Luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ huyện quảng xương thanh hóa lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến năm 2014

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ussh đảng bộ huyện quảng xương thanh hóa lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Phạm Thị Thơ
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thành Vinh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Huyện Quảng Xương (Thanh Hóa) Lãnh Đạo Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Từ Năm 1996 Đến Năm 2014
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN QUẢNG XƢƠNG TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2005
• 1.1. Những yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Quảng Xƣơng
• 1.2. Điều kiện tự nhiên
• 1.3. Điều kiện dân cư, kinh tế - xã hội
• 1.4. Thành tựu trong 10 năm đầu đổi mới (1986-1996) tạo nền tảng cơ bản trong lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện
• 1.5. Xác định hướng đột phá trong lãnh đạo phát triển toàn diện kinh tế nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa
• 1.6. Chủ trương của Đảng và Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa về phát triển toàn diện kinh tế nông nghiệp
• 1.7. Quá trình vận dụng chủ trương của Đảng và Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa để lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp huyện (1996-2005)
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN QUẢNG XƢƠNG LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP GẮN VỚI KINH TẾ NÔNG THÔN XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2014
• 2.1. Những yêu cầu mới trong lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn và xây dựng nông thôn mới
• 2.2. Những yêu cầu và chủ trương của Đảng
• 2.3. Chủ trương của Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa
• 2.4. Quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới của Đảng bộ huyện Quảng Xƣơng
• 2.4.1. Những chủ trương căn bản
• 2.4.2. Quá trình tổ chức thực hiện
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số nhận xét
• 3.2. Các kinh nghiệm chủ yếu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Huyện Quảng Xương

Huyện Quảng Xương, nằm ở tỉnh Thanh Hóa, đã trải qua nhiều biến động trong quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1996 đến 2014. Giai đoạn này chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế nông nghiệp, với nhiều chính sách và chiến lược được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và đời sống của người dân. Đặc biệt, sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện đã đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và thực hiện các chương trình phát triển nông nghiệp bền vững.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Và Kinh Tế Của Huyện Quảng Xương

Quảng Xương có điều kiện tự nhiên đa dạng, với đất đai màu mỡ và nguồn nước phong phú, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, huyện cũng phải đối mặt với nhiều thách thức như thiên tai và biến đổi khí hậu, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp.

1.2. Vai Trò Của Nông Nghiệp Trong Kinh Tế Huyện

Nông nghiệp không chỉ là nguồn thu nhập chính của người dân mà còn đóng góp lớn vào GDP của huyện. Sự phát triển của nông nghiệp đã tạo ra nhiều cơ hội việc làm và cải thiện đời sống cho người dân địa phương.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Quảng Xương

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng huyện Quảng Xương vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Tình trạng sản xuất manh mún, thiếu liên kết giữa các hộ nông dân và thị trường là một trong những vấn đề lớn. Bên cạnh đó, việc áp dụng công nghệ mới vào sản xuất còn hạn chế, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không ổn định.

2.1. Tình Trạng Sản Xuất Manh Mún Và Thiếu Liên Kết

Nhiều hộ nông dân vẫn sản xuất theo cách truyền thống, không có sự liên kết chặt chẽ với nhau, dẫn đến khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm và cạnh tranh trên thị trường.

2.2. Thiếu Công Nghệ Và Khoa Học Kỹ Thuật

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân để nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Các Phương Pháp Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Huyện Quảng Xương

Để phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững, huyện Quảng Xương đã triển khai nhiều phương pháp và chiến lược khác nhau. Các chính sách hỗ trợ nông dân, khuyến khích đầu tư và phát triển hạ tầng nông thôn là những yếu tố quan trọng trong quá trình này.

3.1. Chính Sách Hỗ Trợ Nông Dân

Huyện đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ nông dân như tín dụng ưu đãi, đào tạo nghề và cung cấp giống cây trồng chất lượng cao, giúp nâng cao năng suất và thu nhập cho người dân.

3.2. Đầu Tư Vào Hạ Tầng Nông Thôn

Đầu tư vào hạ tầng nông thôn, bao gồm hệ thống giao thông, thủy lợi và điện, đã giúp cải thiện điều kiện sản xuất và sinh hoạt cho người dân, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Quảng Xương

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc áp dụng các phương pháp phát triển kinh tế nông nghiệp đã mang lại nhiều thành công cho huyện Quảng Xương. Năng suất cây trồng và thu nhập của người dân đã tăng lên đáng kể, góp phần cải thiện đời sống và giảm nghèo bền vững.

