phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của luận văn đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về phát triển DNVVN. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển DNVVN trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng. Chƣơng 3: Một số giải pháp thúc đẩy phát triển DNVVN trên địa bàn quận Sơn Trà trong thời gian tới. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Trong thời gian qua đã có nhiều nghiên cứu về phát triển DNVVN ở những khía cạnh và phạm vi khác nhau.
Tuy nhiên cho đến nay, chƣa có công trình nào nghiên cứu: “Phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn quận Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng”. Vì vậy, đề tài luận văn không trùng lặp với các công trình đã nghiên cứu, quá trình thực hiện có sự kế thừa, phát triển những thành quả của các tài liệu liên quan trƣớc đó để phân tích, từ đó đƣa ra các giải pháp phù hợp với tình hình thực tế và chủ trƣơng phát triển kinh tế - xã hội của quận Sơn Trà. Xuất phát từ vị trí và vai trò của DNVVN trong phát triển kinh tế - xã hội, trong thời gian qua đã có nhiều chính sách, bài viết, công trình, đề tài nghiên cứu đề cập đến vấn đề này. Tác giả lƣợc khảo một số chính sách, công trình nghiên cứu đã đƣợc công bố, cụ thể: Luan van 6 - Nghị quyết số 10-NQ/TW Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa XII “về phát triển kinh tế tƣ nhân trở thành một động lực quan trong của nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa”.
- Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018. - Nghị định 38/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về đầu tƣ cho doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo. - Nghị định 39/2018/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017.
- Đi sâu vào nghiên cứu ứng dụng thực tiễn, tác giả TS. Lê Xuân Bá và cộng sự, trong cuốn sách “Doanh nghiệp nhỏ và vừa của Việt Nam trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” (2006). Tác giả đã đi thẳng vào phân tích những tác động, cơ hội, thách thức và yêu cầu đặt ra đối với các DNVVN của Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Trên cơ sở phân tích tình hình phát triển các DNVVN, thực trạng kinh doanh, tác giả đã nêu lên những quan điểm và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cƣờng năng lực cạnh tranh của DNVVN trong những năm tới.
- Phạm Quang Trung và cộng sự, sách chuyên khảo “Tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp nhỏ và vừa”(2009). Tác giả trình bày lý thuyết về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong điều kiện hội nhập quốc tế; thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Hà Nội sau khi Việt Nam gia nhập WTO. - Hoàng Thị Tƣ (2016), cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc biệt cho doanh nghiệp khởi nghiệp. Qua nghiên cứu, khảo sát tác giả đã nêu lên một số tồn tại trong cơ chế chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, cụ thể nhƣ: (1) quy mô hỗ trợ doanh nghiệp còn hạn hẹp, hiện chỉ mới tập trung vào hỗ trợ vƣờn ƣơm doanh nghiệp; (2) các hỗ trợ theo cơ cấu vùng, miền và ngành Luan van 7 nghề chƣa hợp lý, nhiều chính sách còn thiếu hỗ trợ đặc thù cho khu vực nông thôn, miền núi và trong các ngành Nông – lâm - thuỷ sản; (3) Hoạt động trợ giúp đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa đến nay vẫn chƣa phát huy đƣợc tác dụng, còn chồng chéo và phân tán, chƣa có trọng tâm, trọng điểm; (4) tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận đƣợc nguồn vốn tín dụng thấp, Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa kém hiệu quả, khó khăn trong tiếp cận đất đai…;(5) hệ thống triển khai các chƣơng trình, chính sách trợ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa chƣa đƣợc kiện toàn từ Trung ƣơng tới địa phƣơng.
Đồng thời nêu một số kinh nghiệp ở các nƣớc trong việc hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp, từ đó đề xuất một số giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp trong thời gian tới, cụ thể: (1) cần đánh giá lại toàn diện hoạt động của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa; (2) cải thiện môi trƣờng đầu tƣ kinh doanh thuận lợi, tạo sự cạnh tranh bình đẳng, minh bạch, kể cả trong nội bộ các doanh nghiệp tƣ nhân; (3) tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách hỗ trợ; cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Nguyễn Ngọc Hà (2016), phát triển doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Tác giả tập trung phân tích nêu lên những thuận lợi, khó khăn và thách thức đối với doanh nghiệp Việt Nam khi hội nhập kinh tế quốc tế, từ đó đƣa ra một số giải pháp, kiến nghị để doanh nghiệp Việt Nam tận dụng đƣợc cơ hội và vƣợt qua thách thức trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế để phát triển, cụ thể: (1) Doanh nghiệp phải chủ động nghiên cứu, tìm hiểu sâu các quy định đối với các tổ chức thƣơng mại mà Việt Nam tham gia để tận dụng cơ hội, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh; (2) hoàn thiện hành lang pháp lý tạo môi trƣờng kinh doanh thuận lợi để doanh nghiệp phát triển; (3) khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tƣ phát triển khoa học công nghệ để nâng cao năng suất, chất lƣợng, hiệu quả và sức cạnh tranh cho doanh nghiệp;… Luan van 8 - Trần Thị Thanh Tú và cộng sự (2015), phát triển nguồn tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội. Tác giả tập trung phân tích, đánh giá thực trạng nguồn vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội, bao gồm: (1) nguồn vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp; (2) nguồn vốn vay từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng; (3) Nguyên nhân những hạn chế doanh nghiệp nhỏ và vừa huy động vốn xuất phát từ yếu tố vĩ mô, trình độ nhận thức, quản lý của doanh nghiệp và rào cản về tài sản thế chấp của ngân hàng.
