Luận văn thạc sĩ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở tỉnh bình định trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế luận án tiến sĩ

Luận án tiến sĩ kinh tế phân tích phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở tỉnh bình định trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế luận, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực

• Tác giả: Trần Thanh Toàn
• Người hướng dẫn: GS. Hồ Đức Hùng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phát Triển Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Ở Tỉnh Bình Định Trong Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DNNVV TRONG HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 1.1. Tổng quan về doanh nghiệp
• 1.2. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.3. DNNVV Việt Nam trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.4. Kinh nghiệm phát triển DNNVV của một số quốc gia trên thế giới
• 1.5. Bài học kinh nghiệm phát triển DNNVV cho Việt Nam và tỉnh Bình Định
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. Quá trình phát triển DNNVV
• 2.2. Thực trạng phát triển DNNVV tỉnh Bình Định
• 2.3. Thực trạng sử dụng các yếu tố sản xuất chủ yếu trong DNNVV tỉnh Bình Định
• 2.4. Thực trạng hiệu quả kinh doanh của DNNVV
• 2.5. Những thuận lợi và khó khăn của DNNVV tỉnh Bình Định trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3. CHƯƠNG 3: PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ
• 3.1. Định hướng phát triển DNNVV Tỉnh Bình Định
• 3.2. Những quan điểm xây dựng giải pháp phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế
• 3.3. Dự báo khả năng đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của Việt Nam
• 3.4. Phát triển DNNVV tỉnh Bình Định trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Tóm tắt

I. Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa DNNVV

Phần này tập trung phân tích khái niệm phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Luận án nhấn mạnh vai trò quan trọng của DNNVV trong việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của quốc gia, đặc biệt là tạo việc làm. Tuy nhiên, DNNVV Việt Nam, bao gồm cả doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Định, thường gặp khó khăn về vốn, công nghệ lạc hậu, quy mô sản xuất nhỏ, chất lượng sản phẩm thấp và giá thành cao. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh trên thị trường trong và ngoài nước. Luận án đề cập đến những thuận lợi và khó khăn cụ thể mà DNNVV Bình Định gặp phải trong quá trình hội nhập.

1.1 Thực trạng DNNVV Bình Định

Phần này khảo sát thực trạng phát triển DNNVV tỉnh Bình Định. Dữ liệu được thu thập từ Tổng cục Thống kê và các cuộc điều tra nghiên cứu về DNNVV. Phân tích tập trung vào thực trạng sử dụng các yếu tố sản xuất chủ yếu trong DNNVV tỉnh Bình Định, bao gồm vốn, lao động, công nghệ. Đánh giá thực trạng hiệu quả kinh doanh của DNNVV được thực hiện thông qua các chỉ tiêu tài chính. Những thách thức doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp phải, chẳng hạn như cạnh tranh gay gắt, được làm rõ. Thực trạng doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Định hiện nay cho thấy nhiều khó khăn trong việc tìm chỗ đứng trên thị trường, cả nội địa và xuất khẩu. Tài chính doanh nghiệp nhỏ và vừa là một trong những vấn đề nan giải cần được giải quyết.

1.2 Cơ hội kinh doanh Bình Định

Mặc dù gặp nhiều thách thức, cơ hội kinh doanh Bình Định vẫn tiềm tàng nhiều khả năng. Luận án đề cập đến xu hướng kinh tế Bình Định, nhấn mạnh lợi thế của tỉnh Bình Định như một tỉnh duyên hải miền Trung với nhiều tiềm năng. Ngành công nghiệp Bình Định, ngành du lịch Bình Định, và ngành nông nghiệp Bình Định được xem xét như những lĩnh vực có thể thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thị trường Bình Định cũng được đánh giá để xác định nhu cầu và cơ hội cho DNNVV. Việc khai thác tiềm năng phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Định là rất quan trọng để thúc đẩy kinh tế địa phương. Bền vững doanh nghiệp nhỏ và vừa là yếu tố then chốt cần được quan tâm trong quá trình phát triển.

II. Hội nhập kinh tế quốc tế và DNNVV Bình Định

Phần này phân tích tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đến DNNVV Bình Định. Luận án xem xét ảnh hưởng của các FTA (Hiệp định Thương mại Tự do) và các cam kết quốc tế khác đối với xuất khẩu Bình Định và nhập khẩu Bình Định. Đầu tư nước ngoài Bình Định cũng được đánh giá, cùng với cơ hội và thách thức mà nó mang lại cho DNNVV. Pháp luật doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ DNNVV hội nhập. Luận án đề cập đến những chính sách cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

2.1 Thách thức và cơ hội hội nhập

Phần này tập trung vào thách thức doanh nghiệp nhỏ và vừa trong bối cảnh hội nhập. Cạnh tranh doanh nghiệp nhỏ và vừa ngày càng khốc liệt do sự gia nhập của các doanh nghiệp nước ngoài. Marketing doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được chú trọng để tiếp cận khách hàng rộng rãi hơn. Tuy nhiên, hội nhập cũng mở ra nhiều cơ hội kinh doanh mới cho DNNVV Bình Định. Thương mại điện tử doanh nghiệp nhỏ và vừa là một công cụ hữu ích để tiếp cận thị trường rộng lớn hơn. Thuế và doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng là một vấn đề cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo sự phát triển bền vững. Đổi mới sáng tạo doanh nghiệp nhỏ và vừa là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh.

2.2 Chính sách hỗ trợ DNNVV

Phần này đề xuất các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Định. Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Định được đề xuất dựa trên phân tích thực trạng và bài học kinh nghiệm từ các quốc gia khác. Hỗ trợ kỹ thuật doanh nghiệp nhỏ và vừa là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực sản xuất và quản lý. Đào tạo nhân lực doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng cần được đầu tư để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Công nghệ thông tin doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được ứng dụng để nâng cao hiệu quả hoạt động. Vận hành doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được tối ưu hóa để giảm chi phí và tăng năng suất. Tư vấn doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng là một giải pháp hỗ trợ hiệu quả.

