Luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ huyện nam sách tỉnh hải dương lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2010

Luận văn thạc sĩ phân tích vai trò của đảng bộ huyện Nam Sách trong phát triển kinh tế nông nghiệp giai đoạn 1997-2010 tại Hải Dương.

• Tác giả: Trần Thị Hường
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Thanh Loan
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Huyện Nam Sách (Tỉnh Hải Dương) Lãnh Đạo Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Từ Năm 1997 Đến Năm 2010
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Nguồn tài liệu và phƣơng pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của luận văn
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN NAM SÁCH ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000
• 1.1. Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp ở huyện Nam Sách và chủ trƣơng của Đảng bộ huyện
• 1.2. Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp ở huyện Nam Sách
• 1.3. Chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Nam Sách từ năm 1997 đến năm 2000
• 1.4. Sự chỉ đạo thực hiện từ năm 1997 đến năm 2000
• 1.4.1. Chỉ đạo tối ưu hóa quá trình sản xuất nông nghiệp
• 1.4.2. Khai thác và phát huy các nguồn lực
• 1.4.3. Áp dụng khoa học kỹ thuật
• 1.4.4. Chuyên môn hóa sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trường
• 1.4.5. Phát triển các ngành kinh tế nông nghiệp
• 1.4.6. Chỉ đạo phân phối, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp
• 1.4.6.1. Phát triển thị trường
• 1.4.6.2. Xây dựng thương hiệu
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. ĐẢNG BỘ HUYỆN NAM SÁCH LÃNH ĐẠO ĐẨY MẠNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2001 ĐẾN NĂM 2010
• 2.1. Những yêu cầu mới và chủ trƣơng của Đảng bộ huyện Nam Sách về đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp
• 2.1.1. Những yêu cầu mới đặt ra
• 2.1.2. Chủ trương của Đảng bộ huyện Nam Sách về đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp
• 2.2. Sự chỉ đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2001 đến năm 2010
• 2.2.1. Chỉ đạo tối ưu hoá quá trình sản xuất nông nghiệp
• 2.2.2. Khai thác và phát huy các nguồn lực
• 2.2.3. Áp dụng khoa học kỹ thuật
• 2.2.4. Chuyên môn hóa đáp ứng nhu cầu thị trường
• 2.2.5. Phát triển các ngành kinh tế nông nghiệp
• 2.2.6. Chỉ đạo phân phối, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp
• 2.2.6.1. Phát triển thị trường
• 2.2.6.2. Xây dựng thương hiệu
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƢƠNG III: NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
• 3.1. Một số kinh nghiệm
• 3.2. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Huyện Nam Sách

Kinh tế nông nghiệp tại huyện Nam Sách, Hải Dương, từ năm 1997 đến 2010, đã trải qua nhiều biến đổi quan trọng. Huyện Nam Sách, với vị trí địa lý thuận lợi và tiềm năng phát triển nông nghiệp phong phú, đã được Đảng bộ huyện chú trọng trong việc lãnh đạo và phát triển kinh tế nông nghiệp. Nông nghiệp không chỉ là nguồn cung cấp lương thực mà còn là nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trong giai đoạn này, huyện đã thực hiện nhiều chính sách nhằm tối ưu hóa sản xuất nông nghiệp, nâng cao đời sống người dân và phát triển bền vững.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Và Kinh Tế Của Huyện Nam Sách

Huyện Nam Sách nằm trong vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, với đất đai màu mỡ và hệ thống thủy lợi phát triển. Đặc điểm này tạo điều kiện thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa và các loại cây ăn quả. Huyện cũng có nhiều di tích lịch sử và văn hóa, góp phần vào phát triển du lịch nông nghiệp.

1.2. Vai Trò Của Nông Nghiệp Trong Kinh Tế Địa Phương

Nông nghiệp tại huyện Nam Sách đóng góp một phần lớn vào tổng sản phẩm địa phương. Sự phát triển của nông nghiệp không chỉ tạo ra nguồn lương thực mà còn tạo ra việc làm cho người dân, góp phần vào sự ổn định xã hội và phát triển kinh tế bền vững.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Huyện Nam Sách

Mặc dù có nhiều tiềm năng, huyện Nam Sách cũng đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, và sự cạnh tranh từ các vùng khác đã ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Đặc biệt, việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp còn hạn chế, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm chưa cao.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Và Tác Động Đến Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Huyện Nam Sách cần có các biện pháp ứng phó hiệu quả để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp.

2.2. Thiếu Hụt Về Công Nghệ Và Khoa Học Kỹ Thuật

Việc áp dụng khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp tại huyện Nam Sách còn hạn chế. Nhiều nông dân vẫn sử dụng phương pháp truyền thống, dẫn đến năng suất thấp và không đáp ứng được nhu cầu thị trường.

