Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam: Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Giống Tại Huyện Sóc Sơn, Thành Phố Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu phát triển chăn nuôi lợn giống trên địa bàn huyện sóc sơn thành phố hà nội, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện

• Tác giả: Hoàng Hà Ninh
• Người hướng dẫn: TS. Lê Ngọc Hướng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Giống Tại Huyện Sóc Sơn, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.6. Thesis abtract
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.8.1. Mục tiêu chung
• 1.8.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.9. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.9.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.9.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.9.2.1. Phạm vi về nội dung
• 1.9.2.2. Phạm vi không gian
• 1.9.2.3. Phạm vi về thời gian
• 1.10. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.11. Những đóng góp mới của luận văn
• 1.12. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 1.12.1. Một số khái niệm
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Giống Sóc Sơn

Chăn nuôi lợn đóng vai trò quan trọng trong ngành nông nghiệp, đặc biệt là chăn nuôi lợn giống. Nhu cầu tiêu dùng thịt lợn ngày càng tăng, thúc đẩy phát triển chăn nuôi lợn giống theo hướng sản xuất hàng hóa. Phát triển chăn nuôi lợn giống không chỉ cung cấp thực phẩm giàu dinh dưỡng mà còn tạo công ăn việc làm, góp phần xóa đói giảm nghèo. Tuy nhiên, để phát triển ổn định, cần rà soát quy hoạch đất đai, hình thành các khu chăn nuôi riêng biệt, tránh ô nhiễm môi trường và áp dụng kỹ thuật tiên tiến. Cần có chính sách mới để đảm bảo nguồn cung ứng sản phẩm, nâng cao trình độ người nông dân và đảm bảo an toàn vệ sinh thú y. Theo Quyết định số 17/2012 của UBND thành phố Hà Nội, Sóc Sơn là một trong những vùng được định hướng phát triển chăn nuôi chủ lực, bao gồm lợn giống và lợn thịt.

1.1. Vai Trò Của Chăn Nuôi Lợn Giống Trong Nông Nghiệp

Chăn nuôi lợn, đặc biệt là lợn giống, đóng vai trò then chốt trong cơ cấu ngành nông nghiệp. Nó không chỉ cung cấp nguồn thực phẩm quan trọng mà còn tạo ra giá trị kinh tế lớn cho người dân và địa phương. Việc phát triển chăn nuôi lợn giống theo hướng bền vững và hiệu quả là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển nông nghiệp của huyện Sóc Sơn. Theo nghiên cứu của Hoàng Hà Ninh, chăn nuôi lợn giống đặc biệt phát triển mạnh mẽ tại 3 xã Bắc Phú, Bắc Sơn và Hiền Ninh, huyện Sóc Sơn.

1.2. Tiềm Năng Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Giống Tại Sóc Sơn

Sóc Sơn có nhiều tiềm năng để phát triển chăn nuôi lợn giống, bao gồm điều kiện tự nhiên thuận lợi, nguồn lao động dồi dào và nhu cầu thị trường lớn. Huyện cũng được thành phố Hà Nội định hướng là vùng phát triển chăn nuôi lợn giống chủ lực. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng này, cần có những giải pháp đồng bộ về quy hoạch, kỹ thuật, vốn và thị trường. Cần có những chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích người dân đầu tư vào chăn nuôi lợn giống.

II. Thách Thức Trong Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Giống Sóc Sơn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, phát triển chăn nuôi lợn giống ở Sóc Sơn vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Dịch bệnh là một trong những nguy cơ lớn nhất, gây thiệt hại nặng nề cho người chăn nuôi. Bên cạnh đó, chăn nuôi còn manh mún, nhỏ lẻ, kỹ thuật lạc hậu, thị trường tiêu thụ bấp bênh và giá cả không ổn định. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết những thách thức này, đảm bảo phát triển chăn nuôi lợn giống bền vững. Theo nghiên cứu, các yếu tố ảnh hưởng chính đến chăn nuôi lợn giống gồm quy mô trang trại, khoa học kỹ thuật, chất lượng giống lợn.

2.1. Nguy Cơ Dịch Bệnh Trong Chăn Nuôi Lợn Giống

Dịch bệnh luôn là mối đe dọa thường trực đối với chăn nuôi lợn giống. Các bệnh như dịch tả lợn châu Phi, lở mồm long móng (LMLM) có thể gây thiệt hại lớn về kinh tế cho người chăn nuôi. Cần tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc lợn giống và thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học (ATSH). Việc sử dụng vắc xin cho lợn cũng cần được chú trọng để bảo vệ đàn lợn.

2.2. Khó Khăn Về Thị Trường Tiêu Thụ Và Giá Cả

Thị trường tiêu thụ và giá cả là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả chăn nuôi lợn giống. Giá lợn giống và lợn thịt thường xuyên biến động, gây khó khăn cho người chăn nuôi trong việc hoạch định sản xuất và tiêu thụ. Cần có giải pháp để ổn định thị trường, kết nối người sản xuất với người tiêu dùng và xây dựng chuỗi giá trị chăn nuôi lợn bền vững. Xây dựng mạng lưới thông tin giá cả thị trường tiêu thụ sản phẩm là một giải pháp quan trọng.

