phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến đƣợc trình bày theo 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên trung học theo Chuẩn nghề nghiệp tại các trung tâm giáo dục thƣờng xuyên cấp thành phố. 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chƣơng 2 : Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên trung học theo Chuẩn nghề nghiệp tại các trung tâm giáo dục thƣờng xuyên cấp thành phố trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. Chƣơng 3 : Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học theo Chuẩn nghề nghiệp tại các trung tâm giáo dục thƣờng xuyên cấp thành phố trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh. 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC THEO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP TẠI CÁC TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN 1.
Tổng quan các nghiên cứu liên quan 1. Những tài liệu, công trình nghiên cứu ở nước ngoài liên quan đến vấn đề nghiên cứu Vào thế kỷ XX, do khoa học và công nghệ phát triển nhƣ vũ bão, nhà trƣờng không thể cung cấp cho ngƣời học những tri thức mới của nhân loại và càng không thể giữ vai trò độc tôn trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Có nhiều nhà nghiên cứu giáo dục trong thời kỳ này thấy sự khủng hoảng trong giáo dục. Ngƣời tiêu biểu nhất là Ph.Combs công bố công trình nghiên cứu của mình với tên gọi: “Khủng hoảng giáo dục trên phạm vi toàn cầu” (1968).
Trong tác phẩm này ông đã phân tích khá nhiều về vai trò của giáo dục trong nhà trƣờng, đồng thời đƣa ra những hạn chế mà nhà trƣờng không thể khắc phục đƣợc nhƣ sự hạn chế và bó hẹp trong giáo dục của nhà trƣờng, sự áp đặt và trấn áp trong quá trình dạy học, không cập nhật và không đƣợc áp dụng những kiến thức vào cuộc sống và đặc biệt là không tạo cho mọi ngƣời có thể tiếp tục học tập, học thƣờng xuyên suốt đời. Ông cũng đã chỉ ra GDTX sẽ là giải pháp duy nhất để thoát ra khỏi tình trạng khủng hoảng đó.Cũng từ đó GDTX bắt đầu đƣợc thừa nhận trong hệ thống giáo dục của các nƣớc. Điều đó càng có ý nghĩa khi Edgar Faure đƣa ra bản báo cáo của Ủy ban quốc tế về phát triển giáo dục “Học để tồn tại: giáo dục hôm nay và ngày mai” (1972). Lần đầu tiên ý tƣởng về một xã hội học tập đƣợc nêu ra, trong đó mọi ngƣời đều học tập, học tập suốt đời, mọi tổ chức đều có trách nhiệm tạo các cơ hội học tập đa dạng khác nhau cho mọi ngƣời thì không còn cách nào khác là phải phát triển GDTX.
8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm ở nhiều nƣớc trên thế giới đã cho thấy GDTX không thể tách rời mà phải liên kết, phối hợp chặt chẽ với hệ thống giáo dục chính quy, nhƣng phải giữ đƣợc “đặc thù riêng” của nó. Bởi vì GDTX mới hình thành và phát triển, trong khi giáo dục chính quy đã có truyền thống lâu dài, có lực lƣợng rất mạnh về CSVC lẫn ĐNGV, cán bộ nghiên cứu. GDTX phải kế thừa, phải tận dụng trƣờng lớp, ĐNGV, tài liệu, sách giáo khoa (có sự đầu tƣ, cải tiến). Tuy nhiên do học viên GDTX có nhu cầu và đặc điểm khác biệt so với học sinh phổ thông cho nên vấn đề tổ chức, nội dung và phƣơng pháp học tập phải khác.