III. Phương Pháp Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Huyện Nam Sách

Để phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững, huyện Nam Sách đã triển khai nhiều phương pháp và giải pháp. Các chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, áp dụng công nghệ mới, và phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hiện đại đã được thực hiện. Huyện cũng chú trọng đến việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp địa phương.

3.1. Khuyến Khích Đầu Tư Vào Nông Nghiệp

Chính quyền huyện đã có nhiều chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp và hộ nông dân tiếp cận vốn và công nghệ mới. Điều này giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

3.2. Áp Dụng Công Nghệ Mới Trong Sản Xuất

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng. Huyện đã tổ chức nhiều khóa đào tạo cho nông dân về kỹ thuật canh tác hiện đại, giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Huyện Nam Sách

Kết quả nghiên cứu cho thấy, việc phát triển kinh tế nông nghiệp tại huyện Nam Sách đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Năng suất cây trồng và vật nuôi đã tăng lên, đời sống người dân được cải thiện. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững trong tương lai.

4.1. Thành Tựu Đạt Được Trong Phát Triển Nông Nghiệp

Trong giai đoạn 1997-2010, huyện Nam Sách đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển nông nghiệp. Năng suất lúa tăng, nhiều mô hình sản xuất mới được áp dụng, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Rút Ra

Từ quá trình phát triển kinh tế nông nghiệp, huyện Nam Sách đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Việc kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong sản xuất nông nghiệp là một trong những yếu tố quan trọng giúp huyện phát triển bền vững.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Kinh Tế Nông Nghiệp Tại Huyện Nam Sách

Kinh tế nông nghiệp tại huyện Nam Sách đã có những bước phát triển đáng kể trong giai đoạn 1997-2010. Tuy nhiên, để phát triển bền vững trong tương lai, huyện cần tiếp tục cải thiện các chính sách, áp dụng công nghệ mới, và nâng cao năng lực cho nông dân. Sự phối hợp giữa các cấp chính quyền và người dân là rất cần thiết để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Kinh Tế Nông Nghiệp Tương Lai

Huyện Nam Sách cần xác định rõ định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và phát triển thương hiệu nông sản địa phương.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Phát Triển Nông Nghiệp

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế nông nghiệp. Sự tham gia tích cực của người dân trong các hoạt động sản xuất và tiêu thụ nông sản sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngày 17/2/1997, thực hiện Nghị định số 11/NĐ-CP của Chính phủ, huyện Nam Thanh (tỉnh Hải Dương) được chia tách thành hai huyện Nam Sách và Thanh Hà; từ ngày 1/4/1997 huyện Nam Sách chính thức hoạt động theo địa giới hành chính mới với dân số 137.801 người và diện tích đất tự nhiên 13.270 ha, trong đó đất nông nghiệp khoảng 7.206 ha. Đây là bối cảnh trực tiếp đặt ra vấn đề nghiên cứu: một đảng bộ huyện mới tái lập sẽ lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp như thế nào trên nền tảng một địa bàn thuần nông, hệ số sử dụng đất mới đạt 2,1 lần/năm và ruộng đất manh mún (trung bình mỗi hộ có 8–10 mảnh).

Luận văn thạc sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam của tác giả Trần Thị Hường, thực hiện tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội (2019, hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Thị Thanh Loan), đặt mục tiêu làm sáng tỏ khách quan chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện Nam Sách đối với kinh tế nông nghiệp giai đoạn 1997–2010; đánh giá thành tựu, hạn chế và đúc rút kinh nghiệm lãnh đạo.

Phạm vi nội dung tập trung vào hai trục: tối ưu hóa quá trình sản xuất nông nghiệp và phân phối, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Phạm vi thời gian từ 1997 (mốc tái lập huyện) đến 2010 (mốc kết thúc nhiệm kỳ XXVI của Đảng bộ huyện); phạm vi không gian là huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, có mở rộng ở mức độ nhất định về giai đoạn trước 1997 trong phạm vi huyện Nam Thanh.

Ý nghĩa của công trình thể hiện qua các chỉ số thực tiễn: giá trị thu nhập trên 1 ha canh tác tăng từ 24,2 triệu đồng (1997) lên 30 triệu đồng (2000); tỷ trọng chăn nuôi trong giá trị sản xuất nông nghiệp tăng từ 14,44% lên 21,71% cùng kỳ. Đây là công trình đầu tiên nghiên cứu hệ thống về vai trò lãnh đạo của Đảng bộ huyện Nam Sách trên lĩnh vực kinh tế nông nghiệp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai hệ khung lý luận chủ đạo. Thứ nhất là lý luận Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của nông nghiệp, nông dân, nông thôn trong thời kỳ quá độ, đặc biệt là luận điểm về liên minh công – nông và về nông nghiệp như cơ sở ổn định kinh tế – chính trị – xã hội. Thứ hai là lý luận về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn được Đại hội VIII (28/6–1/7/1996) xác lập và cụ thể hóa bằng Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 10/11/1998 của Bộ Chính trị với 4 quan điểm, 6 mục tiêu và 6 nhóm chính sách lớn.

