Chương I, Luật Du lịch Việt Nam năm 2017, ban hành ngày 14/06/2017, “Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên trong thời gian không quá 01 năm liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, nghỉ dưỡng, giải trí, tìm hiểu, khám phá tài nguyên du lịch hoặc kết hợp với mục đích hợp pháp khác.” Theo tác giả Trần Thúy Anh (2014), nhìn từ góc độ thay đổi về không gian của du khách: Du lịch là một trong những hình thức di chuyển tạm thời từ một vùng này sang một vùng khác, từ một nước này sang một nước khác mà không thay đổi nơi cư trú hay nơi làm việc. Nhìn từ góc độ kinh tế: Du lịch là một ngành kinh tế, dịch vụ có nhiệm vụ phục vụ cho nhu cầu tham quan giải trí nghỉ ngơi, có hoặc không kết hợp với các hoạt động chữa bệnh, thể thao, nghiên cứu khoa học và các nhu cầu khác. (Trần Thúy Anh, 2014) Như vậy, chúng ta thấy được du lịch là một hoạt động có nhiều đặc thù, bao gồm nhiều thành phần tham gia, tạo thành một tổng thể hết sức phức tạp. Nó vừa mang đặc điểm của ngành kinh tế vừa có đặc điểm của ngành văn hóa – xã hội.
Phân loại về du lịch Theo tác giả Nguyễn Văn Đính và cộng sự (2016), có nhiều cách phân loại du lịch 7 a. Phân loại theo mục đích chuyến đi - Du lịch nghỉ dưỡng Du lịch nghỉ dưỡng dần trở thành lựa chọn của nhiều nhóm khách hàng khi các du lịch ngày nay hầu như đáp ứng tất cả các yêu cầu của khách hàng. Khi cuộc sống ngày càng bận rộn, nhiều áp lực thì nhu cầu được nghỉ ngơi, thư giãn trong các khu nghỉ dưỡng cao cấp để tái tạo năng lượng dần trở thành điều mà nhiều người mong muốn hướng đến. Ưu điểm của loại hình du lịch này là giúp du khách tận hưởng cảm giác thư giãn, các lớp học cân bằng như các liệu pháp spa, các buổi tập yoga,… giúp du khách hoàn toàn thoải mái từ trong ra ngoài.
- Du lịch sinh thái Du lịch sinh thái là loại hình du lịch kết hợp giữa điều kiện tự nhiên và văn hóa của Việt Nam. Loại hình này diễn ra trong các vùng có hệ sinh thái tự nhiên còn bảo tồn khá tốt về môi trường nhằm hưởng thụ và thưởng thức giá trị thiên nhiên mang lại. - Du lịch cộng đồng: Là một loại hình du lịch do chính cộng đồng người dân phối hợp tổ chức, quản lý và làm chủ để đem lại lợi ích kinh tế và bảo vệ được môi trường chung thông qua việc giới thiệu với du khách các nét đặc trưng của địa phương (phong cảnh, văn hóa…). - Du lịch vũ trụ: Là loại hình du lịch mà du khách được sử dụng phương tiện vận chuyển hiện đại là tàu vũ trụ và đi vào khoảng không gian ngoài trái đất.
- Du lịch tàu biển: Là loại hình du lịch mà du khách đi du lịch chủ yếu bằng phương tiện vận chuyển là tàu biển, có thể dừng và xuống tham quan một số điểm du lịch nổi tiếng trên đất liền, nhưng chủ yếu sử dụng dịch vụ lưu trú, ăn uống và vui chơi giải trí ngay trên tàu trong khi tàu di chuyển. - Du lịch MICE: Là loại hình du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức sự kiện, du lịch khen thưởng của các công ty cho nhân viên, đối tác. MICE - viết tắt của Meeting (hội họp), Incentive (khen thưởng), Convention 8 (hội nghị, hội thảo) và Exhibition (triển lãm) hoặc sự kiện (Event). Tên đầy đủ tiếng Anh là Meeting Incentive Convention Event.
