Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Đại Học Đáp Ứng Thời Đại 4.0 Tại Trường Đại Học Giáo Dục

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu phát triển chương trình đào tạo đại học đáp ứng yêu cầu thời đại 4.0 tại Trường Đại học Giáo dục.

• Tác giả: Vũ Thị Kiều Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Đức Ngọc
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản Lý Giáo Dục
• Đề tài: Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Trình Độ Đại Học Đáp Ứng Thời Đại 4.0 Tại Trường Đại Học Giáo Dục, Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC ĐÁP ỨNG THỜI ĐẠI 4.0
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các nghiên cứu trên thế giới về phát triển chương trình
• 1.3. Các nghiên cứu ở trong nước về phát triển chương trình
• 1.4. Các khái niệm cơ bản
• 1.5. Chương trình đào tạo và Chương trình dạy học
• 1.6. Phát triển chương trình đào tạo
• 1.7. Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư
• 1.8. Phát triển chương trình đào tạo đáp ứng thời đại 4.0
• 1.9. Nội dung về phát triển chương trình đào tạo đáp ứng thời đại 4.0
• 1.10. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0
• 1.11. Hội nhập quốc tế
• 1.12. Kinh tế thị trường
• 1.13. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC ĐÁP ỨNG THỜI ĐẠI 4.0 TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về Trường Đại học Giáo dục - ĐHQGHN
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Mục tiêu, nhiệm vụ của Trường Đại học Giáo dục
• 2.4. Quy mô đào tạo
• 2.5. Phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học
• 2.6. Mô hình đào tạo
• 2.7. Tổ chức khảo sát thực trạng phát triển chương trình đào tạo đại học tại Trường Đại học Giáo dục
• 2.7.1. Mục đích khảo sát
• 2.7.2. Nội dung khảo sát
• 2.7.3. Phương pháp khảo sát, cách cho điểm và chuẩn đánh giá
• 2.8. Thực trạng phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học tại Trường Đại học Giáo dục
• 2.8.1. Nhận thức của cán bộ quản lý và giảng viên về tầm quan trọng của phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học
• 2.8.2. Rà soát và điều chỉnh các chương trình đào tạo trình độ đại học hiện hành
• 2.8.3. Xây dựng và ban hành chương trình đào tạo trình độ đại học mới
• 2.8.4. Thực trạng phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0 tại Trường Đại học Giáo dục
• 2.8.5. Thực trạng hoạt động dạy học đáp ứng thời đại 4.0
• 2.8.6. Thực trạng về đề cương học phần các chương trình đào tạo đáp ứng thời đại 4.0
• 2.9. Tổng hợp kết quả khảo sát thực trạng phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0 tại Trường Đại học Giáo dục
• 2.10. Thực trạng yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chương trình đào tạo đáp ứng thời đại 4.0 tại Trường Đại học Giáo dục
• 2.10.1. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về nhà quản lý
• 2.10.2. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về giảng viên
• 2.10.3. Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về môi trường phát triển chương trình đào tạo đại học đáp ứng thời đại 4.0
• 2.11. Đánh giá thực trạng công tác phát triển chương trình đào tạo đại học đáp ứng thời đại 4.0 tại Trường Đại học Giáo dục
• 2.11.1. Thành công và nguyên nhân
• 2.11.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.12. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC ĐÁP ỨNG THỜI ĐẠI 4.0 TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC - ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0 tại Trường Đại học Giáo dục - ĐHQGHN
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý và hệ thống
• 3.2. Các biện pháp phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0 tại Trường Đại học Giáo dục - ĐHQGHN
• 3.2.1. Xây dựng Quy trình phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0
• 3.2.2. Xây dựng chương trình đào tạo trình độ đại học mới có tính liên ngành và xuyên ngành, các học phần gắn với công nghệ 4.0
• 3.2.3. Xây dựng các đề cương học phần mới trong khối kiến đại cương đáp ứng thời đại 4.0
• 3.2.4. Áp dụng công nghệ Thực tế ảo trong dạy học
• 3.2.5. Sử dụng phương pháp dạy học theo dự án để cá nhân hóa việc học tập
• 3.2.6. Sử dụng đánh giá quá trình để phục vụ quá trình dạy và học
• 3.2.7. Mối quan hệ giữa các biện pháp phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0
• 3.3. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất về phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0
• 3.3.1. Mục tiêu khảo nghiệm, đối tượng khảo nghiệm
• 3.3.2. Phương hướng khảo nghiệm, tiêu chí, cách cho điểm
• 3.3.3. Kết quả khảo nghiệm
• 3.3.4. Mối quan hệ giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp phát triển chương trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4.0
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Đại Học 4

Trong bối cảnh Cách mạng Công nghiệp 4.0, việc phát triển chương trình đào tạo đại học trở thành một yêu cầu cấp thiết. Chương trình đào tạo không chỉ cần đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động mà còn phải phù hợp với xu hướng toàn cầu. Các trường đại học cần phải đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng giáo dục.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chương Trình Đào Tạo Đại Học

Chương trình đào tạo đại học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao. Nó không chỉ cung cấp kiến thức mà còn phát triển kỹ năng mềm cho sinh viên, giúp họ tự tin hơn trong môi trường làm việc.