Bên cạnh đó, tác giả sử dụng khung phân tích chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, xem xét biến động tỷ trọng nội ngành trồng trọt – chăn nuôi – dịch vụ như chỉ báo trung tâm về hiệu quả lãnh đạo.

Năm khái niệm công cụ được thao tác hóa xuyên suốt: (1) kinh tế nông nghiệp với hai khâu sản xuất và phân phối – tiêu thụ; (2) tối ưu hóa quá trình sản xuất gồm khai thác nguồn lực, áp dụng khoa học kỹ thuật, chuyên môn hóa, phát triển nội ngành; (3) chuyên môn hóa – vùng chuyên canh; (4) hệ số sử dụng đất như thước đo cường độ khai thác đất; (5) thương hiệu nông sản như điều kiện mở rộng thị trường ngoài huyện.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu là toàn bộ khối tư liệu gốc cấp tỉnh và cấp huyện: nghị quyết đại hội và hội nghị Tỉnh ủy Hải Dương, Huyện ủy Nam Sách (tiêu biểu Nghị quyết 02-NQ/HU ngày 12/11/1997, Nghị quyết 05/NQ-TU ngày 20/4/1998), báo cáo tổng kết hằng năm của Ủy ban nhân dân huyện và Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, cùng niên giám thống kê huyện và tỉnh liên tục 14 năm (1997–2010). Đây là cách chọn mẫu chủ đích theo tiêu chí nguồn – ưu tiên văn bản lưu trữ có thẩm quyền ban hành, được đối chiếu chéo với số liệu thống kê nhằm kiểm định độ tin cậy.

Cỡ mẫu tư liệu bao trùm 21 xã, thị trấn của huyện và trên 90 đầu tài liệu tham khảo. Về phương pháp phân tích, luận văn lấy phương pháp lịch sử và phương pháp logic làm nền tảng, kết hợp phân tích – tổng hợp, thống kê và so sánh. Lựa chọn này xuất phát từ đặc thù chuyên ngành Lịch sử Đảng: cần tái hiện tiến trình theo trình tự thời gian, đồng thời khái quát quy luật vận động của chủ trương từ Trung ương xuống địa phương.

Timeline nghiên cứu được cấu trúc thành hai nhiệm kỳ lớn: 1997–2000 (giai đoạn ổn định tổ chức sau tách huyện) và 2001–2010 (giai đoạn đẩy mạnh), sau đó dành một chương riêng cho nhận xét và kinh nghiệm. Dữ liệu định lượng được xử lý dưới dạng chuỗi thời gian và bảng cơ cấu phần trăm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, hiệu quả sử dụng đất được cải thiện rõ rệt. Hệ số sử dụng đất tăng từ 2,1 lần/năm (1997) lên 2,6 lần/năm (2000), đạt đúng mục tiêu Nghị quyết 02-NQ/HU. Thu nhập bình quân trên 1 ha canh tác tăng từ 24,2 triệu đồng lên 30 triệu đồng, tương đương mức tăng khoảng 24% trong ba năm. Huyện đã chuyển đổi 234 ha bãi trũng sang nuôi thả cá và trồng cây ăn quả, chuyển 120 ha lúa sang cây xuất khẩu, với giá trị thu nhập trên diện tích chuyển đổi cao hơn trồng lúa 1,5–1,8 lần.

Thứ hai, cây vụ đông trở thành vụ sản xuất chính. Giá trị kinh tế cây vụ đông tăng từ 6,7 triệu đồng/ha (1997) lên 13,4 triệu đồng/ha (2000) — gấp đôi sau ba năm. Tổng diện tích cây vụ đông năm 2000 đạt 2.014 ha, thu nhập bình quân 24,9 triệu đồng/ha, giải quyết việc làm tại chỗ cho hàng nghìn lao động.

