Luận văn thạc sĩ ussh đảng bộ huyện tiền hải thái bình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2015

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ussh đảng bộ huyện tiền hải thái bình lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Vũ Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: T.S Lê Thị Quỳnh Nga
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Lịch Sử Đảng Cộng Sản Việt Nam
• Đề tài: Đảng bộ huyện Tiền Hải (Thái Bình) lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2015
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Vài nét về điều kiện tự nhiên – xã hội và thực trạng kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải trƣớc năm 2000
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên - xã hội
• 1.1.2. Tình hình kinh tế nông nghiê ̣p huyê ̣n Tiề n Hải trước năm 2000
• 1.2. Lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2005
• 1.2.1. Chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp của TW Đảng và Đảng bộ tỉnh Thái Bình
• 1.2.2. Chủ trương của Đảng bộ huyện Tiền Hải về phát triển kinh tế nông nghiệp tại Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXIV (2000)
• 1.2.3. Quá trình chỉ đạo thực hiện
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 1. CHƯƠNG 1: LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP TỪ NĂM 2000 ĐẾN NĂM 2005 CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TIỀN HẢI
• 1.1. Vài nét về điều kiện tự nhiên – xã hội và tình hình kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải trƣớc năm 2000
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên - xã hội
• 1.1.2. Tình hình kinh tế nông nghiê ̣p huyê ̣n Tiề n Hải trước năm 2000
• 1.2. Lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2005
• 1.2.1. Chủ trƣơng phát triển kinh tế nông nghiệp
• 1.2.1.1. Chủ trương phát triển kinh tế của TW Đảng và Đảng bộ tỉnh Thái Bình
• 1.2.1.2. Chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Tiền Hải
• 1.2.2. Quá trình chỉ đạo thực hiện
• 1.2.2.1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng thị trường
• 1.2.2.2. Chỉ đạo chuyển đổi, hình thành các vùng chuyên canh cây trồng và các gia trại, trang trại chăn nuôi
• 1.2.2.3. Chỉ đạo hình thành vùng chuyên canh nuôi trồng thủy sản
• 1.3. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TIỀN HẢI TỪ NĂM 2006 ĐẾN NĂM 2015
• 2.1. Chủ trƣơng phát triển kinh tế nông nghiệp
• 2.1.1. Chủ trương phát triển kinh tế của TW Đảng và Đảng bộ tỉnh Thái Bình
• 2.1.2. Chủ trương phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Tiền Hải
• 2.2. Quá trình chỉ đạo thực hiện
• 2.2.1. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp theo hướng thị trường
• 2.2.2. Chỉ đạo chuyển đổi, hình thành các vùng chuyên canh cây trồng và các gia trại, trang trại chăn nuôi
• 2.2.3. Chỉ đạo hình thành vùng chuyên canh nuôi trồng thủy sản
• 2.3. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ
• 3.1. Một số nhận xét về sự lãnh đạo của Đảng bộ huyện Tiền Hải
• 3.1.1. Đảng bộ huyện Tiền Hải nhanh chóng lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu kinh tế ngành nông nghiệp
• 3.1.2. Công tác chỉ đạo phát triển kinh tế nông nghiệp luôn bám sát thực tiễn và kịp thời đưa ra nhiều giải pháp phù hợp với tình hình địa phương
• 3.1.3. Đảng bộ huyện Tiền Hải còn mắc phải một số hạn chế trong công tác lãnh đạo chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế nông nghiệp
• 3.2. Một số kinh nghiệm lịch sử
• 3.2.1. Quán triệt chủ trương của Đảng về chuyển dịch ngành trong nông nghiệp trên cơ sở phát huy lợi thế của địa phương
• 3.2.2. Cần đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng thị trường
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải giai đoạn 2000 2015

Huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, đã trải qua nhiều biến đổi trong phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến 2015. Giai đoạn này chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ của nền kinh tế nông nghiệp, nhờ vào các chính sách phát triển nông thôn và đầu tư cơ sở hạ tầng. Đặc biệt, huyện đã chú trọng vào việc nâng cao năng suất cây trồng và phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững.

1.1. Điều kiện tự nhiên và xã hội ảnh hưởng đến kinh tế nông nghiệp

Tiền Hải có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp với đất đai màu mỡ và hệ thống thủy lợi phong phú. Tuy nhiên, huyện cũng đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu và tình trạng xâm nhập mặn.