Từ đó, tác giả đề xuất các giải pháp để phát triên nguồn tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tập trung vào: (1) đào tạo nâng cao trình độ, kỹ năng quản lý, quản trị kinh doanh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa để đối phó với rủi ro và khủng hoảng; (2) nghiên cứu xây dựng các sản phẩm tài chính mới gắn với các cam kết về môi trƣờng và xã hội của Hà Nội; (3) phát triển các sản phẩm cho vay không cần tài sản thế chấp. Ninh Thị Thu Thủy (2013), Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa của thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn suy thoái toàn cầu hiện nay. Tác giả tập trung đánh giá thực trạng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở thành phố Đà Nẵng, chỉ ra những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế; từ đó đề xuất một số giải pháp mang tính vĩ mô nhằm hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn suy thoái kinh tế. Võ Duy Khƣơng (2014), Phát triển doanh nghiệp Đà Nẵng trong thời kỳ mới.
Tác giả tập trung đánh giá một cách khái quát tình hình phát triển doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong 10 năm qua (2004- 2014) và nêu một số cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển từ phía chính quyền nhƣ hỗ trợ đất đai, tài chính, tín dụng, đào tạo lao động, công tác hỗ trợ thông tin, xúc tiến mở rộng thị trƣờng,…Đồng thời trên cơ sở nhận định một số hạn chế, khó khăn của doanh nghiệp, từ đó tác giả đề ra một số giải pháp phát triển doanh nghiệp Đà Nẵng trong thời gian tới, cụ thể nhƣ: Luan van 9 Giải pháp về cải thiện môi trƣờng đầu tƣ, sản xuất kinh doanh; giải pháp về công nghệ; giải pháp về mặt bằng sản xuất, kinh doanh; giải pháp về tín dụng; giải pháp về nhân lực; giải pháp về xúc tiến thƣơng mại, xúc tiến đầu tƣ. - Lê Thế Phiệt “Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Đắk Lắk”, Luận án Tiến sĩ, (2016). Luận án trình bày lý luận về phát triển DNVVN; đánh giá thực trạng phát triển DNVVN của tỉnh Đắk Lắk; cuối cùng, đề xuất định hƣớng và những giải pháp phát triển DNVVN tỉnh Đắk Lắk trong thời gian tới. - Huỳnh Thị Thanh Kiều “Phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Đà Nẵng”, Luận văn Thạc sỹ, (2012).
Tác giả tập trung trình bày những nội dung cơ bản về lý luận phát triển doanh DNVVN Việt Nam. Tập trung đánh giá thực trạng phát triển DNVVN của Đà Nẵng giai đoạn 2007-2011 và trên cơ sở đó đề ra các giải pháp phát triển DNVVN của Đà Nẵng trong thời gian tới. - Phan Minh Tiên “Phát triển Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại thành phố Quy Nhơn”, Luận văn Thạc sỹ, (2014). Tác giả tập trung trình bày những nội dung cơ bản về lý luận phát triển doanh DNVVN Việt Nam; các nhân tố ảnh hƣởng đến DNVVN; kinh nghiệm phát triển DNVVN ở một số tỉnh, thành nhƣ: Đà Nẵng, Bắc Ninh; từ đó rút ra một số kinh nghiệm phát triển DNVVN tại thành phố Quy Nhơn.
Đồng thời tác giả tập trung đánh giá, phân tích thực trạng phát triển DNVVN tại thành phố Quy Nhơn trong giai đoạn 2008-2012 và qua đó đề ra một số giải pháp phát triển DNVVN trên địa bàn thành phố Quy Nhơn trong thời gian tới. Luan van 10 CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DNVVN 1. KHÁI NIỆM, ĐẶC ĐIỂM VÀ VAI TRÒ CỦA DNVVN 1. Khái niệm DNVVN Trên thế giới hiện nay, có rất nhiều định nghĩa khác nhau về DNVVN.
Tùy từng ngành nghề và trình độ phát triển trong từng thời kỳ, khái niệm về DNVVN lại có những thay đổi. Tuy nhiên, xét một cách chung nhất, DNVVN là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về vốn, lao động hay doanh thu. DNVVN có thể chia thành ba loại cũng căn cứ vào quy mô đó là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa. Theo tiêu chí của Nhóm Ngân hàng Thế giới, doanh nghiệp siêu nhỏ là doanh nghiệp có số lƣợng lao động dƣới 10 ngƣời, doanh nghiệp nhỏ có số lƣợng lao động từ 10 đến dƣới 200 ngƣời và nguồn vốn 20 tỷ trở xuống, còn doanh nghiệp vừa có từ 200 đến 300 lao động nguồn vốn 20 đến 100 tỷ.
Ở mỗi nƣớc, ngƣời ta có tiêu chí riêng để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa ở nƣớc mình.