Vì vậy, hội nghị GDTX thế giới lần thứ 3 tổ chức tại Tokyo, Nhật Bản đã kết luận là việc phối hợp với giáo dục chính quy là rất cần thiết, nhƣng không đƣợc làm mất đi “đặc thù riêng” của GDTX. Nội dung, phƣơng pháp, hình thức tổ chức GDTX phải xuất phát dựa trên đặc điểm đối tƣợng là học viên GDTX. Không thể áp đặt cho những đối tƣợng đặc biệt này những gì đã đƣợc dùng dù có kết quả ở các trƣờng chính quy. Đa số các quốc gia trên thế giới đều coi hoạt động bồi dƣỡng ĐNGV là một trong những vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục.
Việc tạo mọi điều kiện thuận lợi để mọi ngƣời có cơ hội học tập thƣờng xuyên, học tập suốt đời, kịp thời bổ sung kiến thức và đổi mới phƣơng pháp dạy học phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội là phƣơng châm hành động của các cấp QLGD. Vai trò của GV trong thời đại mới, đó là: vai trò ngƣời thiết kế, vai trò ngƣời tổ chức, vai trò ngƣời canh tân, vai trò ngƣời cổ vũ. Trong 21 điều khuyến cáo của UNESCO trong việc xây dựng chiến lƣợc giáo dục có nêu: - Các chƣơng trình đào tạo GV cần triệt để sử dụng các thiết bị và phƣơng pháp giảng dạy mới nhất. - GV phải đƣợc đào tạo để trở thành những nhà giáo dục hơn là ngƣời thợ dạy (Chuyên gia truyền đạt kiến thức).
- Việc giảng dạy phải thích nghi với ngƣời học chứ không phải buộc ngƣời học phải tuân theo những quy định đặt sẵn từ trƣớc theo thông lệ 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cổ truyền. Ở các nƣớc phát triển, yêu cầu và tiêu chí của chất lƣợng GV cũng đƣợc đặt ra theo yêu cầu của sự phát triển GD&ĐT và nhu cầu tăng trƣởng kinh tế. Hội nghị UNESCO tổ chức tại Nê-pan năm 1998 về tổ chức quản lý nhà trƣờng đã khẳng định “Xây dựng, bồi dưỡng ĐNGV là vấn đề cơ bản trong phát triển giáo dục”.Sclafani với bài “Recruiting, Training an Supporting at 21st Century Teaching Profession” (Tuyển dụng, đào tạo và hỗ trợ một giáo viên chuyên nghiệp trong thế kỷ 21), trong bài viết này tác giả đƣa ra kinh nghiệm thực tiễn trong việc phát triển GV chuyên nghiệp ở một số nƣớc nhƣ Hàn Quốc, Thụy Sĩ,. Tại Thái Lan, từ năm 1998 việc bồi dƣỡng GV tiến hành ở các trung tâm học tập cộng đồng nhằm thực hiện giáo dục cơ bản, huấn luyện kỹ năng nghề nghiệp và thông tin tƣ vấn cho mọi ngƣời dân trong xã hội.
Tại Triều Tiên, một trong những nƣớc có chính sách rất thiết thực về bồi dƣỡng và đào tạo lại cho ĐNGV, yêu cầu tất cả GV phải tham gia học tập đầy đủ các nội dung về chƣơng trình nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ quy định. Nhà nƣớc đã đƣa ra “Chƣơng trình bồi dƣỡng GV mới” để bồi dƣỡng ĐNGV, đƣợc thực hiện trong 10 năm và “chƣơng trình trao đổi” để đƣa GV đi tập huấn ở nƣớc ngoài. Mỹ là một trong những quốc gia đầu tiên xây dựng chuẩn giáo dục từ những năm 90, hầu hết các lĩnh vực giáo dục đều ban hành chuẩn và thực hiện quản lý dựa theo chuẩn. Những tài liệu, công trình nghiên cứu ở Việt Nam liên quan đến vấn đề nghiên cứu Thực tiễn và lý luận đã khẳng định: Một trong những giải pháp quan trọng nhất để nâng cao chất lƣợng giáo dục, để đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nƣớc ta là công tác xây dựng ĐNGV, “Công tác xây dựng ĐNGV phải 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com được xem là giải pháp cốt lõi, quan trọng nhất vì chính đội ngũ này quyết định sự thành bại của việc đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục” [32].
