Chương 1. Cơ sở lí luận về liên kết phát triển du lịch Chương 2. Thực trạng hoạt động liên kết phát triển du lịch Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh Chương 3. Giải pháp tăng cường liên kết phát triển du lịch Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng1.
CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ LIÊN KẾT PHÁT TRIỂN DU LỊCH 1. Liên kết Theo nghĩa thông thƣờng, liên kết (link) là sự gắn bó, phụ thuộc lẫn nhau vì mục đích nào đó. Thuật ngữ này rất phổ biến trong ngôn ngữ máy tính hiện nay, với tên gọi đầy đủ là siêu liên kết (hyperlink)[29]. Theo từ điển bách khoa toàn thƣ thì:“liên kết là sự gắn kết hai hay nhiều người, địa điểm, sự việc hoặc sự kiện, đặc biệt khi một trong số đó ảnh hưởng hoặc gây ra bởi những cái còn lại.
Trong kinh doanh, liên kết đƣợc hiểu nhƣ sự hợp tác giữa các thành phần có chung mục đích, nhằm tối ƣu hóa lợi nhuận, phục vụ mục đích kinh doanh ngắn hạn cũng nhƣ dài hạn của các bên tham gia. Hiểu một cách đơn giản nhất, liên kết kinh tế là những hình thức phối hợp hoạt động, do các đơn vị kinh tế tự nguyện tiến hành để cùng nhau bàn bạc và đề ra các biện pháp có liên quan đến hoạt động của mình, nhằm thúc đẩy việc kinh doanh phát triển theo chiều hƣớng có lợi nhất. Liên kết kinh tế đƣợc thực hiện trên cơ sở nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, cùng có lợi hoặc thông qua hợp đồng kinh tế, ký kết giữa các bên tham gia và trong khuôn khổ pháp luật của các nhà nƣớc. Trong du lịch, liên kết đƣợc hiểu nhƣ một hình thức hợp tác giữa các địa phƣơng, các doanh nghiệp để kết hợp thế mạnh của từng bên, cùng nhau thực hiện và hỗ trợ nhau trong các hoạt động du lịch nhƣ: hợp tác xây dựng quy hoạch, xây dựng sản phẩm du lịch, xúc tiến quảng bá, xây dựng thƣơng hiệu, kêu gọi đầu tƣ, đào tạo, kiểm tra, giám sát…với mục đích tạo khả năng đáp ứng tối đa mọi nhu cầu khác nhau của khách du lịch, với chi phi thấp nhất.
Vậy, liên kết là sự gắn bó, phụ thuộc lẫn nhau giữa các chủ thể có mối quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau vì mục đích có lợi nhất cho các bên tham gia. Liên kết vùng Theo Tiến sĩ Nguyễn Văn Huân (Phòng Nghiên cứu phát triển kinh tế vùng, Viện Kinh tế Việt Nam): về phƣơng diện lý thuyết, liên kết phát triển nội vùng và 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com liên vùng dựa trên cơ sở phân công lao động với các lợi thế so sánh khác nhau là tiền đề nâng cao hiệu quả đầu tƣ phát triển vùng nói chung và đầu tƣ công nói riêng. Liên kết phát triển kinh tế là yêu cầu tất yếu của nền kinh tế thị trƣờng với các chuỗi ngành hàng đƣợc bố trí trên một không gian lãnh thổ nhất định, tạo nên các cực tăng trƣởng. Liên kết vùng phải dựa trên liên kết dọc, ngang.
Trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, tác động của nền kinh tế thị trƣờng, các dòng chảy văn hóa, dịch chuyển dân cƣ, những sự cố môi trƣờng… là những vấn đề buộc các địa phƣơng phải liên kết lại với nhau để giải quyết bất cập nảy sinh. Phƣơng thức liên kết rất đa dạng, đó có thể là tập trung phát triển một hạt nhân trung tâm, xung quanh là các vệ tinh hoặc cũng có thể là một thành phẩm đƣợc đƣa qua nhiều giai đoạn mà mỗi địa phƣơng đảm nhận một vai trò trong chuỗi giá trị sản phẩm đó. Từ nhận định trên có thể hiểu: liên kết kinh tế vùng là liên kết các ngành kinh tế mang tính hợp tác, bổ sung lẫn nhau giữa các địa phƣơng có những nét tƣơng đồng về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, phân bố dân cƣ. Nhằm mục đích tăng cƣờng sức hút, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của các địa phƣơng trong vùng.