- Du lịch tâm linh: Là một loại hình du lịch mà ở đó du khách tham gia vào những hành trình đến những địa điểm thiêng liêng, nhằm đạt được sự gia tăng về niềm tin và chất lượng cho cuộc sống tâm linh của mình, tăng cường sợi dây gắn bó, kết nối mối quan hệ cá nhân với những người đồng đạo - Du lịch văn hóa, lịch sử Du lịch văn hóa lịch sử là loại hình du lịch phản ánh giá trị lịch sử nhân văn, cho du khách cái nhìn tốt đẹp về lịch sử văn hóa từng vùng miền của đất nước. Thường thì đây là những chuyến du lịch theo nhóm, kết hợp tham quan cảnh đẹp và lồng ghép vào tìm hiểu văn hóa giúp cho chuyến đi thêm phần thú vị hơn. - Du lịch tham quan, khám phá Du lịch tham quan, khám phá là loại hình du lịch khá phổ biến ở nước ta bởi được thiên nhiên ưu đãi nhiều cảnh đẹp đặc sắc thu hút mọi người tìm hiểu. - Du lịch Team Building Ở Việt Nam du lịch kết hợp teambuilding sẽ được tổ chức ở các địa điểm du lịch gần biển hoặc cũng có thể là là khu du lịch sinh thái.
Đây là loại hình du lịch thu hút khá nhiều du khách hiện nay, nhất là khi các doanh nghiệp có xu hướng xây dựng nhiều chương trình du lịch để gắn kết mọi người trong công ty cũng như kết hợp đào tạo, truyền cảm hứng để nhân viên có động lực làm việc tốt hơn. Đây là cách thức du lịch làm cầu nối giúp mọi người trong tập thể thấu hiểu nhau hơn, thông qua các trò chơi vận động, hoặc văn nghệ giúp tăng sự đoàn kết của nhân viên, tăng hiệu suất làm việc sau này. - Du lịch mạo hiểm: Là loại hình du lịch mà ở du khách có thể thử sức với những trò chơi, thử thách nhằm thỏa mãn nhu cầu khám phá, rèn luyện và tự hoàn thiện bản thân. 9 - Du lịch lễ hội: Là loại hình du lịch mà ở đó khách đi du lịch chủ yếu tìm hiểu các lễ hội đặc trưng của địa phương.
- Du lịch kết hợp: Là loại hình du lịch mà mục đích chính của khách đi là để thỏa mãn một nhu cầu khác, nhưng có kết hợp để thỏa mãn nhu cầu du lịch trong chuyến đi đó - Du lịch công vụ: Là loại hình du lịch mà ở đó du khách đi với mục đích chính là để thực hiện một nhiệm vụ công tác hoặc nghề nghiệp nào đó, có kết hợp mục đích đi du lịch. Như: đi công tác, tham dự hội thảo, hội nghị, tham gia các khóa đào tạo chuyên môn, tham dự hội chợ, triển lãm. - Du lịch chữa bệnh: Là loại hình du lịch mà ở đó du khách đi du lịch với mục đích chính là để điều trị bệnh. Thường các du khách sẽ đến những nơi có suối khoáng, suối nước nóng, bùn khoáng, biển, hồ rộng hoặc nơi có khí hậu trong lành, dễ chịu để điều trị bệnh.
- Du lịch thăm thân: Là loại hình du lịch phát sinh chủ yếu từ mục đích về thăm quê hương của những người xa quê, hoặc đi thăm hỏi họ hàng, dự lễ cưới, lễ tang hay dự các ngày lễ đặc biệt khác. của người thân quen ở xa. - Du lịch thể thao: Là loại hình du lịch mà ở đó du khách đi với mục đích chính là để tham gia hoặc xem các hoạt động thể thao, các cuộc thi thể thao thế giới, khu vực. - Du lịch tôn giáo: Là loại hình du lịch mà ở đó du khách đi du lịch vì mục đích chính là để thỏa mãn nhu cầu tín ngưỡng.