Giải pháp trọng tâm, quan trọng nhất là phải xây dựng thành công đƣợc ĐNGV theo Chuẩn nghề nghiệp, theo tác giả Trần Ngọc Thêm là “xây dựng nhân lực làm giáo dục” [31], đây là một trong năm nhóm giải pháp để đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đào tạo nƣớc ta, để “ngƣời thầy phải có phẩm chất yêu ngƣời, yêu nghề để có thể giáo dục học sinh bằng chính nhân cách của mình và phải có khả năng sƣ phạm cao của một nhà giáo dục chuyên nghiệp để làm tốt chức năng tổ chức, hƣớng dẫn, giúp học trò tìm kiếm, chiếm lĩnh tri thức và phát triển năng lực tƣ duy độc lập, sáng tạo” [33]. Các quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nƣớc về GD&ĐT đã đƣợc thể hiện trong Hiến pháp 1992, Luật Giáo dục 2005, các Nghị quyết Trung ƣơng 4 (khóa VII), Nghị quyết Trung ƣơng 2 (khóa VIII), Kết luận của Hội nghị Trung ƣơng 6 (khóa IX) và Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX, X, XI. Nói về đội ngũ nhà giáo, Đảng và Nhà nƣớc đã khẳng định: - Từ lâu, nghề dạy học đã đƣợc đánh giá là một trong những nghề cao quý nhất và nhà giáo luôn đƣợc xã hội tôn vinh. Nhà giáo và CBQL là lực lƣợng có vai trò hàng đầu trong sự nghiệp nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dƣỡng nhân tài cho đất nƣớc.
- Xây dựng, hoàn thiện năng lực CBQL và GV là nhiệm vụ của các cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp. Đó là một nhiệm vụ, một bộ phận công tác cán bộ của Đảng và Nhà nƣớc; trong đó, ngành giáo dục giữ vai trò chủ động trong công tác tham mƣu và tổ chức thực hiện. - Phát triển ĐNGV và CBQL giáo dục phải đảm bảo yêu cầu: đủ về số lƣợng, hợp lý về cơ cấu, chuẩn hóa đội ngũ nhằm đáp ứng nhu cầu vừa tăng về quy mô, vừa nâng cao chất lƣợng và hiệu quả giáo dục. - Chuẩn hóa đội ngũ là chuẩn hóa về các mặt: vững vàng về chính trị, tƣ tƣởng; gƣơng mẫu về đạo đức; trong sạch về lối sống; có trí tuệ, kiến thức 11 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com và năng lực thực tiễn; gắn bó chặt chẽ với nhân dân.
Trong những năm gần đây, Chính phủ, Bộ GD&ĐT đã có nhiều đề án, nhiều giải pháp tăng cƣờng chỉ đạo phát triển sự nghiệp giáo dục, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và CBQL. Thủ tƣớng Chính phủ đã ban hành đề án “Xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục giai đoạn 2005 – 2010” (Quyết định số 09/QĐ-TTg ngày 11 tháng 01 năm 2005 của Thủ tƣớng Chính phủ) và “Chiến lƣợc phát triển giáo dục 2011 – 2020” (Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13 tháng 6 năm 2012 của Thủ tƣớng Chính phủ). Từ khi có Chuẩn nghề nghiệp GV trung học đã có nhiều hội thảo khoa học về chủ đề ĐNGV dƣới góc độ QLGD theo ngành học, cấp học đã đƣợc thực hiện. Và trong chƣơng trình đào tạo sau đại học chuyên ngành QLGD, vấn đề ĐNGV cũng đƣợc triển khai nghiên cứu có hệ thống.
Nhiều luận văn tốt nghiệp đã chọn đề tài nghiên cứu thuộc lĩnh vực quản lý nhân sự, trong đó có vấn đề phát triển ĐNGV.