1.2. Tình hình kinh tế nông nghiệp trước năm 2000

Trước năm 2000, kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải chủ yếu dựa vào sản xuất lúa gạo. Tuy nhiên, năng suất và hiệu quả sản xuất còn thấp, chưa đáp ứng được nhu cầu thị trường và phát triển bền vững.

II. Những thách thức trong phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải

Mặc dù có nhiều tiềm năng, huyện Tiền Hải vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và thiếu nguồn lực đầu tư đã ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

2.1. Biến đổi khí hậu và tác động đến sản xuất nông nghiệp

Biến đổi khí hậu đã gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan, ảnh hưởng đến năng suất cây trồng và chăn nuôi. Huyện cần có các biện pháp ứng phó hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Thiếu nguồn lực đầu tư cho nông nghiệp

Việc thiếu hụt nguồn lực đầu tư cho cơ sở hạ tầng và công nghệ đã làm giảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp Tiền Hải trên thị trường.

III. Phương pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải giai đoạn 2000 2015

Để phát triển kinh tế nông nghiệp, huyện Tiền Hải đã áp dụng nhiều phương pháp và chính sách khác nhau. Các chương trình khuyến nông, hỗ trợ kỹ thuật và đầu tư cơ sở hạ tầng đã được triển khai nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

3.1. Chính sách phát triển nông nghiệp bền vững

Huyện đã thực hiện nhiều chính sách khuyến khích sản xuất nông nghiệp bền vững, bao gồm việc áp dụng công nghệ mới và phát triển các mô hình sản xuất thân thiện với môi trường.

3.2. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng nông nghiệp

Đầu tư vào hệ thống thủy lợi, giao thông và các cơ sở chế biến nông sản đã giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

IV. Kết quả đạt được trong phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải

Giai đoạn 2000-2015, huyện Tiền Hải đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Năng suất cây trồng và sản lượng nông sản tăng đáng kể, góp phần nâng cao đời sống người dân.

4.1. Tăng trưởng sản xuất nông nghiệp

Sản lượng lúa gạo và các loại cây trồng khác đã tăng lên rõ rệt, giúp huyện Tiền Hải trở thành một trong những vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của tỉnh Thái Bình.

4.2. Cải thiện đời sống người dân

Nhờ vào sự phát triển kinh tế nông nghiệp, đời sống của người dân huyện Tiền Hải đã được cải thiện, tỷ lệ hộ nghèo giảm đáng kể.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải

Kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải đã có những bước tiến quan trọng trong giai đoạn 2000-2015. Tuy nhiên, để phát triển bền vững trong tương lai, huyện cần tiếp tục cải thiện chính sách và đầu tư vào công nghệ mới.

5.1. Định hướng phát triển kinh tế nông nghiệp trong tương lai

Huyện cần xây dựng các chiến lược phát triển nông nghiệp bền vững, tập trung vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong phát triển nông nghiệp

Cộng đồng cần được khuyến khích tham gia vào các hoạt động phát triển nông nghiệp, từ đó tạo ra sự đồng thuận và hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kinh tế nông nghiệp luôn giữ vị trí trụ cột trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội tại các tỉnh đồng bằng châu thổ sông Hồng. Tại huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, nơi có tổng diện tích tự nhiên đạt 28.698 ha và bờ biển dài 23 km, ngành nông nghiệp đầu những năm 2000 chiếm tới gần 90% cơ cấu việc làm của dân số địa phương với 55.632 hộ gia đình. Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán phát triển kinh tế nông nghiệp trên một địa bàn thuần nông, đất chật người đông (mật độ dân số khoảng 890 người/km²), đồng thời chịu sự chi phối của địa hình trũng thấp và 25% diện tích đất phèn mặn.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là làm sáng tỏ quá trình nhận thức, vận dụng và chỉ đạo thực hiện đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn của Đảng bộ huyện Tiền Hải trong giai đoạn 15 năm (2000 - 2015). Phạm vi không gian nghiên cứu bao quát toàn bộ 34 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Tiền Hải; phạm vi thời gian tập trung từ năm 2000 đến năm 2015 qua ba kỳ Đại hội Đảng bộ huyện (khóa XXIV, XXV và XXVI).

Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ qua việc phân tích quá trình đưa giá trị sản xuất nông nghiệp toàn huyện từ mức 584 tỷ đồng năm 2000 lên 1.337,2 tỷ đồng vào năm 2010, đưa sản lượng lương thực ổn định trên 150.000 tấn và nâng giá trị canh tác trên 1 ha đất nông nghiệp từ 25 triệu đồng lên trên 40 - 52 triệu đồng/năm. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng và bài học kinh nghiệm sâu sắc cho công tác hoạch định chính sách phát triển kinh tế nông nghiệp ven biển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vị trí chiến lược của nông nghiệp, nông dân và nông thôn trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Nghiên cứu vận dụng mô hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn liền với đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn của Đảng Cộng sản Việt Nam từ Đại hội VIII đến Đại hội XI.

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm:

• Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn: Quá trình chuyển đổi căn bản các hoạt động sản xuất nông nghiệp từ thủ công sang sử dụng công nghệ, cơ giới hóa và công nghệ sinh học tiên tiến nhằm gia tăng năng suất lao động.
• Chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp: Sự biến đổi tỷ trọng giữa các phân ngành trồng trọt, chăn nuôi và thủy sản theo hướng gia tăng tỷ trọng hàng hóa có giá trị kinh tế cao.
• Dồn điền đổi thửa: Biện pháp tích tụ và tập trung đất đai nông nghiệp nhằm xóa bỏ tình trạng manh mún, tạo lập các vùng sản xuất chuyên canh quy mô lớn.
• Kinh tế trang trại và gia trại: Hình thức tổ chức sản xuất hàng hóa quy mô vừa và lớn dựa trên việc ứng dụng khoa học kỹ thuật, kết hợp liên kết đa ngành (mô hình Vườn - Ao - Chuồng).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc khóa IX, X, XI; các nghị quyết của Trung ương Đảng (Nghị quyết số 15-NQ/TW, Nghị quyết số 26-NQ/TW); các nghị quyết chuyên đề của Tỉnh ủy Thái Bình (Nghị quyết số 04-NQ/TU, Nghị quyết số 07-NQ/TU, Nghị quyết số 08-NQ/TU, Nghị quyết số 12-NQ/TU) và hệ thống báo cáo thống kê, tổng kết hàng năm của Huyện ủy, UBND huyện Tiền Hải giai đoạn 2000 - 2015.

Về quy mô và phương pháp chọn mẫu: Luận văn khảo sát toàn diện 100% các đơn vị hành chính gồm 35 xã, thị trấn trực thuộc huyện Tiền Hải, kết hợp khảo sát sâu các mô hình điểm chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi tại 8 xã trọng điểm thuộc vùng trũng và vùng bãi triều ven biển.

Phương pháp nghiên cứu chủ đạo gồm phương pháp lịch sử và phương pháp logic nhằm tái hiện chân thực tiến trình chỉ đạo theo trục thời gian 15 năm (2000 - 2015), đồng thời làm nổi bật bản chất của sự phát triển. Tác giả sử dụng kết hợp phương pháp thống kê, phân tích định lượng, so sánh đối chiếu số liệu và phương pháp quan sát thực tiễn tại cơ sở. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan, sự chuẩn xác tuyệt đối về niên đại văn kiện và phản ánh chính xác quy luật vận động của kinh tế nông nghiệp địa phương.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình nghiên cứu thực tiễn lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Tiền Hải giai đoạn 2000 - 2015 đã chỉ ra 4 phát hiện trọng tâm:

Thứ nhất, công tác dồn điền đổi thửa tạo nền tảng đột phá cho tích tụ ruộng đất. Giai đoạn 2002 - 2005, triển khai Nghị quyết 07 của Tỉnh ủy Thái Bình, 100% các xã, thị trấn tại Tiền Hải đã hoàn thành chuyển đổi từ các thửa ruộng nhỏ, phân tán thành các thửa ruộng lớn, tạo điều kiện thuận lợi để đưa máy móc cơ giới vào đồng ruộng và hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Thứ hai, chuyển dịch mạnh mẽ cơ cấu giống lúa và cơ cấu mùa vụ. Tỷ lệ diện tích cấy giống lúa dài ngày giảm từ 17,3% (khoảng 2.000 ha) năm 2001 xuống 0% vào năm 2005. Thay vào đó, các giống lúa lai và lúa thuần chất lượng cao (như Bắc thơm số 7, T10) tăng trưởng nhanh chóng, chiếm từ 40% đến trên 70% diện tích gieo trồng tại 26/35 xã. Năng suất lúa bình quân toàn huyện duy trì ổn định ở mức 124 tạ/ha/năm, đưa sản lượng lương thực đạt 150.283 tấn năm 2000 và giữ vững mốc trên 155.000 tấn trong các giai đoạn tiếp theo.