III. Giải pháp phát triển DNNVV Bình Định

Phần này trình bày giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Định trong hội nhập kinh tế quốc tế. Luận án đề xuất một hệ thống giải pháp toàn diện, bao gồm các giải pháp về tài chính, công nghệ, nhân lực, và chính sách. Mô hình kinh doanh doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được đổi mới để thích ứng với điều kiện thị trường. Tăng trưởng doanh nghiệp nhỏ và vừa phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức liên quan. Số hóa doanh nghiệp nhỏ và vừa là xu hướng tất yếu để nâng cao hiệu quả hoạt động. Khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa là đối tượng cần được quan tâm để đáp ứng nhu cầu và tạo lòng trung thành. Luận án cũng đề cập đến việc thu hút đầu tư Bình Định và thúc đẩy thúc đẩy xuất khẩu Bình Định.

3.1 Định hướng phát triển DNNVV

Phần này nêu rõ định hướng phát triển DNNVV tỉnh Bình Định. Tầm nhìn doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được xây dựng rõ ràng để hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Chiến lược doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh Bình Định. Quan điểm xây dựng giải pháp phát triển DNNVV trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế được trình bày cụ thể. Dự báo khả năng đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của Việt Nam được phân tích để đánh giá tiềm năng phát triển của DNNVV. Tư vấn doanh nghiệp nhỏ và vừa đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp định hướng phát triển.

3.2 Kiến nghị và đề xuất

Phần này đưa ra các kiến nghị cụ thể đối với các cơ quan trung ương, chính quyền tỉnh Bình Định và các doanh nghiệp. Tư vấn doanh nghiệp nhỏ và vừa là một phần trong kiến nghị nhằm hỗ trợ doanh nghiệp hiệu quả hơn. Luận án đề xuất các giải pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV Bình Định phát triển. Thu hút đầu tư Bình Định và thúc đẩy xuất khẩu Bình Định là những mục tiêu quan trọng cần được chú trọng. Giải pháp phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa Bình Định được đề xuất cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan. Kinh tế Bình Định sẽ được thúc đẩy mạnh mẽ nếu các giải pháp này được thực hiện hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công trình nghiên cứu khoa học "Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa ở tỉnh Bình Định trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế" của nghiên cứu sinh Trần Thanh Toàn, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Hồ Đức Hùng tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, là một luận án tiến sĩ kinh tế thuộc chuyên ngành Quản trị kinh doanh mang tính học thuật và thực tiễn cao. Nghiên cứu được triển khai trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam vừa chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), đối mặt với làn sóng toàn cầu hóa sâu rộng nhưng các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) địa phương lại bộc lộ nhiều điểm nghẽn về năng lực cạnh tranh, nguồn vốn mỏng và công nghệ lạc hậu.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) cốt lõi được tác giả xác định là: trong khi các công trình trước đây của các học giả trong nước và quốc tế chủ yếu tập trung vào chiến lược phát triển DNNVV cấp quốc gia hoặc tại các trung tâm kinh tế đầu tàu, thì các đặc thù về kinh tế - xã hội, địa kinh tế và rào cản hội nhập của DNNVV tại các tỉnh Duyên hải miền Trung — đặc biệt là tỉnh Bình Định — hầu như chưa được khảo sát một cách hệ thống và toàn diện theo chuẩn mực thương mại quốc tế.

Nghiên cứu tập trung giải quyết 3 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và kiểm định các giả thuyết then chốt:

1. RQ1: Những nhân tố môi trường vĩ mô và vi mô nào đóng vai trò chi phối và tác động trực tiếp đến sự tồn tại, năng lực cạnh tranh của DNNVV trong tiến trình mở cửa kinh tế?
2. RQ2: Thực trạng vận hành, sử dụng các yếu tố sản xuất (vốn, công nghệ, nguồn nhân lực, nguyên vật liệu) và hiệu quả kinh doanh của 1.688 doanh nghiệp tại Bình Định giai đoạn trước và sau khi gia nhập WTO diễn ra như thế nào?
3. RQ3: Khung giải pháp mang tính khả thi cao nào cần được thiết lập nhằm nâng cao năng lực thích ứng, đẩy mạnh chuỗi liên kết giá trị và bảo vệ môi trường sinh thái cho DNNVV Bình Định?

Khung lý thuyết của luận án tích hợp Lý thuyết hệ thống mở (Open Systems Theory), Lý thuyết thích ứng tổ chức (Contingency Theory), và Lý thuyết tổ chức ngành (Industrial Organization). Đóng góp đột phá của luận án là lượng hóa thực trạng DNNVV chiếm tới 97,3% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn Bình Định, tái định nghĩa khái niệm doanh nghiệp gắn liền thông lệ quốc tế và đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ hệ sinh thái bền vững.

Literature Review và Positioning

Tổng quan tài liệu học thuật trong luận án phân tích dòng chảy lý luận về bản chất và chức năng của doanh nghiệp thông qua các trường phái kinh tế - quản trị kinh điển. Dòng nghiên cứu triết học và sinh thái tổ chức với đại diện tiêu biểu như D. Caillat (trong tác phẩm "Kinh tế doanh nghiệp") định nghĩa: "Doanh nghiệp là một cộng đồng người sản xuất ra những của cải. Nó sinh ra, phát triển, có những thất bại, có những thành công, có lúc vượt qua những thời kỳ nguy kịch và ngược lại có lúc phải ngừng sản xuất, đôi khi tiêu vong do gặp những khó khăn không vượt qua được". Trường phái này nhấn mạnh tính thích nghi của tổ chức đối với môi trường sinh tồn nhưng còn thiếu các chiều kích cấu trúc chức năng và pháp lý.

