CHƯƠNG 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIEM THUC TIEN VE PHÁT TRIEN DU LICH CAP HUYỆN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Nghiên cứu sẽ tiến hành tìm hiểu, khai thác và phân tích, đánh giá tình hình nghiên cứu của các đề tài liên quan tới phát triển du lịch.
Từ đó, nghiên cứu có thể đưa ra những đánh giá thiết thực nhất về tình hình nghiên cứu trong nước về chủ đề nghiên cứu này. Dưới đây là một số công trình nghiên cứu tiêu biểu như: Chir Thi Thu Hà (2018), nghiên cứu “Khai thác và bảo ton bản sắc văn hóa các dân tộc trong phát triển du lịch bên vững ở huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La” đã phan tích thực trạng khai thác bản sắc văn hóa dân tộc con người thông qua minh chứng cụ thể là văn hóa Thái tại bản Áng đã đưa ra nhận định: Du lịch cộng đồng đã góp phần không nhỏ vào tăng trưởng kinh tế của các gia đình người Thái tại bản Áng; Sự tham gia đáp ứng các nhu cầu của khách du lịch về vật chất và tinh thần đã tạo điều kiện cho một số nét văn hóa truyền thống dường như mai một được khôi phục bảo tồn; Hoạt động du lịch đã tác động không nhỏ đen ý thức gìn giữ, phát huy huy bản sắc văn hóa của người Thái tại bản Áng. Tuy nhiên hoạt động du lịch cộng đồng tại bản Áng vẫn do người dân tự làm chưa mang tính đồng bộ và chuyên nghiệp, chưa khai thác hết tiềm năng vốn có. Tác giả đã đề xuất giải pháp nhằm khai thác, bảo tồn bản văn hóa tộc người trong phát triển du lịch bền vững ở huyện Mộc Châu theo đó việc nâng cao nhận thức của người dân về vấn đề bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống là giải pháp cần thiết nhất.
Theo Hướng Vũ Liên (2011), trong bài “Du lịch văn hóa ở Mộc Châu tỉnh Sơn La”. Mộc Châu là một trong những điểm đến có nhiều tiềm năng dé phát triển các loại hình du lịch nói chung và phát triển hoạt động du lịch văn hóa nói riêng. Tuy nhiên sản phẩm du lịch ở đây còn nghèo, đơn điệu, chưa tương xứng với tiềm năng, chưa mang tính đặc trưng của địa phương, chưa tạo được tính cạnh tranh trên thị trường, vì thế chưa thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu của du khách. Nhiều vấn đề còn bỏ ngỏ, chưa được nghiên cứu thấu đáo, chưa được đầu tư phát triển dẫn tới việc lãng phí nguồn tài nguyên, lãng phí nguồn nhân lực lao động, làm giảm nguồn thu ngân sách cho Mộc Châu nói riêng và ngành du lịch nói chung.
Nghiên cứu góp phần đánh giá tài nguyên, thị trường và đối tượng khách hàng của du lịch văn hóa Mộc Châu, từ đó đề xuất phát triển xây đựng sản phẩm văn hóa thành sản phẩm du lịch, tổ chức quản lý hiệu quả để vừa phát triển du lịch vừa bảo tồn văn hóa. Nghiên cứu cũng góp phần đánh giá thực trạng khai thác sản phẩm du lịch văn hóa Mộc Châu, từ đó nêu ra những đề xuất góp phần phát triển sản phẩm thuộc loại hình này. Trần Thi Thùy Anh (2014), trong bài “Nghiên cứu phát triển du lịch huyện Đồng Văn, tinh Hà Giang" đã nghiên cứu thực trạng du lịch huyện Đồng Văn, với mục đích đưa du lịch Đồng Văn phát triển xứng tầm với những tiềm năng du lịch mà huyện có, tác giả đã đưa ra một số giải pháp để phát triển du lịch. Dưới góc độ tiếp cận là chuyên ngành du lịch, nghiên cứu đã góp phan khang định vai trò, tầm quan trọng của các di sản tự nhiên, di sản văn hóa huyện Đồng Văn trong phát triển du lịch, giúp chính quyền địa phương và các doanh nghiệp du lịch định hướng sản phẩm du lịch mới nhằm hoàn thiện hệ thống sản phẩm du lịch huyện Đồng Văn; đồng thời có nhận định đúng mức đối với giá trị các di sản trong huyện nhằm hoạch định những chủ trương, giải pháp.
