CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ PHÁT TRIỂN NGÀNH DU LỊCH TRONG HỘI NHẬP QUỐC TẾ 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu nước ngoài 1. Hướng nghiên cứu về phát triển ngành du lịch Smith (1994) trong tác phẩm “The tourism product” (Sản phẩm du lịch) nội dung nghiên cứu đã chứng minh rằng, để du lịch (DL) trở thành một ngành công nghiệp không khói, cần phải các yếu tố để phát triển DL bao gồm: các dịch vụ phục vụ DL, lòng hiếu khách của người dân bản địa, quyền tự do lựa chọn của du khách và sự tham gia của các chủ thể vào du lịch. Nghiên cứu đã đóng góp quan trọng cho việc khai thác tiềm năng về DL của một quốc gia để DL thực sự trở thành một ngành công nghiệp hái ra tiền; sản phẩm DL về cơ bản là trải nghiệm.
Cơ cấu của sản phẩm DL rất phức tạp, sản phẩm hàng hóa DL bắt đầu từ những vật hữu hình và được kiểm soát ở mức độ cao bởi quá trình tiến hành lập kế hoạch và quản lý dự án. Sau đó, trong các giai đoạn liên tiếp, các yếu tố về DV, lòng hiếu khách, quyền tự do lựa chọn và cuối cùng, sự tham gia của cá nhân người tiêu dùng. Trong nghiên cứu, tác giả đã chỉ rõ sản phẩm và quy trình tạo ra sản phẩm DL không thể tách rời. Nếu không xác định rõ ràng về bản chất của sản phẩm DL và cách sản phẩm đó được tạo ra, thì việc phát triển sản phẩm DL sẽ không đạt hiệu quả.
Nghiên cứu này đã chỉ rõ về sự ra đời, tồn tại của một sản phẩm DL nói chung và quy trình tạo ra sản phẩm DL chất lượng, hấp dẫn. Quá trình tạo ra sản phẩm DL độc đáo, có tầm quan trọng đáng kể để thu hút khách DL đối với một quốc gia muốn phát triển công nghiệp DL (Smith, 1994). Nghiên cứu: “Local Authorities in Crete and the Development of Tourism” (Chính quyền địa phương ở Crete và sự phát triển của ngành DL) của Konstantinos Andriotis (2002) Nghiên cứu đặt ra câu hỏi liệu có sự phát triển DL trong tương lai trên hòn đảo Crete hay không? Nhiều người Crete đã kỳ vọng về sự phát của ngành DL trên hòn đảo. Tuy nhiên, 5 năm sau khi thành lập Công ty DL trên hòn đảo, nhưng chưa có nhiều kết quả khích lệ.
Chính quyền địa phương ở Crete nên xem xét lại những gì họ hiện đang làm trong lĩnh vực DL và suy nghĩ cẩn 8 thận về những gì họ muốn đạt được thông qua DL. Đặc biệt, cần xem xét các chiến lược được sử dụng để phát triển DL và cần có những hành động mang tính thiết thực và hiệu quả hơn của chính quyền. Để đạt được thành công trong việc phát triển ngành DL tại Crete, cần hiểu rõ nhu cầu của du khách, khai thác tài nguyên du lịch một cách hiệu quả, đảm bảo sự ủng hộ từ cộng đồng địa phương, xác định rõ vai trò của các đối tác tham gia, và xem xét kỹ mục tiêu tài chính và mong muốn của du khách. Đồng thời, cần thực hiện những hành động cụ thể để quy hoạch chiến lược phát triển bền vững cho DL trên đảo, với mục tiêu đặc biệt là bảo tồn và phát triển tài nguyên thiên nhiên độc đáo trên đảo (Kirsten M, Rogerson CM, 2002).
Nghiên cứu của Vanegas S. Nghiên cứu cho rằng chính những chiến lược sáng suốt của chính phủ, đã tạo điều kiện thuận lợi cho DL tại Aruba phát triển và giúp cho sự phục hồi của nền kinh tế của đất nước ra khỏi tình trạng nghiêm trọng và có khả năng gây mất ổn định bởi cuộc khủng hoảng. Phân tích tác động và quy mô của ngành DL ở Aruba đã chứng minh rằng DL là lĩnh vực quan trọng bậc nhất của nền kinh tế, nó góp phần đưa nền kinh tế vĩ mô trở nên ổn định, khuyến khích thương mại và đầu tư. Bài học để phát triển du lịch có hiệu quả ở Aruba đó là sự can thiệp của chính phủ để thúc đẩy mạnh mẽ việc hội nhập và phát triển công nghiệp du lịch.
Áp lực cạnh tranh và toàn cầu hóa đòi hỏi phải phát triển theo hướng chuyên môn hóa cao, không chỉ đối với các ngành sản xuất mà còn đối với cả ngành DL. Để DL trở thành một ngành mũi nhọn đòi hỏi phải phát triển theo hướng chuyên môn hóa với quy mô lớn. Chiến lược của Aruba để thoát ra khỏi khủng hoảng kinh tế giữa những năm 1980 là phát triển DL và chuyên môn hóa sản xuất, gắn với hội nhập quốc tế (Vanegas S. Nghiên cứu của Haugland và cộng sự (2011), “Jarle Aarstad Development of tourism destinations: An Integrated Multilevel” (Phát triển các điểm đến DL: Phối cảnh đa cấp tích hợp) cho rằng để phát triển DL, thì sự phát triển điểm đến ngày càng được chú ý.
Điểm đến hấp dẫn sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển của DL, tạo ra giá trị cho ngành DL đồng thời nâng cao mức độ cạnh tranh của 9 ngành DL và góp phần tăng trưởng kinh tế. Trong cạnh tranh DL mỗi quốc gia cần phát huy lợi thế cạnh tranh của điểm đến để thu hút du khách. Ba lĩnh vực quan trọng mà các điểm đến cần tính đến: Thứ nhất, các điểm đến cần xác định rõ lợi thế là gì?. Thứ hai, có sự phối hợp của chính quyền các cấp và người dân bản địa tại điểm đến.