4.1. Tăng Trưởng Năng Suất Cây Trồng

Năng suất cây trồng đã tăng lên nhờ vào việc áp dụng giống mới và kỹ thuật canh tác hiện đại. Điều này không chỉ giúp tăng sản lượng mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

4.2. Cải Thiện Đời Sống Người Dân

Thu nhập của người dân đã được cải thiện rõ rệt, giúp họ có điều kiện tốt hơn để đầu tư vào giáo dục và y tế, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Quảng Xương

Kinh tế nông nghiệp tại huyện Quảng Xương đã có những bước phát triển đáng kể trong giai đoạn 1996-2014. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển bền vững, cần có những chiến lược dài hạn và sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền. Tương lai của kinh tế nông nghiệp tại Quảng Xương phụ thuộc vào khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và sự phát triển của thị trường.

5.1. Chiến Lược Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chiến lược phát triển bền vững, tập trung vào bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp để đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế

Huyện cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nông nghiệp, học hỏi kinh nghiệm từ các nước phát triển để áp dụng vào thực tiễn địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Quảng Xương thuộc vùng duyên hải tỉnh Thanh Hóa, sở hữu 18,2 km bờ biển cùng diện tích đất tự nhiên sau nhiều lần điều chỉnh hành chính là 200,4 km² và quy mô dân số đạt 225.101 người với gần 61.000 hộ gia đình. Bước vào thời kỳ đổi mới, địa phương đối mặt với xuất phát điểm kinh tế thấp, đồng đất manh mún, thiên tai khắc nghiệt và trải qua 6 lần điều chỉnh địa giới hành chính làm suy giảm nguồn lực phát triển. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là làm thế nào để một Đảng bộ cấp huyện phát huy tối đa tiềm năng địa phương, lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp từ tự cấp, tự túc sang sản xuất hàng hóa lớn gắn với công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng nông thôn mới.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa chủ trương của Đảng, phục dựng và phân tích toàn diện tiến trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Quảng Xương qua hai giai đoạn then chốt: giai đoạn 1996-2005 (chỉ đạo phát triển toàn diện theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa) và giai đoạn 2006-2014 (phát triển kinh tế nông nghiệp gắn với kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới). Nghiên cứu tập trung vào không gian địa lý gồm 35 xã và 1 thị trấn, đi sâu vào hai phân ngành trụ cột là nông nghiệp và thủy sản. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc làm sáng tỏ các bài học thực tiễn giúp tốc độ tăng trưởng GDP bình quân của huyện đạt 9,3%/năm, giá trị sản xuất nông nghiệp tăng từ 217.514 triệu đồng năm 1996 lên 436.671 triệu đồng năm 2005, nâng sản lượng lương thực đạt mốc 135.000 tấn và nâng cao thu nhập bình quân đầu người lên 5.000.000 đồng/năm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí chiến lược của nông nghiệp trong nền kinh tế quốc dân, quán triệt chỉ dẫn ngày 11-4-1946 của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Nông dân ta giàu thì nước ta giàu. Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh". Khung lý thuyết nghiên cứu tích hợp đường lối đổi mới kinh tế của Đảng Cộng sản Việt Nam qua các kỳ Đại hội VI, VII, VIII, IX và X, kết hợp các văn bản chỉ đạo mang tính bước ngoặt như Nghị quyết số 10 của Bộ Chính trị năm 1988, Nghị quyết Trung ương 5 khóa IX và đặc biệt là Nghị quyết số 26-NQ/TW khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Nghiên cứu vận hành trên hệ thống các khái niệm cốt lõi: chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp - nông thôn, kinh tế trang trại theo tinh thần Nghị quyết 07-NQ/TU, kinh tế nghề biển theo Nghị quyết 08-NQ/TU của Tỉnh ủy Thanh Hóa, và chương trình xây dựng nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia gồm 19 tiêu chí chuẩn hóa theo Quyết định số 491/QĐ-TTg cùng mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp đạt 3,5-4%/năm quy định tại Nghị quyết 24/2008/NQ-CP của Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu

Về nguồn dữ liệu và cỡ mẫu, công trình tiến hành thu thập và xử lý toàn diện hơn 120 văn bản chỉ thị, nghị quyết, báo cáo tổng kết lưu trữ tại Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương Đảng, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia III, Văn phòng Tỉnh ủy Thanh Hóa, Huyện ủy và Ủy ban nhân dân huyện Quảng Xương, cùng hệ thống số liệu định lượng thu thập từ 36 đơn vị hành chính cơ sở (gồm 35 xã và 1 thị trấn) do Chi cục Thống kê huyện Quảng Xương công bố liên tục trong chuỗi thời gian 19 năm (1996-2014).

