Luận văn thạc sĩ phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học tham gia đào tạo sau đại học tại học viện khoa học và công nghệ việt nam viện hàn lâm khoa học và công nghệ việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học tham gia đào tạo sau đại học tại học viện khoa học và, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Hạnh
• Người hướng dẫn: GS. Trần Công Phong
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Phát triển đội ngũ cán bộ khoa học phục vụ đào tạo sau đại học ở Học viện Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ KHOA HỌC THAM GIA ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.1.1. Đối với phát triển nguồn nhân lực
• 1.1.2. Đối với phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.1.3. Các khái niệm cơ bản
• 1.1.3.1. Khái niệm về đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học
• 1.1.3.2. Đặc điểm của đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học
• 1.1.3.3. Khái niệm về đội ngũ giảng viên
• 1.1.3.4. Vai trò của đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học tham gia đào tạo sau đại học
• 1.2. Những vấn đề lý luận
• 1.2.1. Phát triển nguồn nhân lực trong giáo dục
• 1.2.2. Phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.2.2.1. Khái niệm phát triển
• 1.2.2.2. Khái niệm phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.2.2.3. Nội dung phát triển đội ngũ giảng viên
• 1.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng
• 1.2.3.1. Yếu tố chủ quan
• 1.2.3.2. Uy tín của Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• 1.2.3.3. Môi trường tự do và thân thiện
• 1.2.4. Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục
• 1.2.4.1. Yếu tố khách quan
• 1.2.4.2. Các cơ chế, chính sách quản lý của Nhà nước, Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 1.2.4.3. Sự phát triển của công nghệ trong thời đại
• 1.2.4.4. Trình độ nhận thức của đội ngũ giảng viên
• 1.3. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ KHOA HỌC THAM GIA ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC Ở HỌC VIỆN KHCN
• 2.1. Giới thiệu địa bàn nghiên cứu
• 2.1.1. Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
• 2.1.2. Học viện Khoa học và Công nghệ
• 2.2. Thực trạng đội ngũ giảng viên tại Học viện KHCN
• 2.2.1. Thực trạng về số lượng đội ngũ giảng viên
• 2.2.2. Về Cơ cấu độ tuổi giảng viên
• 2.2.3. Về chất lượng đội ngũ giảng viên
• 2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ khoa học tham gia đào tạo ở Học viện Khoa học và Công nghệ
• 2.3.1. Thực trạng vận dụng các quan điểm, các cách tiếp cận trong việc phát triển đội ngũ cán bộ khoa học tham gia đào tạo
• 2.3.2. Thực trạng phát triển đội ngũ cán bộ khoa học tham gia đào tạo theo quản lý nguồn nhân lực
• 2.4. Kết quả nghiên cứu thực trạng
• 2.4.1. Mặt mạnh
• 2.4.2. Mặt yếu
• 2.5. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC THAM GIA ĐÀO TẠO Ở HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Đảm bảo quán triệt đầy đủ các quan điểm của Đảng và Nhà nước về giáo dục
• 3.1.2. Đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.4. Đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.5. Đảm bảo tính bền vững
• 3.1.6. Đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ
• 3.2. Các biện pháp quản lý
• 3.2.1. Nhận thức mối quan hệ giữa khoa học và giáo dục đại học
• 3.2.2. Phát triển chức năng đào tạo tại các viện nghiên cứu khoa học. Xây dựng môi trường nghiên cứu – đào tạo hài hòa, bình đẳng
• 3.2.3. Đổi mới công tác quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu tham gia đào tạo
• 3.2.4. Sử dụng đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học hợp lý, khoa học, đảm bảo đúng chuyên môn, nghiệp vụ
• 3.2.5. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ cán bộ nghiên cứu tham gia đào tạo
• 3.2.6. Về chính sách đãi ngộ, khen thưởng và kỷ luật
• 3.2.7. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi các biện pháp
• 3.3. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phiếu điều tra 1
• Phiếu điều tra 2
• Phiếu điều tra 3
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học

Phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học là một trong những yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và nghiên cứu tại các viện, trường đại học. Đội ngũ cán bộ nghiên cứu không chỉ đóng vai trò trong việc thực hiện các dự án nghiên cứu mà còn là nguồn lực chính cho việc đào tạo sau đại học. Việc phát triển đội ngũ này cần được thực hiện một cách đồng bộ và có chiến lược rõ ràng.

