Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khoa kÕ to¸n tµi chÝnh LêI NãI §ÇU §¹i héi §¶ng toµn quèc lÇn thø VI ®· ®Þnh ra ph¬ng h- íng, môc tiªu ph¸t triÓn kinh tÕ níc ta: chuyÓn ®æi tõ c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ trêng cã sù ®iÒu tiÕt cña Nhµ níc.C¸c doanh nghiÖp tõ chç thùc hiÖn s¶n xuÊt theo kÕ ho¹ch: l·i Nhµ níc thu, lç Nhµ níc bï, ®· t¹o thµnh thãi quen û l¹i, kh«ng thùc sù quan t©m ®Õn kÕt qu¶ kinh doanh, kh«ng chó ý c¶i tiÕn s¶n xuÊt ®Ó n©ng cao chÊt lîng s¶n phÈm, h¹ thÊp gi¸ thµnh, ®¸p øng yªu cÇu ngêi tiªu dïng. §Ó thùc hiÖn ®îc môc tiªu ®æi míi nÒn kinh tÕ, ®ßi hái ph¶i tæ chøc l¹i quy tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh t¹o ra s¶n phÈm cã chÊt lîng cao, sao cho ®¹t ®îc møc lîi nhuËn tèi u, ®¶m b¶o cuéc sèng cña ngêi lao ®éng. C©u hái nµy lu«n ®îc c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ ®Æc biÖt quan t©m. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng kh«ng thÓ kh«ng cã sù c¹nh tranh gay g¾t gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi môc tiªu cuèi cïng lµ tiªu thô s¶n phÈm ®Ó thu lîi nhuËn.
§Ó ®øng v÷ng trong c¹nh tranh vµ kh«ng ngõng ph¸t triÓn, më réng s¶n xuÊt kinh doanh ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp kh«ng nh÷ng s¶n xuÊt ngµy cµng nhiÒu s¶n phÈm víi chÊt lîng cao, ®¸p øng nhu cÇu ngêi tiªu dïng mµ cßn ph¶i ®Æc biÖt quan t©m ®Õn c¸c kh©u trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kÓ tõ khi bá vèn ra cho ®Õn khi thu ®îc vèn vÒ sao cho víi chi phÝ bá ra Ýt nhÊt, ®em l¹i lîi nhuËn cao nhÊt. §©y lµ môc tiªu cuèi cïng thóc ®Èy doanh nghiÖp gia t¨ng doanh sè b¸n ra, t¨ng nhanh vßng quay cña vèn. Tõ ®ã cã thÓ t¨ng tÝch luü cho doanh nghiÖp, më 60 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khoa kÕ to¸n tµi chÝnh réng quy m« kinh doanh. Muèn vËy, c¸c doanh nghiÖp ph¶i thùc hiÖn tèt c«ng t¸c qu¶n lý con ngêi, tiÒn vèn vµ chi phÝ mµ trong ®ã chi phÝ ®ãng vai trß hÕt søc quan träng: “ CÇn qu¶n lý chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm mét c¸ch chÆt chÏ trong ®ã ph¶i ®Æc biÖt coi trong kh©u qu¶n lý chi phÝ NVL”.
§Ó tèi ®a ho¸ lîi nhuËn, nhÊt thiÕt c¸c doanh nghiÖp ph¶i gi¶m chi phÝ NVL mét c¸ch hîp lý. ChÝnh v× vËy c«ng t¸c tæ chøc qu¶n lý NVL lu«n ®îc c¸c doanh nghiÖp ®Æc biÖt quan t©m. V× ®©y lµ bé phËn cèt lâi trong c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp mét phÇn thÓ hiÖn ë hÖ thèng c¬ cÊu tæ chøc qu¶n lý NVL hîp lý mµ trong ®ã kÕ to¸n ®ãng vai trß quan träng. §iÒu nµy kh«ng chØ ®óng cho nh÷ng doanh nghiÖp tham gia c¹nh tranh trªn thÞ trêng mµ cßn ®óng c¶ trong nh÷ng doanh nghiÖp sö dông vèn ng©n s¸ch nhµ níc vµ kinh doanh ®éc quyÒn.
XuÊt ph¸t tõ vai trß nµy, viÖc tæ chøc h¹ch to¸n NVL hîp lý sÏ n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn cña doanh nghiÖp nãi chung vµ vèn lu ®éng nãi riªng. Do vËy, viÖc tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n NVL lµ mét tÊt yÕu cña qu¶n lý. C¸c doanh nghiÖp ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ NVL tõ kh©u thu mua, b¶o qu¶n, ®Õn kh©u sö dông ®Ó võa ®¸p øng ®Çy ®ñ nhu cÇu cña s¶n xuÊt, võa chèng thÊt tho¸t vèn trong kinh doanh, tr¸nh t×nh tr¹ng ø ®äng NVL dÉn ®Õn ø ®äng vèn hoÆc kh«ng cung cÊp ®Çy ®ñ NVL cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt , võa lµ ®iÒu kiÖn quan träng ®Ó ®¶m b¶o cho viÖc tÝnh ®óng gi¸ thµnh s¶n phÈm. Muèn vËy, c¸c doanh nghiÖp ph¶i ¸p dông triÖt ®Ó c¸c biÖn ph¸p 60 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khoa kÕ to¸n tµi chÝnh qu¶n lý mµ kÕ to¸n lµ mét c«ng cô qu¶n lý ®¾c lùc, cã hiÖu qu¶ c¶ vÒ mÆt hiÖn vËt vµ gi¸ trÞ.