Phương pháp chọn mẫu áp dụng là phương pháp chọn mẫu mục đích toàn diện trên toàn bộ địa bàn huyện, bao quát 3 tiểu vùng sinh thái nông nghiệp đặc thù: tiểu vùng đồng bằng thâm canh lúa, tiểu vùng bãi ngang ven biển với 9 xã khai thác hải sản và tiểu vùng ven sông triều gồm 10 xã nuôi trồng thủy sản nước lợ với diện tích trên 1.300 ha. Phương pháp phân tích chủ đạo là sự kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lịch sử và phương pháp logic, đi kèm các công cụ thống kê mô tả, phân tích tổng hợp và so sánh kinh tế học. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là vì phương pháp lịch sử cho phép tái hiện chân thực, cụ thể quá trình vận động của chính sách qua từng nhiệm kỳ Đại hội Đảng bộ huyện (khóa XIX, XX, XXI, XXII), trong khi phương pháp logic giúp trừu xuất bản chất, chỉ ra mối liên hệ nhân quả giữa sự đổi mới phương thức lãnh đạo với kết quả chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo đảm tính khách quan và khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, Đảng bộ huyện đã tạo bước đột phá lịch sử trong công tác dồn điền đổi thửa và hoàn thiện mạng lưới thủy lợi nội đồng. Từ một nền canh tác manh mún với 331.141 thửa ruộng, quá trình chỉ đạo quyết liệt từ năm 1998 đến năm 2005 đã giúp 38/41 xã hoàn thành dồn đổi, rút giảm xuống chỉ còn khoảng 20.000 thửa ruộng lớn (giảm hơn 93% số thửa). Số thửa trung bình mỗi hộ giảm từ 7-12 thửa xuống tối đa 4 thửa/hộ, đồng thời diện tích bình quân một thửa tăng vọt từ khoảng 300 m² lên trên 700 m², tạo tiền đề thuận lợi để đưa máy móc cơ giới vào đồng ruộng.

Thứ hai, cơ cấu kinh tế nông nghiệp nội ngành chuyển dịch tích cực theo hướng gia tăng tỷ trọng hàng hóa. Tổng giá trị sản xuất nông nghiệp tăng trưởng hơn 100,7%, từ mức 217.514 triệu đồng năm 1996 lên 370.629 triệu đồng năm 2000 và đạt 436.671 triệu đồng vào năm 2005. Tỷ trọng ngành trồng trọt giảm từ 68,2% năm 1996 xuống 59,0% năm 2005, trong khi tỷ trọng ngành chăn nuôi gia tăng mạnh mẽ từ 31,8% lên 36,6%, dịch vụ nông nghiệp chiếm 4,4%, hình thành nhiều mô hình trang trại quy mô nuôi gần 1.000 con lợn hướng nạc mỗi chu kỳ.

Thứ ba, kinh tế biển và nuôi trồng thủy sản nước lợ trở thành mũi nhọn kinh tế đột phá. Thực hiện chủ trương chuyển đổi đất cấy lúa nhiễm mặn năng suất thấp, đến năm 2005, toàn huyện đã phát triển được 811 ha diện tích nuôi thả tôm cua (gồm 30 ha nuôi công nghiệp và 240 ha nuôi thâm canh), sản lượng khai thác và nuôi trồng đạt 7.000 tấn với tổng giá trị thu hoạch đạt xấp xỉ 60 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho hơn 1.000 lao động.

Thứ tư, an ninh lương thực được giữ vững vững chắc đi đôi với bước nhảy vọt về cơ sở hạ tầng nông thôn. Năng suất lúa bình quân liên tục tăng từ 55 tạ/ha năm 2001 lên 58,5 tạ/ha năm 2002 và đạt 60,2 tạ/ha ở vụ chiêm xuân 2003, đưa tổng sản lượng lương thực năm 2005 đạt mốc 135.000 tấn (tăng vượt bậc so với mức 93.173 tấn của năm 1995). Nguồn vốn huy động đầu tư hạ tầng nông thôn đạt 317 tỷ đồng, xây mới và kiên cố hóa 181 km kênh mương nội đồng, 221 phòng học kiên cố và phủ điện lưới sinh hoạt đến gần 90% số hộ dân.

Thảo luận kết quả

Thành công trong phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện Quảng Xương bắt nguồn từ việc cụ thể hóa sáng tạo các nghị quyết chuyên đề của Tỉnh ủy Thanh Hóa (như Nghị quyết 06-NQ/TU về chăn nuôi, Nghị quyết 07-NQ/TU về trang trại, Nghị quyết 08-NQ/TU về kinh tế biển) thành các chương trình mục tiêu gắn chặt với lợi thế từng vùng sinh thái.

