phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục các tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có 3 chương. Cơ sở lý luận của việc phát triển đội ngũ cán bộ quản lí trường Tiểu học theo tiếp cận quản lí nguồn nhân lực ở cấp huyện. Thực trạng đội ngũ và thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ quản lí trường tiểu học ở huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang Chƣơng 3. Các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ quản lí trường tiểu học theo tiếp cận quản lí nguồn nhân lực ở huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ QUẢN LÍ TRƢỜNG TIỂU HỌC THEO TIẾP CẬN QUẢN LÍ NGUỒN NHÂN LỰC Ở CẤP HUYỆN 1.
Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề Trong lịch sử hình thành và phát triển của xã hội loài người thì yếu tố con người thì yếu tố con người đóng vai trò cực kỳ quan trọng mang tính quyết định đến sự thành công và phồn thịnh cho một thế hệ con người. Việc xây dựng, phát triển một nền giáo dục vững mạnh là nhân tố then chốt, quyết định để thúc đẩy xã hội phát triển. Trong các kỳ đại hội vừa qua, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi Giáo dục - Đào tạo (GD- ĐT) là quốc sách hàng đầu và là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn xã hội.
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng tiếp tục khẳng định vấn đề này, trong đó nhấn mạnh “phát triển đội ngũ giáo viên là khâu then chốt” trong chiến lược “đổi mới căn bản và toàn diện GD-ĐT”. Chính vì phát triển đội ngũ giáo viên có vai trò quan trọng nên đã có nhiều công trình nghiên cứu tiêu biểu như: - Tác giả Đặng Bá Lãm [28, 2000] trong cuốn “ Quản lí nhà nước về giáo dục- Lý luận và thực tiễn” bao gồm một số bài viết của các nhà quản lí, chuyên gia giáo dục, các nhà khoa học có nhiều năm gắn bó với giáo dục, nghiên cứu những vấn đề đổi mới quản lí giáo dục, thực trạng công tác quản lí giáo dục ở nước ta và một số nước trên thế giới; - Tác giả Nguyễn Quang Tuyền [53, 2011] “Quản lí nhân sự và việc xây dựng đội ngũ giáo viên trong nhà trường” quan niệm phát triển đội ngũ giáo viên là “xây dựng một đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, loại hình, đoàn kết nhất trí trên cơ sở đường lối giáo dục của Đảng và ngày Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ càng vững mạnh về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ đủ sức thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo”; Luận văn thạc sĩ KHGD về đề tài “ Một số giải pháp quản lí phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học Thị xã Bạc Liêu” của La Tú Thắng [47, 2000]; Luận văn thạc sĩ KHGD về đề tài “ Một số giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Ngô Gia Tự Bắc Giang” của Lê Thị Thu Hồng [17, 2011]. Luận văn Thạc sĩ KHGD, chuyên ngành Quản lí giáo dục: “Một số giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh” của Thạch Thị Kim Linh. [32, 2000] Đặc thù sư phạm của giáo viên tiểu học là gần như phải chăm lo tất cả mọi việc của lớp học, giảng dạy tất cả các môn học, giáo dục toàn diện học sinh.
Chính vì thế dấu ấn về người thầy lúc nào cũng sâu đậm nhất. Đội ngũ giáo viên tiểu học có vị trí đặc biệt quan trọng là vì giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân. Đây là bậc học đầu tiên của người học, có số lượng học sinh đông đảo nhất, do đó đòi hỏi đội ngũ giáo viên ở bậc học này cũng phải đầy đủ. Để đáp ứng yêu cầu giáo dục tiểu học cần phải có giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học nói chung và chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học ở huyện Yên Sơn nói riêng.
Quản lí nguồn nhân lực trong giáo dục Đi cùng với sự phát triển khoa học kỹ thuật và kinh tế nội dung công tác quản lí nguồn nhân lực càng trở nên phong phú hơn. Trong khu vực doanh nghiệp, người ta bắt đầu thấy xuất hiện ngày càng nhiều mô hình tổ chức mới, các hình thức kiểm tra, kiểm soát quản lí nguồn nhân lực mới. Trong đó, nội dung của công tác quản lí nguồn nhân lực chỉ tập trung vào việc kiểm tra, kiểm soát việc thực hiện nhiệm vụ từng cá nhân nhưng càng về sau càng được mở rộng sang cả lĩnh vực tâm lý, tình cảm, sinh hoạt và phong thái làm việc của mỗi người. Về cơ bản, quản lí nguồn nhân lực cần có những nội dung chính sau: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ - Phân tích công việc, tuyển chọn người lao động phù hợp với yêu cầu tính chất công việc.