Ngược lại, trường phái quản trị chức năng và kinh tế học thị trường đại diện bởi F. Perroux (trong tác phẩm "Quản trị doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường") tiếp cận dưới góc độ chênh lệch giá trị: "Xí nghiệp là một dạng thức sản xuất theo đó, giữa cùng một sản nghiệp người ta kết hợp giá cả các yếu tố sản xuất được mang đến bởi các tác nhân tách biệt đối với chủ nhân xí nghiệp, mục đích là để bán trên thị trường của cải hoặc dịch vụ nhất định và để đạt được một khoản lợi tức tiền tệ phát sinh từ khác biệt giữa 2 loại giá ghi trên". Tại Việt Nam, các công trình của Ngô Trần Ánh ("Kinh tế quản lý doanh nghiệp"), Lê Văn Tâm ("Giáo trình Quản trị doanh nghiệp"), và Lê Đình Viện ("Quản trị xí nghiệp hiện đại") đã cụ thể hóa vai trò tế bào của doanh nghiệp trong việc tạo ra tổng sản phẩm quốc dân và việc làm.

Tuy nhiên, tồn tại một cuộc tranh luận học thuật sâu sắc giữa hai quan điểm:

• Quan điểm thể chế truyền thống: Tiếp cận doanh nghiệp đơn thuần theo khung khổ luật pháp quốc gia (tiêu biểu theo Nghị định 90/2001/NĐ-CP lấy tiêu chí vốn đăng ký dưới 10 tỷ đồng và dưới 300 lao động).
• Quan điểm hội nhập toàn cầu: Nhấn mạnh rằng tiêu chuẩn DNNVV của Việt Nam là quá nhỏ bé so với chuẩn mực quốc tế (vốn 10 tỷ VNĐ tương đương hơn 600.000 USD, trong khi tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới - World Bank cho DN vừa là vốn lên đến 15 triệu USD và Liên minh Châu Âu - EU quy định tài sản tới 43 triệu Euro hay doanh thu 50 triệu Euro).

Luận án định vị chính xác khoảng trống học thuật này bằng cách so sánh với hai mô hình phát triển quốc tế:

1. Mô hình Singapore: DNNVV chiếm tới 90% số xí nghiệp, 44% lực lượng lao động, 24% giá trị gia tăng và 10% xuất khẩu trực tiếp. Từ sau khủng hoảng 1985, Cục Dịch vụ Công nghiệp nhẹ Singapore đã liên kết các tập đoàn đa quốc gia (MNCs) với các trường đại học để đào tạo doanh nhân và phát triển công nghiệp phụ trợ, biến DNNVV thành vệ tinh công nghệ cao.
2. Mô hình Trung Quốc: Phát triển các "Doanh nghiệp hương trấn" nhằm hấp thu lao động nông thôn dư thừa, đóng góp tới 50% GDP nông thôn và 1/3 thu nhập của nông dân, được điều phối chuyên trách bởi Cơ quan Phát triển DNNVV (SMEA) trực thuộc Bộ Kinh tế thông qua Sách trắng hàng năm và Luật Phát triển DNNVV.

Từ việc tổng hợp các bài học quốc tế, luận án khẳng định vai trò cầu nối của DNNVV tỉnh Bình Định trong việc lấp đầy các "khoảng trống thị trường", hình thành mạng lưới vệ tinh chuyên môn hóa cho các doanh nghiệp lớn và gia tăng độ mở kinh tế địa phương.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng các lý thuyết quản trị kinh doanh truyền thống bằng việc tái cấu trúc định nghĩa doanh nghiệp trong kỷ nguyên tự do hóa thương mại toàn cầu. Tác giả chỉ ra rằng các định nghĩa trước thời điểm gia nhập WTO chỉ nhìn nhận doanh nghiệp trong phạm vi quan hệ pháp lý nội địa khép kín. Luận án đã đóng góp một định nghĩa mang tính bao hàm và đột phá về mặt lý luận:

"Doanh nghiệp là một tổ chức sản xuất kinh doanh do một chủ thể hoặc nhiều chủ thể đứng ra thành lập, có tư cách pháp nhân, để tiến hành sản xuất sản phẩm hàng hóa hoặc dịch vụ nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu tiêu dùng trên thị trường với mục đích tối đa hóa lợi ích kinh tế - xã hội (tức là đảm bảo đầy đủ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, đạt được lợi nhuận tương xứng cho chủ doanh nghiệp và mang lại lợi ích kinh tế cho xã hội dưới hình thức thuế và các khoản đóng góp ngân sách) thông qua các hoạt động sản xuất - kinh doanh đúng luật pháp và theo thông lệ quốc tế".

Đóng góp này tạo nên bước chuyển dịch hệ hình (paradigm shift) quan trọng: chuyển từ tư duy tối đa hóa lợi nhuận đơn thuần sang tối đa hóa lợi ích kinh tế - xã hội hài hòa giữa ba bên (Doanh nghiệp - Người tiêu dùng - Nhà nước) dưới sự điều chỉnh bắt buộc của các định chế thương mại quốc tế (WTO, Công ước Paris 1967 về sở hữu công nghiệp).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án được thiết kế dựa trên sự tích hợp đa chiều của ba trục lý thuyết:

• Trục môi trường vĩ mô khách quan: Phân tích 7 phân hệ gồm Chính trị - Pháp luật, Kinh tế vĩ mô (GDP, GNP, lãi suất, lạm phát, tỷ giá, hệ thống thuế), Văn hóa - Xã hội, Tự nhiên - Sinh thái (vị trí địa lý Duyên hải, tài nguyên cảng biển, đất đai), Kỹ thuật - Công nghệ, Dân số - Nguồn nhân lực, và Môi trường cạnh tranh (áp lực từ đối thủ trực tiếp, sản phẩm thay thế và đối thủ tiềm ẩn).
• Trục môi trường vi mô chủ quan (Nội lực tổ chức): Đánh giá 5 nguồn lực cốt lõi gồm Năng lực quản trị chiến lược của chủ doanh nghiệp, Trình độ nhân lực quản lý và công nhân trực tiếp, Chuỗi cung ứng nguyên vật liệu (công nghiệp, nông - lâm - thủy sản, tổng hợp nhân tạo), Cơ sở vật chất máy móc thiết bị (vốn cố định), và Năng lực quản trị vốn lưu động cùng hoạt động Marketing - Định vị ngách thị trường.
• Trục cam kết hội nhập quốc tế: Đối chiếu trực tiếp với các nguyên tắc cốt lõi của WTO như Chế độ đãi ngộ tối huệ quốc (MFN), Đãi ngộ quốc gia (NT), Cắt giảm hàng rào thuế quan và phi thuế quan, Xóa bỏ độc quyền, Minh bạch hóa cơ chế hành chính và Tuân thủ quyền sở hữu trí tuệ (IPR).

