường
• 1.7. Thành phố Hồ Chí Minh
• 1.8. Thành phố Hà Nội
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG THỜI GIAN VỪA QUA
• 2.1. Thực trạng gia tăng số lượng các cơ sở sản xuất kinh doanh của khu vực kinh tế tư nhân
• 2.2. Thực trạng gia tăng quy mô các nguồn lực của khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn Quận
• 2.3. Sự phát triển của các hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh
• 2.4. Sự phát triển các mối liên kết kinh tế tại Quận Thanh Khê
• 2.5. Thực trạng về phát triển thị trường
• 2.6. Thực trạng gia tăng kết quả và hiệu quả sản xuất kinh doanh
• 2.7. Đánh giá chung về phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn Quận Thanh Khê thời gian vừa qua
• 2.7.1. Nguyên nhân từ phía cơ sở sản xuất kinh doanh
• 2.7.2. Nguyên nhân từ môi trường kinh doanh
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG
• 3.1. Giải pháp phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn Quận Thanh Khê, Thành phố Đà Nẵng
• 3.1.1. Phát triển số lượng các cơ sở sản xuất kinh doanh
• 3.1.2. Gia tăng các yếu tố nguồn lực
• 3.1.3. Tăng cường mối liên kết kinh tế giữa các doanh nghiệp
• 3.1.4. Phát triển thị trường
• 3.1.5. Gia tăng kết quả sản xuất kinh doanh
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về kinh tế phát triển kinh tế tư nhân

Kinh tế tư nhân (KTTN) được coi là một bộ phận quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, đặc biệt là trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. KTTN không chỉ đóng góp vào tăng trưởng kinh tế mà còn tạo ra nhiều việc làm, nâng cao đời sống cho người dân. Theo quan điểm của Đảng, KTTN là một trong những động lực chính thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội. Đặc điểm nổi bật của KTTN là tính linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh với thị trường, điều này giúp cho các doanh nghiệp tư nhân có thể phát triển mạnh mẽ trong môi trường cạnh tranh. "KTTN là một bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế" (Trích từ luận văn).

1.1. Khái niệm kinh tế tư nhân

KTTN được hiểu là các doanh nghiệp do cá nhân hoặc nhóm cá nhân thành lập, hoạt động với mục tiêu sinh lợi. Các hình thức tổ chức của KTTN bao gồm doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH, công ty cổ phần, và các hộ kinh doanh cá thể. Mỗi hình thức có những đặc điểm riêng biệt, nhưng đều hướng đến việc tối ưu hóa hoạt động sản xuất, kinh doanh. "KTTN không bao gồm các doanh nghiệp nhà nước, mà chỉ bao gồm các hình thức sở hữu tư nhân" (Trích từ luận văn).

1.2. Vai trò của kinh tế tư nhân

KTTN đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo ra công ăn việc làm và góp phần vào sự phát triển bền vững của xã hội. KTTN không chỉ giúp tăng cường sức cạnh tranh cho nền kinh tế mà còn tạo ra sự đa dạng trong sản phẩm và dịch vụ. "Sự phát triển của KTTN là một trong những yếu tố quyết định cho sự ổn định và phát triển kinh tế" (Trích từ luận văn).

II. Thực trạng phát triển kinh tế tư nhân tại quận Thanh Khê Đà Nẵng

Quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng là một trong những khu vực có sự phát triển mạnh mẽ của KTTN trong những năm gần đây. Số lượng doanh nghiệp tư nhân tăng lên đáng kể, đóng góp vào ngân sách địa phương và tạo ra nhiều việc làm cho người dân. Tuy nhiên, KTTN tại đây vẫn gặp nhiều khó khăn như thiếu vốn, khó khăn trong tiếp cận thị trường và các chính sách hỗ trợ chưa thực sự hiệu quả. "Thực trạng phát triển KTTN tại quận Thanh Khê cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp đồng bộ để hỗ trợ doanh nghiệp" (Trích từ luận văn).

2.1. Đặc điểm doanh nghiệp tư nhân tại quận Thanh Khê

Các doanh nghiệp tư nhân tại quận Thanh Khê chủ yếu là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoạt động trong nhiều lĩnh vực như thương mại, dịch vụ và sản xuất. Đặc điểm chung của các doanh nghiệp này là quy mô nhỏ, vốn đầu tư hạn chế và trình độ công nghệ chưa cao. "Doanh nghiệp tư nhân tại Thanh Khê cần được hỗ trợ để nâng cao năng lực cạnh tranh" (Trích từ luận văn).

