khoa qtkd cn & xdcb trêng ®hktqd Lêi më ®Çu Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nÒn kinh tÕ níc ta ®· cã nh÷ng thay ®æi to lín vÒ nhiÒu mÆt. Sù chuyÓn híng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ ®Êt níc tõ c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung bao cÊp sang c¬ chÕ thÞ trêng lµ nÒn t¶ng cho nh÷ng thay ®æi tÝch cùc ®ã. Kinh tÕ thÞ trêng ®· ®Æt ra tríc m¾t c¸c doanh nghiÖp nhiÒu thö th¸ch nhng còng mang tíi nh÷ng c¬ héi ®Ó doanh nghiÖp cã thÓ tù kh¼ng ®Þnh m×nh. Sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®ßi hái c¸c doanh nghiÖp còng ph¶i biÕt ¸p dông nh÷ng kiÕn thøc míi vÒ qu¶n trÞ doanh nghiÖp vµo thùc tiÔn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh.
§a d¹ng ho¸ s¶n phÈm lµ mét khuynh híng ph¸t triÓn ngµy cµng phæ biÕn cña doanh nghiÖp c«ng nghiÖp vµ lµ ®iÒu kiÖn ®Ó doanh nghiÖp thÝch øng vµ ph¸t triÓn trong m«i tr- êng kinh doanh ®Çy biÕn ®éng. Trong nh÷ng khã kh¨n chung cña nÒn kinh tÕ míi ph¸t triÓn, nhiÒu doanh nghiÖp ®· v¬n lªn tõ søc m¹nh néi lùc, lu«n duy tr× ®îc s¶n xuÊt vµ ®¶m b¶o thu nhËp æn ®Þnh cho ngêi lao ®éng. C«ng ty cæ phÇn Dîc vµ thiÕt bÞ vËt t y tÕ TRAPHACO lµ mét doanh nghiÖp nh vËy. Cã ®îc thµnh c«ng nµy lµ do doanh nghiÖp ®· chän cho m×nh mét híng ®i ®óng ®¾n "§a d¹ng ho¸ s¶n phÈm mang tÝnh chiÕn lîc t¹o lîi thÕ c¹nh tranh cho doanh nghiÖp trªn th¬ng trêng " Trong qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i c«ng ty, cïng víi nh÷ng lý luËn ®îc trang bÞ trong qu¸ tr×nh häc tËp nghiªn cøu t¹i trêng §¹i häc Kinh tÕ quèc d©n vµ xuÊt ph¸t tõ thùc tÕ t¹i c«ng ty, em ®· chän ®Ò tµi: "Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm ë C«ng ty CP Dîc vµ TBVTYT Bé GTVT TRAPHACO " ®Ó thùc hiÖn chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp cña m×nh.
Néi dung chuyªn ®Ò gåm c¸c phÇn chÝnh sau : PhÇn I : Nh÷ng vÇn ®Ò c¬ b¶n vÒ ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm trong doanh nghiÖp c«ng nghiÖp. Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp - 5- trÇn ngäc v©n khoa qtkd cn & xdcb trêng ®hktqd PhÇn II : Thùc tr¹ng ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm t¹i c«ng ty TRAPHACO PhÇn III : Mét sè gi¶i ph¸p vÒ ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm ë c«ng ty TRAPHACO Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp - 6- trÇn ngäc v©n khoa qtkd cn & xdcb trêng ®hktqd PhÇn I: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm trong doanh nghiÖp c«ng nghiÖp. Thùc chÊt cña ®a d¹ng ho¸: 1. Kh¸i niÖm s¶n phÈm c«ng nghiÖp : S¶n phÈm c«ng nghiÖp hiÓu theo c¸ch ®¬n gi¶n nhÊt chÝnh lµ yÕu tè ®Çu ra cña doanh nghiÖp, lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh biÕn ®æi c¸c yÕu tè ®Çu vµo díi sù t¸c ®éng cña t liÖu s¶n xuÊt.