Để du lịch phát triển hơn nữa trong tương lai thì công tác bảo tồn di sản tự nhiên, di sản văn hóa cần được chú trọng, giữ gìn. Có kế hoạch trùng tu, khôi phục các di sản văn hóa vật thé và phi vật thé. Theo Nguyễn Hoàng Phương (2017), “Phái triển du lịch Đông Bằng Sông Cửu Long trong hội nhập quốc tế” đã nêu mục tiêu chung của đề tài nghiên cứu: tác giả xây dựng khung phân tích cho phát triển du lịch đồng bằng Sông Cửu Long làm cơ sở cho việc phân tích và đưa giải pháp phát triển du lịch nơi đây trong thời kỳ hội nhập. Dựa vào khung phân tích dé phân tích thực trạng những nhân tố tác động đến sự phát triển của du lịch đồng bằng Sông Cửu Long trong hội nhập quốc tế.
Từ đó tác giả rút ra những điểm đạt được và những tồn tại trong phát triển du lịch của vùng này, làm cơ sở cho việc đề ra những chính sách và giải pháp nhằm phát triển du lịch vùng trong hội nhập quốc tế. Đề xuất những chính sách và giải pháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi, phù hợp với thực tiễn và đem lại hiệu quả nhằm phát triển du lịch vùng đồng bằng Sông Cửu Long. Đào Tran Lâm (2020), trong “Nghiên cứu phát triển du lịch tại Thành cổ và Văn miéu Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa”. Đề tài đã nghiên cứu và khái quát được một số van đề lý luận liên quan đến nội dung đề tài như là: các khái niệm công cụ về di sản văn hóa, di tích lịch sử văn hóa, phát triển du lịch, điểm du lịch.để làm công cụ cho vấn đề khai thác di sản văn hóa vào hoạt động phát triển du lịch.
Đề tài đã khảo sát, nghiên cứu thực trạng hoạt động du lịch tại Thành cô và Văn miéu Diên Khánh từ khi được công nhận là di tích lịch sử, di tích lịch sử văn hóa cho đến nay, qua đó đưa ra một số đánh giá về những thành tựu đạt được cùng những hạn chế của hoạt động du lịch tại đây. Dé tài đã đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm bảo tồn, quản lý, tôn tạo và gìn giữ phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa dé khai thác một cách có hiệu quả các di tích lịch sử văn hóa dé phát triển du lịch tại Thành cỗ và Văn miéu Diên Khánh. Võ Thị Kim Liên (2021), “Nghiên cứu phát triển du lịch sinh thái tại huyện đảo Phú Quý”, tac giả sử dụng ma trận SWOT để đánh giá cơ hội, thách thức, điểm mạnh, điểm yếu trong phát triển du lịch sinh thái tại huyện đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận. Từ đó, tác giả kiến nghị một số chiến lược phát triển du lịch sinh thái tại huyện đảo Phú Quý, tinh Bình Thuận.