2.2. Những thách thức đối với kinh tế tư nhân

Mặc dù có sự phát triển, nhưng KTTN tại quận Thanh Khê vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Thiếu vốn, khó khăn trong việc tiếp cận các nguồn lực và thị trường, cùng với sự cạnh tranh từ các doanh nghiệp lớn hơn là những vấn đề cần giải quyết. "Để KTTN phát triển bền vững, cần có những chính sách hỗ trợ hợp lý" (Trích từ luận văn).

III. Giải pháp phát triển kinh tế tư nhân tại quận Thanh Khê

Để thúc đẩy sự phát triển của KTTN tại quận Thanh Khê, cần có những giải pháp đồng bộ từ chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng. Các giải pháp này có thể bao gồm tăng cường hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp, cải thiện môi trường kinh doanh, và tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận thị trường. "Giải pháp phát triển KTTN cần được triển khai một cách đồng bộ và hiệu quả" (Trích từ luận văn).

3.1. Tăng cường hỗ trợ tài chính

Việc cung cấp các nguồn vốn vay ưu đãi cho các doanh nghiệp tư nhân là cần thiết để giúp họ mở rộng sản xuất và kinh doanh. Các ngân hàng cần có chính sách linh hoạt hơn trong việc cho vay đối với KTTN, đặc biệt là các doanh nghiệp mới thành lập. "Hỗ trợ tài chính là yếu tố quyết định cho sự phát triển của KTTN" (Trích từ luận văn).

3.2. Cải thiện môi trường kinh doanh

Một môi trường kinh doanh thuận lợi sẽ giúp các doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh mẽ hơn. Cần có các chính sách rõ ràng và minh bạch, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoạt động. "Cải thiện môi trường kinh doanh là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển KTTN" (Trích từ luận văn).

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu vực kinh tế tư nhân đóng vai trò là một động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế đô thị. Tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, số lượng doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân ghi nhận tốc độ tăng trưởng nhanh chóng, từ 1.296 doanh nghiệp vào năm 2007 đã tăng lên 2.025 doanh nghiệp vào năm 2009. Tuy nhiên, quá trình phát triển này đang đối mặt với nhiều rào cản nội tại và môi trường kinh doanh: quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu vốn đầu tư, khó khăn về mặt bằng kinh doanh và phân bố không đồng đều giữa các địa bàn phường.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để giải phóng toàn diện năng lực sản xuất, nâng cao chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp tư nhân trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng. Nghiên cứu tập trung giải quyết ba mục tiêu cụ thể: hệ thống hóa cơ sở lý luận về phát triển kinh tế tư nhân; phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của các doanh nghiệp tư nhân trên địa bàn quận Thanh Khê giai đoạn 2007-2009; và đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ có giá trị ứng dụng trong giai đoạn 5 năm tiếp theo.

Phạm vi nghiên cứu được xác lập tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, tập trung vào ba loại hình doanh nghiệp chủ lực gồm Công ty Trách nhiệm hữu hạn, Công ty Cổ phần và Doanh nghiệp tư nhân. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng vốn bình quân trên 10,11%/năm, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động và gia tăng nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng lý luận kinh tế học phát triển về kinh tế nhiều thành phần trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, kết hợp cùng lý thuyết lợi thế theo quy mô và lý thuyết mạng lưới liên kết kinh tế. Kinh tế tư nhân được xác định là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân theo tinh thần Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX và lần thứ XI của Đảng.

Khung lý thuyết của luận văn vận hành dựa trên 5 khái niệm cốt lõi:

• Kinh tế tư nhân: Thành phần kinh tế dựa trên sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, bao gồm kinh tế cá thể, tiểu chủ và kinh tế tư bản tư nhân.
• Doanh nghiệp tư nhân: Doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình theo Luật Doanh nghiệp.
• Công ty Trách nhiệm hữu hạn: Loại hình doanh nghiệp có tư cách pháp nhân, thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ trong phạm vi số vốn đã cam kết góp.
• Công ty Cổ phần: Hình thức tổ chức kinh tế có vốn điều lệ chia thành nhiều phần bằng nhau, có quyền phát hành chứng khoán để huy động vốn rộng rãi trong xã hội.
• Chuỗi liên kết kinh tế: Bao gồm liên kết dọc giữa các công đoạn khai thác, chế biến, lưu thông và liên kết ngang giữa các doanh nghiệp cùng ngành nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao sức mạnh thị trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập khoa học:

• Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ Niên giám thống kê quận Thanh Khê giai đoạn 2007-2009, các Báo cáo phát triển kinh tế - xã hội của Ủy ban nhân dân quận Thanh Khê, Văn kiện Đại hội Đảng bộ quận Thanh Khê lần thứ IX và X, cùng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến Luật Doanh nghiệp.
• Dữ liệu sơ cấp: Khảo sát chọn mẫu thực tế tại 84 doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân trên địa bàn quận trong năm 2009. Cỡ mẫu 84 doanh nghiệp được xác định theo phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên, phân bổ đại diện theo 4 nhóm ngành kinh tế chính: Thương mại - Dịch vụ (58 doanh nghiệp, chiếm 69,05%), Công nghiệp (7 doanh nghiệp, chiếm 8,33%), Xây dựng (10 doanh nghiệp, chiếm 11,91%), Giao thông vận tải (9 doanh nghiệp, chiếm 10,71%); đồng thời bao phủ 3 loại hình pháp lý gồm Công ty Trách nhiệm hữu hạn (40 doanh nghiệp, chiếm 47,62%), Doanh nghiệp tư nhân (24 doanh nghiệp, chiếm 28,57%) và Công ty Cổ phần (20 doanh nghiệp, chiếm 23,81%).

Phương pháp phân tích chủ đạo là phân tích thực chứng kết hợp phân tích chuẩn tắc, thống kê mô tả, phân tổ thống kê, so sánh tỷ đối và tổng hợp khái quát hóa. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm lượng hóa chính xác các chiều cạnh nguồn lực về vốn, lao động, công nghệ và liên kết thị trường, từ đó chỉ rõ những điểm nghẽn cơ cấu mà các phương pháp định tính đơn thuần không thể phản ánh đầy đủ. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ việc khảo sát hiện trạng giai đoạn 2007-2009 đến xây dựng các giải pháp ứng dụng cho tầm nhìn phát triển 5 năm tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, số lượng doanh nghiệp tư nhân gia tăng nhanh chóng nhưng cơ cấu ngành nghề và địa bàn phân bố có sự mất cân đối nghiêm trọng. Giai đoạn 2007-2009, tổng số doanh nghiệp tư nhân đăng ký kinh doanh tăng mạnh từ 1.296 doanh nghiệp lên 2.025 doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp tập trung chủ yếu vào ngành Thương mại - Dịch vụ với 1.272 doanh nghiệp, chiếm 62,82% tổng số cơ sở; trong khi tỷ trọng ngành Công nghiệp và Xây dựng còn rất khiêm tốn. Về mặt không gian, phần lớn cơ sở kinh doanh tập trung dày đặc ở các phường trung tâm như Thạc Gián, Vĩnh Trung, Tân Chính, tạo áp lực lớn lên hạ tầng đô thị và làm suy giảm tính đồng đều trong phát triển kinh tế toàn quận.

Thứ hai, quy mô nguồn lực tài chính còn hạn chế và phụ thuộc nhiều vào vốn tự có. Tổng vốn kinh doanh của 84 doanh nghiệp điều tra đạt 344,35 tỷ đồng, đạt mức bình quân 4,10 tỷ đồng/doanh nghiệp. Cơ cấu vốn phản ánh mức độ an toàn nhưng thiếu đột phá: vốn chủ sở hữu chiếm 62,31% (tương đương 214,53 tỷ đồng), trong khi vốn vay tín dụng chiếm 37,69% (tương đương 129,82 tỷ đồng). Phân tổ quy mô vốn cho thấy có tới 48,81% doanh nghiệp (41 cơ sở) sở hữu mức vốn dưới 3 tỷ đồng; 17,86% doanh nghiệp (15 cơ sở) có mức vốn từ 3 đến 5 tỷ đồng; và chỉ có 33,33% doanh nghiệp (28 cơ sở) đạt quy mô vốn trên 5 tỷ đồng. Tốc độ tăng trưởng vốn bình quân của khu vực kinh tế tư nhân toàn quận đạt 10,11%/năm.

Thứ ba, cơ cấu lao động trẻ dồi dào nhưng chất lượng tay nghề chuyên môn cao còn chiếm tỷ lệ thấp. Tổng số lao động trong 84 doanh nghiệp khảo sát là 1.811 người, bình quân 21,56 lao động/doanh nghiệp. Độ tuổi lao động dưới 30 tuổi chiếm ưu thế vượt trội với 60,44%, nhóm từ 30 đến 45 tuổi chiếm 21,55%, và trên 45 tuổi chiếm 18,01%. Tuy nhiên, về trình độ học vấn, lao động có trình độ Đại học, Cao đẳng và Sau Đại học chỉ đạt 22,48%; trình độ Trung cấp chuyên nghiệp và công nhân kỹ thuật chiếm 46,40%; trong khi lao động phổ thông chưa qua đào tạo chuyên sâu vẫn chiếm tới 31,12%.