1.2. Xu Hướng Phát Triển Chương Trình Đào Tạo

Xu hướng hiện nay là tích hợp công nghệ thông tin vào chương trình đào tạo. Việc áp dụng công nghệ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Đại Học 4

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng việc phát triển chương trình đào tạo đại học cũng gặp không ít thách thức. Các trường đại học cần phải đối mặt với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và nhu cầu của thị trường lao động.

2.1. Sự Thay Đổi Nhu Cầu Thị Trường

Nhu cầu của thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng, đòi hỏi các trường đại học phải thường xuyên cập nhật chương trình đào tạo để đáp ứng kịp thời.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy

Việc áp dụng các phương pháp giảng dạy mới, như học tập dựa trên dự án, vẫn còn gặp nhiều khó khăn do sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và đào tạo giảng viên.

III. Phương Pháp Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Đại Học Đáp Ứng Thời Đại 4

Để phát triển chương trình đào tạo đại học đáp ứng thời đại 4.0, các trường cần áp dụng những phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc xây dựng chương trình cần dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường và sự tham gia của các bên liên quan.

3.1. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Liên Ngành

Chương trình đào tạo liên ngành giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát và phát triển kỹ năng đa dạng, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động.

3.2. Áp Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Giảng Dạy

Việc sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy không chỉ giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách nhanh chóng mà còn tạo ra môi trường học tập tương tác và thú vị.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chương Trình Đào Tạo Đại Học 4

Chương trình đào tạo đại học 4.0 không chỉ dừng lại ở lý thuyết mà còn cần được áp dụng thực tiễn. Các trường đại học cần tạo ra môi trường học tập thực tế để sinh viên có thể áp dụng kiến thức đã học vào công việc.

4.1. Thực Tập Tại Doanh Nghiệp

Thực tập tại doanh nghiệp giúp sinh viên có cơ hội trải nghiệm thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng và sự tự tin khi bước vào thị trường lao động.

4.2. Dự Án Nghiên Cứu Ứng Dụng

Các dự án nghiên cứu ứng dụng không chỉ giúp sinh viên phát triển kỹ năng nghiên cứu mà còn tạo ra giá trị thực tiễn cho cộng đồng.

V. Kết Luận Về Phát Triển Chương Trình Đào Tạo Đại Học 4

Phát triển chương trình đào tạo đại học đáp ứng thời đại 4.0 là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các trường đại học cần nỗ lực không ngừng để cải tiến chương trình đào tạo, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

5.1. Tương Lai Của Giáo Dục Đại Học

Tương lai của giáo dục đại học sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với sự thay đổi của thị trường và công nghệ. Các trường cần chuẩn bị cho sinh viên những kỹ năng cần thiết để thành công trong môi trường làm việc hiện đại.

5.2. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững trong giáo dục đại học sẽ giúp các trường không chỉ đáp ứng nhu cầu hiện tại mà còn chuẩn bị cho tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư (CMCN 4.0) đang tái định hình cấu trúc kinh tế toàn cầu, đặt ra yêu cầu cấp bách về nguồn nhân lực chất lượng cao sở hữu tư duy đổi mới và năng lực làm chủ công nghệ số. Tại Việt Nam, Quyết định số 1982/QĐ-TTg phê duyệt Khung trình độ quốc gia 8 bậc năm 2016 cùng Nghị quyết số 29-NQ/TW đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đại học. Trong bối cảnh đó, Trường Đại học Giáo dục thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội đóng vai trò nòng cốt với sứ mệnh tiên phong đào tạo giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục theo mô hình liên thông hiện đại. Tính đến năm 2018, trường đã đào tạo thành công gần 5.000 cử nhân chính quy, 1.920 học viên cao học chuyên ngành Quản lý giáo dục và 84 tiến sĩ bảo vệ thành công luận án cấp Nhà nước.