Đó là việc định rõ tính chất, đặc điểm của công việc qua quan sát, theo dõi và nghiên cứu. Xác định rõ những nhiệm vụ, những chức năng, năng lực và trách nhiệm đòi hỏi để thực hiện công việc có hiệu quả. Trên cơ sở đó người ta xây dựng các nguyên tắc, bước đi và phương pháp tuyển chọn lao động thích hợp theo từng công việc, ngành nghề. Bện cạnh đó, việc tuyển mộ và tuyển chọn lao động phải gắn liền với mục tiêu và nhiệm vụ sản xuất kinh doanh.
Bố trí sử dụng lao động, theo dõi, đánh giá kết quả công việc, điều chỉnh sử dụng (thuyên chuyển, đề bạt, cho thôi việc). Vấn đề quan trọng đầu tiên là phải xác định đúng trình độ lành nghề của người lao động và bố trị họ đảm nhận công việc phù hợp. Việc bố trí phù hợp đó sẽ dẫn đến khai thác được tiềm năng của người lao động và sử dụng những tiềm năng Êy một cách có hiệu quả. Trong đó, quá trình sử dụng lao động luôn có sự theo dõi, giám sát và đánh giá kết quả công việc.
Đánh giá đúng hiệu quả công việc sẽ giúp cho việc trả công được hợp lý, xác định được chế độ thưởng phạt phù hợp. Thực hiện việc thuyên chuyển, đề bạt, kích thích khả năng làm việc của người lao động làm cho họ có trách nhiệm hơn đối với công việc. Mục đích của việc điều chỉnh này nhằm nâng cao tính hiệu quả trong công việc đạt tới các mục tiêu. Quản lí và phát triển cán bộ quản lí trường học Trường học là một tổ chức giáo dục ở cơ sở nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Trong nhà trường hoạt động trung tâm là hoạt động dạy và học, tất cả các hoạt động đa dạng khác đều hướng tới làm tăng hiệu quả của quá trình dạy và học. Vì vậy quản lí trường học nói chung và quản lí trường Tiểu học nói riêng bản chất là: Quản lí hoạt động dạy - học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần dần tiến đến mục tiêu giáo dục. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ Trường học là phần tử của hệ thống giáo dục quốc dân, đồng thời cũng là phần tử của xã hội, thực hiện thể chế chuyên biệt của xã hội, của Nhà nước, có chức năng đào tạo thế hệ trẻ, có mục tiêu rõ ràng, có tổ chức rất chặt chẽ, được Nhà nước cung cấp các điều kiện cần thiết cho việc thực hiện các chức năng của mình. Trường học có mối quan hệ mật thiết với môi trường kinh tế - chính trị - văn hóa, xã hội.
Với tư cách là một phần tử trong hệ thống giáo dục quốc dân nên trường học có nhiệm vụ và quyền hạn theo luật định của Luật giáo dục. Giáo dục là một bộ phận trong hệ thống xã hội, có chức năng đào tạo nguồn nhân lực phục vụ sự tồn tại và phát triển của xã hội trong tương lai. quản lí giáo dục là sự vận dụng của khoa học quản lí vào các lĩnh vực hoạt động giáo dục, để thực hiện mục tiêu mong muốn của giáo dục. Cũng giống như khái niệm quản lí, quản lí giáo dục được tiếp cận dưới nhiều góc độ khác nhau.
Trước hết tìm hiểu khái niệm giáo dục và quản lí giáo dục, do cách thức tiếp cận khác nhau mà quản lí giáo dục được hiểu ở nhiều góc độ khác nhau: Hiểu theo nghĩa rộng: Giáo dục là hoạt động diễn ra trong xã hội thì quản lí giáo dục là quản lí mọi hoạt động về giáo dục trong xã hội. Quản lí giáo dục có hệ thống và được tổ chức chặt chẽ từ trung ương đến địa phương và các cơ sở giáo dục trong phạm vi toàn quốc. Hiểu theo nghĩa hẹp: Giáo dục là các hoạt động diễn ra trong ngành Giáo dục và Đào tạo(GD&ĐT) hay một đơn vị trường học, quản lí giáo dục được hiểu là quản lí một đơn vị cơ sở GD&ĐT, quản lí nhà trường hay quản lí trường học. Trong hệ thống quản lí giáo dục nói chung, quản lí trường học là một trong những nội dung quan trọng, vì nhà trường là cơ sở, là nền tảng của ngành GD&ĐT.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc, khi bàn về khái niệm quản lí nhà trường đã khẳng định: “Quản lí nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh.” [16; tr25] Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ Quản lí giáo dục là tập hợp những biện pháp nhằm bảo đảm sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, bảo đảm sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũng như về mặt chất lượng. Quản lí giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lí trong hệ thống giáo dục, là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các cơ sở giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. quản lí giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục theo yêu cầu phát triển xã hội. Quản lí nhà nước về GD&ĐT là việc nhà nước thực hiện quyền lực công để điều hành, điều chỉnh toàn bộ các hoạt động GD&ĐT trong phạm vi toàn xã hội.