Thứ tư, tính liên kết kinh tế giữa các doanh nghiệp rất lỏng lẻo và năng lực cạnh tranh thị trường còn yếu. Kết quả khảo sát năm 2009 cho thấy phần lớn doanh nghiệp hoạt động biệt lập, chưa hình thành các chuỗi liên kết dọc từ cung ứng nguyên liệu đến sản xuất chế biến và phân phối sản phẩm. Tỷ lệ doanh nghiệp tham gia các hiệp hội ngành nghề và liên kết ngang còn thấp, hoạt động xúc tiến thương mại chủ yếu dừng lại ở mức độ phát tờ rơi đơn giản, dẫn đến việc thị trường tiêu thụ bị bó hẹp trong phạm vi nội tỉnh.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét dữ liệu, bức tranh toàn cảnh về cơ cấu quy mô vốn và sự phân bổ ngành nghề có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ cột chồng kết hợp biểu đồ cơ cấu tròn. Biểu đồ cho thấy rõ sự chênh lệch sâu sắc khi nhóm ngành Thương mại - Dịch vụ chiếm tới 53,67% tổng nguồn vốn điều tra, trong khi ngành Công nghiệp chỉ chiếm khoảng 15,64% và Giao thông vận tải chiếm 11,88%. Việc trình bày dữ liệu qua bảng phân tổ chéo giữa loại hình doanh nghiệp và quy mô lao động giúp làm nổi bật thực tế: loại hình Công ty Trách nhiệm hữu hạn chiếm tỷ trọng lớn nhất với 47,62% số doanh nghiệp nhưng quy mô lao động trung bình chỉ đạt khoảng 22,35 người/doanh nghiệp, phản ánh đặc thù mô hình kinh doanh gia đình và sở hữu khép kín.

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố nội tại lẫn môi trường kinh doanh bên ngoài:

• Về nội tại: Trình độ quản trị chiến lược của các chủ doanh nghiệp chưa theo kịp quy mô thị trường; đa số điều hành dựa trên kinh nghiệm thực tế mà thiếu kỹ năng phân tích dự báo dài hạn. Mức đầu tư đổi mới công nghệ còn thấp, các doanh nghiệp chưa chú trọng xây dựng và đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa tại Cục Sở hữu trí tuệ.
• Về môi trường kinh doanh: Khả năng tiếp cận mặt bằng sản xuất tại các khu, cụm công nghiệp còn nhiều rào cản; quy trình thủ tục thế chấp vay vốn ngân hàng còn phức tạp do thiếu các định chế tài chính trung gian như Quỹ bảo lãnh tín dụng.

So sánh với các trung tâm kinh tế lớn, thành phố Hồ Chí Minh có khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 35% GDP toàn thành phố và thu hút 76,5% lực lượng lao động (với trên 123.198 doanh nghiệp năm 2009); thành phố Hà Nội có khu vực tư nhân đóng góp 21,5% GDP và giải quyết việc làm cho hơn 137.014 người. Điều này cho thấy kinh tế tư nhân tại quận Thanh Khê nói riêng và thành phố Đà Nẵng nói chung còn rất nhiều dư địa phát triển nếu được tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, hạ tầng và liên kết vùng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy kinh tế tư nhân quận Thanh Khê phát triển bền vững trong giai đoạn 5 năm tiếp theo, hệ thống giải pháp đồng bộ được đề xuất bao gồm 4 nhóm chính:

• Hoàn thiện quy hoạch mặt bằng sản xuất và đầu tư hạ tầng đồng bộ: Ủy ban nhân dân quận Thanh Khê phối hợp với Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng khẩn trương rà soát, bố trí quỹ đất sạch từ 15 đến 20 hecta tại các cụm tiểu thủ công nghiệp tập trung xa khu dân cư. Mục tiêu đến năm 2015 đáp ứng nhu cầu thuê mặt bằng ổn định lâu dài cho trên 60% doanh nghiệp sản xuất đang gặp khó khăn về địa điểm kinh doanh, hoàn thành việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong thời hạn 2 năm.