Thứ ba, cơ cấu nội ngành chuyển dịch nhưng chậm. Tỷ trọng trồng trọt giảm từ 82,43% (1997) xuống 75,82% (2000), chăn nuôi tăng từ 14,44% lên 21,71%, dịch vụ nông nghiệp chỉ nhích từ 2,13% lên 2,47%. Chăn nuôi tăng trưởng khá: đàn lợn 57.300 con (tăng 6%/năm), đàn bò 4.389 con (tăng 4%/năm, bò lai sind chiếm 31,25% tổng đàn), gia cầm tăng 14,7%/năm. Diện tích nuôi thả cá đạt 650 ha năm 2000, tăng 42,2% so với 1997; năng suất từ 1,52 lên 1,8 tấn/ha; sản lượng cá từ 630,8 tấn lên 945,7 tấn.

Thứ tư, khâu tiêu thụ và thương hiệu là điểm nghẽn. Trong khi sản xuất tăng tốc, huyện chưa có xưởng chế biến nông sản, tiêu thụ vẫn chủ yếu qua chợ dân sinh và thương lái. Việc xây dựng thương hiệu mới dừng ở thảo luận tại Đại hội XXIII năm 1997.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu cơ cấu bốn năm nêu trên phù hợp để trình bày dưới dạng biểu đồ cột chồng 100%, làm nổi bật khoảng cách ngày càng thu hẹp giữa trồng trọt và chăn nuôi; trong khi chuỗi hệ số sử dụng đất và thu nhập/ha nên thể hiện bằng biểu đồ đường hai trục.

Nguyên nhân của thành công nằm ở chuỗi chỉ đạo liên tục và có kiểm chứng thực địa: Huyện ủy ra nghị quyết, Phòng Nông nghiệp khảo sát thổ nhưỡng, chọn xã thí điểm rồi mới nhân rộng — mô hình trồng hành tỏi ở Nam Trung, Nam Chính; ngô và khoai tây ở Hợp Tiến, Nam Hưng; cà rốt ở Thượng Đạt, Thái Tân, Đồng Lạc. Chính sách hỗ trợ vay 50–70% giá trị máy móc, trả dần 5 năm, lãi suất 5%/năm đã hạ rào cản cơ giới hóa.

Nguyên nhân của điểm nghẽn tiêu thụ mang tính cấu trúc: vốn đầu tư nông nghiệp bình quân chỉ khoảng 13,2 tỷ đồng/năm, phần lớn dồn vào giống, phân bón, thức ăn chăn nuôi — tức đầu vào, không phải hạ tầng chế biến. Doanh nghiệp tham gia chủ yếu bằng hiện vật rủi ro thấp (bán chịu thức ăn chăn nuôi, phân bón).

So với các huyện cùng tỉnh, Nam Sách đi sau trong xây dựng thương hiệu: Kinh Môn đã có vùng hành tỏi trên 500 ha, Cẩm Giàng có cà rốt Đức Chính, Thanh Hà có vải thiều, Kim Thành có củ đậu. Điểm chung là các địa phương này đều dựa trên một sản phẩm chủ lực đủ lớn — điều Nam Sách chưa hình thành trong giai đoạn đầu. Tuy vậy, tốc độ tăng sản xuất nông nghiệp bình quân 6%/năm của huyện vẫn cao hơn mức 5% của toàn tỉnh, cho thấy hiệu quả lãnh đạo ở khâu sản xuất là thực chất.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện quy hoạch vùng chuyên canh gắn với dồn điền đổi thửa. Huyện ủy chỉ đạo Ủy ban nhân dân huyện và Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn giảm số thửa bình quân mỗi hộ từ 8–10 mảnh xuống dưới 3 mảnh, hoàn thành trong một nhiệm kỳ 5 năm. Mục tiêu đi kèm: nâng diện tích chuyển đổi từ 234 ha lên đủ 500 ha theo kế hoạch ban đầu, tức lấp khoảng trống 51,4% còn lại.

Thứ hai, phát triển công nghiệp chế biến tại chỗ. Ủy ban nhân dân huyện xây dựng ít nhất một cụm chế biến nông sản gắn với vùng cà rốt và hành tỏi, sử dụng cơ chế cho vay vốn xây nhà xưởng và ưu đãi thủ tục đăng ký kinh doanh đã ban hành. Chỉ tiêu: nâng tỷ trọng dịch vụ nông nghiệp từ mức 2,47% lên trên 5% trong cơ cấu giá trị sản xuất, thực hiện trong 3–5 năm.

Thứ ba, xây dựng thương hiệu cho một sản phẩm chủ lực. Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn chủ trì lập hồ sơ đăng ký nhãn hiệu tập thể cho hành tỏi hoặc cà rốt của huyện, học tập quy trình đã thành công tại Kinh Môn và Cẩm Giàng. Điều kiện tiên quyết là bảo đảm quy mô vùng nguyên liệu tập trung ổn định, tối thiểu vài trăm ha, và chuẩn hóa quy trình canh tác.