Điều kiện biên (boundary conditions) của mô hình được xác lập rõ: áp dụng tối ưu cho các nền kinh tế địa phương cấp tỉnh đang chuyển đổi từ kinh tế nông nghiệp - dịch vụ truyền thống sang công nghiệp hóa - hiện đại hóa với mật độ DNNVV chiếm áp đảo trên 95%.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án vận dụng triết lý thực chứng hậu thực chứng (Post-positivism) kết hợp trường phái diễn giải thực tiễn (Pragmatic-Interpretivism). Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp kết hợp phân tích định lượng dữ liệu vĩ mô hồi tố và phân tích định tính chuyên sâu về thể chế kinh tế.

Nghiên cứu áp dụng thiết kế đa cấp độ (multi-level design):

• Cấp độ vĩ mô: Toàn bộ khung khổ chính sách quốc gia, cam kết WTO và chỉ số tăng trưởng kinh tế tổng thể.
• Cấp độ trung gian (Meso-level): Cơ cấu ngành và môi trường kinh doanh tỉnh Bình Định.
• Cấp độ vi mô (Micro-level): Từng nhóm loại hình DNNVV (Công ty TNHH, Công ty Cổ phần, Công ty Hợp danh, Doanh nghiệp tư nhân, Hợp tác xã) trên địa bàn tỉnh.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành nghiêm ngặt qua 4 bước:

1. Chiến lược chọn mẫu và nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp chuẩn tắc được trích xuất từ cơ sở dữ liệu của Tổng cục Thống kê, Cục Phát triển Doanh nghiệp (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Bộ Công Thương, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bình Định và các cuộc điều tra doanh nghiệp thường niên trên phạm vi toàn quốc.
2. Khai thác dữ liệu điều tra thực địa: Tổng hợp các bộ chỉ số từ 1.688 doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Bình Định.
3. Kỹ thuật tam giác hóa (Triangulation): Kết hợp tam giác hóa dữ liệu (thống kê tài chính, báo cáo ngành, khảo sát thể chế), tam giác hóa phương pháp (phương pháp lịch sử, phương pháp thống kê phân tích - tổng hợp, phân tích so sánh kinh tế) và tam giác hóa lý thuyết (kinh tế học vĩ mô, quản trị chiến lược, kinh tế quốc tế).
4. Độ tin cậy và giá trị nghiên cứu: Đo lường tính nhất quán thông qua việc đối chiếu chéo số liệu báo cáo tài chính của cơ quan thuế, ngân hàng thương mại và số liệu từ Sở Kế hoạch và Đầu tư địa phương.

Data và phân tích

Đặc điểm mẫu nghiên cứu phản ánh bức tranh toàn cảnh về thực trạng doanh nghiệp tỉnh Bình Định:

• Tổng số doanh nghiệp hoạt động: 1.688 đơn vị, trong đó tỷ trọng DNNVV chiếm tới 97,3%.
• Cơ cấu quy mô: Doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ (dưới 9 lao động) và nhỏ (10-49 lao động) chiếm đa số tuyệt đối; khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò chủ lực.
• Phân tích độ nhạy thể chế: Luận án chỉ ra thực trạng đáng báo động từ số liệu của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI): chỉ có khoảng 7% số doanh nghiệp tự nguyện nộp báo cáo tài chính định kỳ về Sở Kế hoạch và Đầu tư, tạo nên sự bất cân xứng thông tin lớn trong công tác quản lý vĩ mô.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Qua quá trình phân tích số liệu thực chứng, luận án đã rút ra 5 phát hiện mang tính đột phá:

1. Sự chi phối áp đảo của khu vực tư nhân và tính dễ tổn thương: 97,3% doanh nghiệp tỉnh Bình Định là DNNVV với đặc thù vốn mỏng, trình độ kỹ thuật công nghệ lạc hậu, giá thành sản xuất cao dẫn đến năng lực cạnh tranh thấp cả trên sân nhà lẫn thị trường xuất khẩu.
2. Nghịch lý và rào cản hành chính thể chế: Mặc dù Nhà nước chủ trương thông thoáng đầu tư, luận án trích dẫn bằng chứng thực nghiệm từ VCCI cho thấy: "51% số giấy phép được ban hành hoàn toàn không có căn cứ pháp lý, hoặc căn cứ pháp lý hết sức mơ hồ; 35% số giấy phép sinh ra không nhằm bảo vệ lợi ích cho Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng". Đây là lực cản lớn triệt tiêu động lực gia nhập thị trường và mở rộng quy mô của DNNVV.
3. Sự đứt gãy chuỗi cung ứng và phụ thuộc nguyên liệu ngoại nhập: Luận án chứng minh DNNVV phụ thuộc nghiêm trọng vào đầu vào nhập khẩu: "các DNNVV phải sử dụng trên 40% nguyên vật liệu nhập khẩu, có ngành phải 70 - 80% điều này làm nguồn cung ứng bị phụ thuộc nước ngoài". Chi phí hải quan, vận tải, điện nước tăng cao làm xói mòn tỷ suất lợi nhuận.
4. Hạn chế về chất lượng nguồn nhân lực và tác phong công nghiệp: Đội ngũ lao động trực tiếp xuất thân từ nông nghiệp thiếu kỹ năng kỹ thuật, trong khi đội ngũ quản trị thiếu tư duy chiến lược dài hạn và kiến thức luật pháp quốc tế (sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, rào cản kỹ thuật TBT).
5. Cơ hội từ phân khúc thị trường ngách và công nghiệp phụ trợ: Sự xuất hiện của các chuỗi cung ứng toàn cầu mở ra tiềm năng lớn cho DNNVV Bình Định tham gia vào các công đoạn gia công phụ trợ (bao bì, đóng gói, linh kiện) và các sản phẩm tiểu thủ công nghiệp truyền thống có lợi thế địa phương.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận: Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện hệ thống tiêu chí định danh DNNVV tại Việt Nam, kiến nghị điều chỉnh tiêu chí vốn và lao động linh hoạt hơn thay vì áp dụng cứng nhắc mức vốn 10 tỷ đồng theo Nghị định 90/2001/NĐ-CP.
• Về mặt phương pháp luận: Thiết lập quy trình phân tích gắn kết giữa chỉ số năng lực cạnh tranh doanh nghiệp địa phương với các tiêu chuẩn khắt khe của cam kết WTO.
• Ứng dụng thực tiễn cho doanh nghiệp: Định hướng các DNNVV chuyển dịch chiến lược từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh bằng chất lượng và thị trường ngách; chủ động đầu tư đổi mới công nghệ sạch để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu.
• Hàm ý chính sách vĩ mô: Đề xuất lộ trình 4 nhóm giải pháp:
  1. Nhóm giải pháp hoàn thiện khung pháp lý và cải cách thủ tục hành chính: Triệt tiêu các loại giấy phép con bất hợp lý, minh bạch hóa chính sách thuế và hải quan.
  2. Nhóm giải pháp hỗ trợ tài chính và mặt bằng sản xuất: Thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV, hỗ trợ tiếp cận đất đai công nghiệp quy hoạch.
  3. Nhóm giải pháp xúc tiến thương mại và chuyển giao công nghệ: Thiết lập trung tâm tư vấn kỹ thuật, hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu và bảo hộ chỉ dẫn địa lý.
  4. Nhóm giải pháp phát triển nguồn nhân lực: Đào tạo lại tác phong công nghiệp cho công nhân và bồi dưỡng kỹ năng quản trị hiện đại cho chủ doanh nghiệp.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu xuất phát từ bối cảnh thực tế:

• Giới hạn phạm vi dữ liệu: Do tại thời điểm nghiên cứu chỉ có 7% doanh nghiệp gửi báo cáo tài chính về cơ quan quản lý, dữ liệu doanh thu và vốn thực tế có thể tồn tại sai số nhất định do tính thiếu minh bạch trong kê khai tài chính của khu vực tư nhân.
• Giới hạn ngành: Đề tài nghiên cứu tổng thể các DNNVV trên địa bàn tỉnh Bình Định mà chưa phân tích chuyên sâu định lượng riêng biệt cho từng ngành mũi nhọn (như chế biến gỗ xuất khẩu, thủy hải sản hay đá granite).
• Giới hạn thời gian: Nghiên cứu phản ánh giai đoạn chuyển tiếp ban đầu khi Việt Nam mới gia nhập WTO và trước thềm tác động toàn diện của cuộc suy thoái tài chính toàn cầu 2008 - 2009.

Định hướng nghiên cứu tương lai:

1. Nghiên cứu thực nghiệm mô hình kinh tế lượng (SEM/Logit) đo lường tác động của rào cản phi thuế quan đối với kim ngạch xuất khẩu của DNNVV miền Trung.
2. Đánh giá chuỗi giá trị và năng lực hấp thụ công nghệ số trong các cụm liên kết ngành (clusters) tại Bình Định.
3. Nghiên cứu tác động của các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (CPTPP, EVFTA) đến năng lực cạnh tranh sinh thái của doanh nghiệp địa phương.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án mang lại những giá trị tác động sâu sắc trên nhiều bình diện:

• Giá trị học thuật: Là một trong những công trình tiên phong nghiên cứu chuyên khảo về phát triển DNNVV tại vùng Duyên hải miền Trung sau mốc gia nhập WTO, cung cấp nguồn trích dẫn nền tảng cho các nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản trị kinh doanh và Kinh tế phát triển.
• Tác động công nghiệp và địa phương: Cung cấp luận cứ khoa học để Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh Bình Định ban hành các nghị quyết, chương trình hành động về hỗ trợ phát triển kinh tế tư nhân và quy hoạch các khu công nghiệp, cụm công nghiệp tập trung (như KCN Phú Tài, KCN Long Mỹ).
• Lợi ích xã hội: Thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu lao động từ khu vực nông nghiệp nông thôn sang công nghiệp - dịch vụ, góp phần giải quyết việc làm cho hàng chục ngàn lao động và nâng cao mức sống của cư dân địa phương.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giới học thuật: Tiếp cận một khung phân tích hệ thống về môi trường kinh doanh cấp tỉnh trong bối cảnh hội nhập quốc tế, kế thừa các khoảng trống nghiên cứu về năng lực cạnh tranh địa phương.
• Chủ DNNVV và Giám đốc điều hành: Nắm bắt quy luật vận động của thị trường mở, nhận diện các tiêu chuẩn WTO, từ đó tái cấu trúc bộ máy quản trị, tối ưu hóa quy trình sản xuất và xây dựng chiến lược thị trường ngách hiệu quả.
• Nhà hoạch định chính sách địa phương (Sở Kế hoạch & Đầu tư, Sở Công Thương Bình Định): Có được nguồn luận cứ thực chứng để cắt giảm thủ tục hành chính, ban hành chính sách tín dụng ưu đãi, xúc tiến thương mại và quy hoạch mặt bằng sản xuất phù hợp.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?
   Đó là việc mở rộng khái niệm doanh nghiệp từ góc nhìn thuần túy pháp lý/kinh tế đóng sang khái niệm đa chiều tích hợp: tối đa hóa lợi ích kinh tế - xã hội hài hòa giữa doanh nghiệp, người tiêu dùng và Nhà nước dưới sự điều chỉnh của luật pháp quốc tế và các cam kết WTO.

2. Đổi mới về mặt phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây?
   Khác với các nghiên cứu trước chỉ sử dụng phương pháp mô tả định tính hoặc khảo sát phạm vi hẹp, luận án đã tích hợp phương pháp lịch sử và phương pháp thống kê phân tích - tổng hợp toàn diện trên mẫu 1.688 doanh nghiệp trên toàn tỉnh Bình Định, đối chiếu đa chiều giữa số liệu địa phương và số liệu tổng điều tra toàn quốc của VCCI và Tổng cục Thống kê.