Vấn đề cốt lõi được đặt ra là làm thế nào để các chương trình đào tạo truyền thống thích ứng linh hoạt trước sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và Internet vạn vật. Nghiên cứu của học viên Vũ Thị Kiều Anh dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Lê Đức Ngọc tập trung giải quyết bài toán này. Mục tiêu chính là khảo sát toàn diện thực trạng phát triển chương trình tại Trường Đại học Giáo dục, phân tích các yếu tố tác động và đề xuất hệ thống giải pháp nâng chuẩn chương trình đào tạo theo định hướng 4.0 giai đoạn 2020–2025.

Phạm vi nghiên cứu bao quát các chương trình dạy học bậc đại học, khảo sát chuyên sâu 65 cán bộ quản lý và giảng viên trực tiếp tham gia giảng dạy. Kết quả nghiên cứu không chỉ mang lại giá trị học thuật chuẩn hóa chương trình theo chuẩn mạng lưới AUN-QA và khung tham chiếu trình độ ASEAN (AQRF), mà còn trực tiếp thúc đẩy tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm đúng chuyên môn đạt mục tiêu trên 90%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng các lý thuyết phát triển chương trình kinh điển kết hợp với mô hình giáo dục hiện đại. Tác giả vận dụng mô hình phát triển chương trình 12 bước của Oliva (2006), quy trình 4 giai đoạn của Kolomitro (2017) và khung tiếp cận chuẩn đầu ra CDIO do Edward Crawley cùng Đoàn Thị Minh Trinh nghiên cứu phát triển. Đồng thời, luận văn kế thừa 10 tiền đề phát triển chương trình của GS.TS Nguyễn Đức Chính (2017) và mô hình phân loại đại học 1.0 đến 4.0 của Ong và Nguyen (2017) với 7 tiêu chí đặc trưng.

Các khái niệm then chốt được chuẩn hóa dựa trên văn bản quy phạm pháp luật:

• Chương trình đào tạo và Chương trình dạy học: Được chuẩn hóa theo quy định tại Thông tư số 12/2017/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Điều 41 Luật Giáo dục.
• Giáo dục 4.0 và Nhân lực 4.0: Vận dụng khung 6 lĩnh vực năng lực chuyển đổi của UNESCO và khung kỹ năng thế kỷ 21 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) gồm 3 cụm năng lực chính.
• Cá nhân hóa học tập (Personalized Learning): Định hướng dạy học theo tốc độ và sở thích của người học.
• Đánh giá quá trình (Formative Assessment): Vận dụng 12 nguyên tắc đánh giá quá trình từ Dự án REAP của Đại học Strathclyde nhằm nâng cao chất lượng phản hồi sư phạm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định tính và định lượng để đảm bảo tính khách thể và độ tin cậy khoa học cao:

• Cỡ mẫu và Phương pháp chọn mẫu: Tổng cỡ mẫu khảo sát là N = 65 người, được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu chuyên gia có chủ đích (purposive sampling). Mẫu bao gồm 37 cán bộ quản lý kiêm giảng viên (chiếm tỷ lệ 56,93%) và 28 giảng viên trực tiếp (chiếm tỷ lệ 43,07%). Cỡ mẫu này đại diện cho toàn bộ đội ngũ chủ chốt tham gia quản lý và giảng dạy tại các khoa chuyên môn.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua 2 mẫu phiếu hỏi cấu trúc theo thang đo 4 mức độ (từ 1,00 đến 4,00 điểm) kết hợp 15 cuộc phỏng vấn sâu với các chuyên gia bảo đảm chất lượng. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ đề án của 12 chương trình đào tạo đại học, Hướng dẫn số 2159/ĐHQGHN-ĐT và Quyết định số 1111/QĐ-ĐHQGHN.
• Phương pháp phân tích và Lý do lựa chọn: Xử lý dữ liệu định lượng bằng phần mềm SPSS phiên bản 22.0, tính toán các chỉ số thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình Mean và độ lệch chuẩn SD). Việc sử dụng SPSS cho phép kiểm định độ tương quan Pearson giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất, đảm bảo luận cứ khoa học vững chắc.
• Thời gian nghiên cứu: Quá trình điều tra khảo sát, thu thập tài liệu và phân tích số liệu thực chứng được thực hiện liên tục từ tháng 09/2019 đến tháng 10/2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại Trường Đại học Giáo dục đã mang lại 4 phát hiện quan trọng có giá trị thực chứng:

Thứ nhất, nhận thức về tầm quan trọng của phát triển chương trình đào tạo đạt sự đồng thuận tuyệt đối với 100% cán bộ quản lý và giảng viên (65/65 người) đánh giá ở mức "Rất quan trọng". Trong các tiêu chí cụ thể, "Tạo ra nguồn nhân lực thích ứng với thời đại" và "Nâng cao chất lượng đào tạo" cùng đạt tỷ lệ 100% số phiếu ủng hộ, cao hơn tiêu chí "Góp phần tạo sự ổn định nhà trường" (95,4%) và "Công tác trọng tâm của đơn vị" (92,3%).