Thứ ba, khai thác thế mạnh kinh tế biển đưa thủy sản thành ngành kinh tế mũi nhọn. Tận dụng 23 km bờ biển và 3 cửa sông lớn (sông Hồng, sông Trà Lý, sông Lân), diện tích nuôi trồng thủy sản toàn huyện đạt 3.068 ha năm 2000 và liên tục mở rộng. Sản lượng nuôi ngao bãi triều, tôm sú và cua xanh đạt hàng nghìn tấn mỗi năm, đem lại giá trị kinh tế gấp 2 đến 5 lần so với cấy lúa vùng trũng úng, nhiễm mặn.

Thứ tư, bước phát triển vượt bậc của cây vụ đông và các mô hình cánh đồng đạt giá trị cao. Diện tích cây màu vụ đông tăng từ 1.650 ha năm 2002 lên 2.102 ha năm 2003, đưa vụ đông trở thành vụ sản xuất chính thứ ba trong năm với các cây trồng chủ lực như ngô, khoai tây, rau màu xuất khẩu, mang lại giá trị thu nhập từ 30 đến 50 triệu đồng/ha.

Thảo luận kết quả

Thành công trong chuyển dịch kinh tế nông nghiệp tại Tiền Hải bắt nguồn từ sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt và kịp thời của Đảng bộ huyện, thể hiện qua việc ban hành các chương trình hành động cụ thể ngay sau khi có nghị quyết của cấp trên. Việc bố trí các dự án đầu tư ngành nông nghiệp giai đoạn 2001 - 2005 với tổng nguồn vốn hàng chục tỷ đồng cho các chương trình trồng chuối xuất khẩu (60 ha), trồng cói (150 ha), nuôi thủy sản (722 ha) đã kích thích mạnh mẽ năng lực tự chủ của các hộ nông dân.

Khi so sánh với các nghiên cứu về phát triển nông nghiệp tại các huyện nội đồng thuộc tỉnh Thái Bình và vùng châu thổ sông Hồng cùng thời kỳ, Tiền Hải nổi bật nhờ chiến lược phát triển kinh tế mở, kết hợp hài hòa giữa nông nghiệp ngọt hóa và kinh tế biển mặn lợ. Tuy nhiên, luận văn cũng chỉ rõ một số hạn chế: công tác chế biến sâu sau thu hoạch còn yếu, thị trường đầu ra cho nông sản chưa thực sự ổn định, cơ giới hóa đồng bộ ở một số khâu còn chậm và các mô hình hợp tác xã dịch vụ chưa phát huy hết tiềm năng hỗ trợ kinh tế hộ.

Các dữ liệu nghiên cứu này có thể được trình bày một cách trực quan qua biểu đồ cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp (thể hiện sự gia tăng tỷ trọng của chăn nuôi và thủy sản so với trồng trọt) và bảng thống kê diện tích gieo trồng các giống lúa chất lượng cao qua từng năm để làm nổi bật mức độ chuyển dịch rõ rệt của địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu và bài học lịch sử rút ra, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp hiện đại:

1. Đẩy mạnh cơ giới hóa đồng bộ và ứng dụng công nghệ sinh học cao: Tăng cường đầu tư trang thiết bị máy móc hiện đại, phấn đấu nâng tỷ lệ cơ giới hóa khâu thu hoạch lên 100% và khâu cấy lúa đạt trên 60% trong giai đoạn 2026 - 2030; mở rộng ứng dụng các giống cây trồng, con nuôi biến tính có khả năng chống chịu xâm nhập mặn. Chủ thể thực hiện: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp với các Hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp trên địa bàn huyện.

2. Quy hoạch và nâng cấp chuỗi giá trị nuôi trồng thủy sản ven biển: Mở rộng diện tích nuôi trồng thủy sản công nghệ cao thêm khoảng 20% tại vùng bãi triều Cồn Vành, Cồn Thủ; đầu tư xây dựng các cơ sở sơ chế, bảo quản lạnh đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm trước năm 2030. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Tiền Hải chủ trì, liên kết cùng các doanh nghiệp chế biến xuất khẩu thủy sản.

3. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ vốn vay và bảo hiểm rủi ro nông nghiệp: Đảm bảo 100% các hộ gia đình phát triển mô hình kinh tế trang trại từ 1 ha trở lên được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi với lãi suất thấp, đồng thời thiết lập quỹ bảo hiểm nông nghiệp phòng ngừa rủi ro bão lũ, dịch bệnh. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) chi nhánh Tiền Hải kết hợp với Hội Nông dân huyện.

