mở đầu cho những định nghĩa của thế giới về DLST, và có một cái nhìn toàn diện hơn, khái quát hơn về loại hình du lịch. Hiệp hội du lịch sinh thái quốc tế (TIES) định nghĩa DLST như sau: "Du lịch có trách nhiệm đến các khu vực tự nhiên bảo tồn môi trường và cải thiện phúc lợi của người dân địa phương‖, Kreg Lindberg-Donal E. ―Du lịch sinh thái là hoạt động du lịch tiến vào những khu vực tự nhiên hầu như không bị ô nhiễm hoặc ít bị xáo trộn với mục tiêu đặc biệt: Nghiên cứu, thưởng ngoạn, trân trọng khung cảnh và muông thú hoang dã. Và các biểu thị văn hóa được khám phá trong các khu vực này‖, L.
Với hiệp hội du lịch sinh thái của Mỹ có định nghĩa: ―Du lịch sinh thái là du lịch có mục đích với các khu vực tự nhiên, hiểu biết về lịch sử, văn hóa và lịch sử tự nhiên của môi trường, không làm biến đổi tình trạng của hệ sinh thái, đồng thời ta có cơ hội để phát triển kinh tế, bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên và lợi ích cho cộng đồng địa phương.‖ Kreg Lindberg-Donal E. 4 Những khái niệm, những nghiên cứu trên là cái nhìn tổng quan của thế giới về DLST. Là những gì bản thân con người đang cố gắng hướng đến trong tương lai nhằm bảo vệ, phát triển các nguồn tài nguyên tự nhiên và giá trị văn hóa bản địa. Quản lý bền vững về môi trường sinh thái; Có những diễn giải và giáo dục về môi trường; Đóng góp, nỗ lực trong việc bảo tồn và phát triển cộng đồng.
Kiengkay Ounmany (2014) đã trình bày trong công trình ―Community – Based Ecotourism in Laos: benefits and Burdens Sharing among Stakeholders‖ được tiến hành nghiên cứu tại khu bảo tồn quốc gia Nam Ha tỉnh Luang Namtha và khu bảo tồn quốc gia Phou Khao Khouay thuộc tỉnh Bolikhamsay. Với việc sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu như quan sát tham dự, phỏng vấn, khảo sát….kết quả nghiên cứu của công trình này cho thấy các điều kiện về du lịch của khu vực này về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu của du khách. Việc cộng đồng địa phương có thể đã và đang bị tác động tiêu cực do những hoạt động du lịch gây ra. Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng du lịch sinh thái cộng đồng đã tạo ra công việc, thu nhập cho người dân địa phương.
Phonemany Soukhathammavong (2010), ― Phát triển du lịch sinh thái cộng đồng ở Lào, Nghiên cứu trên địa bàn tỉnh Khammuoane. Nghiên cứu được tiến hành thu thập dữ liệu thông qua các bảng điều tra XHH dành cho các đối tượng cộng đồng địa phương, khách du lịch quốc tế, khách du lịch nội địa nhằm thu thập số liệu phân tích thái độ của cộng đồng địa phương trong sự phát triển du lịch sinh thái và sự quan tâm của khách du lịch ở tỉnh Khammuoane. Kết quả cho thấy khi người dân tham gia vào các hoạt động du lịch đã đem lại lợi ich kinh tế, giúp giảm nghèo và có cơ hội bảo vệ hệ sinh thái địa phương. Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy khách du lịch hài lòng với môi trường sinh thái, đánh giá cao thái độ thân thiện và hiếu khách của cộng đồng địa phương.