III. Cách Nâng Cao Năng Suất Chăn Nuôi Lợn Giống Sóc Sơn

Để nâng cao năng suất chăn nuôi lợn giống ở Sóc Sơn, cần tập trung vào cải tạo giống lợn, áp dụng kỹ thuật tiên tiến và quản lý chuồng trại chăn nuôi lợn hiệu quả. Cần lựa chọn giống lợn năng suất cao, phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu thị trường. Áp dụng quy trình chăn nuôi lợn khoa học, từ khâu chọn giống, chăm sóc, nuôi dưỡng đến phòng bệnh. Quản lý chuồng trại sạch sẽ, thoáng mát, đảm bảo vệ sinh và an toàn sinh học. Tăng cường công tác khuyến nông, chuyển giao kỹ thuật cho người chăn nuôi.

3.1. Cải Tạo Giống Lợn Để Tăng Năng Suất

Việc cải tạo giống lợn là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất chăn nuôi. Cần lựa chọn và sử dụng các giống lợn chất lượng cao, có khả năng sinh sản tốt, tăng trọng nhanh và kháng bệnh tốt. Có thể sử dụng phương pháp lai tạo để tạo ra các giống lợn mới, phù hợp với điều kiện địa phương và nhu cầu thị trường. Cần có chính sách hỗ trợ người chăn nuôi trong việc cải tạo giống lợn.

3.2. Áp Dụng Kỹ Thuật Chăn Nuôi Lợn Tiên Tiến

Áp dụng kỹ thuật chăn nuôi lợn tiên tiến giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm thiểu rủi ro. Cần áp dụng quy trình chăn nuôi khoa học, từ khâu chọn giống, chăm sóc, nuôi dưỡng đến phòng bệnh. Sử dụng thức ăn chăn nuôi lợn chất lượng cao, đảm bảo dinh dưỡng cho lợn. Áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả, như tiêm phòng đầy đủ và thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học. Tăng cường công tác khuyến nông, chuyển giao kỹ thuật cho người chăn nuôi.

IV. Chính Sách Hỗ Trợ Phát Triển Chăn Nuôi Lợn Giống Sóc Sơn

Để thúc đẩy phát triển chăn nuôi lợn giống ở Sóc Sơn, cần có chính sách hỗ trợ từ Nhà nước và địa phương. Chính sách hỗ trợ cần tập trung vào các lĩnh vực như vốn, kỹ thuật, thị trường và phòng chống dịch bệnh. Cần tạo điều kiện cho người chăn nuôi tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để đầu tư vào chăn nuôi. Hỗ trợ người chăn nuôi trong việc áp dụng kỹ thuật tiên tiến, cải tạo giống lợn và quản lý chuồng trại. Xây dựng hệ thống thông tin thị trường, kết nối người sản xuất với người tiêu dùng. Tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh, hỗ trợ người chăn nuôi khi có dịch bệnh xảy ra.

4.1. Chính Sách Về Vốn Và Tín Dụng Cho Chăn Nuôi Lợn

Vốn là một trong những yếu tố quan trọng để phát triển chăn nuôi lợn giống. Cần tạo điều kiện cho người chăn nuôi tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ các ngân hàng và tổ chức tín dụng. Có thể áp dụng các hình thức hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng để giảm thiểu rủi ro cho người chăn nuôi. Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn để người chăn nuôi dễ dàng tiếp cận nguồn vốn.

4.2. Hỗ Trợ Kỹ Thuật Và Chuyển Giao Công Nghệ

Hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ giúp người chăn nuôi nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất. Cần tăng cường công tác khuyến nông, tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo về kỹ thuật chăn nuôi lợn tiên tiến. Hỗ trợ người chăn nuôi trong việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, như sử dụng thức ăn chăn nuôi chất lượng cao, áp dụng quy trình chăn nuôi khoa học và phòng bệnh hiệu quả. Có thể xây dựng các mô hình chăn nuôi lợn điểm để người chăn nuôi tham quan học hỏi.

V. Ứng Dụng Tiêu Chuẩn VietGAP Trong Chăn Nuôi Lợn Sóc Sơn

Áp dụng tiêu chuẩn VietGAP trong chăn nuôi lợn giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường. Tiêu chuẩn VietGAP quy định các yêu cầu về giống lợn, thức ăn chăn nuôi, chuồng trại, quy trình chăn nuôi, phòng bệnh và quản lý chất thải. Áp dụng tiêu chuẩn VietGAP giúp người chăn nuôi tạo ra sản phẩm lợn an toàn, chất lượng, đáp ứng yêu cầu của thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh. Cần có sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng để người chăn nuôi áp dụng tiêu chuẩn VietGAP.

5.1. Lợi Ích Của Việc Áp Dụng VietGAP Trong Chăn Nuôi

Áp dụng VietGAP mang lại nhiều lợi ích cho người chăn nuôi, người tiêu dùng và xã hội. Sản phẩm lợn đạt tiêu chuẩn VietGAP đảm bảo an toàn thực phẩm, không chứa các chất độc hại và có chất lượng cao. Người chăn nuôi có thể bán sản phẩm với giá cao hơn, tăng thu nhập và nâng cao đời sống. Áp dụng VietGAP giúp bảo vệ môi trường, giảm thiểu ô nhiễm từ chăn nuôi.