4. Nâng cao chất lượng đào tạo nghề và chuyển dịch cơ cấu lao động nông thôn: Tổ chức các lớp đào tạo kỹ năng nông nghiệp công nghệ cao và kiến thức thị trường cho khoảng 3.000 lượt lao động mỗi năm, hỗ trợ đào tạo nghề phi nông nghiệp để giảm tỷ lệ lao động thuần nông xuống dưới 35% vào năm 2030. Chủ thể thực hiện: Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp huyện Tiền Hải phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ lãnh đạo, chuyên viên quản lý nhà nước và cấp ủy cơ sở: Nắm bắt các kinh nghiệm thực tế về công tác chỉ đạo dồn điền đổi thửa, quy hoạch vùng chuyên canh và bài học chuyển dịch cơ cấu kinh tế để áp dụng vào xây dựng nông thôn mới nâng cao tại địa phương.

2. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Lịch sử Đảng, Kinh tế học: Sử dụng như một công trình tài liệu tham khảo giàu giá trị khoa học với hệ thống số liệu chuẩn xác, phản ánh tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp Việt Nam giai đoạn 2000 - 2015.

3. Ban quản trị các hợp tác xã nông nghiệp và chủ trang trại, gia trại: Tiếp thu các kinh nghiệm về bố trí luân canh mùa vụ, phát triển cây vụ đông xuất khẩu và ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật nuôi trồng thủy sản nước lợ hiệu quả.

4. Doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp, thủy sản: Tìm hiểu bức tranh tổng quan về tài nguyên đất đai, nguồn nhân lực và tiềm năng kinh tế biển tại Tiền Hải để xây dựng chiến lược đầu tư liên kết sản xuất và chế biến xuất khẩu.

Câu hỏi thường gặp

Đảng bộ huyện Tiền Hải đã giải quyết bài toán đất chật người đông như thế nào trong sản xuất nông nghiệp? Đảng bộ huyện đã chỉ đạo đẩy mạnh thâm canh tăng vụ, mở rộng diện tích cây vụ đông lên trên 2.100 ha và chuyển đổi hàng trăm hecta đất trũng, đất phèn mặn kém hiệu quả sang nuôi trồng thủy sản. Nhờ đó, giá trị canh tác nâng từ 25 triệu lên trên 40 - 52 triệu đồng/ha/năm, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho cư dân.

Chủ trương dồn điền đổi thửa theo Nghị quyết 07 đem lại hiệu quả thực tế ra sao? Thực hiện dồn điền đổi thửa giai đoạn 2002 - 2005 đã giải quyết triệt để sự manh mún ruộng đất tại 35 xã, thị trấn. Nông dân có điều kiện đưa máy cày, máy gặt vào đồng ruộng, tạo nền tảng mở rộng vùng sản xuất lúa chất lượng cao chiếm trên 70% diện tích tại nhiều địa phương.

Đâu là lợi thế nổi bật giúp kinh tế thủy sản Tiền Hải phát triển đột phá? Tiền Hải sở hữu 23 km bờ biển cùng gần 10.000 ha bãi bồi tại các cửa sông lớn. Sự lãnh đạo chuyển đổi kịp thời sang nuôi tôm sú, cua xanh và quây bãi nuôi ngao đã đưa diện tích nuôi trồng vượt 3.068 ha năm 2000, tạo ra nguồn thu hàng trăm tỷ đồng mỗi năm.

Quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp giai đoạn này còn gặp khó khăn gì? Hạn chế lớn nhất là chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế theo cơ chế thị trường còn chậm, tính tự phát ở một số mô hình gia trại còn cao. Khâu chế biến nông sản và hệ thống liên kết tiêu thụ sản phẩm chưa đồng bộ, khiến giá cả nông sản đôi khi còn bấp bênh.

Mô hình cánh đồng 50 triệu đồng/ha/năm có tác động thế nào đến đời sống nông dân? Mô hình theo tinh thần Nghị quyết 08 đã tạo bước chuyển biến lớn về tư duy sản xuất hàng hóa. Nông dân chủ động luân canh từ 3 đến 5 vụ/năm, đưa nhiều giống cây có giá trị xuất khẩu vào gieo trồng, góp phần nâng cao đời sống và giảm tỷ lệ hộ nghèo trên toàn huyện.