Trong nghiên cứu, hệ thống dữ liệu kinh tế có thể được trình bày trực quan qua biểu đồ cột thể hiện sự dịch chuyển giá trị giữa trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ qua các mốc 1996, 2000, 2005, kết hợp bảng thống kê hiệu quả kinh tế tại xã Quảng Khê khi chuyển đổi 100 ha đất lúa kém hiệu quả sang trồng cói, đem lại giá trị thu nhập trên mỗi sào cao gấp 4 lần so với cấy lúa truyền thống. Khi so sánh với các nghiên cứu tương đồng tại khu vực Bắc Trung Bộ, Quảng Xương thể hiện tính năng động vượt trội trong việc gắn dồn điền đổi thửa với quy hoạch giao thông thủy lợi và phát triển 200 ha nuôi ngao xuất khẩu tại xã Quảng Nham. Mặc dù vậy, công trình cũng chỉ rõ những điểm nghẽn: công nghiệp chế biến hải sản phần lớn vẫn ở dạng thô sơ, dịch bệnh nuôi trồng thủy sản còn xảy ra nhiều, và các đợt chia tách địa giới hành chính liên tục tạo ra sự xáo trộn về mặt bằng quy hoạch tổng thể.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đẩy mạnh tái cơ cấu ngành trồng trọt và nhân rộng mô hình cánh đồng mẫu lớn. Ủy ban nhân dân huyện Quảng Xương và Phòng Nông nghiệp cần chủ trì chuyển đổi triệt để 500 ha diện tích đất lúa trũng kém hiệu quả sang canh tác rau màu chuyên canh và nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, phấn đấu nâng giá trị sản xuất trên mỗi hecta đất canh tác đạt trên 120 triệu đồng/năm trong giai đoạn đến năm 2020.

Thứ hai, hiện đại hóa chuỗi giá trị kinh tế biển và nuôi trồng thủy sản nước lợ. Ban Thường vụ Huyện ủy phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Thanh Hóa triển khai dự án nâng cấp Cảng cá Quảng Nham, hỗ trợ ngư dân chuyển đổi 80% phương tiện đánh bắt sang cơ giới hóa công suất lớn khai thác xa bờ, đồng thời mở rộng vùng nuôi 200 ha ngao xuất khẩu đạt chuẩn an toàn sinh học giai đoạn 2015-2020.

Thứ ba, hoàn thiện đồng bộ kết cấu hạ tầng nông thôn thích ứng với biến đổi khí hậu. Ủy ban nhân dân huyện cùng chính quyền các xã, thị trấn tập trung huy động tổng nguồn lực vốn ngân sách và xã hội hóa đạt trên 500 tỷ đồng, nâng tỷ lệ kiên cố hóa kênh mương cấp 1 và cấp 2 từ 30% lên 100%, bảo đảm chủ động tưới tiêu cho hơn 10.000 ha đất sản xuất nông nghiệp trong tầm nhìn 5 năm tới.

Thứ tư, đổi mới mô hình quản trị hợp tác xã và xây dựng thương hiệu nông sản đặc trưng. Ban Chấp hành Đảng bộ huyện cần tập trung chỉ đạo chuyển đổi 100% hợp tác xã nông nghiệp sang mô hình kiểu mới hoạt động hiệu quả theo Luật Hợp tác xã, hình thành tối thiểu 5 chuỗi liên kết giá trị gắn sản xuất với tiêu thụ cho các sản phẩm truyền thống nổi tiếng như thuốc lào Thượng Đình, dưa hấu Mậu Xương và chiếu cói Quảng Khê giai đoạn 2016-2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo và chuyên viên hoạch định chính sách cấp huyện, cấp xã: Nghiên cứu cung cấp bài học kinh nghiệm sâu sắc trong công tác ban hành nghị quyết chuyên đề, kinh nghiệm chỉ đạo dồn điền đổi thửa và phương pháp điều hành chuyển dịch cơ cấu kinh tế đạt 19 tiêu chí nông thôn mới trên địa bàn cụ thể.

Thứ hai, các nhà khoa học, giảng viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Lịch sử Đảng và Kinh tế phát triển: Luận văn là nguồn tư liệu sơ cấp chuẩn xác, hệ thống hóa toàn diện quá trình vận dụng đường lối đổi mới của Đảng qua 19 năm lịch sử (1996-2014) tại một huyện đồng bằng ven biển Bắc Trung Bộ.