• Thiết lập Quỹ bảo lãnh tín dụng và mở rộng các kênh huy động vốn: Sở Tài chính thành phố Đà Nẵng chủ trì, phối hợp với Chi nhánh Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương với số vốn ban đầu ước tính khoảng 50 tỷ đồng. Cơ chế này hướng tới mục tiêu giải quyết nhu cầu vay vốn trung và dài hạn cho ít nhất 70% doanh nghiệp có dự án sản xuất khả thi nhưng thiếu tài sản thế chấp trong vòng 18 tháng tới.

• Phát triển liên kết ngành và mở rộng thị trường trong Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung: Hội Doanh nghiệp quận phối hợp cùng Sở Công Thương Đà Nẵng tổ chức thường niên 4 đến 6 hội chợ thương mại và hội nghị kết nối cung cầu. Mục tiêu đưa tỷ lệ doanh nghiệp tham gia các chuỗi cung ứng nguyên liệu và mạng lưới phân phối vùng (Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thừa Thiên Huế, Bình Định) đạt trên 50% trước năm 2016.

• Nâng cao năng lực quản trị, hỗ trợ đổi mới công nghệ và phát triển thương hiệu: Các doanh nghiệp tư nhân chủ động trích tối thiểu 5% lợi nhuận sau thuế hàng năm cho hoạt động đào tạo kỹ năng quản trị và nghiên cứu cải tiến kỹ thuật. Chính quyền quận phối hợp với các trường đại học tổ chức các khóa bồi dưỡng quản trị doanh nghiệp hiện đại cho 100% giám đốc điều hành, đồng thời hỗ trợ kinh phí đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa cho ít nhất 30 sản phẩm công nghiệp chủ lực của địa phương trong giai đoạn 2012-2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ quản lý nhà nước và cơ quan hoạch định chính sách kinh tế địa phương: Cung cấp luận cứ thực tiễn để Ủy ban nhân dân quận Thanh Khê và các Sở, Ban, Ngành thành phố Đà Nẵng xây dựng quy hoạch kinh tế - xã hội, ban hành các đề án phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, cải cách thủ tục hành chính liên thông và quy hoạch quỹ đất công nghiệp.

• Chủ doanh nghiệp tư nhân, nhà quản trị và các hộ kinh doanh cá thể: Cung cấp bức tranh thực tế về cơ cấu nguồn vốn, quản trị nhân lực và xu hướng thị trường; giúp các nhà quản lý nhận diện điểm nghẽn, xây dựng chiến lược kinh doanh dài hạn, chủ động chuyển đổi mô hình từ hộ cá thể lên Công ty Trách nhiệm hữu hạn và đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ.

• Lãnh đạo các Hiệp hội Doanh nghiệp và Tổ chức xúc tiến thương mại: Sử dụng các phát hiện về liên kết kinh tế để xây dựng chương trình hành động kết nối hội viên, phát triển mạng lưới liên kết ngành, tổ chức các dịch vụ tư vấn pháp lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cộng đồng doanh nghiệp dân doanh.

• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế phát triển, Quản trị kinh doanh: Cung cấp tài liệu tham khảo học thuật giá trị về khung lý thuyết kinh tế nhiều thành phần, mô hình phân tích thực chứng cấp quận và phương pháp thiết kế mẫu điều tra 84 doanh nghiệp trong nghiên cứu kinh tế ứng dụng.

Câu hỏi thường gặp

• Rào cản lớn nhất đối với sự phát triển của kinh tế tư nhân quận Thanh Khê giai đoạn 2007-2009 là gì? Rào cản lớn nhất là quy mô vốn nhỏ lẻ và sự thiếu hụt mặt bằng sản xuất kinh doanh ổn định. Khảo sát 84 doanh nghiệp cho thấy có tới 48,81% đơn vị sở hữu quy mô vốn dưới 3 tỷ đồng, trong khi vốn vay tín dụng chiếm 37,69% tổng nguồn vốn, khiến doanh nghiệp khó đổi mới công nghệ và mở rộng quy mô.

• Tại sao loại hình Công ty Trách nhiệm hữu hạn lại chiếm tỷ trọng áp đảo tại địa bàn nghiên cứu? Năm 2009, Công ty Trách nhiệm hữu hạn chiếm 50,17% tổng số doanh nghiệp toàn quận (1.016 cơ sở) và chiếm 47,62% mẫu điều tra. Loại hình này được ưa chuộng nhờ chế độ trách nhiệm hữu hạn giúp giảm thiểu rủi ro tài sản cá nhân, cơ cấu thành viên linh hoạt và quản lý nội bộ chặt chẽ hơn so với Doanh nghiệp tư nhân.