1.1. Khái niệm về đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học

Đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học bao gồm những người có trình độ chuyên môn cao, tham gia vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ. Họ là những người có khả năng sáng tạo, đổi mới và có trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu.

1.2. Vai trò của đội ngũ cán bộ nghiên cứu trong giáo dục

Đội ngũ cán bộ nghiên cứu đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo. Họ không chỉ là giảng viên mà còn là những người hướng dẫn, hỗ trợ học viên trong quá trình nghiên cứu và học tập.

II. Thách thức trong phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học tại Việt Nam vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu hụt nhân lực chất lượng cao, cơ chế đãi ngộ chưa hợp lý, và sự chênh lệch giữa các vùng miền là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Thiếu hụt nhân lực chất lượng cao

Số lượng cán bộ nghiên cứu có trình độ cao còn hạn chế, đặc biệt là ở các địa phương. Điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các dự án nghiên cứu lớn và chất lượng đào tạo.

2.2. Cơ chế đãi ngộ chưa hợp lý

Chế độ đãi ngộ cho cán bộ nghiên cứu chưa thực sự hấp dẫn, dẫn đến tình trạng nhiều nhà khoa học giỏi rời bỏ lĩnh vực nghiên cứu để tìm kiếm cơ hội khác.

III. Phương pháp phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học hiệu quả

Để phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học, cần áp dụng các phương pháp quản lý nguồn nhân lực hiệu quả. Việc xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và đãi ngộ hợp lý sẽ giúp nâng cao chất lượng đội ngũ này.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ nghiên cứu

Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu, bồi dưỡng kỹ năng nghiên cứu cho cán bộ. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực mà còn tạo động lực cho họ trong công việc.

3.2. Chính sách đãi ngộ và khuyến khích

Cần xây dựng các chính sách đãi ngộ hợp lý, bao gồm lương thưởng, chế độ phúc lợi và cơ hội thăng tiến để thu hút và giữ chân nhân tài trong lĩnh vực nghiên cứu.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học

Việc áp dụng các phương pháp phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các viện nghiên cứu đã có những bước tiến trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo.

4.1. Kết quả nghiên cứu và đào tạo

Nhiều nghiên cứu đã được công bố trên các tạp chí quốc tế, góp phần nâng cao uy tín của các viện nghiên cứu. Đội ngũ giảng viên cũng đã có những cải thiện đáng kể về chất lượng giảng dạy.

4.2. Hợp tác quốc tế trong nghiên cứu

Việc thiết lập các mối quan hệ hợp tác với các tổ chức quốc tế đã giúp đội ngũ cán bộ nghiên cứu tiếp cận với các công nghệ và phương pháp nghiên cứu tiên tiến.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học

Phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cần có những chiến lược dài hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững cho đội ngũ này, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Cần tiếp tục đầu tư vào đào tạo và phát triển nguồn nhân lực, đồng thời cải thiện các chính sách đãi ngộ để thu hút nhân tài.

5.2. Tăng cường hợp tác trong nghiên cứu

Việc mở rộng hợp tác với các tổ chức quốc tế và trong nước sẽ giúp nâng cao chất lượng nghiên cứu và đào tạo, tạo ra những sản phẩm khoa học có giá trị.

Nội dung chính

## Tổng quan nghiên cứu

Theo Sách Trắng Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2014, năm 2013 cả nước có khoảng 164.744 người tham gia hoạt động nghiên cứu và phát triển, trong đó số người làm công tác nghiên cứu chuyên nghiệp tại các viện, trung tâm nghiên cứu là 37. Việt Nam đứng thứ 59 trên thế giới về tổng công bố khoa học trong giai đoạn 2010-2014 với 9.976 bài báo, thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực như Singapore. Số lượng đơn sáng chế đăng ký bảo hộ của người Việt Nam trong giai đoạn 2011-2013 là 1.126 đơn, thấp hơn rất nhiều so với người nước ngoài. Tỷ lệ viên chức khoa học và công nghệ có trình độ thạc sĩ và tiến sĩ chỉ chiếm khoảng 27.5%, trong khi ở địa phương chỉ đạt 7%. Tình trạng thiếu hụt nhà khoa học giỏi, đặc biệt là các nhà khoa học đầu ngành, là vấn đề cấp bách.