Thứ ba, học viên cao học và sinh viên các ngành Nông nghiệp, Quản lý đất đai và Kinh tế biển: Tài liệu cung cấp góc nhìn đa chiều về cách thức giải quyết bài toán manh mún ruộng đất từ 331.141 thửa xuống 20.000 thửa lớn và phương pháp quy hoạch vùng triều hơn 1.300 ha ven sông Mã, sông Yên.

Thứ tư, các doanh nghiệp, hợp tác xã và chủ trang trại đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp: Công trình cung cấp bức tranh chi tiết về điều kiện thổ nhưỡng, tập quán canh tác và tiềm năng phát triển mô hình kinh tế biển với 18,2 km bờ biển nhằm xây dựng phương án đầu tư kinh doanh khả thi.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Đột phá then chốt nhất trong lãnh đạo phát triển nông nghiệp của Đảng bộ huyện Quảng Xương giai đoạn 1996-2005 là gì?
Trả lời: Đột phá then chốt là cuộc vận động dồn điền đổi thửa gắn với kiên cố hóa kênh mương. Địa phương đã giảm số thửa từ 331.141 thửa manh mún xuống 20.000 thửa tại 38/41 xã, nâng diện tích thửa từ 300 m² lên hơn 700 m², đưa năng suất lúa đạt 60,2 tạ/ha và tạo nền tảng cho cơ giới hóa nông nghiệp.

Câu hỏi 2: Đảng bộ huyện Quảng Xương đã lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nội ngành như thế nào?
Trả lời: Huyện ủy đã chỉ đạo giảm tỷ trọng trồng trọt từ 68,2% năm 1996 xuống 59,0% năm 2005, tăng tỷ trọng chăn nuôi từ 31,8% lên 36,6% và đưa dịch vụ đạt 4,4%. Tổng giá trị sản xuất nông nghiệp tăng từ 217.514 triệu đồng lên 436.671 triệu đồng thông qua các đề án nạc hóa đàn lợn và sind hóa đàn bò.

Câu hỏi 3: Tiềm năng kinh tế biển và vùng triều được Đảng bộ huyện khai thác ra sao?
Trả lời: Huyện đã tận dụng 18,2 km bờ biển và hơn 1.300 ha vùng triều, chuyển đổi đất nhiễm mặn để phát triển 811 ha nuôi trồng tôm cua và 200 ha ngao xuất khẩu tại xã Quảng Nham, đạt sản lượng thủy sản 7.000 tấn và giá trị nuôi trồng xấp xỉ 60 tỷ đồng vào năm 2005.

Câu hỏi 4: Những khó khăn lớn nhất mà Đảng bộ huyện Quảng Xương phải đối mặt trong giai đoạn 1996-2014 là gì?
Trả lời: Huyện chịu ảnh hưởng nặng nề bởi thiên tai bão lụt, hạ tầng kỹ thuật ban đầu lạc hậu và trải qua 6 lần điều chỉnh chia tách địa giới hành chính, khiến quy mô đất tự nhiên còn 200,4 km² với 35 xã, 1 thị trấn và làm suy giảm cục bộ nguồn nhân lực chất lượng cao.

Câu hỏi 5: Thành tựu nổi bật về huy động nguồn lực xây dựng hạ tầng nông thôn của huyện là gì?
Trả lời: Giai đoạn 1996-2005, huyện đã huy động 317 tỷ đồng đầu tư kết cấu hạ tầng, xây dựng mới 181 km kênh mương nội đồng, 221 phòng học kiên cố, 12 công sở và nâng cấp các tuyến đường huyết mạch, tạo bước nhảy vọt đưa thu nhập bình quân đạt 5.000.000 đồng/người/năm.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện đường lối, chủ trương lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Quảng Xương qua hai giai đoạn lịch sử từ năm 1996 đến năm 2014.
• Làm rõ bước đột phá trong cuộc vận động dồn điền đổi thửa, giảm hơn 93% số thửa ruộng manh mún và kiên cố hóa 181 km kênh mương nội đồng phục vụ sản xuất lớn.
• Chứng minh sự chuyển dịch cơ cấu nội ngành đúng đắn, đưa giá trị nông nghiệp tăng từ 217.514 triệu đồng lên 436.671 triệu đồng và giữ vững sản lượng lương thực 135.000 tấn.
• Đánh giá khách quan thành tựu khai thác 18,2 km bờ biển, phát triển 811 ha thủy sản nước lợ gắn với tiến trình xây dựng nông thôn mới theo 19 tiêu chí chuẩn hóa.
• Đúc kết 4 nhóm bài học kinh nghiệm sâu sắc làm cơ sở khoa học định hướng chính sách phát triển kinh tế nông thôn bền vững cho giai đoạn tiếp theo.