• Thực trạng cơ cấu lao động tại các doanh nghiệp tư nhân quận Thanh Khê có đặc điểm gì? Lực lượng lao động có độ tuổi rất trẻ với 60,44% dưới 30 tuổi, tạo lợi thế về tính năng động. Tuy nhiên, chất lượng chuyên môn chưa cao khi lao động có trình độ Đại học, Cao đẳng chỉ chiếm 22,48%, trong khi lao động phổ thông và sơ cấp chiếm tới 77,52%, đòi hỏi phải tăng cường đào tạo nghề.

• Vì sao nghiên cứu nhấn mạnh giải pháp liên kết vùng kinh tế trọng điểm miền Trung? Quận Thanh Khê có diện tích tự nhiên hạn hẹp, thị trường nội địa nhỏ. Việc liên kết với các tỉnh trong Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung như Quảng Nam, Quảng Ngãi, Thừa Thiên Huế giúp doanh nghiệp tận dụng nguồn nguyên liệu chế biến, mở rộng kênh phân phối đầu ra và tham gia sâu vào chuỗi giá trị liên tỉnh.

• Luận văn đề xuất giải pháp đột phá nào để giải quyết bài toán thiếu vốn cho doanh nghiệp tư nhân? Giải pháp đột phá là thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng cấp thành phố kết hợp phát triển các tổ chức tư vấn thị trường tài chính. Mô hình này giúp bảo lãnh các khoản vay thương mại cho hơn 70% doanh nghiệp có phương án kinh doanh khả thi nhưng thiếu tài sản bảo đảm thế chấp.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về phát triển kinh tế tư nhân, làm rõ vai trò động lực của khu vực doanh nghiệp dân doanh trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
• Đánh giá thực trạng phát triển kinh tế tư nhân quận Thanh Khê giai đoạn 2007-2009 qua số liệu thống kê thực tế và mẫu điều tra 84 doanh nghiệp, chỉ rõ tốc độ tăng trưởng vốn 10,11%/năm và tỷ trọng ngành Thương mại - Dịch vụ chiếm 62,82%.
• Nhận diện chính xác 4 điểm nghẽn cốt lõi gồm: quy mô vốn nhỏ (48,81% dưới 3 tỷ đồng), mặt bằng sản xuất phân tán, chất lượng lao động bậc cao thấp (22,48% đạt trình độ đại học trở lên) và liên kết chuỗi giá trị lỏng lẻo.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao về quy hoạch mặt bằng, thành lập Quỹ bảo lãnh tín dụng, thúc đẩy liên kết vùng kinh tế trọng điểm miền Trung và đổi mới quản trị doanh nghiệp.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị chia thành 2 giai đoạn: Giai đoạn 2012-2014 tập trung tháo gỡ rào cản pháp lý, thành lập quỹ tín dụng và quy hoạch đất sạch; giai đoạn 2015-2017 đẩy mạnh chuyển giao công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường vùng.
• Luận văn là công trình tham khảo giá trị cao, kêu gọi các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp cùng ứng dụng những giải pháp khoa học vào thực tiễn phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Một số vấn đề lý luận về phát triển KTTN Chương 2: Thực trạng phát triên KTTN trên địa bàn Quận Thanh Khê, thành phó Đà Nẵng Chương 3: Giải pháp đề phát triển KTTN trên địa bàn Quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng. CHUONG 1: MOT SO VAN DE LY LUAN VE PHAT TRIEN KINH TE TU NHAN 1. KINH TẾ TƯ NHÂN VÀ VAI TRÒ CỦA KINH TẾ TƯ NHÂN 1. Khái niệm về kinh tế tư nhân a.

Khải niệm Nền kinh tế là một thực thể có cấu trúc phức tạp gồm nhiều bộ phận hợp thành trong đó có KTTN. Tuy nhiên khái niệm KTTN hiện nay còn chưa đồng nhất. Cu thé, ở nước ta hiện nay vẫn còn nhiều cách hiểu khác nhau. Một số người cho rằng KTTN gồm các DN tư nhân trong nước và các DN có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài dưới dạng liên doanh hay hay 100% vốn nước ngoài.

Với cách hiểu này sẽ tạo điều kiện đề đánh giá hết tiềm năng của khu vực KTTN đối với sự phát triển của nền kinh tế, song lại gặp khó khăn trong tính toán thống kê khi muốn tách phần vốn góp của Nhà nước trong các công ty cô phần cũng như trong các DN liên doanh hay DN 100% vốn đầu tư nước ngoài. Hơn nữa theo cách phân biệt này, việc phân tích sẽ gặp khó khăn bởi vì thực tế không phải tất cả các bộ phận trong khu vực KTTN đều được sự hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước như nhau do các DN có vốn đầu tư nước ngoài luôn nhận được điều kiện ưu đãi hơn so với DN tư nhân trong nước. Có quan điểm còn cho rằng, KTTN là kinh tế ngoài quốc doanh dựa trên việc chia nền kinh tế thành ba khu vực là khu vực kinh tế quốc doanh, khu vực kinh tế ngoài quốc doanh và khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Theo quan điểm này thì kinh tế tập thể cũng thuộc và KTTN.