Học viện Khoa học và Công nghệ (Học viện KHCN) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm KHCNVN) được thành lập năm 2014 nhằm thống nhất và phát huy tiềm lực đào tạo sau đại học trong lĩnh vực khoa học tự nhiên và công nghệ. Đội ngũ giảng viên của Học viện là các cán bộ nghiên cứu khoa học của Viện Hàn lâm KHCNVN, với 711 giảng viên, trong đó có 48 giáo sư, 187 phó giáo sư và 476 tiến sĩ (tính đến năm 2017).

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ cán bộ khoa học phục vụ đào tạo sau đại học tại Học viện KHCN, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào đội ngũ cán bộ khoa học làm giảng viên tại Học viện KHCN trong giai đoạn từ năm 2014 đến 2017.

## Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

### Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý nguồn nhân lực, phát triển đội ngũ giảng viên và quản lý giáo dục. Các khái niệm chính bao gồm:

- **Đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học**: nhóm người có trình độ chuyên môn cao, thực hiện công tác nghiên cứu khoa học, có kỹ năng và phương pháp làm việc khoa học.
- **Đội ngũ giảng viên**: tập thể các nhà giáo có trình độ chuyên môn, thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại các cơ sở giáo dục đại học.
- **Phát triển đội ngũ giảng viên**: quá trình tăng trưởng về số lượng, chất lượng và cơ cấu đội ngũ giảng viên, bao gồm các hoạt động quy hoạch, tuyển chọn, sử dụng, đào tạo, đánh giá và đãi ngộ.
- **Quản lý giáo dục**: hệ thống các tác động có mục đích nhằm điều hành và phát triển hệ thống giáo dục theo các quy luật khách quan.
- **Mô hình quản lý nguồn nhân lực**: tập trung vào việc phát triển đội ngũ giảng viên theo các bước chiến lược, từ quy hoạch đến đãi ngộ, nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng đào tạo.

### Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hệ thống, quản lý nguồn nhân lực, chức năng, năng lực và chuẩn hóa. Cụ thể:

- **Nguồn dữ liệu**: thu thập từ khảo sát thực tế 711 cán bộ nghiên cứu khoa học làm giảng viên tại Học viện KHCN, tài liệu chính thức của Viện Hàn lâm KHCNVN, các báo cáo, văn bản pháp luật liên quan.
- **Phương pháp phân tích**: phân tích định lượng và định tính, sử dụng phương pháp hồi cứu, tổng hợp, so sánh, khảo sát, phỏng vấn chuyên gia và khảo nghiệm thực tiễn.
- **Timeline nghiên cứu**: tập trung vào giai đoạn từ năm 2014 (thành lập Học viện KHCN) đến năm 2017, nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên.

## Kết quả nghiên cứu và thảo luận

### Những phát hiện chính

- **Cơ cấu đội ngũ giảng viên**: Trong tổng số 711 giảng viên, 70% có trình độ tiến sĩ, 25% phó giáo sư và 5% giáo sư. Tuy nhiên, cơ cấu độ tuổi và kinh nghiệm sư phạm chưa đồng đều, nhiều giảng viên còn thiếu kinh nghiệm giảng dạy.
- **Chất lượng đội ngũ**: Đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, nhưng kỹ năng sư phạm và kinh nghiệm đào tạo sau đại học còn hạn chế. Khoảng 60% giảng viên có trình độ thạc sĩ trở lên, nhưng chỉ khoảng 27.5% có trình độ thạc sĩ và tiến sĩ trong toàn ngành KH&CN.
- **Thực trạng phát triển đội ngũ**: Việc quy hoạch, tuyển chọn, sử dụng và đào tạo giảng viên chưa đồng bộ và hiệu quả. Các chính sách đãi ngộ và khen thưởng chưa đủ mạnh để thu hút và giữ chân các nhà khoa học tham gia giảng dạy.
- **Ảnh hưởng của yếu tố khách quan và chủ quan**: Môi trường nghiên cứu thân thiện, uy tín của Viện Hàn lâm KHCNVN là điểm mạnh. Tuy nhiên, cơ chế quản lý hành chính phức tạp, thiếu sự phối hợp giữa các bộ ngành và hạn chế về thời gian dành cho giảng dạy là những thách thức lớn.

### Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ sự thiếu đồng bộ trong quản lý nguồn nhân lực, đặc biệt là trong quy hoạch và sử dụng đội ngũ giảng viên. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, việc kết hợp giữa nghiên cứu khoa học và đào tạo sau đại học tại Học viện KHCN còn nhiều điểm cần cải thiện để nâng cao chất lượng đào tạo. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu trình độ và tuổi tác của giảng viên, bảng so sánh tỷ lệ giảng viên có trình độ cao theo từng năm, và biểu đồ đánh giá mức độ hài lòng về chính sách đãi ngộ.

Việc phát triển đội ngũ giảng viên theo cách tiếp cận quản lý nguồn nhân lực là cần thiết để tạo ra sự chuyển biến tích cực, đồng thời phát huy thế mạnh của môi trường nghiên cứu và đào tạo đặc thù của Học viện KHCN.

## Đề xuất và khuyến nghị

- **Xây dựng quy hoạch phát triển đội ngũ giảng viên**: Định hướng rõ ràng về số lượng, cơ cấu và chất lượng giảng viên trong vòng 5 năm tới, đảm bảo cân đối giữa các chuyên ngành và độ tuổi. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Học viện phối hợp với các viện nghiên cứu.
- **Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng sư phạm và nghiên cứu khoa học**: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao năng lực giảng dạy và nghiên cứu cho giảng viên, đặc biệt là các nhà khoa học trẻ. Mục tiêu tăng tỷ lệ giảng viên có kỹ năng sư phạm đạt chuẩn trên 80% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Phòng Đào tạo và Phòng Quản lý khoa học.
- **Cải tiến chính sách đãi ngộ và khen thưởng**: Xây dựng cơ chế thưởng theo năng lực và đóng góp thực tế trong đào tạo và nghiên cứu, nhằm thu hút và giữ chân giảng viên chất lượng cao. Thời gian thực hiện trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Học viện và Viện Hàn lâm KHCNVN.
- **Đổi mới công tác quản lý và phối hợp liên ngành**: Rút ngắn thủ tục hành chính, tăng cường phối hợp giữa Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo để tạo điều kiện thuận lợi cho giảng viên tham gia đào tạo. Chủ thể thực hiện: Các cơ quan quản lý nhà nước và Ban Giám đốc Học viện.
- **Phát triển môi trường nghiên cứu – đào tạo hài hòa**: Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, thư viện số và các công cụ hỗ trợ giảng dạy hiện đại, đáp ứng yêu cầu đào tạo sau đại học trong thời đại công nghiệp 4.0. Chủ thể thực hiện: Ban Giám đốc Học viện và các viện nghiên cứu trực thuộc.

## Đối tượng nên tham khảo luận văn

- **Nhà quản lý giáo dục đại học**: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp phát triển đội ngũ giảng viên trong môi trường đào tạo sau đại học đặc thù, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.
- **Giảng viên và nhà khoa học tham gia đào tạo sau đại học**: Nắm bắt các yếu tố ảnh hưởng và phương pháp phát triển năng lực giảng dạy, nghiên cứu để nâng cao hiệu quả công tác.
- **Các viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo sau đại học**: Tham khảo mô hình quản lý và phát triển đội ngũ giảng viên kết hợp nghiên cứu và đào tạo, áp dụng vào thực tiễn.
- **Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước**: Cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh chính sách, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển nguồn nhân lực khoa học và công nghệ.

## Câu hỏi thường gặp

1. **Tại sao phát triển đội ngũ giảng viên lại quan trọng đối với đào tạo sau đại học?**  
Phát triển đội ngũ giảng viên đảm bảo chất lượng đào tạo, nâng cao năng lực nghiên cứu và giảng dạy, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội về nguồn nhân lực trình độ cao.

2. **Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển đội ngũ giảng viên tại Học viện KHCN?**  
Bao gồm yếu tố chủ quan như uy tín Viện Hàn lâm, môi trường thân thiện, năng lực quản lý; và yếu tố khách quan như chính sách quản lý, thủ tục hành chính, công nghệ 4.0.