Thứ tư, nâng chất lượng nguồn nhân lực nông nghiệp. Trong ba năm 1997–2000, toàn huyện chỉ tuyển thêm 2 cán bộ chuyên trách và cử 1 cán bộ đi đào tạo — tần suất chưa đáp ứng yêu cầu. Cần nâng số lượt tập huấn từ khoảng 300 lượt/3 năm lên tối thiểu 200 lượt/năm, đồng thời tăng số mô hình hội thảo đầu bờ để khắc phục tình trạng chuyển giao kỹ thuật dừng ở lý thuyết.

Thứ năm, siết chặt công tác thú y và phòng dịch. Ủy ban nhân dân các xã, đặc biệt An Lâm và Hiệp Cát — nơi kết quả tiêm phòng đạt thấp — phải nâng tỷ lệ tiêm vắc xin đàn gia súc lên trên 90%, gắn trách nhiệm người đứng đầu, thực hiện theo chu kỳ hai đợt mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Cán bộ nghiên cứu và giảng dạy Lịch sử Đảng. Luận văn cung cấp một nghiên cứu trường hợp cấp huyện hoàn chỉnh, thể hiện chuỗi vận dụng chủ trương từ Đại hội VIII và Nghị quyết 06-NQ/TW xuống Nghị quyết 05/NQ-TU của tỉnh, rồi tới Nghị quyết 02-NQ/HU của huyện. Đây là tư liệu trực tiếp cho các chuyên đề về công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.

Học viên cao học, nghiên cứu sinh ngành Lịch sử Đảng và Kinh tế nông nghiệp. Cấu trúc ba chương với logic "chủ trương – chỉ đạo – nhận xét, kinh nghiệm" là khung mẫu có thể tái sử dụng cho các đề tài đảng bộ địa phương khác. Phần lịch sử nghiên cứu vấn đề đã phân loại tài liệu thành hai nhóm rõ ràng, tiết kiệm đáng kể thời gian tổng quan.

Cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp huyện và cấp xã. Các bài học rút ra rất cụ thể: thí điểm trước khi nhân rộng, hỗ trợ vốn mua máy móc theo tỷ lệ 50–70%, quy hoạch vùng chăn nuôi tách theo thế mạnh từng xã. Những cách làm này áp dụng được cho các địa phương thuần nông đang chuyển dịch cơ cấu.

Cơ quan thống kê, quy hoạch và hoạch định chính sách nông nghiệp địa phương. Luận văn hệ thống hóa chuỗi số liệu 1997–2010 về diện tích, năng suất, sản lượng, cơ cấu nội ngành và đầu tư — nguồn dữ liệu nền cho việc lập quy hoạch sử dụng đất, đánh giá tác động chính sách và so sánh liên huyện trong tỉnh Hải Dương.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao luận văn chọn mốc 1997 và 2010? Mốc 1997 gắn với sự kiện ngày 17/2/1997 huyện Nam Thanh được chia tách theo Nghị định 11/NĐ-CP, huyện Nam Sách trở thành đơn vị hành chính độc lập từ 1/4/1997. Mốc 2010 đánh dấu kết thúc nhiệm kỳ XXVI của Đảng bộ huyện. Hai mốc này bảo đảm tính trọn vẹn của một chu kỳ lãnh đạo trên cùng một địa bàn hành chính ổn định.

Điều kiện tự nhiên của Nam Sách thuận lợi hay bất lợi cho nông nghiệp? Chủ yếu thuận lợi. Đất thịt nặng chiếm 58% diện tích tự nhiên (7.696,6 ha), ít chua, hàm lượng lân trung bình đến giàu, thích hợp cây ngắn ngày và cây vụ đông. Bốn phía có sông Thái Bình và Kinh Thầy bồi đắp phù sa. Bất lợi là ngập úng: lượng mưa trung bình 1.770 mm/năm, riêng tháng 8 lên tới 476 mm, từng gây xóa sổ diện tích rau màu vụ thu đông năm 1996 tại Nam Hưng, Hợp Tiến, Thượng Đạt.

Thành tựu nổi bật nhất giai đoạn 1997–2000 là gì? Là việc đưa cây vụ đông thành vụ sản xuất chính. Giá trị kinh tế cây vụ đông tăng gấp đôi, từ 6,7 lên 13,4 triệu đồng/ha; tổng diện tích năm 2000 đạt 2.014 ha. Cùng với đó, hệ số sử dụng đất đạt mục tiêu 2,6 lần/năm và tốc độ tăng sản xuất nông nghiệp 6%/năm vượt mức bình quân toàn tỉnh là 5%.