Kết luận

• Luận văn tái hiện toàn diện và có hệ thống quá trình Đảng bộ huyện Tiền Hải lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2015.
• Nghiên cứu khẳng định tính đúng đắn của các chủ trương dồn điền đổi thửa, cơ cấu lại mùa vụ và khai thác tiềm năng 23 km bờ biển để phát triển kinh tế thủy sản.
• Đúc kết các bài học kinh nghiệm quý giá về bám sát thực tiễn địa phương, phát huy vai trò chủ thể của hộ nông dân và gắn kết sản xuất với cơ chế thị trường.
• Chỉ rõ những tồn tại về cơ giới hóa và chế biến sâu cần khắc phục trong các giai đoạn phát triển tiếp theo.
• Đóng góp cơ sở lý luận và nguồn dữ liệu thực chứng cho việc xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại đến năm 2030.

Công trình là tài liệu khoa học hữu ích cho các nhà nghiên cứu lịch sử Đảng và cán bộ quản lý nông nghiệp. Để tiếp tục hoàn thiện chiến lược phát triển bền vững cho địa phương, bạn đọc và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo chi tiết toàn văn tài liệu và áp dụng linh hoạt các bài học kinh nghiệm vào thực tiễn quản lý.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp từ năm 2000 đến năm 2005 của Đảng bộ huyện Tiền Hải Chương 2: Lãnh đạo phát triển kinh tế nông nghiệp của Đảng bộ huyện Tiền Hải từ năm 2006 đến năm 2015. Chương 3: Một số nhận xét và kinh nghiệm lịch sử. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1.LÃNH ĐẠO PHÁT TRIỂN KINH TẾNÔNG NGHIỆP TỪNĂM 2000 ĐẾN NĂM 2005 CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN TIỀN HẢI 1.1 Vài nét về điều kiện tự nhiên – xã hội và tình hình kinh tế nông nghiệp huyện Tiề n Hảitrƣớc năm 2000 1.1 Điều kiện tự nhiên - xã hội Tiền Hải là huyện đồng bằng ven biển nằm ở vị trí Đông Nam tỉnh Thái Bình thuộc đồng bằng châu thổ sông Hồng, giáp các huyện: Phía Bắc giáp huyện Thái Thụy; phía Đông giáp Vịnh Bắc Bộ; phía Nam giáp với huyện Giao Thủy (Nam Định); phía Tây giáp huyện Kiến Xương. Tiền Hải không chỉ biết đến bởi những đặc sản của vùng biển mà còn nhắc đến với hai từ thân thuộc “Quê Lúa”.

Trong chiến tranh Tiền Hải đã làm tốt vài trò của hậu phương lớn, chi viện cho miền Nam. Đạt thành tích cao trong sản xuất nông nghiệp không chỉ thời chiến, mà thời bình huyện Tiền Hải còn tiếp tục phát huy truyền thống quê lúa, đạt nhiều thành tựu trong sản xuất. Huyện được thành lập từ tháng 9 năm 1828, sau cuộc khẩn hoang của người nông dân vùng ven biển Tiền Châu do doanh Điền sứ Nguyễn Công Trứ xuất xưởng và tổ chức. Trải qua 180 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, nay Tiền Hải có một Thị Trấn, 34 xã.

Tiền Hải cách thành phố Thái Bình 21km và cách Thủ Đô Hà Nội chừng 130km, hệ thống giao thông đường thủy, đường bộ thuận lợi cho giao lưu hội nhập thương mại, thông tin khoa học kỹ thuật, tiếp thu thành tựu khoa học tiên tiến, khả năng thu hút vốn đầu tư của các tổ chức cá nhân trong nước và ngoài nước. Nằm trong vùng đồng bằng châu thổ được bồi đắp bởi phù sa của các con sông lớn như Sông Hồng, Trà Lý. Do đặc trưng vùng châu thổ sông Hồng nên địa hình của huyện khá bằng phẳng và nghiêng dần từ Đông Bắc sang Tây Nam. Tuy với đặc điểm của bãi bồi ven biển nên địa hình của huyện có dạng lồng chảo vùng trũng ở phía nội đồng, vùng cao ở ven biển.

Vùng trũng chủ yếu là các xã: Tây Phong, Tây Tiến, Đông Lâm, có độ cao Trung Bình là 0,5 – 0,6 so với mặt nước biển. Vùng cao ven biển chủ yếu ở các xã: Đông Minh, Đông Trà, Đông Hoàng, Đông Quý có độ cao trung bình là 1m so với mặt nước biển rất thuận lợi cho việc canh tác nông nghiệp. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đất ở đấy chủ yếu là đất phù sa màu mỡ, phân bố trên địa hình khá bằng phẳng, thích hợp với việc trồng lúa, cây hoa màu, cây công nghiệp có năng xuất cao, có khả năng thâm canh, tăng vụ. Huyện có diện tích đất tự nhiên rộng song lại có đặc điểm đất đai rất phức tạp và khó khăn hơn các huyện nội đồng.