3. Phát hiện gây bất ngờ nhất được hỗ trợ bởi dữ liệu thực nghiệm?
   Đó là phát hiện về gánh nặng thể chế với 51% giấy phép ban hành không có căn cứ pháp lý và thực trạng hơn 40% đến 80% nguyên liệu sản xuất của DNNVV phải phụ thuộc vào nhập khẩu, chỉ ra điểm nghẽn nghiêm trọng về tính tự chủ sản xuất của kinh tế địa phương.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập (Replication Protocol) không?
   Có. Luận án cung cấp bộ chỉ tiêu định lượng chi tiết gồm 5 tiêu chí: Tổng doanh thu, Tổng vốn đầu tư, Giá trị tổng sản lượng, Số lượng lao động và Lợi nhuận hàng năm, cho phép các nhà nghiên cứu áp dụng trực tiếp quy trình phân tích này cho các tỉnh Duyên hải miền Trung khác (như Quảng Ngãi, Phú Yên, Khánh Hòa).

5. Chương trình nghiên cứu dài hạn trong 10 năm tới được phác thảo ra sao?
   Trọng tâm nghiên cứu tiếp theo là phát triển mô hình chuỗi cung ứng xanh, đo lường năng lực liên kết vệ tinh giữa DNNVV Bình Định với các tập đoàn FDI đa quốc gia tại Vùng kinh tế trọng điểm miền Trung.

Kết luận

1. Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận: Luận án đã làm sáng tỏ bản chất của DNNVV trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và chuẩn hóa khái niệm doanh nghiệp thích ứng với thông lệ quốc tế.
2. Lượng hóa chính xác thực trạng địa phương: Phân tích thực trạng 1.688 doanh nghiệp Bình Định, chỉ rõ tỷ trọng 97,3% là DNNVV và các điểm nghẽn về vốn (10 tỷ VNĐ), công nghệ và nguyên vật liệu nhập khẩu (40%-80%).
3. Đột phá trong nhận diện rào cản thể chế: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về 51% giấy phép thiếu căn cứ pháp lý, mở đường cho các yêu cầu cải cách hành chính cấp tỉnh.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp 4 nhóm đồng bộ: Thiết lập các giải pháp từ chính sách tín dụng, đất đai, đào tạo nguồn nhân lực đến xúc tiến thương mại và bảo vệ môi trường sinh thái.
5. Mở ra các dòng nghiên cứu mới: Đặt nền móng cho các nghiên cứu chuyên sâu về công nghiệp phụ trợ, liên kết cụm ngành và nâng cao năng lực cạnh tranh của DNNVV vùng kinh tế biển Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1. 55 Chương 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TỈNH BÌNH ĐỊNH. Qúa trình phát triển DNNVV. Thực trạng phát triển DNNVV tỉnh Bình Định.

Thực trạng sử dụng các yếu tố sản xuất chủ yếu trong DNNVV tỉnh Bình Định. Thực trạng hiệu quả kinh doanh của DNNVV. Những thuận lợi và khó khăn của DNNVV tỉnh Bình Định trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. 113 Tóm tắt chương 2.

119 Chương 3 PHÁT TRIỂN DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ. 121 §Þnh h− íng ph¸t triÓn DNNVV TØnh B×nh §Þnh 3. Định hướng ph¸t triÓn DNNVV TØnh B×nh §Þnh .2 Nh÷ng quan ®iÓm x©y dùng gi¶i ph¸p ph¸t triÓn DNNVV trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Dự báo khả năng đầu tư trực tiếp ra nước ngoài của Việt Nam.

Phát triển DNNVV tỉnh Bình Định trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. 128 Tóm tắt chương 3. 167 123doc 1 Lêi Më §Çu 1. T¹i nhiÒu quèc gia cã nÒn kinh tÕ thÞ tr−êng, doanh nghiÖp nhá vµ võa cã vai trß quan träng trong viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu kinh tÕ - x· héi cña c¸c quèc gia ®ã.

Doanh nghiÖp nhá vµ võa ®−îc ®¸nh gi¸ lµ h×nh thøc tæ chøc kinh doanh thÝch hîp, cã nh÷ng −u thÕ vÒ tÝnh linh ®éng, linh ho¹t, thÝch øng nhanh víi nh÷ng yªu cÇu cña thÞ tr−êng vµ gãp phÇn quan träng trong viÖc gi¶i quyÕt t¹o viÖc lµm cho ng−êi d©n. N−íc ta, ®¹i bé phËn c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong nÒn kinh tÕ ®Òu lµ DNNVV. ViÖc khuyÕn khÝch ph¸t triÓn c¸c DNNVV t¹o mäi ®iÒu kiÖn ®Ó ®èi t−îng doanh nghiÖp nµy tån t¹i vµ cïng ph¸t triÓn víi c¸c doanh nghiÖp lín lµ hÕt søc cÇn thiÕt, phï hîp víi chñ tr−¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n−íc ta. B×nh §Þnh lµ mét TØnh thuéc duyªn h¶i MiÒn Trung, mét TØnh giµu tiÒm n¨ng vµ cã nhiÒu lîi thÕ cña khu vùc MiÒn Trung, hiÖn TØnh cã kho¶ng 1.688 doanh nghiÖp ®ang ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong c¸c lÜnh vùc.

Trong ®ã phÇn lín lµ c¸c DNNVV, c¸c DNNVV cña TØnh B×nh §Þnh cã ®Æc ®iÓm chung lµ vèn Ýt, kü thuËt c«ng nghÖ cßn l¹c hËu, qui m« s¶n xuÊt nhá, chÊt l−îng s¶n phÈm thÊp, gi¸ thµnh cao,. nªn rÊt khã kh¨n trong viÖc t×m chæ ®øng s¶n phÈm trong thÞ tr−êng trong vµ ngoµi n−íc. ChÝnh v× vËy, mµ c¸c DNNVV ë TØnh B×nh §Þnh hiÖn nay còng ®ang gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ th¸ch thøc trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. V× lÎ ®ã, viÖc nghiªn cøu, ph©n tÝch ®¸nh gi¸ ®óng thùc tr¹ng vµ tÝnh ®Æc thï cu¶ doanh nghiÖp nhá vµ v−µ ë TØnh B×nh §Þnh, trªn c¬ së ®ã ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p, c¬ chÕ chÝnh s¸ch ®Ó hç trî, thóc ®Èy ph¸t triÓn DNNVV cu¶ TØnh trong qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ lµ vÊn ®Ò cÊp b¸ch hiÖn nay, ®Æc biÖt trong bèi c¶nh n−íc ta ®· gia nhËp vµ ®ang trong tiÕn tr×nh thùc hiÖn c¸c cam kÕt gia nhËp Tæ chøc Th−¬ng m¹i ThÕ giíi (WTO).