Theo quan niÖm cæ ®iÓn, s¶n phÈm c«ng nghiÖp lµ tæng hîp c¸c ®Æc trng vËt lý ho¸ häc cã thÓ quan s¸t vµ ®îc tËp hîp trong mét h×nh thøc ®ång nhÊt lµ vËt mang gi¸ trÞ sö dông. Trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸ cïng víi sù ph¸t triÓn cña c¸c quan hÖ trao ®æi bu«n b¸n, s¶n phÈm c«ng nghiÖp cßn chøa ®ùng c¸c thuéc tÝnh hµng ho¸, kh«ng chØ lµ vËt mang gi¸ trÞ sö dông mµ cßn mang gi¸ trÞ trao ®æi hay gi¸ trÞ. Theo quan ®iÓm Marketing, s¶n phÈm ®îc ®Þnh nghÜa lµ " mäi thø cã thÓ chµo b¸n trªn thÞ trêng ®Ó chó ý, mua, sö dông hay tiªu dïng, cã thÓ tho¶ m·n ®îc mét mong muèn hay nhu cÇu ". Nh vËy kh¸i niÖm vÒ s¶n phÈm hµng ho¸ mang tÝnh chÊt phøc t¹p bëi lÏ mçi s¶n phÈm ®Òu cã nh÷ng nÐt ®Æc trng vÒ vËt chÊt vµ t©m lý nh: chÊt lîng, mÇu s¾c, nh·n m¸c, c¸ch sö dông, giao hµng vµ thùc hiÖn thanh to¸n, dÞch vô sau b¸n hµng.S¶n phÈm víi nh÷ng nh·n hiÖu cô thÓ t¹o ra cho ngêi tiªu dïng mét h×nh ¶nh, mét tÝn hiÖu ®Ó nhËn biÕt vÒ doanh nghiÖp vµ x¸c nhËn sù hiÖn diÖn cña doanh nghiÖp trªn thÞ tr- êng.
Mçi s¶n phÈm hµng ho¸ cña doanh nghiÖp ph¶i ®¸p øng mét nhu cÇu, v× ®ã lµ lêi høa hÑn víi kh¸ch hµng hay ngêi tiªu dïng. Ngêi mua thêng quan niÖm s¶n phÈm hµng ho¸ lµ cña Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp - 7- trÇn ngäc v©n khoa qtkd cn & xdcb trêng ®hktqd c¶i vËt chÊt hay dÞch vô mµ hä mua ®Ó tho¶ m·n nhu cÇu cña m×nh do ®ã mçi s¶n phÈm ®îc coi lµ lêi gi¶i ®¸p cho mét nhu cÇu ®· t×m thÊy trªn thÞ trêng, doanh nghiÖp ph¶i b¸n c¸i mµ kh¸ch hµng cÇn chø kh«ng ph¶i c¸i m×nh cã. Nghiªn cøu s¶n phÈm vÒ thùc chÊt lµ t×m hiÓu th¸i ®é chÊp nhËn cña kh¸ch hµng ®èi víi s¶n phÈm cña m×nh. Ph©n lo¹i s¶n phÈm : C¸c doanh nghiÖp t¹o ra s¶n phÈm hµng ho¸ lµ ®Ó b¸n vµ do s¶n phÈm hµng ho¸ cña doanh nghiÖp mang tÝnh chÊt ®a d¹ng nªn ph¶i ph©n lo¹i ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c«ng t¸c kinh doanh.
Trong thùc tiÔn ngêi ta ph©n lo¹i s¶n phÈm theo rÊt nhiÒu c¸ch kh¸c nhau nhng ®Ó phôc vô cho viÖc t×m hiÓu vÒ ®a d¹ng ho¸ cã thÓ xem xÐt mét sè c¸ch ph©n lo¹i chñ yÕu sau. Ph©n lo¹i theo tÝnh chÊt sö dông : Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, s¶n phÈm c«ng nghiÖp bao gåm: s¶n phÈm c«ng céng vµ s¶n phÈm c¸ nh©n. - S¶n phÈm c«ng céng lµ s¶n phÈm mµ viÖc tiªu dïng cña ngêi nµy kh«ng lµm ¶nh hëng ®Õn viÖc tiªu dïng cña ngêi kh¸c nh ®êng x¸, cÇu cèng, c¸c c«ng tr×nh v¨n ho¸, c¸c di tÝch lÞch sö. - S¶n phÈm c¸ nh©n lµ s¶n phÈm mµ khi mét ngêi ®· tiªu dïng th× ngêi kh¸c kh«ng thÓ tiªu dïng s¶n phÈm ®ã .VÝ dô nh quÇn ¸o, thùc phÈm.
