CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE PHÁT TRIEN HOAT DONG MOI GIOI CHUNG KHOAN 1. Khai quát về Công ty Chứng khoán 1. Khai niệm “Công ty chứng khoán là một định chế tài chính trung gian thực hiện các nghiệp vụ trên thị trường chứng khoán” (Nguyễn Văn Nam và Vương Trọng Nghĩa,2013,trang 120). Nhu vậy, Công ty chứng khoán được hiéu là tổ chức tài chính trung gian trên thị trường chứng khoán, được thành lập ra và có hình thức hoạt động như Công ty cổ phần hoặc Công ty Trách nhiệm hữu han theo Pháp luật quy định, thực hiện một hay một số các nghiệp vụ kinh doanh trên TTCK.
Đặc điểm Công ty chứng khoán là một loại hình doanh nghiệp có hình thức kinh doanh rất đặc biệt, có nhiều điểm đặc thù không giống với các loại hình kinh doanh khác do đặc trưng của thị trường chứng khoán là một thị trường có độ nhạy cảm cao và bị tác động nhiều bởi các biến động kinh tế. Chính vì điểm đặc thù này mà công ty chứng khoán thuộc loại doanh nghiệp hoạt động có điều kiện, nghĩa là để được thực hiện các hoạt động trên thị trường chứng khoán thì các CTCK cần đáp ứng đủ điều kiện và thực hiện theo các nguyên tắc, tiêu chuẩn riêng của ngành. Có các đặc điểm riêng biệt như sau : 1. Công ty chứng khoán là tổ chức trung gian giao dịch Điểm khác biệt của ngành là không nhất thiết phải có gặp gỡ trao đồi trực tiếp giữa hai bên mua, bán đề thực hiện giao dịch mà chỉ cần thông qua hệ thống giao dịch trực tuyến của công ty chứng khoán.
Nên nhiệm vụ của công ty chứng khoán là tiếp nhận các thông tin mua và bán từ các nhà đầu tư rồi xác nhận các lệnh đó vào hệ thống. Tiếp đến hệ thống sẽ tiến hành kết nối các lệnh với nhau và cuối cùng sẽ khớp tại một mức giá hợp lý và khối lượng nhất định nào đó. Công ty chứng khoán là tổ chức trung gian về cung cấp thông tin Sự tích cực trong việc đầu tư trang thiết bị tân tiến có khả năng xử lý chính xác ở tốc độ cao cùng với nguồn môi giới được đảo tạo kiến thức đầy đủ và dày dặn kinh nghiệm trong việc phân tích và chọn lọc các thông tin dày đặc trên thị trường thành những thông tin hữu ích, công ty chứng khoán sẽ cung cấp luồng Chuyên dé tốt nghiệp GVHD: PGS.Trần Đăng Kham tin này đến khách hàng qua môi giới, tư van dau tư, tư van và quản lý danh mục dé hỗ trợ cho quá trình thực hiện quyết định đầu tư của khách hàng. Nhờ vậy, các nhà đầu tư có cơ hội tiếp cận nguồn thông tin theo cách có hiệu quả nhất với thời gian và chi phí được tiết kiệm hơn nhiều so với việc tự bản thân thu thập và xử lý thông tin.
Công ty chứng khoán là tổ chức trung gian về vốn Nét đặc trưng này của công ty chứng khoán được biểu hiện ở hoạt động ứng trước tiền bán, cho vay kí quỹ,.Công ty chứng khoán sẽ hỗ trợ vốn cho nhà đầu tư khi mà họ đã hoàn thành lệnh bán chứng khoán thành công nhưng tiền chưa về tài khoản để có thể kịp thời giao dịch hoặc khi khách hàng muốn mua một lượng chứng khoán nhiều hơn so với mức vốn mà họ đang có dựa trên tỷ lệ phan trăm va mã cé phiếu nhất định. Qua đó công ty chứng khoán sẽ hưởng mức phí là mức lãi suất mà công ty đã hỗ trợ vốn cho khách hàng. Điều này không chỉ giúp cho các nhà đầu tư có thêm lựa chọn trong việc năm bắt cơ hội đầu tư mà còn mang lại một khoản doanh thu cho công ty. Công ty chứng khoán là tổ chức trung gian về rủi ro Có điểm mạnh trong việc năm bắt và xử lý thông tin, các công ty chứng khoán có thé cùng chia sẻ và quản trị rủi ro cho khách hàng thông qua nghiệp vu bảo lãnh phát hành hoặc theo hình thức đầu tư ủy thác.