Trong ―Tiềm năng của du lịch sinh thái để đóng góp cho sự phát triển bền vững của địa phương, Một trường hợp nghiên cứu tại làng Kiet Ngong ở Khu bảo tồn quốc gia Xe Pian, CHDCND Lào‖ của tác giả Alavanh Phanthavong (2009) đã đề cập đến việc phát triển du lịch sinh thái có ảnh hưởng đến kinh tế địa phương cả 5 ở khía cạnh tích và tiêu cực. Kết quả nghiên cứu cho thấy có một số vấn đề cần giải quyết trong việc phát triển du lịch sinh thái tại Xe Pian như: trao quyền kinh tế và chính trị cho người dân địa phương; xây dựng các quy định đối với nội bộ cộng đồng và bên ngoài…. Trong nghiên cứu ―Du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng để đánh giá tiềm năng và lập kế hoạch tại Khu bảo tồn quốc gia Phou Khao Khouay, CHDCND Lào‖ của tác giả Boonthavy Douangphosy (2015) cho biết nhu cầu phát triển du lịch sinh thái cao hơn khả năng đáp ứng, nghĩa là cơ sở hạ tầng, dịch vụ du lịch ở địa phương chưa đáp ứng được 100% công suất hoạt động du lịch này. Bên cạnh đó, việc hỗ trợ từ chính phủ đối với loại hình du lịch này tại địa phương chưa cao.
Trong nghiên cứu này đã đưa ra các đề xuất quan trọng nhằm phát triển loại hình du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng như: trao cho cộng đồng một số quyền trong hoạt động du lịch, khuyến khích người dân tham gia các loại hình du lịch nhằm tạo cơ hội việc làm, thu nhập; có cơ hội tiếp cận được những thông tin trong việc bảo vệ môi trường sinh thái… 3. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu Xác lập cơ sở khoa học cho việc đề xuất những định hướng và biện pháp khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên nhằm phát triển có hiệu quả du lịch sinh thái, bảo vệ cảnh quan và môi trường. Nhiệm vụ của đề tài là tổng quan cơ sở lý luận có liên quan; nghiên cứu tiềm năng và hiện trạng phát triển DLST tại khu vực tràm chim Nam Nern, huyện Hủa Mương, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào; Đánh giá mức độ đảm bảo các nguyên tắc phát triển DLST và đề xuất một số định hướng, giải pháp phát triển DLST trong khu vực nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu * Phạm vi lãnh thổ: Đề tài chủ yếu tập trung nghiên cứu khu vực tràm chim NamNern, huyện Hủa Muong, tỉnh HouPhan, CHDCND Lào.
* Phạm vi khoa học: - Nghiên cứu, phát triển du lịch sinh thái ở khu vực tràm chim NamNern, huyện Hủa Muong, tỉnh HouPhan CHDCND Lào. 6 - Đưa ra các định hướng và đề xuất giải pháp thực hiện nhằm sử dụng hợp lý và khai thác có hiệu quả nguồn tài nguyên du lịch ở khu vực khu vực tràm chim NamNern, huyện Hủa Muong, tỉnh HouPhan. Phƣơng pháp nghiên cứu * Phương pháp thu thập và xử lý tài liệu Thu thập các thông tin, dữ liệu cơ bản từ các tài liệu, kết quả nghiên cứu trước đó về loại hình du lịch sinh thái hay các loại hình liên quan tới du lịch sinh thái, các tài liệu về tràm chim Nam Nern và các hoạt động du lịch tại khu vực tràm chim NamNern, huyện Hủa Muong, tỉnh HouPhan, CHDCND Lào. * Phương pháp phân tích và tổng hợp Phân tích và tổng hợp là việc lựa chọn, sắp xếp các dữ liệu, thông tin từ các nguồn thứ cấp và sơ cấp nhằm định lượng chính xác và đầy đủ phục vụ cho mục đích điều tra và nghiên cứu từ đó tổng hợp thành các nhận định, báo cáo hoàn chỉnh nhằm đưa ra một cái nhìn tổng thể về phát triển du lịch sinh thái tại khu vực tràm chim NamNern, huyện Hủa Muong, tỉnh HouPhan.