Nhƣ vậy, hiểu một cách đơn giản thì liên kết vùng là sự gắn kết những khu vực có những nét tương đồng, có liên quan và bổ trợ lẫn nhau trong một l nh vực nào đó. Liên kết phát triển du lịch Theo TS. Lê Xuân Bá (Nguyên Viện trƣởng - Viện nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ƣơng): liên kết kinh tế là sự thiết lập các mối quan hệ giữa các chủ thể sản xuất, kinh doanh, có thể giữa các doanh nghiệp thuộc cùng lĩnh vực hoạt động, giữa các đối tác cạnh tranh hoặc giữa các doanh nghiệp có các hoạt động mang tính chất bổ sung, nhằm tiết kiệm thời gian, tiết kiệm chi phí, đạt hiệu quả cao hơn trong sản xuất - kinh doanh, tạo ra sức mạnh cạnh tranh, cùng nhau chia sẻ các khả năng, mở ra những thị trƣờng mới. Liên kết du lịch giữa các địa phƣơng là liên kết không gian du lịch, bao gồm các đối tượng du lịch và các cơ sở phục vụ có liên quan dựa trên việc sử dụng tối ưu các nguồn tài nguyên du lịch, kết cấu hạ tầng và các nhân tố khác nhằm đạt hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường cao nhất.
19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Theo quan điểm của ông, thì việc xác định mối quan hệ lợi ích giữa các đối tƣợng du lịch và các cơ sở phục vụ có liên quan là hết sức quan trọng. Từ đó, tìm ra những cách thức hợp tác, để khai thác tối ƣu các nguồn lực du lịch, đạt hiệu quả toàn diện về kinh tế, xã hội và môi trƣờng một cách bền vững. Nhƣ vậy, liên kết vùng, tiểu vùng trong phát triển du lịch là sự kết hợp giữa các bên tham gia (chính quyền, doanh nghiệp, cộng đồng,…), ở các lãnh thổ (vùng, tiểu vùng), trong việc làm tăng hiệu quả kinh doanh du lịch một cách bền vững. Các hình thức liên kết phát triển du lịch 1.
Liên kết dọc Liên kết dọc là liên kết giữa các tác nhân trong chuỗi. Mục đích giảm chi phí chuỗi, có cùng tiếng nói của những ngƣời trong chuỗi, tất cả các thông tin thị trƣờng đều đƣợc các tác nhân nắm rõ để sản xuất đáp ứng nhu cầu thị trƣờng. Trong kinh doanh, liên kết dọc đƣợc hiểu là sự liên minh giữa các nhà sản xuất các loại sản phẩm có liên quan với nhau, thông thƣờng là liên kết giữa các nhà sản xuất sản phẩm trung gian và sản xuất sản phẩm cuối cùng. Có nhiều hình thức liên kết dọc: - Sản xuất theo hợp đồng nhƣ: mô hình tập trung, mô hình trang trại hạt nhân, mô hình đa chủ thể, mô hình phi chính thức, mô hình trung gian.
- Hình thức bao tiêu sản phẩm: Theo QĐ 80/2002/QĐ – TTg. - Hình thức hội nhập dọc: Doanh nghiệp tự đảm nhận sản xuất và cung ứng các yếu tố đầu vào cho quá trình sản xuất (hội nhập dọc ngƣợc chiều), hoặc tự giải quyết khâu tiêu thụ của mình (hội nhập dọc xuôi chiều). + Nhƣợc điểm: Nhƣng cũng có khó khăn là sẽ bị phân tán nguồn lực, khó tập trung vào hoạt động chủ yếu tạo giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi giá trị. Trong du lịch, liên kết ngang là liên kết giữa các nhà cung cấp sản phẩm/dịch vụ khác nhau để thỏa mãn nhu cầu mang tính tổng hợp và đồng bộ trong quá trình tiêu dùng du lịch.