Đóng góp chính của luận văn là tái hiện có hệ thống bức tranh lịch sử lãnh đạo kinh tế nông nghiệp tại một địa bàn cấp huyện ven biển đặc thù, cung cấp luận cứ thực tiễn đắt giá về chuyển đổi mô hình kinh tế nông thôn. Các cấp ủy Đảng, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm đến tái cơ cấu nông nghiệp hãy tham khảo toàn văn công trình để khai thác các giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp toàn diện và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm ba chƣơng, 6 tiết. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN QUẢNG XƢƠNG TỪ NĂM 1996 ĐẾN NĂM 2005 1. Những yếu tố tác động đến quá trình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Quảng Xƣơng 1. Điều kiện tự nhiên Huyện Quảng Xƣơng thuộc miền đất hình thành tƣơng đối muộn so với nhiều nơi khác trong tỉnh.

Các sách địa chí cổ đều chép: huyện Quảng Xƣơng từ đời Trần về trƣớc tên là huyện Vĩnh Xƣơng, sau đó phát triển thành Quảng Xƣơng ở đời Hậu Lê. Quảng Xƣơng là huyện đồng bằng ven biển, với diện tích đất tự nhiên sau nhiều lần thay đổi địa giới hành chính, tính đến năm 2014 là 200,4 km², trong đó diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 10. Về vị trí địa lý Huyện Quảng Xƣơng nằm ở phía Đông Nam của tỉnh Thanh Hóa, thuộc miền duyên hải. Quảng Xƣơng nằm ở tọa độ 19040’59’’ vĩ độ Bắc, 105048’10’’ kinh độ Đông [7, tr.

Vị trí tự nhiên tạo nên địa thế khắc nghiệt về thiên nhiên, xung yếu về quân sự. Đó là sự hình thành tự nhiên bởi hai dòng sông lớn chảy ra biển: sông Mã và sông Yên. Phía Bắc huyện gần cửa Hới (sông Mã) là núi Sầm Sơn, bên cửa Ghép (sông Yên) là núi Lau Chẹt là hai “cánh tay khổng lồ” của tạo hóa chắn đỡ, đón nhận phù sa của hai dòng sông lớn và những hải lƣu của biển cả. Ngoài ra, huyện Quảng Xƣơng còn có các con sông tự nhiên và nhân tạo nhƣ: sông Thống Nhất đào năm 1976, sông Hoàng và sông Lý cải tạo từ sông tự nhiên mà thành từ năm 1978.

Quảng Xƣơng có bờ biển dài 18,2 km với phần thềm lục địa rộng lớn là điều kiện 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phát triển nghề biển, nuôi trồng thủy sản và du lịch. Cùng với đó là 2 cửa lạch đã tạo ra vùng triều có diện tích hơn 1.300 ha, có 9 xã ven biển tham gia khai thác hải sản và 10 xã vùng triều tham gia nuôi trồng thủy sản nƣớc mặn, nƣớc lợ. Vùng biển Quảng Xƣơng chủ yếu là vùng bãi ngang, tuy vậy nguồn lợi hải sản phong phú: cá, tôm he, tôm sắt, tôm bột, cua, mực, moi, sứa. nhiều năm ngƣ dân khai thác đạt sản lƣợng lớn (sản lƣợng xuất khẩu chiếm tỷ lệ cao).

Vùng triều Quảng Xƣơng là một thế mạnh để nuôi trồng thủy sản nƣớc lợ, sản xuất ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao, đƣợc thị trƣờng ƣa chuộng. Phía Bắc huyện Quảng Xƣơng là thành phố Thanh Hóa với Khu Công nghiệp Lễ Môn, phía Tây giáp huyện Nông Cống và Đông Sơn, phía Đông giáp biển Đông, phía Nam là Khu Công nghiệp Động lực Nghi Sơn (huyện Tĩnh Gia). Nhƣ vậy, Quảng Xƣơng có vị trí địa kinh tế, kết nối giữa Thành phố Thanh Hóa và Khu kinh tế động lực Nghi Sơn, đây là lợi thế đặc biệt quan trọng để thu hút đầu tƣ phát triển kinh tế, củng cố quốc phòng. Huyện Quảng Xƣơng có đƣờng Quốc lộ 1A chạy theo hƣớng Bắc - Nam từ cầu Quán Nam (Quảng Thịnh) đến cầu Ghép (Quảng Trung) dài 18 km, rất thuận tiện cho việc lƣu thông trong địa bàn huyện.