Thứ hai, công tác rà soát và điều chỉnh chương trình đào tạo hiện hành được thực hiện ở mức Tốt với điểm trung bình chung đạt 3,90/4,00 điểm. Khâu "Các Khoa đề xuất cập nhật chương trình và đề cương học phần" xếp thứ nhất với điểm trung bình 3,95/4,00 (95,3% đánh giá Tốt, 4,61% đánh giá Khá). Khâu "Hội đồng Khoa học và Đào tạo thẩm định" xếp thứ hai đạt 3,92/4,00 (92,3% đánh giá Tốt). Khâu "Thẩm định và ban hành chương trình" đạt 3,84/4,00 điểm (84,6% đánh giá Tốt).

Thứ ba, công tác xây dựng và ban hành chương trình đào tạo mới đạt điểm trung bình chung 3,71/4,00 điểm (mức Tốt). Trong 8 bước quy trình, khâu "Thành lập nhóm chuyên gia biên soạn" dẫn đầu với 3,96/4,00 điểm (96,9% đánh giá Tốt). Tuy nhiên, khâu "Xây dựng ma trận chuẩn đầu ra" đạt 3,61/4,00 điểm (61,5% đánh giá Tốt, 38,5% đánh giá Khá), khâu "Xây dựng chuẩn đầu ra từng học phần" đạt 3,46/4,00 điểm và khâu "Lãnh đạo trình phê duyệt ban hành" đạt 3,38/4,00 điểm.

Thứ tư, nhà trường đã mở rộng thành công quy mô đào tạo từ 6 chương trình sư phạm đơn môn truyền thống sang triển khai 6 chương trình đào tạo mới đáp ứng kỷ nguyên số. Trong đó, có 2 chương trình đào tạo chuẩn (Khoa học Tự nhiên, Quản trị chất lượng giáo dục) và 4 chương trình đào tạo thí điểm liên ngành mới (Quản trị trường học, Quản trị công nghệ giáo dục, Tham vấn học đường, Khoa học giáo dục).

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy mức độ thực hiện công tác rà soát định kỳ (3,90 điểm) cao hơn việc mở mới chương trình (3,71 điểm). Nguyên nhân là do quy trình rà soát học phần hàng năm đã được chuẩn hóa ổn định qua nhiều năm, trong khi việc mở mới đòi hỏi nhiều nguồn lực liên ngành và quy trình thẩm định phức tạp qua 8 bước chặt chẽ của ĐHQGHN.

Khi so sánh với lý thuyết phát triển chương trình CDIO và 10 tiền đề của Nguyễn Đức Chính (2017), điểm số thấp hơn ở khâu thiết kế ma trận chuẩn đầu ra (3,61 điểm) và xây dựng đề cương chi tiết (3,46 điểm) phản ánh thực tế: giảng viên đại học còn gặp rào cản kỹ thuật khi tích hợp các kỹ năng số 4.0 và phương pháp đánh giá quá trình vào đề cương học phần cụ thể.

Các số liệu này có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột so sánh điểm trung bình giữa quy trình rà soát và mở mới chương trình, kết hợp với bảng ma trận tương quan giữa 8 bước thiết kế. Cách trình bày trực quan này giúp ban lãnh đạo dễ dàng nhận diện khâu thiết kế chi tiết học phần là "điểm nghẽn" kỹ thuật cần ưu tiên đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng và khảo nghiệm tính khả thi, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa Quy trình phát triển chương trình đào tạo 8 bước tích hợp chu trình PDCA và chuẩn kiểm định AUN-QA: Ban Giám hiệu và Phòng Đào tạo trực tiếp chỉ đạo chuẩn hóa văn bản hướng dẫn nội bộ. Mục tiêu đạt 100% chương trình đào tạo hoàn thành rà soát chuẩn đầu ra định kỳ theo định hướng 4.0 vào cuối năm 2022.

2. Phát triển các chương trình đào tạo mới mang tính liên ngành, xuyên ngành gắn với công nghệ giáo dục (EdTech): Các Khoa chuyên môn và Nhóm chuyên gia biên soạn thiết kế tích hợp các học phần công nghệ mới như Trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, Khai phá dữ liệu học tập. Mục tiêu đưa tỷ trọng khối kiến thức công nghệ số chiếm 15% đến 20% tổng số tín chỉ chuyên nghiệp trong giai đoạn 2021–2023.