3. **Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng trong luận văn?**  
Kết hợp phương pháp lý luận, khảo sát thực tế, phỏng vấn chuyên gia, phân tích định lượng và định tính nhằm đánh giá toàn diện thực trạng và đề xuất giải pháp.

4. **Làm thế nào để cải thiện kỹ năng sư phạm cho các nhà khoa học làm giảng viên?**  
Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng giảng dạy, tạo môi trường trao đổi kinh nghiệm, áp dụng công nghệ hỗ trợ giảng dạy hiện đại.

5. **Chính sách đãi ngộ hiện nay có những hạn chế gì?**  
Chính sách chưa đủ hấp dẫn, thủ tục phức tạp, chưa tạo động lực mạnh mẽ để thu hút và giữ chân các nhà khoa học tham gia giảng dạy sau đại học.

## Kết luận

- Đội ngũ cán bộ khoa học làm giảng viên tại Học viện KHCN có trình độ chuyên môn cao nhưng còn hạn chế về kỹ năng sư phạm và kinh nghiệm đào tạo.  
- Việc phát triển đội ngũ giảng viên cần được thực hiện đồng bộ qua các bước quy hoạch, tuyển chọn, đào tạo, sử dụng và đãi ngộ.  
- Môi trường nghiên cứu thân thiện và uy tín của Viện Hàn lâm KHCNVN là lợi thế lớn để phát triển đội ngũ giảng viên chất lượng cao.  
- Cần cải tiến chính sách quản lý và thủ tục hành chính để tạo điều kiện thuận lợi cho giảng viên tham gia đào tạo.  
- Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, đáp ứng yêu cầu phát triển đào tạo sau đại học trong bối cảnh công nghiệp 4.0.

Các cơ quan quản lý và Học viện KHCN cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh phù hợp. Để biết thêm chi tiết và áp dụng hiệu quả, quý độc giả và các nhà quản lý giáo dục nên tham khảo toàn bộ luận văn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển Đội ngũ cán bộ khoa học phục vụ đào tạo sau đại học. Chương 2: Thực trạng công tác phát triển Đội ngũ cán bộ khoa học tham gia đào tạo ở Học viện KHCN. Chương 3: Biện pháp phát triển Đội ngũ cán bộ khoa học tham gia đào tạo ở Học viện KHCN. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ KHOA HỌC THAM GIA ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC 1.

Tổng quan nghiên cứu 1. Đối với phát triển nguồn nhân lực Tại Đại hội IX và XI của Đảng Cộng sản Việt Nam khẳng định “. nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững”, “Con người và nguồn nhân lực là nhân tố quyết định sự phát triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đặc biệt là công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục Việt Nam theo Nghị quyết số 29- NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng cộng sản Việt Nam.

Việc nâng cao hiệu quả công tác quản trị nguồn nhân lực nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng các yêu cầu phát triển xã hội là một nhiệm vụ mang tính cấp bách và chiến lược. Trên thế giới hiện nay có rất nhiều các công trình đã nghiên cứu về các vấn đề phát triển nhân lực như các tác phẩm: “The small bussiness of developing people” của tác giả Annette Kerr and Marilyn Mcdougall, hay như cuốn sách “The emergence of strategic human resource development” của các tác giả: Garavan, Thomas N, Costine, Pat, Heraty, Noreen (1995) tập trung vào sự xuất hiện của khái niệm phát triển nguồn nhân lực, trong đó xem xét các vấn đề về phát triển nguồn nhân lực theo các cách tiếp cận khác nhau như thông qua chiến lược đào tạo… Tại Việt Nam hiện nay đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu, đề tài, dự án các cấp, các ngành nghiên cứu về lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực như đề tài cấp Bộ (2012): “Phát triển đội ngũ lãnh đạo và quản lý nhà nước về 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] giáo dục các cấp” của PGS. Trần Ngọc Giao. Học viện Khoa học xã hội đang triển khai thực hiện dự án Phát triển đội ngũ giảng viên tại Học viện Khoa học xã hội giai đoạn 2015-2030.