Hạn chế lớn nhất trong lãnh đạo của Đảng bộ huyện là gì? Là khâu phân phối, tiêu thụ và xây dựng thương hiệu. Trên địa bàn chưa có xưởng chế biến nông sản, nông dân chủ yếu bán qua chợ dân sinh hoặc thương lái. Vốn đầu tư khoảng 13,2 tỷ đồng/năm dồn vào đầu vào sản xuất thay vì hạ tầng thương mại, khiến giá trị gia tăng bị thất thoát ra ngoài huyện.

Luận văn có gì khác so với các công trình đã có về Hải Dương? Đã có nghiên cứu về Đảng bộ tỉnh Hải Dương (1997–2009), huyện Cẩm Giàng (1997–2010), thị xã Chí Linh (2006–2015), và về chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp Nam Sách. Tuy nhiên chưa công trình nào phân tích hệ thống chủ trương và sự chỉ đạo của riêng Đảng bộ huyện Nam Sách với kinh tế nông nghiệp trong 14 năm 1997–2010 — đó là khoảng trống luận văn lấp đầy.

Kết luận

• Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu có hệ thống về sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Nam Sách đối với kinh tế nông nghiệp giai đoạn 1997–2010, dựa trên tư liệu lưu trữ gốc của Huyện ủy, Tỉnh ủy và niên giám thống kê 14 năm.
• Đóng góp lý luận: làm rõ cơ chế cụ thể hóa chủ trương ba cấp Trung ương – tỉnh – huyện trên lĩnh vực nông nghiệp thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
• Đóng góp thực tiễn: định lượng chuyển dịch cơ cấu nội ngành, từ 82,43% trồng trọt xuống 75,82% và chăn nuôi từ 14,44% lên 21,71% chỉ trong bốn năm 1997–2000.
• Bài học kinh nghiệm: thí điểm trước khi nhân rộng, gắn quy hoạch vùng chuyên canh với hỗ trợ vốn và chuyển giao kỹ thuật là con đường ngắn nhất nâng hiệu quả sử dụng đất.
• Vấn đề còn mở: khâu tiêu thụ, chế biến và thương hiệu nông sản cần được ưu tiên trong các nhiệm kỳ tiếp theo, với lộ trình 3–5 năm.

Độc giả quan tâm đến lịch sử Đảng bộ địa phương, chính sách nông nghiệp cấp huyện hoặc phương pháp nghiên cứu trường hợp nên tham khảo toàn văn luận văn để khai thác đầy đủ hệ thống số liệu và tư liệu lưu trữ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ huyện Nam Sách đối với kinh tế nông nghiệp từ năm 1997 đến năm 2000 Chương 2. Đảng bộ huyện Nam Sách lãnh đạo đẩy mạnh phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2001 đến năm 2010 Chương 3. Nhận xét và một số kinh nghiệm 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1.

CHỦ TRƢƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN NAM SÁCH ĐỐI VỚI KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2000 1.1 Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp ở huyện Nam Sách và chủ trƣơng của Đảng bộ huyện 1.1 Những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp ở huyện Nam Sách - Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội Nam Sách là huyện nằm ở phía bắc của thành phố Hải Dương - Trung tâm kinh tế - chính trị của tỉnh Hải Dương, cách Thủ đô Hà Nội hơn 60 km về phía Tây, cách thành phố Hải Phòng 40 km về phía Đông. Nam Sách có diện tích tự nhiên là 132.270 ha, được giới hạn bởi tọa độ địa lý trong khoảng từ 20055 đến 21000’28” vĩ Bắc và 106017’ đến 106023’ kinh Đông. Phía Bắc giáp huyện Chí Linh; phía Đông giáp huyện Kinh Môn và huyện Kim Thành; phía Nam giáp thành phố Hải Dương; phía Tây giáp huyện Cẩm Giàng và huyện Lương Tài (tỉnh Bắc Ninh). Toàn huyện có diện tích đất tự nhiên tính đến tháng 4 năm 1997 là 13.270 ha trong đó diện tích đất nông nghiệp là 7.

Cơ cấu thành phần các loại đất chủ yếu như sau: Phân theo thành phần cơ giới của đất: Đất thịt nặng là 7.696,6 ha, chiếm 58% diện tích tự nhiên; Đất thịt nhẹ là 1.592,4 ha, chiếm 12%; Các loại đất khác là 3. [58, tr 3] Như vậy, có thể khẳng định đất đai của huyện Nam Sách chủ yếu là là đất thịt nặng, ít chua có hàm lượng dinh dưỡng lân trung bình đến giàu, thích hợp để trồng nhiều loại cây ngắn ngày như lúa, ngô, khoai lang, các loại rau, đậu, đỗ, lạc và trồng một số loại cây ăn quả, các loại cây vụ đông như hành, tỏi,… Huyện Nam Sách về cơ bản cả bốn phía đều có sông bao bọc, gồm sông Thái Bình và sông Kinh Thầy. Do vậy, nguồn phù sa màu mỡ cộng với nguồn nước khá dồi dào, phục vụ hiệu quả cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tuy nhiên, đây cũng là một khó khăn cho huyện do có nguy cơ ngập lụt về mùa mưa.