3. Tái cấu trúc đề cương học phần khối đại cương, ứng dụng công nghệ Thực tế ảo (VR/AR) và Dạy học theo dự án (PBL): Đội ngũ Giảng viên trực tiếp đổi mới phương pháp giảng dạy, chuyển đổi bài giảng lý thuyết sang mô hình giải quyết vấn đề thực tiễn. Mục tiêu số hóa 100% học liệu đại cương và ứng dụng công nghệ mô phỏng VR/AR trong ít nhất 30% giờ thực hành sư phạm trước năm 2024.

4. Đổi mới toàn diện hoạt động kiểm tra đánh giá theo hướng Đánh giá quá trình (Formative Assessment): Trung tâm Đảm bảo chất lượng phối hợp các Bộ môn triển khai 12 nguyên tắc đánh giá của dự án REAP. Mục tiêu tăng tỷ trọng điểm đánh giá quá trình lên 50% đến 60% tổng điểm học phần, giảm áp lực thi cử cuối kỳ và tăng cường phản hồi cá nhân hóa trước năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý và Lãnh đạo các cơ sở giáo dục đại học: Ứng dụng khung quy trình 8 bước và các tiêu chí đánh giá thực trạng để tái cấu trúc chương trình đào tạo của đơn vị, đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng quốc gia và khu vực.

2. Giảng viên và Chuyên viên phát triển chương trình: Tham khảo phương pháp xây dựng ma trận chuẩn đầu ra, kỹ thuật thiết kế đề cương học phần tích hợp công nghệ VR/AR và phương pháp dạy học theo dự án (PBL) nhằm nâng cao tính tương tác trong giảng dạy.

3. Học viên cao học và Nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục, Đo lường & Đánh giá: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng, thiết kế thang đo khảo sát 4 mức và kỹ thuật xử lý dữ liệu SPSS trong quản lý giáo dục.

4. Các nhà hoạch định chính sách giáo dục tại Bộ GD&ĐT và ĐHQGHN: Khai thác các cứ liệu thực chứng về mô hình đào tạo sư phạm 3+1, 4+1 và kinh nghiệm mở ngành liên ngành để hoàn thiện chính sách phát triển Khung trình độ quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

• Điểm khác biệt lớn nhất trong mô hình đào tạo của Trường Đại học Giáo dục là gì? Nhà trường áp dụng mô hình đào tạo mở 3+1 và 4+1 trong đại học đa ngành. Sinh viên học 3 năm kiến thức khoa học cơ bản tại các trường thành viên ĐHQGHN và 1 năm nghiệp vụ sư phạm chuyên sâu tại Trường Đại học Giáo dục, giúp tối ưu hóa nguồn lực đào tạo chất lượng cao.

• Khảo sát thực trạng chỉ ra khâu nào trong quy trình xây dựng chương trình mới có điểm số thấp nhất? Kết quả khảo sát 65 cán bộ và giảng viên cho thấy khâu "Xây dựng chuẩn đầu ra cho từng học phần" (3,46/4,00 điểm) và khâu "Trình phê duyệt ban hành" (3,38/4,00 điểm) có điểm số thấp nhất, đòi hỏi phải tăng cường tập huấn chuyên môn về ma trận kỹ năng số cho giảng viên.

• Đánh giá quá trình mang lại lợi ích gì trong giáo dục đại học 4.0? Vận dụng 12 nguyên tắc của dự án REAP, đánh giá quá trình cung cấp thông tin phản hồi liên tục giữa giảng viên và người học. Phương pháp này giúp điều chỉnh kịp thời tiến độ giảng dạy, hỗ trợ cá nhân hóa học tập và đánh giá chính xác năng lực thực tế của sinh viên.

• Phương pháp dạy học theo dự án (PBL) giải quyết vấn đề gì trong đào tạo liên ngành? Phương pháp dạy học theo dự án giúp sinh viên vận dụng kiến thức đa lĩnh vực để giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương và xã hội. Cách học này giúp phát triển tư duy phản biện, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực tự thích ứng với biến động nghề nghiệp.