C«ng ty Tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Gèm sø B¸t Trµng lµ doanh nghiÖp Nhµ níc, thµnh lËp tõ khi c¬ chÕ bao cÊp chuyÓn sang c¬ chÕ thÞ trêng. Ngay tõ ®Çu, C«ng ty ®· x¸c ®Þnh râ: tæ chøc kÕ to¸n NVL lµ mét vÊn ®Ò quan träng, c¬ b¶n ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn lu ®éng, n©ng cao c«ng t¸c qu¶n lý s¶n xuÊt vµ kinh doanh cña C«ng ty. XuÊt ph¸t tõ vÞ trÝ, tÇm quan träng vµ ý nghÜa thùc tiÔn trªn, trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Gèm sø B¸t Trµng, nhê sù gióp ®ì cña ban Gi¸m ®èc C«ng ty, l·nh ®¹o, chuyªn viªn phßng KÕ to¸n- Tµi chÝnh, c¸c phßng ban chøc n¨ng còng nh c¸c ®¬n vÞ s¶n xuÊt trong C«ng ty cïng víi sù híng dÉn chu ®¸o tËn t×nh cña c¸c thÇy c« gi¸o khoa kÕ to¸n tµi chÝnh Trêng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n mµ trùc tiÕp híng dÉn lµ thÇy gi¸o TS NguyÔn N¨ng Phóc, cïng víi sù nç lùc cña b¶n th©n em ®· ®i s©u nghiªn cøu vµ t×m hiÓu ®Ò tµi: “Hoµn thiÖn h¹ch to¸n nguyªn liÖu, vËt liÖu víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn lu ®éng trong s¶n xuÊt kinh doanh t¹i C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Gèm sø B¸t Trµng ”. Néi dung c¬ b¶n cña chuyªn ®Ò gåm nh÷ng phÇn sau: Lêi nãi ®Çu 60 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khoa kÕ to¸n tµi chÝnh - PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn chung vÒ h¹ch to¸n nguyªn liÖu, vËt liÖu trong c¸c doanh nghiÖp.
- PhÇn II: Thùc tÕ tæ chøc h¹ch to¸n nguyªn liÖu, vËt liÖu víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông vèn lu ®éng t¹i C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Gèm sø B¸t Trµng - PhÇn III: ¦u nhîc ®iÓm cña c«ng t¸c tæ chøc kÕ to¸n nguyªn liÖu, vËt liÖu t¹i C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Gèm sø B¸t Trµng vµ mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n nguyªn liÖu, vËt liÖu t¹i C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Gèm sø B¸t Trµng KÕt luËn. Do tr×nh ®é vµ thêi gian cã h¹n nªn néi dung trong ®Ò tµi nµy kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. T«i kÝnh mong nhËn ®îc sù gióp ®ì, gãp ý cña c¸c thÇy c« gi¸o vµ c¸c b¹n ®Ó ®Ò tµi nµy ®îc hoµn thiÖn vµ thiÕt thùc h¬n. 60 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khoa kÕ to¸n tµi chÝnh PHÇN I: nh÷ng Lý LUËN CHUNG VÒ h¹ch TO¸N NGUY£N liÖu,vËT LIÖU TRONG C¸C DOANH NGHIÖP.
I- §Æc ®iÓm cña nguyªn liÖu, vËt liÖu vµ nhiÖm vô h¹ch to¸n nguyªn liÖu, vËt liÖu: 1- §Þnh nghÜa, vai trß, ®Æc ®iÓm cña NVL trong s¶n xuÊt: NVL lµ ®èi tîng lao ®éng- mét trong ba yÕu tè c¬ b¶n cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, lµ c¬ së vËt chÊt cÊu thµnh nªn thùc thÓ s¶n phÈm. Trong qu¸ tr×nh tham gia vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp, NVL bÞ tiªu hao toµn bé gi¸ trÞ mét lÇn vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. Trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt, chi phÝ vÒ c¸c lo¹i ®èi tîng lao ®éng thêng chiÕm tû träng lín trong toµn bé chi phÝ vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm. Do vËy t¨ng cêng c«ng t¸c qu¶n lý, c«ng t¸c kÕ to¸n NVL ®¶m b¶o viÖc sö dông hiÖu qu¶, tiÕt kiÖm vËt liÖu nh»m h¹ thÊp chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ thµnh s¶n phÈm cã ý nghÜa hÕt søc quan träng.
