CHƯƠNG 1 LY LUANCO BAN VA KINH NGHIEM THUC TIEN VE PHAT TRIEN DICH VU NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ TẠI NGAN HANG THUONG MAI 1. Dịch vụ ngân hàng điện tử của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm chung Ngân hàng thương mại: là một doanh nghiệp tiền tệ, với nghiệp vụ thường xuyên là nhận tiền gửi, cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ liên quan đến lĩnh vực tài chính — ngân hàng nhằm mục tiêu lợi nhuận. Theo giáo trình quản trị tác nghiệp ngân hàng Thương mại của tác giả Nguyễn Thị Phương Liên (NXB Thống kê-201 1) thì trong bối cảnh nền kinh tế cạnh tranh gay gắt, chức năng Ngân hàng thương mại dần thay đổi, môi trường thay đôi, đối thủ cạnh tranh cũng thay đổi thì việc đưa ra khái niệm về ngân hàng thương mại không rễ ràng, chúng ta có thê hiểu: “Ngân hàng thương mại là một loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có liên quan.
Dịch vụ Ngân hàng: là toàn bộ các hoạt động mà một ngân hàng cung ứng cho khách hàng nhằm đáp ứng, thỏa mãn về nhu cầu và mong muốn của khách hàng về dịch vụ tiền tệ, tài chính, góp phần trực tiếp hoặc gián tiếp tạo ra thu nhập cho Ngân hàng. Ngân hàng điện tử: là ngân hàng mà các dịch vụ được cung cấp qua các phương tiện kỹ thuật điện tử, khách hàng không cần đến trực tiếp tại các chỉ nhánh của ngân hàng mà vẫn có thể thực hiện được các giao dich va nắm bắt được thông tin tài chính của mình (Nguyễn Văn Thanh, 201 1). Hay theo NHNN (2016) tại Thông tư 35/2016/TT-NHNN ban hành ngày 29/12/2016 thì: “Ngân hàng điện tử là dịch vị ngân hàng cung cấp cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch thông qua phương tiện điện tử, hệ thống phần mềm, công nghệ. và các thiết bị đầu cuỗi bao gồm máy tính, điện thoại, fax, máy ATM, CDM,POS.
Các tính năng của ngân hàng điện tử (NHĐT) bao gồm chuyền tiền điện tử cho các giao dịch mua lẻ, máy rút tiền tự động (ATM), tiền gửi theo bảng lương tự động, vay vốn và thanh toán hóa đơn. Ngân hàng điện tử đã giúp giảm chỉ phí cũng như thời gian thực hiện các nghiệp vụ ngân hàng chính vì vậy ngân hàng điện tử là xu hướng phát triển của Ngân hàng ngày nay. Bước sang thời kỳ công nghệ số phát triển bùng nô như hiện nay có rất nhiều định nghĩa đã không còn phù hợp nhưng nhìn chung cốt lõi của các nghiệp vụ ngân hàng không thay đổi nhưng chất lượng và phạm vi dịch vụ đã mở ra một trang mới trong lịch sử phát triển hoạt động của ngân hàng hiện đại. Dịch vụ ngân hàng của ngân hàng thương mại Hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại (NHTM) là hoạt động kinh doanh tiền tệ và các hoạt động liên quan bao gồm: Nghiệp vụ huy động vốn: là hoạt động tạo ra nguồn vốn cho NHTM, chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng nguồn vốn nên đóng vai trò quan trọng và ảnh hưởng đến quy mô, hiệu quả kinh doanh của ngân hàng.
Nghiệp vụ tín dụng: là quan hệ tín dụng giữa tổ chức tín dụng với các cá nhân, tổ chức trong đó tổ chức tín dụng chuyển giao nguồn vốn, tiền tệ hoặc tài sản cho bên đi vay trong thời gian nhất định theo nguyên tắc có hoàn trả cả vốn và lãi cho tổ chức tín dụng. Nghiệp vụ cho vay: là hình thức cấp tín dụng theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích cụ thé trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. Có các hình thức cho vay như: cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn, cho vay tiêu dùng, vay thấu chi, cho vay thông qua phát hành và sử dụng thẻ tín dung. Nghiêp vụ ngân hàng điện tử: là thuật ngữ chung chỉ những dịch vụ ngân hàng được cung cấp thông qua truy cập và kết nối thông tin liên lạc vô cùng đa dạng.
Dịch vụ ngân hàng điện tử giúp giảm chỉ phí vận hàng cũng như tiết kiệm nhân sự và thời gian cho khách hàng, đáp ứng nhu cầu tiết giảm chi phí và công sức ngày càng cao của khách hàng. Các nghiệp vụ kinh doanh khác: > Nghiệp vụ thanh toán trong nước > Nghiệp vụ thanh toán quốc tế > Nghiệp vụ triết khẩu > Nghiệp vụ tài trợ thương mại > Nghiệp vụ bảo lãnh và bao thanh toán > Nghiệp vụ cho thuê tài chính > Nghiệp vụ kinh doanh ngoại hồi > Nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán > Dịch vụ ngân quỹ ( thu - chỉ hộ) > Dịch vụ ủy thác quản lý tài sản > Dịch vụ tr vấn tài chính > Dich vụ tra hé tiền luong 1.3 Dịch vụ ngân hàng điện tử của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Dịch vụ ngân hàng điện tử là các dịch vụ ngân hàng mà các giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng dựa trên quá trình xử lý và chuyền giao số liệu hóa nhằm cung cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng. Dịch vụ ngân hàng điện tử được hiểu là loại dịch vụ ngân hàng được khách hàng thực hiện giao dịch không nhất thiết phải đến giao dịch trực tiếp tại quầy giao dịch ngân hàng.