Trong liên kết giữa các chủ thể vĩ mô của liên kết vùng trong du lịch, thì liên 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kết dọc là phân cấp Trung ƣơng, chính quyền địa phƣơng; Bộ với các sở ban ngành; liên kết quản lý ngành và quản lý lãnh thổ theo địa phƣơng. Liên kết ngang Liên kết ngang là liên kết giữa các tác nhân trong cùng một khâu để giảm chi phí, tăng giá bán sản phẩm. Trong kinh doanh, liên kết ngang là liên minh của các nhà sản xuất cùng một loại sản phẩm. Liên kết ngang mang lại những lợi thế nhƣ: - Giảm chi phí sản xuất, kinh doanh cho từng thành viên của tổ/nhóm qua đó tăng lợi ích kinh tế cho từng thành viên của tổ/nhóm.
- Tổ/nhóm có thể đảm bảo chất lƣợng và số lƣợng cho khách hàng. - Tổ/nhóm có thể ký hợp đồng đầu ra, sản xuất quy mô lớn. - Tổ/nhóm có thể sản xuất, kinh doanh một cách bền vững. Mục đích của liên kết ngang thƣờng là hoặc tìm kiếm sự hợp tác của những tổ chức có cùng chức năng để tăng cƣơng công tác nghiên cứu và phát triển sản phẩm hay dịch vụ hoặc thực hiện những hoạt động nhằm tăng cƣờng khả năng bán hàng của các doanh nghiệp.
+ Nhƣợc điểm: Có trở ngại là thiếu sự chủ động ở một số khâu nhƣ cung ứng nguyên liệu, sản xuất, kho vận,… so với liên kết dọc. Trong du lịch: Liên kết ngang là liên kết giữa các doanh nghiệp/tổ chức/cơ quan cung cấp cùng một loại sản phẩm, dịch vụ. Trong liên kết các chủ thể vĩ mô của liên kết vùng trong du lịch, thì liên kết ngang là liên kết các bộ chuyên ngành trong xử lý các vấn đề liên ngành, liên kết giữa các địa phƣơng với nhau. Liên kết chức năng Liên kết chức năng là liên kết giữa các thành phần tham gia vào hoạt động du lịch nhƣ: liên kết giữa các doanh nghiệp du lịch với nhau, giữa doanh nghiệp du lịch với chính quyền và cộng đồng địa phƣơng, liên kết giữa du lịch và các lĩnh vực khác nhƣ giao thông vận tải, nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp (làng nghề), bảo vệ môi trƣờng, bảo vệ an ninh… liên kết giữa du lịch và phát triển các ngành 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kinh tế khác, liên kết phát triển du lịch với bảo vệ môi trƣờng, liên kết giữa phát triển du lịch với an sinh xã hội, liên kết giữa du lịch và quốc phòng.
Liên kết giữa các doanh nghiệp du lịch: bao gồm các mối liên kết giữa các doanh nghiệp nội tỉnh với nhau và với các doanh nghiệp ngoại tỉnh. Giữa các doanh nghiệp du lịch có thể hợp tác để nối tour, chia sẻ dịch vụ, gửi khách, giới thiệu sản phẩm, mở rộng thị trƣờng,… hỗ trợ nhau đặc biệt trong mùa cao điểm là hết sức cần thiết. Liên kết giữa doanh nghiệp du lịch với chính quyền và cộng đồng địa phương. Chính quyền địa phƣơng là đơn vị tạo điều kiện thuận lợi về mặt pháp lý và hậu thuẫn nhiều vấn đề trong quá trình doanh nghiệp hoạt động tại địa phƣơng.
Doanh nghiệp lại là đơn vị đƣa khách du lịch đến với địa phƣơng, tạo điều kiện cho địa phƣơng phát triển kinh tế, quảng bá hình ảnh và tạo công ăn việc làm.