CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử là một hướng đi mới mẻ nhiều tiềm năng đang được các Ngân hàng thương mại tại Việt Nam quan tâm và chú trọng đầu tư đồng bộ từ vốn đến các hệ thống công nghệ thông tin hiện đại đi cùng với các chiến dịch quảng bá, truyền thông sâu rộng tới tận mọi người dân. Qua quá trình tìm hiểu thực tế trên các phương tiện truyền thông đại chúng như mạng internet và tra cứu tại các thư viện trường Đại học Ngoại Thương Hà Nội và Đại Học Kinh tế quốc dân, tác giả nhận thấy đề tài phát triển dịch vụ NHĐT tại các Ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam hoặc một số ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam đã thu hút sự quan tâm và chú ý của nhiều học viên cao học và các nghiên cứu sinh khi họ đã lựa chọn vấn đề này làm đề tài nghiên cứu cho Luận án Tiến sỹ và Luận văn Thạc sỹ. Dưới đây là tổng hợp một số công trình nghiên cứu và đề tài nghiên cứu có liên quan đến đề tài phát triển dịch vụ NHĐT bao gồm: 1.1 Luận án tiến sỹ a. Trần Trung Dũng, Luận án tiến sỹ (2008): “ Phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng thương mại Cổ Phần tại Việt Nam”, Trường Đại học Ngoại Thương Hà Nội.
Trong luận án trên, tác giả đã đi sâu phân tích và làm nổi bật được tính tất yếu và sự cần thiết phải phát triển các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng TMCP ở Việt Nam hiện nay. Đồng thời tác giả cũng hệ thống hóa một cách đầy đủ, chi tiết các lý luận về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt cũng như phân tích và đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình phát triển các dịch vụ này. Thực trạng về quá trình phát triển các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại một số Ngân hàng TMCP như Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam, Ngân 6 hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, Ngân hàng Kỹ Thương, Ngân hàng quốc tế…cũng đã được tác giả phân tích và đưa ra đánh giá, nhận xét về những thành công cũng như những hạn chế của các Ngân hàng này khi phát triển các dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt này. Từ đó tác giả đề xuất những giải pháp mang tính vĩ mô cũng như vi mô để phát triển loại hình dịch vụ này.
Tuy nhiên một số giải pháp tác giả đưa ra còn chưa có mối liên hệ chặt chẽ với nội dung trong phần nhận xét đánh giá ở phía trước. Trương Tuấn Minh, Luận án Tiến sỹ (2007): “Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử trong hệ thống Ngân hàng thương mại Việt Nam”, Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Trong công trình nghiên cứu này, tác giả đã hệ thống hóa một cách đầy đủ và chặt chẽ các lý luận chung về dịch vụ NHĐT như: khái niệm dịch vụ NHĐT, các cấp độ dịch vụ NHĐT, các sản phẩm dịch vụ NHĐT đang được cung cấp hiện nay. Tác giả cũng đã làm rõ sự cần thiết phải phát triển dịch vụ NHĐT tại Việt Nam cũng như đưa ra những kinh nghiệm của các nước trên thế giới và trong khu vực khi phát triển dịch vụ NHĐT và bài học rút ra cho các Ngân hàng TMCP ở Việt Nam khi triển khai dịch vụ này.
Ngoài ra, tác giả cũng đã đi sâu phân tích được những điều kiện cần thiết để phát triển các dịch vụ NHĐT cũng như những thuận lợi, khó khăn của các ngân hàng khi cung cấp dịch vụ này. Tuy nhiên trong Luận án này, tác giả cũng sa đà vào việc phân tích thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại một số Ngân hàng TMCP mà chưa tập trung vào phần đánh giá kết quả phát triển của các dịch vụ này tại các Ngân hàng đó. Vì vậy một số giải pháp tác giả đề xuất như cải thiện hệ thống ngân hàng lõi và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong hoạt động ngân hàng thì nội dung đánh giá về hệ thống ngân hàng lõi lại chưa được đề cập nhiều trong phần trước đó nên giải pháp đưa ra còn chưa mang tính thuyết phục cao.2 Luận văn thạc sỹ a. Vũ Anh Sơn, Luận văn thạc sỹ (2009): “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Nhà Hà Nội”, Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân.
Trong công trình nghiên cứu này, về mặt lý luận, tác giả đã hệ thống hóa một 7 cách đầy đủ và chặt chẽ các lý luận chung về dịch vụ ngân hàng điện tử như: khái niệm dịch vụ ngân hàng điện tử, các cấp độ dịch vụ ngân hàng điện tử, các sản phẩm dịch vụ ngân hàng điện tử đang được cung cấp hiện nay. Tác giả cũng đã làm rõ sự cần thiết phải phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Việt Nam cũng như đưa ra những kinh nghiệm của các nước trên thế giới và trong khu vực khi phát triển dịch vụ NHĐT và bài học rút ra cho các Ngân hàng TMCP ở Việt Nam khi triển khai dịch vụ này. Ngoài ra, tác giả cũng đã đi sâu phân tích được những điều kiện cần thiết để phát triển các dịch vụ NHĐT cũng như những thuận lợi, khó khăn của các ngân hàng khi cung cấp dịch vụ này. Tuy nhiên khi đi sâu vào vấn đề phân tích thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại Ngân hàng TMCP Nhà hà Nội (Habubank), tác giả mới chỉ nêu được thực trạng các dịch vụ NHĐT mà Ngân hàng Nhà Hà Nội đã và đang triển khai chứ chưa làm nổi bật được vấn đề chính là thực trạng dịch vụ NHĐT hiện nay đang được Habubank phát triển như thế nào, phát triển theo chiều rộng hay theo chiều sâu.