Víi nh÷ng lý do trªn, ng−êi viÕt chän ®Ò tµi “Ph¸t triÓn doanh nghiÖp nhá vμ võa ë TØnh B×nh §Þnh trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ “ lµm ®Ò tµi cho luËn ¸n TiÕn sÜ cña m×nh. §èi t−îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu. §èi t−îng nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ DNNVV vµ c¸c vÊn ®Ò c¬ b¶n cã liªn quan ®Õn kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c DNNVV B×nh §Þnh. §Ò tµi giíi h¹n nghiªn cøu c¸c DNNVV cña TØnh B×nh §Þnh mét c¸ch tæng qu¸t, kh«ng ®i s©u nghiªn cøu DNNVV ë mét lÜnh vùc ho¹t ®éng cô thÓ nµo c¶.

Môc ®Ých nghiªn cøu. LuËn ¸n ®· vËn dông c¬ së lý luËn vµ ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh tÕ doanh nghiÖp ®Ó ph©n tÝch nh÷ng th«ng tin kinh tÕ vµ nh÷ng th«ng tin cã liªn quan ®Õn m«i tr−êng ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp trong lÜnh vùc s¶n xuÊt - kinh doanh, tõ ®ã ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng c¸c mÆt häat ®éng s¶n xuÊt - kinh doanh cña DNNVV TØnh B×nh §Þnh, nªu bËt nh÷ng ®ãng gãp cña doanh nghiÖp trong thêi gian qua trªn c¸c mÆt m¹nh, yÕu, thuËn lîi, khã kh¨n. Dùa vµo kÕt qu¶ nghiªn cøu nãi trªn, luËn ¸n ®· ®Ò xuÊt mét hÖ thèng gåm 4 nhãm gi¶i ph¸p vµ nh÷ng kiÕn nghÞ nh»m gãp phÇn ph¸t triÓn DNNVV B×nh §Þnh trong xu thÕ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ trong thêi gian tíi. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu.

LuËn ¸n sö dông mét sè ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu khoa häc nh−: ph−¬ng ph¸p lÞch sö, ph−¬ng ph¸p thèng kª ph©n tÝch vµ tæng hîp.thu thËp c¸c sè liÖu qu¸ khø ®Ó ph©n tÝch sù vËn ®éng cña hiÖn t−îng nghiªn cøu. Trong thùc tÕ hiÖn nay, tµi liÖu vµ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu DNNVV ë TØnh B×nh §Þnh cßn h¹n chÕ, vµ cã nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ lo¹i h×nh doanh nghiÖp nµy. V× vËy trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu t¸c gi¶ cè g¾ng vËn dông c¸c häc thuyÕt kinh tÕ, c¸c kinh nghiÖm cña c¸c n−íc trªn thÕ giíi còng nh− c¸c chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch, ®−êng lèi cu¶ §¶ng vµ Nhµ n−íc ®Ó thùc hiÖn. Sè liÖu cu¶ ®Ò tµi ®−îc thu thËp vµ ph©n tÝch tõ nguån sè liÖu cña Tæng côc Thèng kª, tõ nguån sè liÖu c¸c cuéc ®iÒu tra nghiªn cøu vÒ DNNVV trªn ph¹m vi toµn 123doc 3 quèc vµ TØnh B×nh §Þnh.

Ngoµi ra, cßn tham kh¶o thªm mét sè tµi liÖu tõ c¸c Websites cña ChÝnh phñ, Bé C«ng th−¬ng, Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t−, Côc ph¸t triÓn DNNVV. nh÷ng ®iÓm míi vµ ®ãng gãp luËn ¸n. Tr−íc ®©y, còng ®· cã nh÷ng luËn ¸n, nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò ph¸t triÓn DNNVV ë n−íc ngoµi nh− Trung Quèc, NhËt B¶n, Singapore, Hµn Quèc. vµ ngay ë n−íc ta, ®Æc biÖt sau thêi kú ®æi míi còng ®· cã mét sè t¸c gi¶ ®Ò cËp ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò vÒ sù ph¸t triÓn DNNVV, x©y dùng chiÕn l−îc ph¸t triÓn DNNVV, DNNVV víi chñ tr−¬ng CNH vµ H§H ®Êt n−íc.bªn c¹nh ®ã, Bé KÕ Ho¹ch vµ §Çu T− còng ®· tæ chøc nh÷ng cuéc héi th¶o vÒ xu h−íng ph¸t triÓn DNNVV ë n−íc ta trong thêi kú tíi.

Tuy nhiªn, cho ®Õn nay ch−a cã nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu, nh÷ng luËn ¸n bµn vÒ chuyªn ®Ò sù ph¸t triÓn DNNVV trong c¸c TØnh Duyªn h¶i miÒn Trung. Qua nghiªn cøu luËn ¸n “Ph¸t triÓn doanh nghiÖp nhá vµ võa ë TØnh B×nh §Þnh trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ “ cho thÊy, luËn ¸n nµy cã nh÷ng ®iÓm míi sau: • §Ò xuÊt kh¸i niÖm míi vÒ doanh nghiÖp trong thêi kú héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ, ®ång thêi ®· v¹ch ra nh÷ng ®Æc tr−ng c¬ b¶n, còng nh− nh÷ng yªu cÇu cña WTO, nh÷ng c¬ héi, th¸ch thøc ®èi víi DNNVV trong qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. • §óc kÕt nh÷ng kinh nghiÖm thùc tiÔn qua qu¸ tr×nh ph¸t triÓn DNNVV cña mét sè n−íc trªn thÕ giíi, luËn ¸n ®· rót ra nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm vÒ ph¸t triÓn DNNVV cho ViÖt Nam nãi chung vµ cho TØnh B×nh §Þnh nãi riªng. • Trªn c¬ së ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng qu¸ tr×nh ph¸t triÓn DNNVV víi nh÷ng nÐt ®Æc thï cña TØnh B×nh §Þnh, luËn ¸n ®· ph©n tÝch tæng hîp vµ lµm næi bËt nh÷ng mÆt thiÕu sãt, h¹n chÕ vµ ®Ò xuÊt nh÷ng gi¶i ph¸p ph¸t triÓn theo h−íng g¾n liÒn gi÷a t¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ æn ®Þnh ph¸t triÓn x· héi vµ b¶o vÖ m«i tr−êng sinh th¸i trong xu thÕ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ.