Đất chua mặn nhiều, có thể chia thành ba miền khác nhau khoảng 45% diện tích đất vùng ngọt, 30% diện tích đất vùng đệm, 25% diện tích đất phèn mặn. Địa hình đất đai cao trũng khác nhau có độ chênh lệch lớn, nên công tác thủy lợi tưới tiêu khó khăn. Sự khác biệt về chất đất của huyện, không những khó khăn thử thách lớn đối với sản xuất nông nghiệp, mà trái lại huyện đã biến những khó khăn đó trở thành động lực, phát triển ngành nông nghiệp đa dạng với nhiều lĩnh vực, cây trồng, con vật nuôi mà không chỉ đơn thuần là sản xuất lúa. Do vậy công tác khai phá và cải tạo vùng đất này để phục vụ sản xuất nông nghiệp luôn là một yêu cầu cấp thiết, vô cùng quan trọng tới sự phát triển kinh tế nông nghiệp của huyện.

Tiền Hải nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa mang nhiều nét đặc trưng của khí hậu duyên hải, mùa đông thường thì ấm hơn, mùa hè thì mát hơn so với các vùng sâu trong nội địa. Nhiệt độ trung bình trong năm từ 23°C - 24°C cao nhất lên tới 39°C, thấp nhất khoảng 4,1°C, chênh lệch nhiệt độ giữ ngày nóng và lạnh là khoảng từ 15°C tới 20°C. Lượng mưa: Trung bình hàng năm từ 1.500 – 200mm, tập trung chủ yếu vào mùa hè từ tháng 4 đến tháng 10 chiếm khoảng 80% lượng mưa cả năm, mùa khô kéo dài từ tháng 11 năm trước đến tháng 3,4 năm sau, độ ẩm dao động từ 80% - 90%. Bức xạ mặt trời lớn: Số giờ nắng trung bình từ 1.

Tổng nhiệt lượng cả năm 19. Gió: Gió thịnh hành gió Đông Nam mang theo không khí nóng ẩm, mùa hè hay có gió bão kèm theo mưa lớn, bão thường xuất hiện từ tháng 5 đến tháng 10, mỗi năm trung bình chịu ảnh hưởng từ 2 đến 3 cơn bão. Mùa đông là gió mùa Đông Bắc kèm theo không khí lạnh. Thủy văn: Huyện có hệ thống sông ngòi chằng chịt với sông Hồng và cửa Ba Lạt và các chi lưu của nó.

Sông Hồng chảy qua phía Nam huyện đổ ra biển Đông là ranh giới tự nhiên giữa Tiền Hải và Nam Định. Sông Trà Lý là chi nhánh của sông 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Hồng đổ ra biển Đông chảy qua phía Bắc huyện là ranh giới giữa Tiền Hải và huyện Thái Thụy. Sông Lân là chi lưu của sông Hồng chảy xuyên qua nội địa huyện đổ ra Biển như dây cung vạch ngang địa hình, hai cánh cung là sông Hồng và sông Trà Lý. Sông Long Hầu là chi lưu của sông Trà Lý chảy ngang qua huyện, đây là trục sông chính dẫn nước ngọt cho toàn huyện Tiền Hải, ngoài ra nó có hệ thống kênh mương dày đặc.

Sông ngòi: Tiền Hải có nguồn nước ngọt dồi dào tải lượng phù xa lớn và thuận lợi về nguồn nước tưới thau chua rửa mặn cho toàn bộ ruộng của huyện. Với lượng phù sa lớn đổ ra biển tạo thành những bãi bồi lớn ở các cửa sông là thế mạnh của huyện cho phát triển nông lâm ngư nghiệp. Bãi biển: Tiền Hải thuộc vùng biển nước triều theo chế độ nhật triều hoạt động mạnh vào tháng 1, 6,7,12. Vì vậy nước mặn có thể theo chế dộ nhật triều vào sâu trong nội địa ở các sông lớn như Trà Lý độ mặn (muối 1% vào sâu tới 8km, sông Hồng vào tới 10Km).