Công ty chứng khoán và nhà đầu tư có thé thỏa thuận với nhau về việc kiểm soát vốn ủy thác thông qua quá trình xây dựng danh mục đầu tư hiệu quả nhăm tối ưu lợi nhuận cho khách hàng, giảm mức rủi ro thấp nhất có thể. Hoặc công ty chứng khoán cũng có thể giảm bớt rủi ro với các doanh nghiệp phát hành thông qua hoạt động bảo lãnh phát hành. Công ty chứng khoán là tổ chức trung gian về thanh toán Trong giao dịch chứng khoán thì nguyên tắc thanh toán chứng khoán được tiễn hành bởi thành viên trung tâm lưu ký thông qua hệ thống tài khoản lưu ký. Công ty chứng khoán với tư cách thành viên của SGDCK và Trung tâm lưu ký Chứng khoán nên nó là trung gian về thanh toán giữa bên mua và bên bán trên thị trường.
Công ty chứng khoán tiếp nhận những dữ liệu được gửi về từ Trung tâm lưu ký và Sở giao dịch sau đó sẽ tiễn hành việc hạch toán chứng khoán và tiền cho người mua và người bán. Chuyên dé tốt nghiệp GVHD: PGS.Trần Đăng Kham 1. Công ty chứng khoán là tổ chức trung gian kinh doanh có điều kiện e Đặc điểm về vốn: Không giống như các đơn vị kinh doanh các lĩnh vực về hoạt động sản xuất, thương mại — dịch vụ,.Công ty chứng khoán được đồng ý thành lập chỉ khi đảm bảo được quy mô vốn ban đầu theo quy định về mức vốn pháp định mà Nhà nước đã quy định. Bên cạnh sự đặc thù riêng như ngành Ngân hàng hay Bảo hiểm, các công ty chứng khoán thuộc về lĩnh vực Tài chính nên hoạt động của các doanh nghiệp không chỉ ảnh hưởng đến chính bản thân nó mà còn ảnh hưởng đến thị trường tài chính nói chung.
Do đó, pháp luật đưa ra luật định về mức vốn tối thiểu nhằm đảm bảo rằng tình hình tài chính của công ty chứng khoán có thê duy trì được hoạt động của chính nó, đảm bảo khả năng thanh khoản, từ đó có thể bảo vệ được quyền lợi của nhà đầu tư và gây dựng được lòng tin ở họ. Các trung gian tài chính khác cũng có yêu cầu về vốn ban đầu như ngân hàng thương mại hay các công ty bảo hiểm tuy nhiên mức vốn là khác nhau. Mức vốn này ở mỗi nước, mỗi thị trường cũng là khác nhau và được quy định rõ ràng trong văn bản luật. e Đặc điêm về đội ngũ nhân sự và ban lãnh dao: Do đặc thù tính chất riêng của ngành là vô cùng phức tạp và nhiều cám dỗ nên tại các công ty chứng khoán đòi hỏi đội ngũ nhân viên và những người trong ban lãnh đạo của doanh nghiệp trước hết phải có đủ tư cách, không có các dấu hiệu vi phạm pháp luật cũng như tiêu chuẩn nghề nghiệp, tiếp đó là được đào tạo và có kiến thức về kinh tế, trình độ chuyên môn cao và có các chứng chỉ hành nghề riêng được cấp bởi các cơ quan có thâm quyền.