Có thê hiểu khái quát đây là sự kết hợp giữa các dịch vụ ngân hàng truyền thống kết hợp với, dựa trên nền tảng công nghệ thông tin hiện đại và viễn thông. Theo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, dịch vụ NHĐT là dịch vụ và sản phẩm ngân hàng hiện đại và đa tiện ích được phân phối đến khách hàng bán buôn và bán lẻ một cách nhanh chóng (trực tuyến, liên tục 24/7, không phụ thuộc không gian và thời gian) thông qua kênh phân phối như Internet, các thiết bị truy cập đầu cuối (Destop, Laptop, ATM, POS, điện thoại. Đặc điểm của dịch vụ ngân hàng điện tử - Nhanh chóng, thuận tiện: Dịch vụ ngân hàng điện tử được xem như một kênh giao dịch giữa ngân hàng với khách hàng, giúp cho khách hàng có thể liên lạc được với ngân hàng một cách nhanh chóng, thuận tiện để đáp ứng nhu cầu của mình mà không phải đến trực tiếp ngân hàng. Không những vậy, thông qua kênh ngân hàng điện tử, khách hàng có thê giao dịch bat cứ lúc nào, thậm chí cá thứ bảy, chủ nhật, không phụ thuộc vào thời gian làm việc 8 tiếng mỗi ngày của ngân hàng.
Đây được xem là ưu điểm tuyệt đối của kênh giao dịch ngân hàng điện tử so với kênh giao dịch truyền thống.Và chính đặc điểm này thực sự có ích đối với nhóm khách hàng có ít thời gian để đi đến ngân hàng giao dịch trực tiếp, nhóm khách hàng nhỏ và vừa có số lượng giao dịch với ngân hàng không nhiều và số tiền giao dịch không lớn. -_ Dịch vụ ngân hàng hiện đại chứa đựng hàm lượng công nghệ lớn: Dịch vụ ngân hàng hiện đại phát triển dựa trên nền tảng sự phát triển của khoa học công nghệ. Ngoài ra, ngân hàng còn cần một đội ngũ kỹ sư, cán bộ kỹ thuật có trình độ để quản trị, vận hành hệ thống. " - Tinh an toàn, bảo mật: Dịch vụ ngân hàng điện tử đòi hỏi tính an toàn và bảo mật cao đối với số tiền trong tài khoản của khách hàng, thông tin cá nhân của khách hàng và quá trình thanh toán thông qua ngân hàng điện tử.
Đây là vẫn đề luôn được các ngân hàng quan tâm hàng đầu khi xây dựng hệ thống giao dịch điện tử. Công nghệ bảo mật, an toàn chính là yếu tố quyết định lòng tin nơi khách hàng, tạo cho khách hàng sự thoải mái, yên tâm khi sử dụng dịch vụ này. Khác với kênh giao dịch truyền thống, khi giao dịch qua ngân hàng điện tử thì đòi hỏi khách hàng cũng phải tự tạo ra sự an toàn cho bản thân mình. Khách hàng cần tuân thủ đúng quy trình giao dịch của ngân hàng, các quy định về bảo mật để tránh trường hợp mật khẩu và thông tin của mình bị đánh cắp.
- Tính đa dạng các loại hình dịch vụ ngân hàng hiện đại: Các ngân hàng ngày nay đều cố gắng phát triển theo hướng kinh doanh đa năng, không chỉ đơn thuần những nghiệp vụ như nhận tiền gửi, cho vay, là trung gian thanh toán như trước đây. Với sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ thì địch vụ ngân hàng 11 điện tử cũng ngày càng mở rộng để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng, phân tán rủi ro và tăng khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.4 Phân loại và vai trò của dịch vụ ngân hàng điện tử 1.1Phân loại dịch vụ ngân hàng điện tử Hiện nay có rất nhiều dịch vụ ngân hàng điện tử khác nhau nhưng phổ biến hiện nay là những loại dịch vụ NHĐT sau: s* Dịch vụ ngân hàng qua mạng di động (Mobile banking): Mobile-Banking cũng tương tự như Phone-Banking nhưng ở đây, thay vì dùng điện thoại cố định, khách hàng sử dụng một số điện thoại di động đã đăng ký với ngân hàng để thực hiện việc truy vấn thông tin tài khoản hay thực hiện các giao dịch phù hợp với quy định của ngân hàng. Mobile Banking là hệ thống trả lời bằng các tin nhắn tự động về các thông tin, dịch vụ của ngân hàng nơi quý khách đăng ký. Ngoài ra còn là hình thức thanh toán trực tuyến qua mạng điện thoại di động.
Phương thức này được ra đời nhằm giải quyết nhu cầu thanh toán giao dịch có giá trị nhỏ (micro payment) hoặc những dịch vụ tự động không có người phục vụ. Muốn tham gia, khách hàng phải đăng ký để trở thành thành viên chính thức, trong đó quan trọng là cung cấp những thông tin cơ bản như: số điện thoại di động, số tài khoản cá nhân dùng trong thanh toán. “+ Dich vu may giao dich tu déng ( ATM, CDM .) Máy giao dịch tự động là những máy móc thiết bị điện tử cho phép người dùng thực hiện các nghiệp vụ cơ bản của ngân hàng như rút, nộp tiền mặt, truy vẫn thông tin khách hàng, chuyên tiền, sao kê giao dịch của khách hàng ở bất cứ thời gian nào ngay cả khi hết giờ giao dịch tại quầy trong ngân hàng. Máy giao dịch tự động làm việc 24h/ngày và 7 ngày/tuần.
Đặc biệt khi thực hiện giao dịch tại máy giao dịch tự động khách hàng tự phục vụ mà không cần sự trợ giúp của nhân viên ngân hàng.