S¶n phÈm c¸ nh©n cã tÝnh c¹nh tranh m¹nh mÏ cßn s¶n phÈm c«ng céng kh«ng cã tÝnh c¹nh tranh. Ph©n lo¹i s¶n phÈm theo mèi quan hÖ víi thu nhËp : Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, s¶n phÈm c«ng nghiÖp bao gåm hµng hãa th«ng thêng vµ hµng xa xØ. - Hµng th«ng thêng lµ nh÷ng s¶n phÈm mµ mäi tÇng líp trong x· héi cã thÓ tiªu dïng mét c¸ch b×nh thêng nh giµy dÐp, chÊt ®èt. Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp - 8- trÇn ngäc v©n khoa qtkd cn & xdcb trêng ®hktqd - Hµng xa xØ lµ nh÷ng s¶n phÈm dµnh cho c¸c ®èi tîng cã thu nhËp cao trong x· héi nh kim c¬ng, ¸o l«ng thó.
Ph©n lo¹i s¶n phÈm theo kh¶ n¨ng thay thÕ lÉn nhau: Theo c¸ch ph©n lo¹i nµy, s¶n phÈm c«ng nghiÖp bao gåm: hµng ho¸ bæ sung vµ hµng ho¸ thay thÕ - Hµng ho¸ bæ sung lµ hµng ho¸ khi tiªu dïng ph¶i theo mét c¬ cÊu vµ ®ång bé nhau, kh«ng thÓ t¸ch rêi nhau ®îc nh: « t« vµ x¨ng, thuèc l¸ vµ bËt löa. - Hµng ho¸ thay thÕ lµ hµng ho¸ tiªu dïng ®éc lËp víi nhau vµ khi cÇn cã thÓ thay thÕ cho nhau nh: bÕp ®iÖn vµ bÕp ga, dÇu vµ than. Ph©n lo¹i s¶n phÈm theo tuæi thä cña s¶n phÈm: - Hµng ho¸ l©u bÒn lµ hµng ho¸ cã thÓ sö dông ®îc trong mét thêi gian dµi nh « t«, xe m¸y, nhµ cöa. - Hµng ho¸ kh«ng l©u bÒn nh nh÷ng vËt rÎ tiÒn nhanh háng: ®òa tre, guèc méc.
Ph©n lo¹i s¶n phÈm theo tÇn sè mua: - Hµng mua thêng xuyªn: lµ hµng ho¸ rÊt cÇn thiÕt cho cuéc sèng hµng ngµy mµ ngêi tiªu dïng ph¶i sö dông thêng xuyªn nh quÇn ¸o, giµy dÐp. - Hµng mua kh«ng thêng xuyªn: lµ lo¹i hµng ho¸ mµ ngêi tiªu dïng kh«ng tiªu dïng chóng thêng xuyªn nh quÇn ¸o cíi. Ph©n lo¹i s¶n phÈm theo møc ®é chÕ biÕn s¶n phÈm: - S¶n phÈm trung gian: lµ nh÷ng s¶n phÈm cßn ph¶i tr¶i qua mét sè bíc chÕ biÕn n÷a míi trë thµnh s¶n phÈm hoµn chØnh phôc vô cho tiªu dïng nh sîi ®Ó dÖt v¶i, v¶i ®Ó may quÇn ¸o. - S¶n phÈm cuèi cïng lµ nh÷ng s¶n phÈm hoµn chØnh cã thÓ phôc vô cho tiªu dïng nh xe m¸y, v¨n phßng phÈm.