Có ba tuyến đƣờng 4A, 4B, 4C chạy song song dọc bờ biển cũng tạo nên sự lƣu thông dễ dàng trong vùng. Ngoài ra còn có Quốc lộ 47 từ Thành phố Thanh Hóa đi Sầm Sơn ở phía Bắc và Quốc lộ 48 từ Ngã ba Voi đi Nông Cống, các tuyến đƣờng liên xã. thuận tiện cho việc đi lại, giao lƣu hàng hóa, phát triển KT-XH. Về hành chính Từ năm 1975 đến năm 2015, Quảng Xƣơng đã trải qua 6 lần điều chỉnh địa giới hành chính để hình thành và phát triển hai đơn vị là Thành phố Thanh Hóa và Thị xã Sầm Sơn (trực thuộc tỉnh).

Đến năm 2012 (lần điều chỉnh thứ 5), huyện Quảng Xƣơng còn bao gồm 35 xã và 1 thị trấn. Dân số toàn huyện là 220. Mật độ dân số 1.202 ngƣời/km2. Năm 2015 tiếp tục điều chỉnh lần thứ 6, cắt 6 xã cho Thị xã Sầm 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Sơn, Quảng Xƣơng còn 29 xã và 1 thị trấn.

Điều đáng quan tâm là trong số các xã bị chia tách do điều chỉnh địa giới hành chính đều là các xã có tiềm năng và dân trí cao hơn các vùng còn lại, làm cho mặt bằng chung về KT-XH của Quảng Xƣơng gặp nhiều khó khăn hơn sau mỗi lần điều chỉnh. Trong số 36 xã, thị trấn còn lại (ở thời điểm nghiên cứu), nơi có diện tích lớn nhất là xã Quảng Ngọc (8,8 km2); nơi có diện tích nhỏ nhất là thị trấn Quảng Xƣơng (1,1 km2). Nơi có dân số đông nhất là xã Quảng Nham (gần 14 nghìn ngƣời) và nơi có dân số ít nhất là xã Quảng Phúc (gần 3 nghìn ngƣời) [7, tr. Về địa mạo, thổ nhưỡng, khí hậu Đến nay, địa mạo Quảng Xƣơng vẫn còn mang dáng dấp của biển cả.

Những dải cát, cồn cát kéo dài từ bắc xuống nam. Từ sau năm 1945, địa mạo Quảng Xƣơng thay đổi nhiều, bớt gồ ghề, lồi lõm, khúc khuỷu hơn. Hệ thống nông giang, mƣơng máng tƣới tiêu cùng làng xóm đổi mới đã phá vỡ không gian làng mạc xƣa, hình thành những không gian nông thôn hiện đại [53, tr. Đi đôi với sự phức tạp của địa hình là sự phức tạp của thổ nhƣỡng.

Ngƣời nông dân Quảng Xƣơng trƣớc đây phân chất đất ra thành các loại: đất cát, đất thịt, đất bùn, đất cát pha, đất thịt nhẹ, đất thịt nặng, đất bùn hẩu. họ phân biệt rõ đồng cát và đồng đất cát. Do đó, đất ven biển chỉ có thể trồng cây sa mộc, còn đất ven sông Rào có thể cấy lúa, trồng khoai và các loại cây rau màu [53, tr. Quảng Xƣơng có các dòng sông lớn, vừa và nhỏ, tạo thành bởi nhiều nhánh sông từ nhiều miền đất chảy vào để đổ ra biển Đông: sông Mã, sông Yên, sông Hoàng, sông Mã Bà, sông Lý, sông Rào.

Sông ngòi đóng vai trò quan trọng trong việc bồi bổ đất và cải tạo đất, nhất là thời chƣa có đê hoặc không cần đê. Đất tốt nhất là đất bãi, phù sa bồi đắp hàng năm do sông ngòi tràn lên ngoại đê, nhƣng mùa màng thất thƣờng tùy theo khí hậu thay đổi. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Miền Tây huyện là vùng trọng điểm lúa, ở giữa ba, bốn con sông quây vùng bốn phía. Đồng ruộng các xã ven đê, trong đê luôn bị úng ngập vì mùa mƣa đồng thấp hơn nƣớc sông không có chỗ tiêu úng.

Biển ở đây nền quá thấp, bồi chậm, đƣợc nhiều nguồn lợi cói lác, tôm cá thì kém thóc lúa rau màu. Đất nói chung độ pH cao, ít nơi chua nhẹ. Ƣu điểm nền cao, thấp dồn về phía đông, mùa mƣa lụt dễ tiêu [53, tr. Theo nghiên cứu của tác giả Rô-bơ-canh (cựu hội viên Trường Viễn Đông Bác cổ Pháp, tiến sỹ Văn khoa) trong công trình nghiên cứu địa lý về Xứ Thanh, khí hậu Quảng Xƣơng thuộc tiểu vùng khí hậu ven biển.