• §Ó ®¶m b¶o tÝnh kh¶ thi cña hÖ thèng gi¶i ph¸p võa ®−îc ®Ò xuÊt, luËn ¸n ®· ®−a ra mét sè kiÕn nghÞ cÇn thùc hiÖn ®èi víi c¸c c¬ quan Trung −¬ng, chÝnh quyÒn TØnh B×nh 123doc 4 §Þnh vµ c¸c doanh nghiÖp nh»m t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn DNNVV cña TØnh nhµ. 123doc 5 Ch−¬Ng 1 NH÷NG VÊN §Ò CHUNG VÒ DNNVV TRONG HéI NHËP KINH TÕ QUèC TÕ.1 Tæng quan vÒ doanh nghiÖp.1 Kh¸i niÖm vÒ doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp lµ mét tæ chøc SXKD mang tÝnh céng ®ång, ®· xuÊt hiÖn tõ l©u tr−íc thêi kú tiÒn t− b¶n chñ nghÜa. TiÒn th©n cña nã lµ nh÷ng x−ëng thñ c«ng vµ sau ®ã lµ c«ng tr−êng thñ c«ng.

Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn lùc l−îng s¶n xuÊt, d−íi t¸c ®éng cña tiÕn bé kü thuËt, c«ng cô lao ®éng thñ c«ng ngµy cµng ®−îc c¬ giíi hãa vµ tõ ®ã khi b−íc vµo ph−¬ng thøc s¶n xuÊt t− b¶n chñ nghÜa, c¸c doanh nghiÖp ra ®êi ngµy cµng nhiÒu d−íi nhiÒu d¹ng kh¸c nhau ( lín, võa, nhá) vµ trong nhiÒu ngµnh khai th¸c, chÕ biÕn vµ dÞch vô kh¸c nhau. Nã gi÷ vai trß rÊt quan träng trong nÒn kinh tÕ quèc d©n víi t− c¸ch lµ ng−êi mang sø mÖnh cung cÊp hµng hãa vµ dÞch vô cho ng−êi tiªu dïng vµ cho toµn x· héi. Vµo nh÷ng n¨m cuèi thËp niªn 50 cña thÕ kü 20 cho ®Õn nay, víi sù ph¸t triÓn nhanh tiÕn bé khoa häc kü thuËt cïng víi viÖc øng dông nhanh chãng nh÷ng thµnh tùu cña nã vµo s¶n xuÊt kinh doanh kh«ng chØ mang tÝnh phæ biÕn mµ cßn mang tÝnh tßan cÇu. ThÕ giíi ngµy nay, trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh gi÷a c¸c quèc gia víi nhau, kh«ng cßn hiÓu mçi quèc gia lµ mét ®¬n vÞ riªng lÎ mµ ng−îc l¹i nã võa lµ mét ®¬n vÞ ®éc lËp võa lµ ®an xen kÕt nèi lÉn nhau, võa héi nhËp vµ g¾n bã víi nhau ®Ó cïng tån t¹i vµ ph¸t triÓn.

Tõ ®ã mét xu thÕ cña thêi ®¹i míi trong lÜnh vùc häat ®éng SXKD cña doanh nghiÖp nãi riªng vµ cña toµn bé nÒn kinh tÕ nãi chung, kh«ng chØ tÝnh ®Õn sù chi phèi c¸c yÕu tè quèc gia mµ cßn ph¶i tÝnh ®Õn sù chi phèi cña yÕu tè quèc tÕ [14]. 123doc 6 Víi nhËn ®Þnh nãi trªn, vÒ mÆt häc thuËt cho thÊy, hÇu nh− nh÷ng ®Þnh nghÜa vÒ doanh nghiÖp tõ tr−íc tíi nay, cña mét sè t¸c gi¶ ch−a tÝnh ®Õn yÕu tè toµn cÇu ho¸ vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ. Cô thÓ nh−: Trong t¸c phÈm “ Kinh tÕ doanh nghiÖp” cña t¸c gi¶ D. Caillat, khi ®Ò cËp ®Õn doanh nghiÖp t¸c gi¶ ®−a ra kh¸i niÖm nh− sau: “ Doanh nghiÖp lµ mét céng ®ång ng−êi s¶n xuÊt ra nh÷ng cña c¶i.

Nã sinh ra, ph¸t triÓn, cã nh÷ng thÊt b¹i, cã nh÷ng thµnh c«ng, cã lóc v−ît qua nh÷ng thêi kú nguy kÞch vµ ng−îc l¹i cã lóc ph¶i ngõng s¶n xuÊt, ®«i khi tiªu vong do gÆp nh÷ng khã kh¨n kh«ng v−ît qua ®−îc”[46]. Víi kh¸i niÖm nµy, t¸c gi¶ hoµn toµn ph¸t biÓu theo quan ®iÓm triÕt häc mµ cô thÓ lµ dùa vµo qui luËt tiÕn hãa cña vËt chÊt, ë ®©y, t¸c gi¶ muèn ®−a ra mét th«ng ®iÖp vÒ mèi quan hÖ cña sù thÝch nghi gi÷a ph¸t triÓn doanh nghiÖp víi m«i tr−êng mµ nã tån t¹i.