Phân loại theo phạm vi lãnh thổ: Theo tác giả Nguyễn Văn Đính và cộng sự (2016), phân loại theo phạm vi lãnh thổ thì du lịch được phân loại thành du lịch quốc tế và du lịch nội địa: - Du lịch quốc tế (international tourism): Là loại hình du lịch mà ở đó khách du lịch xuất phát từ một quốc gia và đi du lịch đến một quốc gia khác. Du khách phải đi qua biên giới, thủ tục xin thị thực xuất nhập cảnh, chi dùng ngoại tệ và sử dụng ngoại ngữ… Du lịch quốc tế được chia thành hai loại hình: 10 + Du lịch quốc tế đến (inbound tourism): Là hình thức mà ở đó du khách là người đang sinh sống tại nước ngoài đến nước sở tại du lịch + Du lịch quốc tế ra nước ngoài (outbound tourism): Là hình thức du lịch mà ở đó du khách là công dân hoặc người đang sinh sống ở nước sở tại đi sang một nước khác du lịch - Du lịch nội địa (domestic tourism): Là loại hình du lịch mà ở đó công dân hoặc người đang sinh sống tại một quốc gia đi du lịch trong lãnh thổ quốc gia đó. Căn cứ vào thời gian chuyến đi: - Du lịch ngắn ngày: Là loại hình du lịch mà ở đó du khách đi du lịch trong khoảng thời gian tương đối ngắn (thường là dưới 2 tuần), chẳng hạn như khách tham gia các chương trình du lịch nửa ngày, hay một ngày (thường dành cho du khách công vụ hoặc những điểm du lịch nhỏ), các chương trình du lịch cuối tuần (weekend holiday). - Du lịch dài ngày: Là loại hình du lịch mà ở đó du khách có thể tham gia những chuyến du lịch tương đối dài ngày (thường là trên 2 tuần), có thể lên tới một tháng, với lịch trình có nhiều điểm du lịch trên một phạm vi rộng.
Khái niệm và đặc điểm sản phẩm du lịch Khái niệm: Theo Luật Du lịch Việt Nam (2017): “Sản phẩm du lịch là tập hợp các dịch vụ cần thiết để thỏa mãn nhu cầu của du khách trong chuyến đi du lịch”. Sản phẩm du lịch có thể được hiểu như sau: “Sản phẩm du lịch là toàn bộ những hàng hóa và dịch vụ do các tổ chức có chức năng kinh doanh du lịch sản xuất và cung ứng nhằm thỏa mãn nhu cầu của du khách trong chuyến đi du lịch”. Theo tác giả Trần Thúy Diễm (2014), du lịch có những đặc điểm sau đây: - Sản phẩm du lịch đa phần là dịch vụ: Phần lớn các sản phẩm du lịch tồn tại dưới dạng vô hình như dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống, dịch vụ vận chuyển du khách, dịch vụ làm đẹp, dịch vụ hướng dẫn, dịch vụ giải trí… Tỉ 11 lệ sản phẩm là dịch vụ xét về mặt giá trị chiếm tới hơn 80% tổng doanh thu của ngành du lịch. - Sản phẩm du lịch có tính cố định: Trong kinh doanh thông thường các nhà sản xuất hay cung cấp các sản phẩm thường có xu hướng phân phối các sản phẩm của mình đến càng gần với người tiêu dùng càng tốt.
Tuy nhiên, trong kinh doanh du lịch, sản phẩm du lịch được tạo ra dựa trên sự khai thác của yếu tố tài nguyên du lịch, do đó các đơn vị kinh doanh du lịch thường sản xuất và cung cấp sản phẩm du lịch gắn liền với nơi có tài nguyên du lịch.