* Phương pháp khảo sát thực địa Khảo sát thực tế được tiến hành tại khu vực tràm chim NamNern, huyện Hủa Muong, tỉnh HouPhan. Khảo sát được tiến hành 2 đợt: - Đợt 1 ( 12-17/3/2020): mục đích tìm hiểu giá trị các tài nguyên du lịch, dịch vụ sẵn có, cơ sở vật chất kỹ thuật sẵn có và đời sống trình độ nhận thức về du lịch sinh thái của cư dân địa phương tại khu vực khu vực tràm chim NamNern, huyện Hủa Muong, tỉnh HouPhan. - Đợt 2 ( 19-25/4/2020): tìm hiểu thực trạng khai thác các điều kiện phát triển du lịch sinh thái tại khu vực, đánh giá và tìm thêm các yếu tố có thể tạo nên các sản phẩm cho loại hình du lịch sinh thái. * Phương pháp điều tra xã hội học Phương pháp điều tra xã hội học là phương pháp quan trọng và không thể thiếu trong đánh giá mức độ chính xác của vấn đề nghiên cứu.
Phương pháp điều tra xã hội học được sử dụng hiệu quả trong đánh giá nhu cầu của du khách, tìm hiểu 7 những tác động của du lịch tới đời sống của cộng đồng địa phương. Các phiếu điều tra cho biết những thông tin chi tiết mang tính thực tiễn cao. Các thông tin thực tế qua quan sát, nghe, trao đổi với khách du lịch, cộng đồng địa phương làm phong phú hơn, góp phần đánh giá một cách khách quan hơn cho đề tài. - Thu thập số liệu sơ cấp bằng phiếu khảo sát: đối tượng điều tra được phát phiếu khảo sát bao gồm khách du lịch nội địa, quốc tế và cộng đồng dân cư địa phương (gồm cả những hộ có và không tham gia hoạt động du lịch).
Phiếu khảo sát bao gồm các câu hỏi mở và đóng. Kết quả của phương pháp này là 170 phiếu điều tra trong đó 100 phiếu dành cho khách du lịch nội địa và 70 phiếu dành cho khách du lịch quốc tế. Cấu trúc luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương với nội dung chính như sau: Chương 1: Cơ sở lý luận về du lịch sinh thái. Chương 2: Tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch sinh thái tại tràm chim Nam Nern, huyện Hủa Muong, tỉnh HuoaPhan, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào.
Chương 3: Định hướng và giải pháp phát triển du lịch sinh thái tại tràm chim Nam Nern, huyện Hủa Muong, tỉnh HuoaPhan, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. 8 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DU LỊCH SINH THÁI 1. Một số khái niệm 1. Du lịch sinh thái Du lịch sinh thái (viết tắt là DLST) là một khái niệm rộng và được hiểu khác nhau từ nhiều góc độ khác nhau.
Tuy cách diễn đạt của những khái niệm này khác nhau, song nhìn chung đều có những điểm giống nhau trong việc làm nổi bật bản chất của loại hình du lịch này. Đối với một số người ―du lịch sinh thái‖ đơn giản được hiểu là sự kết hợp ý nghĩa của hai từ ghép ―du lịch‖ và ―sinh thái‖ vốn đã rất quen huộc. Đứng ở góc độ rộng hơn, tổng quát hơn thì một số người quan niệm du lịch sinh thái là du lịch tự nhiên. Định nghĩa tương đối hoàn chỉnh về du lịch sinh thái lần đầu tiên được Hector ceballos – Lascurain đưa ra năm 1987: ―Du lịch sinh thái là du lịch đến những khu vực tự nhiên còn ít bị thay đổi, với những mục đích đặc biệt: nghiên cứu, tham quan với ý thức trân trọng thế giới hoang dã và những giá trị văn hóa được khám phá‖.
Du lịch sinh thái được phân biệt với các loại hình thiên nhiên khác về mức độ giáo dục cao với môi trường sinh thái, thông qua những hướng dẫn viên có nghiệp vụ lành nghề.