Riêng đối với ban lãnh đạo thì ngoài các yêu cầu ở trên, lãnh đạo tại các công ty chứng khoán còn cần có trình độ quản lý, tầm nhìn chiến lược sâu rộng, các giấy phép đại diện và giấy tờ liên quan do ban ngành có thâm quyền cấp. e_ Đặc điểm về cơ sở vật chất: Hiện nay hầu hết các nhà đầu tư thực hiện giao dịch bằng cách đặt lệnh thông qua hệ thống giao dịch của công ty chứng khoán, sau đó những lệnh này sẽ được gửi lên và xử lý trên máy chủ. Thông tin giao dịch của nhà đầu tư sẽ được báo về qua các phương tiện khác nhau và các thông tin như kết quả giao dịch hay Chuyên dé tốt nghiệp GVHD: PGS.Trần Đăng Kham tài khoản sẽ được thực hiện và lưu trữ trên hệ thống. Với lượng lưu trữ và xử lý nhiều như vậy nên các công ty chứng khoán cần phải trang bị hệ nền tảng kĩ thuật công nghệ cao, chất lượng để có thể đảm bảo được tốc độ xử lý nhanh chóng, tính chuẩn xác cao và thuận tiện nhất cho khách hàng.
Giá chứng khoán và các biến động kinh tế luôn diễn ra liên tục cùng với đó là giá trị thanh khoản trên thị trường là rất lớn, đặc biệt là chứng khoán phái sinh, nên một trong những yêu cầu thiết yếu nhất đối với hệ thống kĩ thuật của các CTCK là đảm bảo được tốc độ và tính chính xác, nó là yếu tố trọng yếu có sức ảnh hưởng lớn lên kết quả của nhà đầu tư. Đặc điểm về sản phẩm của công ty chứng khoán Hiện nay số lượng sản phâm được các công ty chứng khoán cung cấp cho khách hàng là rất đa dạng. Với việc nhu cầu nhà đầu tư ngày một phong phú, nhà đầu tư với nhiều tầng lớp có trình độ và mức tài chính khác nhau dẫn đến việc đa dang hóa sản phẩm của công ty chứng khoán. Các dich vụ cung ứng tới khách hàng từ công ty chứng khoán có tính trừu tượng và độ chuyên sâu cao dựa trên nền tảng phát triên hệ thống máy móc kĩ thuật ngày càng hiện đại.
Tuy nhiên, sản phẩm dịch vụ của công ty chứng khoán không mang tính chất dị biệt. Các sản phẩm thường dễ bị sao chép và bắt chước bởi các công ty chứng khoán khác. Công ty chứng khoán bị kiểm soát về hoạt động Hoạt động trong lĩnh vực tài chính vốn nhạy cảm về lợi ích và tiền bạc nên mọi hoạt động của công ty chứng khoán luôn được Sở giao dịch và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước kiểm soát chặt chẽ. Hàng tuần CTCK đều phải gửi báo cáo, giải trình hoặc khi có giao dịch bất thường về cho UBCKNN.
Mỗi tháng ủy ban sẽ yêu cầu mỗi công ty chứng khoán có báo cáo về tỷ lệ vốn khả dụng. Nếu tỷ lệ này dưới mức quy định an toàn thì sẽ bị đặt vào tình trạng kiểm soát. Nếu sau thời gian bị kiểm soát, tình trạng này của công ty vẫn không được khắc phục và có thêm các điều kiện liên quan thì công ty chứng khoán sẽ bị đình chỉ hoạt động. Các kiêm soát này được đặt ra nhằm đảm bảo các công ty chứng khoán thực hiện đúng nhiệm vụ và chức năng của mình, đảm bảo tính minh bạch và sự an toàn cho không chỉ riêng công ty chứng khoán mà còn toàn thị trường.
Đặc điểm về xung đột lợi ích giữa CTCK và quyên lợi của khách hàng Đặc điểm hoạt động trong ngành nghé tài chính dẫn đến một số xung đột khó tránh khỏi giữa lợi ích của khách hàng và doanh nghiệp. Những dịch vụ và Chuyên dé tốt nghiệp GVHD: PGS.