phần Mở đầu, Kết luận và Khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, Luận văn dự kiến đƣợc trình bày theo 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lý THCS. Chƣơng 2: Thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định Chƣơng 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VIỆC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÝ TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Thuật ngữ " Quản lý" (tiếng Việt gốc Hán) lột tả đƣợc bản chất hoạt động này trong thực tiễn.
Nó gồm hai quá trình tích hợp vào nhau: Quá trình "Quản" gồm sự coi sóc, giữ gìn, duy trì hệ ở trạng thái "ổn định"; quá trình "lý" gồm sự sửa sang, sắp xếp, đổi mới, đƣa hệ vào thế "phát triển". Ở Việt Nam, khoa học quản lý đã có những thành tựu đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý xã hội trong những điều kiện cụ thể tƣơng ứng với tình hình phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc. Trong lĩnh vực quản lý giáo dục ở Việt Nam những năm qua đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý luận cũng nhƣ đề ra đƣợc các giải pháp quản lý có hiệu quả trong việc phát triển giáo dục và đào tạo. Ngoài ra, có nhiều đề tài đi sâu vào nghiên cứu thực trạng về số lƣợng, cơ cấu và xây dựng đội ngũ CBQL trƣờng trung học cơ sở trên địa bàn của một địa phƣơng, nhƣ: Đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng THPT tỉnh Thái Bình trong giai đoạn hiện nay” do Phạm Thị Lý - học viên K9 nghiên cứu; Đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng THPT tỉnh Vính Phúc” do Lê Quang Tuấn - học viên K9 nghiên cứu; Đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng THCS huyện An lão thành phố hải Phòng tỉnh Vính Phúc trong giai đoạn hiện nay” do Nguyễn Cao Lan - học viên K9 nghiên cứu; Đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng THPT tỉnh Điện Biên trong giai đoạn hiện nay” do Đặng Thị Nhung - học viên K12 nghiên cứu.
Qua đó, chung tôi nhận thấy việc phát triển đội ngũ CBQL trƣờng THCS một cách đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo về phẩm chất và năng lực đáp ứng đƣợc những đổi mới về giáo dục và đào tạo trong giai đoạn hiện nay là vấn đề rất cần thiết ở mỗi địa phƣơng. Ở huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định chƣa có đề tài nghiên cứu khoa học nào đề cập đến vấn đề phát triển đội 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ngũ CBQL trƣờng THCS theo Bộ Chuẩn hiệu trƣởng THCS. Vì vậy, việc nghiên cứu biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lý trƣờng THCS huyện Hải Hậu tỉnh Nam Định là rất cần thiết. Những khái niệm cơ bản 1.
Khái niệm quản lý. Có thể hiểu khái niệm quản lý theo nhiều quan niệm và cách tiếp cận khác nhau. Qua nghiên cứu, ta có thể rút ra đƣợc những dấu hiệu chung chủ yếu về bản chất của hoạt động quản lý là: - Hoạt động quản lý đƣợc tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội, là sự tác động có hƣớng đích, có sự phối hợp nỗ lực của các cá nhân nhằm thực hiện mục tiêu đề ra với hiệu quả cao nhất, phù hợp với quy luật khách quan. - Hoạt động quản lý gồm hai thành phần chủ yếu là: + Chủ thể quản lý (ai quản lý): Chỉ có thể là con ngƣời hoặc một tổ chức do con ngƣời cụ thể lập nên.
+ Đối tƣợng quản lý (quản lý ai, quản lý cái gì, quản lý công việc gì): Đó có thể là ngƣời, tổ chức, vật chất hay sự việc. * Chức năng quản lý. Chức năng quản lý là một thể thống nhất những hoạt động tất yếu của chủ thể quản lý nảy sinh từ phân công, chuyên môn hoá trong hoạt động quản lý nhằm thực hiện mục tiêu. Chức năng quản lý là một dạng hoạt động quản lý, thông qua đó chủ thể quản lý tác động đến khách thể quản lý nhằm thực hiện một mục tiêu xác định.
Quản lý phải thực hiện nhiều chức năng khác nhau, nhƣng chúng đƣợc liên kết hữu cơ trong một hệ thống nhất quán và có 4 chức năng cơ bản: Kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và có liên quan mật thiết với nhau, đó là: 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chức năng lập kế hoạch: Bao gồm xác định đƣợc mục tiêu của tổ chức, thiết lập chiến lƣợc tổng thể để đạt đƣợc mục tiêu đó và phát triển một hệ thống thứ tự rõ ràng của kế họach để gắn kết và đan xen các hoạt động. Cụ thể là: - Xác định sứ mệnh, chức năng nhiệm vụ. - Dự báo, đánh giá triển vọng. - Xác định mục tiêu (xa và gần).