Ngoài ra còn rất nhiều các bài báo, các công trình khoa học khác như cuốn sách “Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ hội nhập quốc tế” của các tác giả Bành Tiến Long, Dương Văn Quảng, Trịnh Đức Dụ (Nhà xuất bản Thế giới, 2009). Bài báo “Giáo dục với phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa” của Nguyễn Thị Hồng Vân, Tạp chí Phát triển giáo dục, số 4. Sách “Quản lý nguồn nhân lực trong giáo dục” của TS. Phạm Văn Thuần, Trường Đại học giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Đường Vĩnh Sường với bài báo “Giáo dục, đào tạo với phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa” (Tạp chí Cộng sản, 2012). Bài báo “Giáo dục đại học: Sẽ phải chuyển hướng sang đẩy mạnh nghiên cứu khoa học” của tác giả Lệ Thu đăng trên báo Dân trí (2017). Bài báo “Đào tạo, bồi dưỡng nhân lực KH&CN: đổi mới từ cách làm” của TS. Trần Đắc Hiển trên tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Đối với phát triển đội ngũ giảng viên Dự án quốc gia nghiên cứu tổng thể về giáo dục và đào tạo và phân tích nguồn nhân lực, mã số VIE/89/022 (Dự án tổng thể về giáo dục). Công trình “Nghiên cứu việc bồi dưỡng cán bộ giảng dạy đại học và giáo viên dạy nghề” của nhóm tác giả do Phạm Thành Nghị làm chủ nhiệm. Báo cáo Sự phát triển của Hệ thống Giáo dục Đại học, Các giải pháp đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo ngày 29/10/2009. Văn phòng Quốc hội và Ủy ban Văn hóa - giáo dục - thanh niên - thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội: Hội thảo khoa học “Những vấn đề đặt ra đối với giáo dục đại học ở Việt Nam” (Thông tin của Báo Tuổi trẻ, ngày 23/12/2009).

Năm 2010, nhóm cán bộ, chuyên viên Vụ Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng do ThS. Lê Thị Phương Nam, Phó Vụ 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] trưởng làm Chủ nhiệm đã thực hiện đề tài “Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên đại học giai đoạn 2010-2015”. Đề tài đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận trong việc đánh giá chung về thực trạng đội ngũ giảng viên đại học (GVĐH) hiện nay, trên cơ sở đó đưa ra một số đề xuất nhằm xây dựng và phát triển đội ngũ GVĐH giai đoạn 2010-2015 và kiến nghị một số nội dung chuẩn bị cho việc xây dựng Dự án Luật giáo dục đại học. Trong “Nghiên cứu khoa học của giảng viên - Yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường đại học trong giai đoạn hiện nay” của Trần Mai Ước (2013) nhấn mạnh đến giảng dạy và nghiên cứu khoa học (NCKH) là hai nhiệm vụ vừa quan trọng - bắt buộc - cần thiết của bất kỳ GVĐH nào.

Cả hai nhiệm vụ này có quan hệ hữu cơ với nhau, bổ trợ lẫn nhau. Trong đó bài viết đề cao đến nhiệm vụ NCKH của GVĐH có ảnh hưởng lớn đến chất lượng, uy tín đào tạo của đại học. Qua đó, bài viết chỉ ra 8 lợi ích thiết thực của NCKH đối với giảng viên, điển hình như NCKH giúp giảng viên đào sâu, cập nhật, trau dồi tri thức; phát triển tư duy, năng lực sáng tạo của giảng viên; gắn kết giữa lý luận và thực tiễn, lý thuyết và thực hành. Ngoài ra cũng còn có khá nhiều các công trình, luận văn, luận án đề cập đến việc phát triển đội ngũ giảng viên.

Các nội dung được đề cập đến trong các nghiên cứu đã nêu gồm nhiều góc độ khác nhau về phát triển nguồn nhân lực KHCN và nguồn nhân lực giảng viên. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào đề cập cụ thể, chuyên sâu về việc phát triển đội ngũ nghiên cứu khoa học tham gia đào tạo sau đại học nói chung và phát triển đội ngũ nghiên cứu khoa học tham gia đào tạo tại Học viện KHCN nói riêng. Vì vậy việc nghiên cứu đề tài “Phát triển đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học tham gia đào tạo sau đại học ở Học viện Khoa học và Công nghệ, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam” là rất cần thiết để đáp ứng yêu cầu thực tiễn về phát triển đội ngũ giảng viên tại Học viện Khoa học và Công nghệ. 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Các khái niệm cơ bản 1. Khái niệm về đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học a. Đội ngũ cán bộ: Khái niệm đội ngũ ngày nay được sử dụng rộng rãi trong cả nói và viết: đội ngũ cán bộ, đội ngũ giáo viên, đội ngũ nhân viên, đội ngũ sinh viên. Theo Đại từ điển Tiếng Việt (NXB Văn hóa thông tin) thì: “Đội ngũ là một khối đông người cùng chức năng nghề nghiệp, được tập hợp và tổ chức thành một lực lượng”.