Nhiệt độ bình quân cả năm là 19,480C, phân chia làm hai mùa rõ rệt. Độ ẩm tháng 2 và tháng 3 cao nhất (86%), tháng mƣa nhiều nhất là tháng 9, tháng 10 và độ ẩm thấp hơn (80%) do trời nhiều mây hơn và bốc hơi ít hơn. Mùa nóng từ tháng 4 đến tháng 7 có bão xen hạn hán kéo dài. Từ tháng 11, gió Bắc thổi mạnh từng đợt, trời hết mƣa, độ ẩm tƣơng đối giảm đi, nhƣng trời vẫn nhiều mây xám.

Mùa nóng nhiệt độ cao nhất 380C, thấp hơn vùng giữa và vùng cao nhờ gió đông thổi vào. Mùa rét nhiệt độ xuống dƣới 100C. Nói chung, tiểu vùng này có nền nhiệt độ cao, mùa đông không lạnh lắm, mùa hè tƣơng đối mát, độ ẩm cao, mƣa vừa phải, đòi hỏi trong sản xuất nông nghiệp cần chú ý phòng chống bão và mƣa lớn. Điều kiện dân cư, kinh tế - xã hội Đến năm 2014, Quảng Xƣơng có dân số 225.101 ngƣời, gần 61 nghìn hộ, vùng biển chiếm 1/3 dân số trong huyện.

Xuất phát từ đặc điểm điều kiện tự nhiên nên ngành nghề chủ yếu của Quảng Xƣơng là nông nghiệp và ngƣ nghiệp. Ngƣời dân Quảng Xƣơng có truyền thống lao động cần cù, sáng tạo. Trải qua hàng ngàn năm, nông dân Quảng Xƣơng tiếp thu kinh nghiệm cổ truyền và trải qua thực tiễn đã phải hết sức tìm tòi để phát triển cây lúa. Cây lúa giống nhƣ con ngƣời Quảng Xƣơng “có cứng mới đứng đầu gió”.

Trong năm, việc canh tác lúa ở Quảng Xƣơng chia làm hai vụ rõ rệt: vụ chiêm và vụ mùa, còn gọi là vụ năm và vụ mƣời (gặt tháng năm và tháng 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] mƣời âm lịch). Vụ mùa diện tích nhiều hơn vụ chiêm vì mƣa nhiều, đồng cao, thấp đều có nƣớc; lúa vụ mùa cấy cả đồng chiêm. Đất cấy đƣợc cả hai vụ chiếm diện tích lớn. Trƣớc kia, ngƣời dân gieo cấy nhiều giống lúa: giống lúa đồng cao, giống lúa bát, giống lúa chậu trắng, chậu dự; giống lúa mùa đỏ; giống lúa đồng triều; giống lúa nếp cái hoa vàng, nếp con.

Sau này đã đƣợc thay thế bằng các giống mới có khả năng chịu hạn, chống chịu sâu bệnh, giống ngắn ngày, cao sản. Trong lịch sử, ngƣời dân Quảng Xƣơng có nhiều kinh nghiệm trồng trọt: cơm quanh rá, mạ quanh bờ; khoai đất lạ, mạ đất quen; mƣa cơn đàng Nƣa (tên núi Nƣa ở Thanh Hóa) vác bừa mà chạy, mƣa cơn đàng Vạy đừng chạy mất công; tháng tám trông ra, tháng ba trông vào; sấm đàng Đông trời không có bão. Hoặc là “ruộng đất cao cấy vào tháng 6, gặt tháng 10, ruộng trũng cấy vào tháng Chạp, gặt vào tháng 5”. Cho đến khi ngƣời Pháp cho đào hệ thống nông giang ở Thanh Hóa, Quảng Xƣơng thuộc phạm vi tƣới nƣớc của kênh Bắc, các vùng đất thấp trong huyện đã có thể cấy 1 năm 2 vụ, còn vùng đất thuộc dải vùng cao ven biển chủ yếu vẫn là hoa màu.

Tại vùng đất này còn có nhiều sản vật nhƣ dƣa hấu Mậu Xƣơng (xã Quảng Lƣu), đặc biệt thuốc lào Thƣợng Đình (xã Quảng Định) là đặc sản nổi tiếng khắp nơi. Bên cạnh đó, chăn nuôi và thủ công nghiệp cũng là nguồn bổ trợ thƣờng xuyên cho kinh tế gia đình [7, tr. Ở Quảng Xƣơng, làng nào cũng có nghề thủ công và chăn nuôi gia súc.