• Khung năng lực nào được luận văn sử dụng làm căn cứ thiết kế chuẩn đầu ra? Tác giả tích hợp khung 6 lĩnh vực năng lực của UNESCO (2018), khung kỹ năng thế kỷ 21 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) và chuẩn đầu ra kỹ thuật theo mô hình CDIO nhằm định hình chân dung người học thế hệ 4.0 toàn diện.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận vững chắc về phát triển chương trình đào tạo đại học thời đại 4.0 dựa trên các mô hình chuẩn hóa quốc tế như CDIO, UNESCO và WEF.
• Nghiên cứu đã đo lường thực trạng khách quan qua khảo sát 65 cán bộ quản lý và giảng viên, ghi nhận điểm trung bình rà soát đạt 3,90/4,00 và mở mới chương trình đạt 3,71/4,00.
• Đúc kết bài học thực tiễn từ quá trình phát triển thành công 6 chương trình đào tạo đại học mới mang tính liên ngành và ứng dụng công nghệ giáo dục hiện đại.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ từ chuẩn hóa quy trình, thiết kế học phần số, ứng dụng VR/AR đến đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng đánh giá quá trình.
• Khẳng định tính cấp thiết và khả thi cao của các biện pháp thông qua kiểm định tương quan thống kê thực chứng giai đoạn 2020–2025.

Đóng góp lớn nhất của công trình là cung cấp mô hình phát triển chương trình đào tạo vừa đáp ứng tính hội nhập quốc tế, vừa phù hợp với điều kiện thực tiễn của giáo dục đại học Việt Nam. Các trường đại học cần khẩn trương xây dựng lộ trình rà soát, tái cấu trúc chương trình đào tạo và bồi dưỡng năng lực số cho giảng viên ngay từ hôm nay để không bị tụt hậu trong kỷ nguyên số hóa toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển chƣơng trình đào tạo trình độ đại học đáp ứng thời đại 4. Chương 2: Thực trạng phát triển chƣơng trình đào tạo trình độ đại học tại Trƣờng Đại học Giáo dục - ĐHQGHN đáp ứng thời đại 4. Chương 3: Biện pháp phát triển chƣơng trình đào tạo trình độ đại học tại Trƣờng Đại học Giáo dục - ĐHQGHN đáp ứng thời đại 4. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC ĐÁP ỨNG THỜI ĐẠI 4.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu trên thế giới về phát triển chương trình Nhiều các tác giả trên thế giới đã nghiên cứu về phát triển chƣơng trình giáo dục, trong đó trình bày những nguyên tắc phát triển chƣơng trình, quy trình phát triển chƣơng trình, cách xây dựng chƣơng trình đào tạo theo CDIO, phân tích các yếu tố ảnh hƣởng trong quá trình giảng dạy, các thành phần tham gia phát triển chƣơng trình. Theo Oliva (2006) [17] phát triển chƣơng trình đƣợc chia thành 12 bƣớc: xác định nhu cầu của sinh viên, xác định nhu cầu của xã hội, xác định mục đích chƣơng trình, xác định mục tiêu chƣơng trình, sắp xếp và thực hiện chƣơng trình, xác định mục đích giảng dạy, xác định các mục tiêu giảng dạy, lựa chọn các chiến lƣợc giảng dạy, thực hiện các chiến lƣợc đánh giá, lựa chọn lại phƣơng pháp kiểm tra - đánh giá, đánh giá giảng dạy, đánh giá chƣơng trình Tác giả Yvonne Osborne (2010) [34] đã tập trung vào hƣớng dẫn các bƣớc cần thiết để thực thi các công đoạn trong phát triển chƣơng trình giáo dục; nhấn mạnh các nội dung về năng lực của ngƣời học cần đạt đƣợc sau khi tốt nghiệp; trình bày các thành phần của các bên liên quan tham gia vào quá trình phát triển chƣơng trình; hƣớng dẫn chi tiết các nội dung cần làm cho các thành phần tham gia trong từng công đoạn. Tác giả Edward Crawley (2007) [6] đã đề cập đến đề cƣơng của tổ chức CDIO, chuẩn đầu ra dành cho giáo dục kỹ thuật; thiết kế chƣơng trình đào tạo tích hợp; giảng dạy và học tập theo CDIO; đánh giá việc học tập của sinh viên theo chƣơng trình CDIO; triển khai phƣơng pháp tiếp cận CDIO; kiểm định chƣơng trình và đƣa ra các triển vọng trong tƣơng lai của phƣơng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] pháp tiếp cận CDIO trên toàn thế giới,.

Theo tác giả Kolomitro (2017) [28] trong Sổ tay thiết kế chương trình đã đề cập đến nguyên tắc hƣớng dẫn phát triển chƣơng trình giáo dục chia thành 4 giai đoạn: (1) Đặt mục tiêu - Lập kế hoạch rà soát chƣơng trình giảng dạy, (2) Phát triển và phê duyệt chuẩn đầu ra chƣơng trình, (3) Thu thập minh chứng, (4) Sửa đổi và đánh giá lại. Trong đó các giai đoạn đƣợc chia nhỏ thành các bƣớc nhƣ sau: - Phát biểu lý thuyết về sự thay đổi. - Thiết kế lại chƣơng trình. GĐ1: Đặt mục tiêu - Tầm nhìn và sứ mệnh.