Sau khi đã làm sáng tỏ SWOT, tác giả mạnh dan đề xuất các chiến lược phát triển du lịch sinh thái tại huyện đảo Phú Quý với 3 mục tiêu phát triển bền vững là: (1) Bảo tồn thiên nhiên; (2) Hỗ trợ sự tham gia của cộng đồng địa phương; (3) Kinh doanh có lợi nhuận và hiệu quả kinh tẾ cao. Hà Nam Khánh Giao, Huỳnh Diệp Tram Anh (2014), trong nghiên cứu “7c trạng và một số giải pháp nhằm phát triển du lịch Dong Nai”. Xuất phát từ lợi thé so sánh vé du lịch với các địa phương khác và những tồn đọng khiến cho du lịch Đồng Nai vẫn chưa phát triển đúng tiềm năng. Trong nghiên cứu này tác giả đã phân tích thực trạng phát triển du lịch tỉnh Đồng Nai và sử dụng phương pháp phân tích SWOT kết hợp phân tích nhân tố khám phá (EFA), tương quan hồi quy, dùng phần mềm SPSS 16.0 để tìm ra các nhân tố tác động đến việc phát triển du lịch của tỉnh.
Kết quả cho thấy có 6 nhóm nhân tô tác động đến việc thu hút khách du lich den Đồng Nai là: (1) Tài nguyên du lịch nhân văn, (2) Âm thực và dịch vụ hỗ trợ, (3) Dịch vụ du lịch, (4) Co sở hạ tang, (5) Sản pham du lịch và thái độ người dân, (6) Điểm thu hút du lịch. Từ đó đã đề xuất các giải pháp với tinh Đồng Nai nham phát triển du lịch. Mai Anh Vũ (2021), trong “Đánh giá thực trạng phát triển bên vững du lịch tại Thanh Hóa trong giai đoạn 2015 -2019” đã sử dụng bộ tiêu chí với 3 nhóm (kinh tế, xã hội, môi trường) nhằm đánh giá tính bền vững trong phát triển du lịch tại Thanh Hóa. Nghiên cứu đã áp dụng mô định lượng PLS-Sem nhằm đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố tới sự phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hóa.
Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra có 7 nhân tố ảnh hưởng tới phát triển bền vững du lịch tại Thanh Hoa, trong đó nhân tố sự tham gia của cộng đồng có tác động mạnh nhất, ké đến là tổ chức quản lý du lịch, phát triển nguồn nhân lực và chất lượng dịch vụ du lịch có tác động ngang nhau ở vị trí kế tiếp, tiếp đến là phát triển hạ tang, sau đó là phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật ngành du lịch, và cuối cùng là tài nguyên du lịch. Theo Nguyễn Phước Hoàng (2022), trong bài nghiên cứu “Các nhân to ảnh hưởng đến phát triển du lịch sinh thái bên vững: Trường hợp nghiên cứu tại tỉnh Cà Mau” cũng đã chỉ ra 8 yếu tố ảnh hưởng tới phát triển du lịch, bao gồm các yếu tố: Tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất - hạ tầng, tài nguyên con người, chính sách quản lý du lịch, tài nguyên kinh tế, xã hội, tài nguyên môi trường, liên kết giữa các vùng, các địa điểm thành chuỗi du lịch. Dé chứng minh luận điểm của mình, tác giả đã thực hiện các cuộc phỏng vấn trực tiếp các nhà quan lý, chuyên gia, du khách am hiểu về du lịch sinh thái bền vững tại 4 khu du lịch trên địa bàn Cà Mau (Khu du lịch biển Khai Long, Khu du lịch Hòn Đá bạc, Vườn quốc gia U Minh hạ, Khu du lịch Dat Mũi). Ngoài ra, tác giả còn thực hiện điều tra, khảo sát khách du lịch với 497 phiếu hợp lệ.
Kết quả khảo sát cho thấy, nhân tố tài nguyên thiên nhiên vả tài nguyên con người là hai nhân tố có ảnh hưởng lớn tới phát triển du lịch sinh thái bền vững tại Cà Mau. Theo Trần Hạnh Nguyên (2017), trong “Nghién cứu hiện trạng và giải pháp phát triển du lịch bên vững huyện Mộc Châu tỉnh Sơn La”. Tác giả đã tiễn hành thu thập và phân tích các tài liệu thứ cấp dé đánh giá tìm hiểu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội cũng như những tiềm năng và hiện trạng phát triển du lịch huyện Mộc Châu.