Thực tế cho thấy, việc đưa khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài ra khỏi khu vực KTTN sẽ không đánh giá đúng tiềm năng cũng như vai trò của khu vực kinh tế này cho sự phát triển của nền kinh tế, đặc biệt là trong điều kiện mở cửa như hiện nay. Quan điểm được nhiều người chấp nhận nhất hiện nay đó là nói đến KTTN tức là nói đến khu vực KTTN. Ở đó, hoạt động SXKD được tiến hành dựa trên tư liệu sản xuất và lao động tư nhân. Mặc dù điều này làm cho loại hình tổ chức của KTTN tuy có sự khác biệt nhưng vẫn có bản chất chung, có chung đặc tính tư nhân.

Toàn bộ luận văn coi đây là quan điểm chính thống đẻ nghiên cứu và xem xét về KTTN. Theo quan điểm này thì khu vực KTTN bao gồm kinh tế cá thể, tiểu chủ và kinh tế tư bản tư nhân hoạt động dưới hình thức hộ kinh doanh cá thê và các loại hình DN của tư nhân. Cụ thể, khu vực KTTN bao gồm: - Kinh tế cá thể, tiêu chủ + Về kinh tế cá thể: kinh tế cá thể được hiểu là hình thức kinh tế của một cá nhân hay một hộ gia đình hoạt động dựa trên quan hệ sở hữu nhỏ về TLSX và khả năng lao động của bản thân người lao động và gia đình. + Kinh tế tiêu chủ: kinh tế tiêu chủ là được hiểu là hình thức kinh tế do một người chủ tô chức, quản lý và điều hành hoạt động dựa trên quan hệ sở hữu tư nhân về TLSX nhưng có thuê mướn lao động.

Tuy nhiên thu nhập vẫn chủ yếu dựa vào sức lao động, vốn của bản than va gia đình người lao động là chủ yếu. - Kinh tế tư bản tư nhân: kinh tế tư bản tư nhân là hình thức tô chức SXKD dựa trên cơ sở chiếm hữu tư nhân TBCN về TLSX và bóc lột lao động làm thuê. Biểu hiện của nó là các loại hình DN do nhân dân đầu tư vốn và quản lý kinh doanh theo luật DN bao gồm: DN tư nhân, công ty TNHH, CTCP, công ty hợp danh. Theo đó, KTTN không bao gồm các DN nhà nước, DN của các tô chức chính trị xã hội khi chuyên thành công ty TNHH, CTCP.

Tóm lại, KTTN bao gồm kinh tế cá thê, tiểu chủ và kinh tế tư bản tư nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ dưới nhiều hình thức khác nhau như DN tư nhân, công ty TNHH, CTCP và hộ SXKD cá thê. Như đã trình bày ngay từ đầu luận văn, khi đề cập đến KTTN hay khu vực KTTN bao gồm nhiều vấn đề. Dưới góc độ nghiên cứu của chuyên ngành Kinh tế phát triển, để đáp ứng yêu cầu, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu khu vực KTTN dưới hình thức biêu hiện là các loại hình DN tư nhân như DN tư nhân, công ty TNHH và CTCP. Đặc điểm của kinh tế tư nhân Theo quan điểm Đại hội XI của Đảng, nền kinh tế nước ta bao gồm 4 thành phần kinh tế.

Đó là kinh tế nhà nước, kinh tế tập thẻ, kinh tế tư nhân và kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Trong đó, KTTN dựa trên hình thức sở hữu tư nhân về TLSX, với các đặc điểm cơ bản: - KTTN gắn liền với lợi ích cá nhân, là một trong những động lực thúc đây kinh tế xã hội phát triển. - KTTN có tính tự phát cao, có tính hiệu quả và sức cạnh tranh được đề cao, ít lãng phí. - Có tính đa dạng về qui mô, khả năng lựa chọn qui mô phù hợp và tô chức sản xuất tối ưu.