Tổng lượng mưa trung bình hàng năm của huyện khoảng 1.770 mm, năm cao nhất lên tới 2.311 mm và năm thấp nhất là 1.264 mm và phân bố không đều theo thời gian. Lượng mưa tập trung chủ yếu vào các tháng 5, 6, 7, 8 (tháng 8 có lượng mưa cao nhất 476mm) nên thường gây ra tình trạng úng lụt vào những tháng này. Một số xã ven sông như Thái Tân, Thượng Đạt, Nam Tân, Nam Hưng, Minh Tân, Cộng Hòa… có nguy cơ ngập úng cao, nhiều năm chịu thiệt hại nặng nề trong sản xuất nông nghiệp. [88, tr 9] Bên cạnh đó, do nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, với đặc trưng nóng ẩm, mưa vào mùa hè và hanh khô vào mùa đông, cuối mùa thường có gió bão ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp là điều không tránh khỏi.

Mùa đông khô lạnh, có những ngày nhiệt độ xuống thấp xuất hiện sương muối gây tác động lớn tới sản xuất các loại cây vụ đông như: hành, tỏi, dưa hấu,… Qua khái quát điều kiện tự nhiên, có thể nói Nam Sách là một trong những huyện hội tụ được những điều kiện thuận lợi nhất để phát triển nông nghiệp của tỉnh Hải Dương. Đảng bộ huyện Nam Sách cũng đã từng bước đưa ra những chủ trương, chính sách tận dụng, phát huy tối đa những điều kiện thuận lợi và hạn chế đến mức thấp nhất những tác động xấu của điều kiện tự nhiên đến quá trình phát triên nông nghiệp trên địa bàn huyện. Trong xu thế chung của cả nước về hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, đảng bộ và nhân dân huyện Nam Sách đã và đang từng bước đưa nông nghiệp phát triển tương xứng với các huyện có nông nghiệp phát triển trong tỉnh Hải Dương nói riêng và trong khu vực đồng bằng sông Hồng nói chung. Điều kiện kinh tế - xã hội: Nam Sách là huyện có lịch sử phát triển lâu đời, con người đến sinh cơ lập nghiệp khá sớm.

Đây là vùng quê đã sinh ra nhiều danh nhân văn hóa của đất nước: Lĩnh vực văn học nổi tiếng với hai trạng nguyên họ Mạc là Mạc Hiển Tích và Mạc Đĩnh Chi (người xã Nam Tân). Huyện Nam Sách còn nổi tiếng bởi truyền thống hiếu học và khoa bảng. Theo số liệu thống kê, Nam Sách có 125 tiến sỹ, nhiều nhất cả nước tính theo địa bàn 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cấp huyện, chiếm 25% tổng số tiến sỹ của cả tỉnh Hải Dương (Hải Dương là tỉnh đứng đầu cả nước về số người đỗ đạt cao với 498 tiến sĩ nho học, trong đó có 11 trạng nguyên, một người (Nguyễn Thị Duệ) hiện được coi là nữ tiến sĩ đầu tiên trong lịch sử dân tộc). Chỉ tính riêng ba triều đại Lý, Trần, Lê thì huyện Nam Sách đã có hơn 60 người thi đỗ đại khoa, góp phần làm rạng rỡ cho xứ Đông văn hiến.

Bên cạnh đó, Nam Sách cũng là địa phương có nhiều di tích lịch sử đền, chùa, miếu, trong đó có 11 di tích đã được Nhà nước xếp hạng, nổi bật là một số di tích như Chùa Trăm Gian (xã An Bình), Đền thờ Lưỡng quốc Trạng nguyên Mạc Đĩnh Chi (xã Nam Tân), Đình thờ Phạm Chiêm, Đình Nhân Lý (Thị xã Chí Linh). [88, tr 17]Với cơ cấu dân số trẻ, Nam Sách có nguồn lao động dồi dào, số người trong độ tuổi lao động năm 1997 là 69.107 người, chiếm khoảng 59,2% dân số toàn huyện. Tổng số lao động đang làm việc trong các lĩnh vực kinh tế là 59.404 người, chiếm 50,9% tổng dân số. Trong đó, lao động của khu vực nông, lâm nghiệp, thủy sản chiếm khoảng gần 52,2% tổng lao động đang làm việc năm 1997.