Tác giả chưa chỉ ra được những chỉ tiêu để đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại Habubank vì vậy những phân tích và đánh giá về tình hình phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử còn chưa cụ thể và sâu sắc. Tác giả mới chỉ dừng lại ở mức mô tả, đánh giá một cách chung chung, chưa đưa ra được những kết luận cụ thể và chưa có sự kết nối giữa nội dung của chương sau với chương trước. Do chưa có sự phân tích và đánh giá một cách chi tiết và cụ thể về thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Habubank nên giải pháp tác giả đưa ra ở chương 3 còn mang tính chất chung chung, khái quát và chưa có sức thuyết phục. Tác giả mới chỉ tập trung vào các giải pháp mở rộng và đa dạng hóa các dịch vụ ngân hàng điện tử trong tương lai, chưa tập trung vào nhóm giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng điện tử hiện tại vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết.
Hà Thu Hạnh, Luận văn thạc sỹ (2007): “Phát triển dịch vụ Ngân hàng điện tử tại ở Việt Nam”, Trường Đại học kinh tế quốc dân. Trong nghiên cứu trên, tác giả đã đi sâu phân tích về tính tất yếu phải phát 8 triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại các Ngân hàng thương mại ở Việt Nam và quá trình hình thành và phát triển dịch vụ Ngân hàng điện tử tại Việt Nam nói chung và một số ngân hàng cụ thể như Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam, Ngân hàng TMCP Á Châu, Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam. Tác giả cũng đã đánh giá được các ưu điểm, nhược điểm của dịch vụ ngân hàng điện tử hiện nay ở Việt Nam và chỉ rõ các nguyên nhân dẫn đến những hạn chế đó để có thể đưa ra các giải pháp phù hợp. Tuy nhiên do thiếu các chỉ tiêu đánh giá về sự phát triển của dịch vụ ngân hàng điện tử nên phần phân tích và đánh giá của tác giả còn sơ sài và thiếu tính thuyết phục.
Bên cạnh đó, các giải pháp tác giả đề xuất thì gắn liền với những nguyên nhân đã nêu ở phần trên. Các giải pháp đưa ra còn lan man và thiếu tập trung làm nổi bật được vấn đề cần giải quyết. Ngoài ra đề tài cũng chỉ tập trung vào nhóm giải pháp phát triển về chiều rộng chứ chưa đưa ra những giải pháp phát triển về mặt chiều sâu của dịch vụ ngân hàng điện tử ở Việt Nam. Nguyễn Bỉnh Khiêm, Luận văn thạc sỹ (2010): “Nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng điện tử tại chi nhánh Ngân hàng đầu tư và phát triển tỉnh Sơn La”, Trường Đại học Kinh tế quốc dân.
Trong đề tài nghiên cứu trên, tác giả đã hệ thống hóa các lý luận về các dịch vụ ngân hàng điện tử và các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động của dịch vụ ngân hàng nói chung và của dịch vụ ngân hàng điện tử nói riêng. Tuy nhiên về các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của dịch vụ ngân hàng điện tử thì tác giả chưa phân tích sâu và chỉ ra được những chỉ tiêu cụ thể mang tính định tính mà chỉ nêu một cách khái quát, chung chung. Bên cạnh đó, khi đánh giá về thực trạng hoạt động của dịch vụ ngân hàng điện tử của Ngân hàng đầu tư và phát triển tỉnh Sơn La thì tác giả chưa đi sâu phân tích và đánh giá chi tiết về hiệu quả hoạt động của dịch vụ ngân hàng điện tử của Ngân hàng đó mà mới chỉ dừng ở mức mô tả thực trạng triển khai dịch vụ ngân hàng điện tử tại đây. Đề tài cũng còn hạn chế trong việc đưa ra các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của dịch vụ ngân hàng điện tử vì những phân tích chưa sâu sắc và đnáh giá còn chung chung nên giải pháp đề xuất chưa mang tính thuyết phục cao.
Đặng Việt Hà, Luận văn thạc sỹ (2009): “Nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Quân đội”, Trường Đại học Ngoại Thương Hà Nội, 2009. Tác giả của công trình nghiên cứu trên đã đi sâu phân tích một cách rất chi tiết và cụ thể hệ thống lý luận về dịch vụ ngân hàng điện tử nói chung như làm rõ khái niệm ngân hàng điện tử, dịch vụ ngân hàng điện tử cũng như những đặc trưng của loại hình dịch vụ ngân hàng này. Tác giả đã có những phân tích sâu sắc và chi tiết về thực trạng triển khai dịch vụ ngân hàng điện tử tại các Ngân hàng TMCP hiện nay cũng như những thuận lợi, khó khăn mà các Ngân hàng phải đối mặt khi cung cấp dịch vụ này.