- Tự quyết định, tự chịu trách nhiệm về chiến lược, định hướng phát triển SXKD. - Phát triển KTTN chắc chắn sẽ dẫn đến sự phân hoá giàu nghèo, ảnh hưởng đến vấn đề công bằng xã hội. Các đặc điểm trên của KTTN cũng chính là đặc điểm của các DN trong khu vực KTTN. Do đó phải thúc đây mặt tích cực và khắc phục những yếu kém của khu vực kinh tế này trong nên kinh tế.

Các hình thức tổ chức của kinh tế tư nhân Sự ra đời của một loại hình DN nói chung và DN thuộc khu vực KTTN nói riêng phụ thuộc vào trình độ phát triển của sản xuất, công nghệ, ngành nghề. và thường xuyên biến đổi. Trong giai đoạn hiện nay thì các loại hình DN trong khu vực KTTN sau đây là phổ biến: DN tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, CTCP. Theo Luật DN hiện hành, DN là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao địch ôn định, được thành lập hoặc đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động SXKD.

Trong khái niệm này, kinh doanh được hiểu là việc thực hiện một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ sản phâm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích sinh lời. Hiện nay, các văn bản pháp lý liên quan đến tô chức và thành lập DN gồm có: Luật DN, Luật DN nhà nước, luật Hợp tác xã, luật Các tô chức tín dụng, luật Đầu tư nước ngoài. Theo đó, DN được tô chức theo nhiều loại hình khác nhau. Mỗi loại hình DN có đặc trưng và từ đó tạo nên những hạn chế hay lợi thế của DN.

Doanh nghiệp tư nhân: là DN do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của DN. Chủ sở hữu duy nhất của DN tư nhân là một cá nhân. DN tư nhân không có tư cách pháp nhân. Chủ DN tư nhân là đại diện theo pháp luật của DN.

Chủ DN tư nhân có toàn quyền quyết định đối với tất cả hoạt động kinh doanh của DN: có toàn quyền quyết định việc sử dụng lợi nhuận sau khi đã nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ tài chính khác theo quy định của pháp luật. Chủ DN tư nhân có thê trực tiếp hoặc thuê người khác quản lý, điều hành hoạt động kinh doanh. Trường hợp thuê người khác làm Giám đốc quan ly DN, thì chủ DN tư nhân vẫn phải chịu trách nhiệm về mọi hoạt động kinh doanh của DN. Do là chủ sở hữu duy nhất của DN nên chủ DN tư nhân hoàn toàn chủ động trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến hoạt động kinh doanh của DN.

Chế độ trách nhiệm vô hạn của chủ DN tư nhân tạo sự tin tưởng cho đối tác, khách hàng và giúp cho DN ít chịu sự ràng buộc chặt chẽ bởi pháp luật như các loại hình DN khác. Tuy nhiên, do không có tư cách pháp nhân nên mức độ rủi ro của DN cao, chủ DN tư nhân phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của DN và của chủ DN chứ không giới hạn số vốn mà chủ DN đã dau tư vào DN. Như vậy, có thê thấy DN tư nhân sẽ là loại hình DN ít được lựa chọn trong thời gian đến do những hạn chế và tính rủi ro của nó không đáp ứng được xu hướng thay đổi của nền kinh tế trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực. Công ty trách nhiệm hữu hạn: là DN trong đó thành viên chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa vụ tài sản khác của DN trong phạm vi số vốn đã cam kết góp vào DN.

Thành viên của công ty có thê là tổ chức, cá nhân; số lượng thành viên tối thiêu là hai và tối đa không vượt quá năm mươi. Công ty TNHH có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Tuy nhiên, công ty TNHH không được quyền phát hành cô phiếu đề huy động von. Công ty TNHH có từ hai thành viên trở lên phải có Hội đồng thành viên, Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc Công ty TNHH có trên mười một thành viên phải có Ban kiểm soát.

Công ty TNHH là loại hình DN phô biến nhất ở Việt Nam hiện nay. Hoạt động kinh doanh dưới hình thức công ty TNHH đem lại cho nhà đầu tư nhiều lợi thế như: Do có tư cách pháp nhân nên các thành viên công ty chỉ chịu trách nhiệm về các hoạt động của công ty trong phạm vi số vốn góp vào công ty nên ít gây rủi ro cho người góp vốn. Số lượng thành viên trong công ty trách nhiệm không nhiều và các thành viên thường là người quen biết, tin cậy nhau, nên việc quản lý, điều hành công ty không quá phức tạp. Chế độ chuyển nhượng vốn được điều chỉnh chặt chẽ nên nhà đầu tư dễ dàng kiểm soát được việc thay đôi các thành viên, hạn chế sự thâm nhập của người lạ vào công ty.