Thứ ba, phải thường xuyên đổi mới và thiết lập các liên kết hiệu quả tới các điểm đến để trao đổi thông tin và kiến thức (Haugland và cộng sự, 2011). Nghiên cứu của Maradi & Patil (2019) trong tác phẩm “Strategic Impact of Tour and Travel Agencies on The Development of Tourism Industry” (Tác động chiến lược của các đại lý DL và lữ hành đối với sự phát triển của ngành DL). Nội dung nghiên cứu đã khảo sát các yếu tố có tính quyết định và các yếu tố tác động chủ yếu của một số công ty DL và Lữ hành trong việc thúc đẩy ngành DL ở Karnataka với bảng câu hỏi là về các thông số của các công ty DL và lữ hành và các câu hỏi liên quan đến hướng dẫn viên DL với n = 125 từ hai quận Bagalkot và Vijayapur của Karnataka. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra, DL là một lựa chọn để giải trí, thư giãn và khám phá những điều mới mẻ trong cuộc sống.
Trong đó, lĩnh vực DL Tour & Lữ hành ở Ấn Độ đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa các nhà cung cấp và khách hàng. Nghiên cứu cho thấy, nhiều công ty DL đang phục vụ có các DV du lịch tốt hơn, với giá cả hợp lý và chất lượng. Do đó, các công ty DL và lữ hành có vai trò rất quan trọng trong quá trình hình thành sự kết hợp, giao tiếp xã hội, tìm hiểu văn hóa, trải nghiệm các món ăn mới và đem lại sự hạnh phúc cho du khách. Ngoài ra, ngành DL và các công ty lữ hành đang tạo ra cơ hội lớn cho việc tuyển dụng lao động làm việc trong lĩnh vực DL (Maradi & Patil, 2019).
Công trình nghiên cứu “Programming for development of tourism industry using case studies” (Chương trình phát triển ngành công nghiệp DL sử dụng các nghiên cứu điển hình) của Shahraki & Ebrahimzadeh (2015) đã tập trung nghiên cứu trong việc đánh giá chất lượng ngành DL và chiến lược cho sự phát triển của ngành DL ở Iran. Nghiên cứu này lập luận rằng trong bóng tối của sự sụt giảm doanh thu xăng dầu gần đây ở nền kinh tế Iran, thì việc phát triển DL sẽ góp phần khôi phục và phát triển kinh tế. Để trả lới câu hỏi: trong hoàn cảnh nào và với những cải tiến nào, ngành DL hỗ trợ nền kinh tế tăng trưởng và phát triển?. Việc phân tích SWOT, và hệ thống bằng UATIQ cũng như những chỉ số phát triển kinh 10 tế vĩ mô cho thấy rằng phát triển ngành DL Iran có những thuận lợi về tự nhiên, văn hóa, di tích lịch sử, khí hậu, thiên nhiên, tiềm năng con người.
Tuy nhiên, trong thời gian qua ngành DL Iran đã lâm vào tình trạng thất bại xuất phát từ các quy định, các tiêu chuẩn, sự tham gia tích cực của cộng đồng, CSHT, tiếp thị, đầu tư và ô nhiễm cao đối với môi trường. Nghiên cứu này cho thấy để phát triển có hiệu quả ngành DL, các nhà hoạch định chính sách phải tận dụng tiềm năng tài nguyên DL mạnh mẽ, các điều kiện địa lý, khí hậu, thắng cảnh tự nhiên và các di sản văn hóa của Iran. Điều quan trọng không kém là phải tìm ra các giải pháp để phát triển hợp lý tài nguyên thiên nhiên, CSHT, kinh phí đầu tư và quản lý, giảm thiểu ô nhiễm không khí, cải thiện nguồn nước, ngăn chặn xói mòn đất gây ra bão cồn cát, duy trì thảm thực vật và tái chế chất thải. Cũng từ nghiên cứu này, có nhận định rằng để thúc đẩy sự phát triển ngành DL tại Iran, việc đặt lợi ích của du khách vào trung tâm là điều cần thiết (Shahraki & Ebrahimzadeh, 2015).
Hướng nghiên cứu về phát triển du lịch trong hội nhập quốc tế Khasawneh & Al-Smadi (2019) trong tác phẩm “The changes resulting from globalization in tourism industry and their impact in the development of tourism activity in Jordan” (Những thay đổi kết quả từ toàn cầu hóa trong ngành DL và tác động của chúng trong việc phát triển hoạt động DL tại Jordan) Nhóm nghiên cứu đã tập trung nghiên cứu về sự biến đổi do toàn cầu hóa ngành DL và sự tác động của chúng đến sự phát triển của hoạt động DL của Jordan. Nghiên cứu được thực hiện theo phong cách mô tả thông qua một bảng câu hỏi với mẫu nghiên cứu bao gồm 255 người. Kết quả nghiên cứu này chỉ ra rằng, những biến đổi do toàn cầu hóa (kể cả về chính trị, kinh tế và văn hóa) trong lĩnh vực DL đang có tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của hoạt động DL tại Jordan. Các kết quả cũng chỉ ra sự khác biệt đáng kể ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành DL từ những lĩnh vực toàn cầu hóa văn hóa, với toàn cầu hóa kinh tế nhưng không có sự khác biệt do tác động của kinh nghiệm và loại hình công việc trong những lĩnh vực DL.
Tuy nhiên, sự khác biệt giữa khu vực công và khu vực tư nhân trong lĩnh vực DL đã được nhận thấy.