NVL lµ nh÷ng ®èi tîng lao ®éng ®· qua chÕ biÕn vµ ®îc thÓ hiÖn díi d¹ng vËt ho¸ nh: s¾t, thÐp trong doanh nghiÖp c¬ khÝ chÕ t¹o, da trong doanh nghiÖp ®ãng giµy. NVL chiÕm mét tû träng kh¸ lín trong c¬ cÊu gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ lµ bé phËn dù tr÷ quan träng cña doanh nghiÖp. Kh¸c víi tµi s¶n cè ®Þnh, NVL cã ®Æc ®iÓm lµ chØ tham gia vµo mét chu kú s¶n xuÊt nhÊt ®Þnh, gi¸ trÞ cña nã chuyÓn hÕt mét lÇn vµo gi¸ thµnh s¶n phÈm lµm ra. Díi t¸c ®éng cña lao ®éng, chóng bÞ tiªu hao toµn bé hoÆc bÞ 60 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khoa kÕ to¸n tµi chÝnh thay ®æi h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu ®Ó t¹o nªn thùc thÓ vËt chÊt cña s¶n phÈm.
Nh vËy, NVL thuéc tµi s¶n lu ®éng, gi¸ trÞ NVL thuéc vèn lu ®éng dù tr÷ cña doanh nghiÖp. Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng, chÊt lîng s¶n phÈm lu«n ®îc c¸c doanh nghiÖp ®Æt lªn hµng ®Çu nh»m ®¸p øng nhu cÇu cña kh¸ch hµng. ChÊt lîng s¶n phÈm quyÕt ®Þnh sù thµnh c«ng hay thÊt b¹i cña s¶n phÈm. §©y lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan cña sù chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña loµi ngêi.
S¶n phÈm cã gi¸ trÞ cao khi yÕu tè ®Çu vµo( chñ yÕu lµ NVL) tèt. §iÒu nµy sÏ kÝch thÝch tiªu dïng, lµm t¨ng doanh sè b¸n ra, ®ång thêi kÐo theo sù ph¸t triÓn cña c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra NVL kh¸c, t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi lao ®éng. HiÖn nay ViÖt Nam ®ang tiÕp tôc më réng c¸c ho¹t ®éng th¬ng m¹i theo híng ®a ph¬ng ho¸, ®a d¹ng ho¸, tÝch cùc héi nhËp vµo kinh tÕ khu vùc vµ kinh tÕ thÕ giíi tøc lµ chÊp nhËn xu híng hîp t¸c trong c¹nh tranh gay g¾t. §©y võa lµ c¬ héi, võa lµ th¸ch ®è ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt ph¶i cã kÕ ho¹ch dù tr÷ NVL, kh«ng lµm gi¸n ®o¹n qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, tiÕt kiÖm chi phÝ vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm.
Do NVL cã vai trß quan träng trong s¶n xuÊt kinh doanh nªn c¸c doanh nghiÖp cÇn ph¶i tæ chøc viÖc qu¶n lý hîp lý trong c¸c kh©u: thu mua, vËn chuyÓn, b¶o qu¶n, dù tr÷ vµ sö dông NVL. §©y lµ yÕu tè kh«ng thÓ thiÕu ®îc ®Ó thóc ®Èy viÖc cung cÊp kÞp thêi, ®ång bé vËt t cÇn thiÕt cho s¶n xuÊt, ®Ó kiÓm tra gi¸m s¸t viÖc chÊp hµnh c¸c quy 60 Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khoa kÕ to¸n tµi chÝnh ®Þnh dù tr÷, ng¨n ngõa hiÖn tîng h hao, mÊt m¸t, l·ng phÝ NVL qua c¸c kh©u cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. §Ó gióp c¸c doanh nghiÖp ®¶m b¶o cung cÊp ®Çy ®ñ NVL cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, §¶ng vµ Nhµ níc cÇn ph¶i cã chñ tr¬ng khuyÕn khÝch m¹nh mÏ c¸c doanh nghiÖp cung cÊp NVL nhanh chãng, ®Çy ®ñ, kÞp thêi b»ng nhiÒu biÖn ph¸p nh: gióp ®ì c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt gi¶m bít c¸c thñ tôc phiÒn hµ khi nhËp NVL tõ níc ngoµi, hç trî vÒ tµi chÝnh- tÝn dông; t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt quan hÖ víi c¸c nhµ cung cÊp níc ngoµi nh»m tiÕp thu khoa häc, kü thuËt míi. Yªu cÇu qu¶n lý nguyªn vËt liÖu: Nguyªn liÖu,vËt liÖu lµ tµi s¶n dù tr÷ cho s¶n xuÊt kinh doanh, nã thêng xuyªn biÕn ®éng vµ chiÕm tû träng lín trong chi phÝ s¶n xuÊt ra s¶n phÈm.
CÇn ph¶i qu¶n lý chÆt chÏ cã hiÖu qu¶ ®èi víi NVL ë tÊt c¶ c¸c kh©u thu mua, b¶o qu¶n, sö dông NVL ®¶m b¶o h¹ thÊp møc tiªu hao NVL.