Diện tích đất tự nhiên 28.698 ha do phù sa sông Hồng bồi đắp, trong đó diện tích đất trong đê là 20.037 ha chiếm 70% diện tích, ngoài đê biển 8.661 ha chiếm 30% diện tích. Diện tích đất nông nghiệp 16.684 ha có 23km bờ biển thuận lợi cho nuôi trồng đánh bắt thủy hải sản và vận tải du lịch, có 3 cửa sông lớn đổ ra biển là sông Hồng, sông Trà Lý và sông Lân, hàng năm đưa triệu m³ phù sa ra biển tạo ra những bãi bồi lớn. Cứ khoảng 20 – 30 năm lại được thêm một xã mới, hiện nay có khoảng gần 10.000 ha đất bãi bồi ven sông, ven biển tập trung ở khu Cồn Vành, Cồn Thủ. Đây là tiềm năng to lớn của huyện đã và đang được khai thác nhất là việc nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản và trồng rừng phòng hộ, tạo cảnh quan phát triển du lịch.

Tiền hải có mỏ khí đốt ở xã Đông cơ trữ lượng lớn, hiện nay đang được khai thác để phục vụ cho các ngành công nghiệp như: Sứ, thủy tinh, gạch ốp lát, gạch micado, xi măng trắng, điện khí đốt, sứ vệ sinh cao cấp. Ngoài ra Tiền Hải còn có nước khoáng với chất lượng tốt đang được khai thác ở độ sâu gần 500m, sản xuất nước khoáng theo công nghệ tiên tiến với quy mô lớn phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng và xuất khẩu như nước khoáng Vital. Dân số và nguồn nhân lực : Tiền Hải là huyện đồng bằng ven biển cư dân sống tập trung trong huyện ngày một đông. Theo kết quả điều tra tới năm 2009 thì 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dân số của huyện ước tính là 224.854 ngàn người với 55.632 hộ, trong đó dân số trong nông nghiệp chiếm gần 85%.

Mật độ dân số trung bình là 890 người/km² huyện, thôn xóm đan xen lẫn nhau. Đến nay có 100% số xã có đường ôtô đi qua trung tâm xã và đường rải đá láng nhựa. Từ 1993 đến nay toàn huyện đã rải được trên 300km, năm 1999 bàn giao một số tuyến đường cho tỉnh quản lý, hiện nay huyện còn quản lý 90km. Đường thôn xã rải đá láng nhựa 95km, đường bê tông xóm 550km.

Giao thông đường thủy thuận tiện với 23km bờ biển và hệ thống sông Hồng, sông Trà Lý, sông Lam, sông Long Hầu đóng vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa giao lưu giữa các vùng trong huyện và với các huyện, tỉnh ngoài. Đến năm 2008 có thêm một cơ sở đóng tàu mới nâng tổng số lên là 3 cơ sở đó là công ty Minh Thanh ở xã Đông Hải đang đóng mới 4 tàu biển với trọng tải trên 500 tấn/tàu, đó là một lợi thế phát triển vận tải biển. Hệ thống thủy lợi là công tác rất quan trọng trong quá trình sản xuất, cải tạo đất đai của huyện. Đến nay huyện đã có hệ thống kênh mương và trạm bơm khá hoàn chỉnh, đảm bảo cơ bản nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp của toàn huyện.

Hai trạm bơm lớn là trạm bơm Thống Nhất và trạm bơm Nam Tiền Hải. Cùng với trên 70 trạm bơm nhỏ với hàng trăm km mương cấp 1,2 và đê biển ngăn mặn, chống lũ, đảm bảo đáp ứng nhu cầu kịp thời phục vụ cho sản xuất và đời sống nhân dân. Thực hiện kiện cố hóa kênh mương từ năm 2000 đến nay đã triển khai xây dựng ở một số xã, giá trị thực hiện năm 2000 là 3,5 tỷ đồng, xây dựng xong dự án cải tạo nâng cấp trạm Thống Nhất là 28,3 tỷ đồng. Hệ thống thông tin liên lạc tương đối hoàn chỉnh, từng bước được nâng cấp.

Hệ thống các đài phát thanh huyện, xã, thôn đảm bảo cung cấp đầy đủ những thông tin về tình hình diễn biến của sản xuất nông nghiệp đến với nhân dân. Mạng lưới điện được hoàn chỉnh, 35/35 xã, thị trấn có điện sáng, số hộ dân sử dụng đáp ứng được yêu cầu phục vụ và sản xuất đời sống. Cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất ngày càng hoàn thiện là một điều kiện vô cùng thuận lợi để huyện tập trung phát triển kinh tế nói chung và kinh tế nông nghiệp nói riêng.