– Lập kế hoạch rà - Triết lý giáo dục soát chƣơng trình - Tổ chức chƣơng trình giảng dạy -Tƣơng thích chuẩn đầu ra chƣơng trình đào tạo và học phần/môn học. GĐ2: Phát triển và phê - Viết chuẩn đầu. duyệt chuẩn đầu ra - Phân loại môn học. - Tính đa dạng trong chƣơng chƣơng trình đào tạo trình giảng dạy Quy trình - Thiết kế/xây dựng chƣơng trình Phát triển giảng dạy: Nguồn để thu thập dữ chƣơng GĐ3: Thu thập minh liệu.

trình chứng chƣơng trình đào - Thiết kế/lên khung chƣơng trình giảng dạy mẫu. tạo - Bản đồ chƣơng trình giáo dục mẫu từ ĐH Queen. - Câu hỏi cần xem xét khi thiết lập Bản đồ chƣơng trình giảng dạy. GĐ4: Sửa đổi và đánh giá lại chƣơng trình đào tạo Xây dựng kế hoạch đánh giá Theo tác giả Judy McKimm (2007) [26] giới thiệu việc thiết kế và phát triển chƣơng trình nhƣ sau: 1) Xác định và đồng ý với bối cảnh giáo dục hoặc chuyên môn trong đó chƣơng trình sẽ đƣợc giao và phát triển.

7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2) Xác định nhu cầu của ngƣời học phù hợp với yêu cầu của các cơ quan chuyên môn và các bên liên quan. 3) Xác định các mục tiêu và kết quả học tập rộng của chƣơng trình. 4) Xác định ý tƣởng và hạn chế. 5) Đồng ý với cấu trúc và khuôn khổ rộng lớn của chƣơng trình, các lĩnh vực giảng dạy và học tập.

6) Xác định mục tiêu và kết quả học tập cho các cá nhân hoặc nhóm. 7) Xác định kết quả học tập, bảng thời gian, nội dung giảng dạy, học tập và sử dụng các tài nguyên học tập liên quan và có sẵn. 8) Triển khai và điều chỉnh chƣơng trình. 9) Phát triển chiến lƣợc đánh giá thích hợp.

10) Chỉnh sửa các khóa học phù hợp với thông tin phản hồi từ việc xác định đƣợc nhu cầu của ngƣời học và các bên liên quan. Theo Tim Wentling, phát triển chƣơng trình đƣợc chia thành 3 giai đoạn: giai đoạn chuẩn bị, giai đoạn thực thi, giai đoạn đánh giá. Trong đó giai đoạn chuẩn bị đƣợc chia nhỏ thành 9 bƣớc nhƣ sau: xác định nhu cầu đào tạo, xác định mục tiêu đào tạo, sắp xếp nội dung đào tạo, lựa chọn phƣơng pháp và kỹ thuật đào tạo, xác định nguồn lực cần cho quá trình đào tạo, sắp xếp và lên kế hoạch cho các bài giảng, lựa chọn và tạo ra các nguyên liệu hỗ trợ cho quá trình đào tạo, lựa chọn và xây dựng các hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập, thử nghiệm và chỉnh lý lại chƣơng trình.Tyler, phát triển chƣơng trình đƣợc chia thành 6 bƣớc: phân tích tình hình, xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung, sắp xếp nội dung, thực hiện, đánh giá. Theo Taba, phát triển chƣơng trình đƣợc chia thành 5 bƣớc: đƣa ra các đơn vị thử nghiệm (bao gồm: xác định nhu cầu, xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung, sắp xếp nội dung, lựa chọn các phƣơng pháp dạy học, xác định những yếu tố cần đánh giá), kiểm tra các đơn vị thử nghiệm, sửa chữa và củng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cố, phát triển trong khuôn khổ, áp dụng và phổ biến cho các đơn vị mới.