Lực lượng lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật đạt mức cao so với mặt bằng chung của tỉnh. Năm 1997, tỷ lệ lao động đã qua đào tạo chiếm khoảng 22% tổng lực lượng lao động đang làm việc. [58, tr 8] Như vậy, có thể thấy chất lượng lao động của Nam Sách còn khá thấp. Do đó, để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của huyện trong thời gian tới, đặc biệt khi đẩy mạnh phát triển khu vực công nghiệp, tỷ lệ lao động qua đào tạo trong tổng lực lượng lao động của huyện cần tiếp tục được nâng lên (theo phương pháp phân loại lao động qua đào tạo mới) đòi hỏi huyện phải có giải pháp và kế hoạch để chuẩn bị lực lượng nhân lực sẵn sàng đáp ứng cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.

Nhìn chung, người dân Nam Sách có truyền thống cần cù, chịu khó và có kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp (trồng lúa, cây lương thực, cây thực phẩm cây công nghiệp, chăn nuôi). Trong thực tế đã xuất hiện nhiều mô hình sản xuất kinh tế trang trại, gia trại… giúp người dân vươn lên làm giàu, xoá đói giảm nghèo. Đây là những nhân tố mới, thúc đẩy kinh tế của huyện phát triển. Tuy nhiên, mặc dù nguồn lao động của huyện khá dồi dào, tỷ lệ lao động trong 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] độ tuổi có trình độ học vấn ở mức tương đối nhưng trình độ chuyên môn vẫn còn rất thấp, chủ yếu là lao động phổ thông, vì vậy khi có nhu cầu về lao động có trình độ tay nghề cao sẽ gây ra khó khăn cho huyện.

Ngoài canh tác nông nghiệp, Nam Sách còn được nhắc đến với tư cách là một trong những huyện có thủ công nghiệp khá phát triển. Nam Sách có nhiều nghề thủ công truyền thống và bàn tay tài hoa của các nghệ nhân đã tạo nên những sản phẩm khá nổi tiếng trong quá khứ như xã Phú Điền có nghề làm nồi, ấm đất nung; xã Quốc Tuấn có nghề làm hương; xã Minh Tân và Thái Tân còn có nghề dệt chiếu; đặc biệt nghề gốm sứ ở thôn Chu Đậu, xã Thái Tân. Đây là trung tâm sản xuất gốm sứ cao cấp, phục vụ trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài từ thời Lê. Ngoài ra, một số nghề truyền thống đang được phục hồi và phát triển.

Khu công nghiệp Nam Sách có vị trí địa lý thuận lợi, tập hợp các doanh nghiệp sản xuất tương đối lớn đã góp phần không nhỏ giải quyết vấn đề việc làm cho người dân địa bàn huyện. Những năm gần đây, tỉ trọng lao động sản xuất trong các ngành công nghiệp, dịch vụ có xu hướng tăng, lao động trong các ngành nông nghiệp, thủy sản có xu hướng giảm đi đáng kể. Điều này phù hợp với xu thế chung của toàn tỉnh và cả nước. Trong tương lai, đảng bộ huyện tạo điều kiện thuận lợi cho các ngành công nghiệp, dịch vụ phát triển, đồng thời phát huy những thế mạnh về nguồn lao động, vị trí địa lý tạo đà chuyển dịch cơ cấu kinh tế, không chỉ ở các ngành công nghiệp mà còn chuyển biến nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

- Thực trạng nông nghiệp huyện trước năm 1997 Quý I năm 1997 ngoài việc thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, toàn huyện đã tập trung chỉ đạo và hoàn thành nhiệm vụ trọng tâm thực hiện việc chia tách huyện Nam Thanh thành hai huyện Nam Sách và Thanh Hà. Từ ngày 1 tháng 4 năm 1997 huyện Nam Sách chính thức đi vào hoạt động theo địa giới hành chính mới. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tính đến năm 1996, diện tích đất nông nghiệp toàn huyện Nam Thanh đạt 28.136,28 ha, trong đó diện tích trồng cây lương thực là 26. Trong số diện tích trồng cây lượng thực thì diện tích trồng lúa chiếm 24.

Như vậy, xét trong tổng số diện tích đất nông nghiệp thì diện tích trồng lúa chiếm đại đa số. Tính đến năm 1996 Nam Thanh vẫn là một huyện thuần nông, lấy lúa nước là cây trồng chính trong sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh việc phát triển lúa nước, trong những năm 1991-1996, Đảng bộ huyện đã chú trọng phát triển rau đậu, cây công nghiệp và cây ăn quả. Tính đến tháng 10/1996, kết quả gieo trồng cây rau màu, cây công nghiệp vụ đông của toàn huyện đạt: 1380 ha.

So với năm 1994, diện tích trồng cây rau màu, công nghiệp vụ đông đã tăng 90 ha (năm 1994 là 1290 ha).