- Tính toán các nguồn lực, các giải pháp. Chức năng tổ chức (công việc và các nguồn lực) quy định việc phân bổ công việc, quyền hành và nguồn lực cho các bộ phận, các thành viên của tổ chức để họ có thể hoạt động và đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức một cách có hiệu quả. Các nội dung của tổ chức bao gồm việc phân tích công việc bằng nhiệm vụ, lựa chọn ngƣời vào việc, Phân bổ các nguồn lực khác và xây dựng cơ chế làm việc. Chức năng lãnh đạo (chỉ đạo): Là quá trình tác động đến các thành viên của tổ chức, làm cho họ gắn kết, nhiệt tình, tự giác và nỗ lực phấn đấu đạt đƣợc mục tiêu của tổ chức.
Chức năng lãnh đạo gồm các nội dung sau: - Ra quyết định. - Thông báo hƣớng dẫn. Chức năng kiểm tra đánh giá: Là các hoạt động của chủ thể quản lý nhằm tìm ra mặt ƣu điểm, mặt hạn chế qua đó đánh giá, điều chỉnh và xử lý các kết quả của quá trình vận hành tổ chức, làm cho mục tiêu của quản lý đƣợc thực hiện đúng hƣớng và có hiệu quả. Nội dung chức năng kiểm tra là: + Xác định tiêu chí (chuẩn mực, đạo đức).
+ Sử dụng phƣơng pháp phù hợp, thu thập thông tin. + Phân tích thông tin và đánh giá. + Sử dụng kết quả đánh giá sao cho có lợi. 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Các chức năng quản lý làm nên bản chất quản lý.
Nó nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy và là nhân tố thúc đẩy sự phát triển của tổ chức. Khái niệm quản lý giáo dục, quản lý trường học * Khái niệm quản lý giáo dục Hiện nay ở nƣớc ta các nhà nghiên cứu giáo dục cho rằng: quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đƣa hoạt động sƣ phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn một cách hiệu quả nhất. Hay: quản lý giáo dục, quản lý trƣờng học là một chuỗi tác động hợp lý (có hệ thống, có mục đích, có kết quả) mang tính sƣ phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lƣợng giáo dục trong và ngoài nhà trƣờng nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia mọi hoạt động của nhà trƣờng, làm cho quá trình này vận hành một cách tối ƣu đến việc hoàn thành các mục tiêu dự kiến. Quản lý giáo dục còn đƣợc biểu hiện một cách cụ thể là quản lý một hệ thống giáo dục, một trƣờng học, một cơ sở giáo dục có thể là trung tâm hƣớng nghiệp dạy nghề, tập hợp các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
theo Đặng Quốc Bảo; quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là: Hoạt động điều hành phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội [2, tr. Mạng lƣới nhà trƣờng là một bộ phận kết cấu hạ tầng xã hội, do đó quản lý giáo dục là quản lý một loại quá trình kinh tế - xã hội đặc biệt nhằm thực hiện đồng bộ hài hoà sự phân hoá và xã hội hoá để tái sản xuất sức lao động có kỹ thuật, phục vụ các yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội [2, tr. Quản lý giáo dục có thể đƣợc hiểu rõ hơn, theo Phạm Minh Hạc quản lý nhà trƣờng, quản lý giáo dục nói chung là thực hiện đƣờng lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đƣa Nhà trƣờng vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh [16, tr. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chủ thể quản lý giáo dục (xét theo ngành dọc chuyên môn) là: - Các cấp quản lý từ Bộ Giáo dục và Đào tạo (là cơ quan thay mặt Nhà nƣớc quản lý), Sở Giáo dục và Đào tạo, đến phòng Giáo dục và cuối cùng là Hiệu trƣởng các Nhà trƣờng- Chủ thể quản lý trực tiếp sự vận hành trong hệ thống Giáo dục.
- Đối tƣợng của quản lý giáo dục là đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trong hệ thống giáo dục quốc dân. Chủ thể quản lý giáo dục xét theo phân cấp quản lý theo địa bàn và lãnh thổ là: - Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ƣơng, Sở Giáo dục và Đào tạo là cơ quan thay mặt ủy ban nhân dân các cấp quản lý Nhà nƣớc về Giáo dục và Đào tạo tại địa phƣơng đến Phòng Giáo dục và hiệu trƣởng các nhà trƣờng. - Đối tƣợng của quản lý giáo dục ở đây là đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh trong hệ thống giáo dục của địa phƣơng. - Chủ thể quản lý giáo dục trong phạm vi Nhà trƣờng là Hiệu trƣởng.
Đối tƣợng ở đây là cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trong Nhà trƣờng. Tóm lại: Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lƣợng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội và có hai chức năng tổng quát, gồm: chức năng ổn định duy trì quá trình đào tạo đáp ứng yêu cầu hiện hành của nền kinh tế - xã hội; chức năng đổi mới phát triển quá trình đào tạo đón đầu khoa học - kỹ thuật.