N¨m møc ®é cña s¶n phÈm: Trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, khi lËp kÕ ho¹ch s¶n phÈm cña m×nh nhµ kinh doanh cÇn suy nghÜ ®Çy ®ñ vÒ n¨m møc ®é cña s¶n phÈm. Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp - 9- trÇn ngäc v©n khoa qtkd cn & xdcb trêng ®hktqd Møc ®é c¬ b¶n nhÊt chÝnh lµ Ých lîi cèt lâi, chÝnh lµ dÞch vô hay lîi Ých c¬ b¶n mµ kh¸ch hµng thùc sù mua. Ngßi kinh doanh ph¶i lu«n coi m×nh lµ ngêi cung øng Ých lîi. VÝ dô nh trong trêng hîp kh¸ch s¹n, ngêi kh¸ch nghØ ®ªm mua " sù nghØ ng¬i vµ giÊc ngñ ".
ë møc ®é thø hai, ngêi kinh doanh ph¶i biÕn lîi Ých cèt lâi thµnh s¶n phÈm chung chÝnh lµ d¹ng c¬ b¶n cña s¶n phÈm ®ã v× thÕ kh¸ch s¹n ph¶i lµ mét toµ nhµ cã c¸c phßng ®Ó cho thuª. ë møc ®é thø ba, ngßi kinh doanh chuÈn bÞ mét s¶n phÈm mong ®îi, tøc lµ tËp hîp c¸c thuéc tÝnh vµ ®iÒu kiÖn ng- êi mua thêng mong ®îi vµ chÊp nhËn khi hä mua s¶n phÈm ®ã. VÝ dô nh kh¸ch ®Õn kh¸ch s¹n mong ®îi mét c¸i giêng s¹ch sÏ, xµ b«ng, kh¨n t¾m vµ mét møc ®é yªn tÜnh t¬ng ®èi. V× hÇu hÕt c¸c kh¸ch s¹n cã thÓ ®¸p øng ®îc mong muèn tèi thiÓu nµy nªn kh¸ch du lÞch thêng kh«ng cã thiªn vÞ ®èi víi kh¸ch s¹n nµo mµ hä sÏ vµo bÊt k× kh¸ch s¹n nµo thuËn tiÖn nhÊt.
ë møc ®é thø t, ngêi kinh doanh chuÈn bÞ mét s¶n phÈm hoµn thiÖn thªm tøc lµ s¶n phÈm bao gåm nh÷ng dÞch vô vµ Ých lîi phô thªm lµm cho s¶n phÈm cña c«ng ty kh¸c víi s¶n phÈm cña ®èi thñ c¹nh tranh. VÝ dô kh¸ch s¹n cã thÓ hoµn thiÖn thªm s¶n phÈm cña m×nh b»ng c¸ch ®¨ng kÝ kh¸ch nhanh chãng, bæ sung s÷a t¾m, b÷a ¨n ngon vµ phôc vô tèt v.Cuéc c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp ngµy nay chñ yÕu ë møc ®é hoµn thiÖn s¶n phÈm. ë møc ®é thø n¨m lµ s¶n phÈm tiÒm Èn, tøc lµ nh÷ng sù hoµn thiÖn vµ biÕn ®æi mµ s¶n phÈm ®ã cuèi cïng cã thÓ nhËn ®îc trong t¬ng lai. Trong khi s¶n phÈm hoµn thiÖn thÓ hiÖn nh÷ng g× ®· ®îc ®a vµo s¶n phÈm ngµy h«m nay th× s¶n phÈm tiÒm Èn l¹i chØ nªu ra híng ph¸t triÓn kh¶ dÜ cña nã.
Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp - 10 - trÇn ngäc v©n khoa qtkd cn & xdcb trêng ®hktqd §©y chÝnh lµ n¬i c¸c c«ng ty t×m kiÕm tÝch cùc nh÷ng c¸ch thøc míi ®Ó tho¶ m·n kh¸ch hµng vµ t¹o sù kh¸c biÖt cho s¶n phÈm cña m×nh. Sù xuÊt hiÖn cña mét sè kh¸ch s¹n thîng h¹ng mµ ë ®ã kh¸ch cã thÓ ë nhiÒu phßng lµ mét sù ®æi míi kh¸ch s¹n truyÒn thèng.