Theo Từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng - Viện Ngôn ngữ học): “Đội ngũ là một tập hợp gồm một số đông người cùng có chức năng nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp hợp thành lực lượng hoạt động trong một hệ thống nhất định”. Tác giả Đặng Quốc Bảo nhận định “Đội ngũ là một tập thể người gắn kết với nhau cùng chung lý tưởng, mục đích, rang buộc nhau về vật chất, tinh thần và hoạt động theo một nguyên tắc”. Có thể nói “Đội ngũ” là một nhóm người, được tổ chức và tập hợp thành lực lượng, có cùng chức năng nghề nghiệp, có cùng chung mục đích và hướng tới một mục đích đó. Các khái niệm về đội ngũ tuy có khác nhau đôi chút nhưng đều giống nhau, đều thống nhất với nhau ở chỗ, đội ngũ là một nhóm người được tập hợp thành một lực lượng để cùng thực hiện một hay nhiều chức năng; họ có thể cùng hoặc không cùng nghề nghiệp nhưng đều có chung lý tưởng, cùng chung mục đích và gắn bó với nhau về quyền lợi vật chất và tinh thần.

Nghiên cứu khoa học: Khoa học được hiểu một cách đơn giản đó là hệ thống tri thức về tự nhiên, xã hội và tư duy về những quy luật phát triển khách quan của tự nhiên, 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] xã hội và tư duy. Nó giải thích một cách đúng đắn nguồn gốc của những sự kiện đó, phát hiện ra những mối liên hệ của các hiện tượng, sự kiện nhằm vũ trang cho con người những tri thức về quy luật khách quan của thế giới hiện thực để con người áp dụng vào thực tiễn sản xuất và đời sống. Theo Vũ Cao Đàm: “NCKH nói chung là nhằm thỏa mãn về nhu cầu nhận thức và cải tạo thế giới đó là khám phá những thuộc tính bản chất của sự vật, hiện tượng; phát hiện quy luật vận động của sự vật, hiện tượng; vận dụng quy luật để sáng tạo giải pháp tác động lên sự vật hiện tượng”. Theo Nguyễn Văn Lê: “NCKH là sự tìm tòi, khám phá bản chất các sự vật nhằm thỏa mãn nhu cầu nhận thức, đồng thời sáng tạo ra các giải pháp tác động trở lại sự vật, biến đổi sự vật theo mục đích sử dụng”.

Nói một cách khái quát nhất thì NCKH là một hoạt động tìm kiếm, xem xét, điều tra, hoặc thử nghiệm. Dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức… đạt được từ các thí nghiệm NCKH để phát hiện ra những cái mới về bản chất sự vật, về thế giới tự nhiên, xã hội và để sáng tạo phương pháp, phương tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn nhằm áp dụng vào cuộc sống của con người. Con người muốn làm NCKH phải có kiến thức nhất định về lĩnh vực nghiên cứu cụ thể và cái chính là phải rèn luyện cách làm việc tự lực, có phương pháp tư duy và làm việc từ lúc ngồi trên ghế nhà trường. Cán bộ nghiên cứu khoa học: Cán bộ NCKH là người thực hiện công việc nghiên cứu khoa học, mà ở đây là những cán bộ chuyên nghiệp có trình độ (học vị) cao đẳng, đại học, thạc sĩ và tiến sĩ, có học hàm phó giáo sư, giáo sư, hoặc một số người có thể không có văn bằng chính thức, song họ cũng làm các công việc tương đương như nhà nghiên cứu/ nhà khoa học, tham gia vào quá trình tạo ra tri thức, sản phẩm và quy trình mới, tạo ra phương pháp và hệ thống mới.

Đội ngũ cán bộ nghiên cứu khoa học: 12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.