Theo Saylor, Alexander và Lewis, phát triển chƣơng trình đƣợc chia thành 4 bƣớc: xác định mục đích và mục tiêu, thiết kế chƣơng trình, thực hiện chƣơng trình, đánh giá chƣơng trình và mô hình quá trình hoạch định chƣơng trình của Saylor, Alexander và Lewis đƣợc thực hiện theo 4 bƣớc: Xác định mục đích và mục tiêu, thiết kế chƣơng trình, thực hiện chƣơng trình và đánh giá chƣơng trình. Các nghiên cứu ở trong nước về phát triển chương trình Các nghiên cứu trên thế giới hiện nay đã tập trung làm rõ sự phát triển của lực lƣợng sản xuất, quan hệ sản xuất trƣớc bối cảnh mới - bối cảnh CMCN 4.0 và cố gắng đƣa ra những vấn đề cốt lõi, các mô hình và đề xuất các định hƣớng phát triển giáo dục trong bối cảnh mới. Tuy nhiên, các nghiên cứu về giáo dục đại học thích ứng với cuộc CMCN 4.0 còn rất hạn chế. Các học giả Việt Nam cũng đã có những quan tâm nhất định đến sự phát triển chƣơng trình đào tạo đại học nhƣng định hƣớng phát triển chƣơng trình đào tạo phù hợp với cuộc CMCN 4.0 còn là vấn đề rất mới.

Ở Việt Nam, phát triển chƣơng trình mới chỉ đƣợc quan tâm trong 10 năm trở lại đây. Các chuyên gia về phát triển chƣơng trình nhƣ tác giả Lê Đức Ngọc với bài báo "Các nguyên tắc chính để đánh giá chương trình đào tạo đại học và sau đại học" (2003) đã đƣa 5 nguyên tắc chính để đánh giá chƣơng trình đào tạo, đây là những nguyên tắc cơ bản nhất trong đánh giá chƣơng trình và khuyến nghị các cơ sở đào tạo căn cứ vào các nguyên tắc đó để xây dựng và đánh giá chƣơng trình đào tạo. Cụ thể các nguyên tắc sau: Mục tiêu đào tạo phải phù hợp với yêu cầu kinh tế - xã hội, đảm bảo chất lƣợng đào tạo, đảm bảo hiệu quả đào tạo, đảm bảo hiệu suất đào tạo, đảm bảo tính sự phạm của chƣơng trình đào tạo [14]. Sau đó, năm 2005, tác giả Lê Đức Ngọc công bố bài báo “Đánh giá chương trình đào tạo đại học” với nội dung đánh giá chƣơng trình gồm 3 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thành phần chính là đánh giá cấu trúc chƣơng trình, đánh giá hiệu quả triển khai thực hiện, đánh giá hiệu quả đào tạo.

Tác giả trình bày 5 bƣớc đánh giá chƣơng trình bao gồm: lập kế hoạch, thu thập thông tin, phân tích thông tin, tổ chức đánh giá, báo cáo [15]. Tác giả Trần Thị Hoài công bố bài báo “Các tiêu chí đánh giá đề cương môn học của chương trình đào tạo đại học theo tín chỉ ở Đại học Quốc gia Hà Nội” năm 2007 bao gồm 8 tiêu chí: thông tin môn học, giảng viên, mục tiêu môn học, nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy học, hình thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập môn học, phƣơng pháp dạy học, học liệu. Tác giả đã phân chia thành 2 mức đánh giá với các minh chứng kèm theo và bảng đề xuất trọng số điểm cho từng tiêu chí [9]. Năm 2015, tác giả tiếp tục công bố cuốn sách chuyên khảo “Đánh giá thẩm định chương trình đào tạo đại học” với các nội dung chuyên sâu về bộ tiêu chuẩn đánh giá thẩm định chƣơng trình đào tạo.

Tác giả trình bày xu thế đánh giá chƣơng trình trên thế giới, các mô hình đánh giá, các loại đánh giá và thực trạng công tác đánh giá chƣơng trình đào tạo. Bộ tiêu chuẩn bao gồm 4 tiêu chuẩn và 16 tiêu chí. Tác giả đề xuất thang đánh giá, chia trọng số cho các tiêu chí và gợi ý các minh chứng cần thiết cho đánh giá. Bốn tiêu chuẩn gồm: Mục tiêu của chƣơng trình giáo dục đại học.

Nội dung của chƣơng trình giáo dục đại học, thời lƣợng của chƣơng trình giáo dục đại học, các điều kiện đảm bảo thực hiện chƣơng trình giáo dục đại học [10]. Tác giả Phùng Xuân Nhạ công bố sách chuyên khảo năm 2011 “Xây dựng và tổ chức chương trình đào tạo đại học và sau đại học theo cách tiếp cận CDIO”. Tác giả trình bày cách xây dựng và tổ chức chƣơng trình đào tạo theo cách tiếp cận CDIO, đánh giá chƣơng trình đào tạo thiết lập các bƣớc tiến hành xây dựng chuẩn đầu ra theo CDIO; nghiên cứu về kinh nghiệm xây dựng chƣơng trình đào tạo theo tiếp cận CDIO ở một số trƣờng đại học trên thế giới;. và cuối cùng tác giả đã xây dựng khung chƣơng trình tích hợp cho 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.