5.2. Quy Trình Chứng Nhận VietGAP Cho Chăn Nuôi Lợn

Để được chứng nhận VietGAP, người chăn nuôi cần tuân thủ các yêu cầu của tiêu chuẩn VietGAP và thực hiện quy trình đánh giá, chứng nhận. Quy trình này bao gồm các bước như đăng ký chứng nhận, tự đánh giá, đánh giá bên ngoài và cấp giấy chứng nhận. Cần có sự hỗ trợ từ các tổ chức chứng nhận và cơ quan chức năng để người chăn nuôi thực hiện quy trình chứng nhận VietGAP một cách thuận lợi.

VI. Hướng Phát Triển Bền Vững Chăn Nuôi Lợn Giống Sóc Sơn

Để phát triển chăn nuôi lợn giống bền vững ở Sóc Sơn, cần kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội. Cần áp dụng các biện pháp chăn nuôi thân thiện với môi trường, giảm thiểu ô nhiễm từ chất thải chăn nuôi. Xây dựng chuỗi giá trị chăn nuôi lợn khép kín, từ sản xuất giống, thức ăn, chăn nuôi đến chế biến và tiêu thụ. Đảm bảo quyền lợi của người chăn nuôi, người lao động và người tiêu dùng. Tăng cường liên kết giữa các hộ chăn nuôi, hợp tác xã và doanh nghiệp.

6.1. Chăn Nuôi Lợn Thân Thiện Với Môi Trường

Để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, cần áp dụng các biện pháp chăn nuôi lợn thân thiện với môi trường. Sử dụng hệ thống xử lý chất thải hiệu quả, như biogas hoặc ủ phân compost. Hạn chế sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi. Sử dụng thức ăn chăn nuôi có nguồn gốc bền vững. Trồng cây xanh xung quanh chuồng trại để giảm thiểu ô nhiễm không khí.

6.2. Liên Kết Sản Xuất Và Tiêu Thụ Lợn Giống

Liên kết sản xuất và tiêu thụ giúp ổn định thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm. Cần khuyến khích các hộ chăn nuôi tham gia vào các hợp tác xã, tổ hợp tác để tăng cường sức mạnh tập thể. Xây dựng mối liên kết chặt chẽ giữa người sản xuất, doanh nghiệp chế biến và người tiêu dùng. Phát triển các kênh tiêu thụ đa dạng, như chợ truyền thống, siêu thị, cửa hàng tiện lợi và bán hàng trực tuyến.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hà Nội định hướng phát triển nông nghiệp giai đoạn đến năm 2020 và tầm nhìn 2030 với mục tiêu tỷ trọng ngành chăn nuôi chiếm từ 54% đến 58% giá trị sản xuất toàn ngành, đồng thời hạ tỷ lệ chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư từ 70% xuống còn 40%. Trong bức tranh tái cơ cấu đó, nhu cầu tiêu thụ thịt lợn tại Việt Nam duy trì ở mức cao khoảng 38,3 kg/người/năm với tốc độ tăng trưởng 4,9%/năm, biến sản xuất giống lợn thương phẩm thành mắt xích cốt lõi quyết định năng suất và chuỗi cung ứng thực phẩm. Huyện Sóc Sơn, thuộc tiểu vùng gò đồi trọng điểm của Thủ đô, sở hữu tiềm năng đất đai rộng lớn nhưng hoạt động chăn nuôi lợn giống nông hộ vẫn đối mặt với tình trạng phân tán, chi phí đầu vào chiếm trên 80% tổng chi phí sản xuất và thị trường tiêu thụ thiếu ổn định.

Nghiên cứu được thực hiện nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển chăn nuôi lợn giống nông hộ, đánh giá toàn diện thực trạng quy mô đàn và hiệu quả kinh tế, đồng thời phân tích các nhân tố kỹ thuật, thị trường và quản lý ảnh hưởng đến hoạt động này. Phạm vi không gian tập trung tại huyện Sóc Sơn với 3 xã khảo sát trọng điểm gồm Bắc Sơn, Bắc Phú và Hiền Ninh; dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập trong chu kỳ 2014 – 2016, từ đó xây dựng các giải pháp ứng dụng cho giai đoạn 2017 – 2020. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa chiến lược giúp nâng tỷ lệ lợn nái hướng nạc đạt trên 85%, tối ưu hóa biên lợi nhuận hộ nông dân thêm 15% đến 20%, giảm thiểu dịch bệnh và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp nông thôn theo hướng bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng lý thuyết phát triển kinh tế nông hộ của các nhà kinh tế học nông nghiệp kinh điển, kết hợp quan điểm hiện đại về kinh tế quy mô và chuỗi giá trị trong chăn nuôi. Nông hộ được xác định là đơn vị kinh tế tự chủ, sử dụng chủ yếu lao động gia đình và tham gia vào thị trường nông sản ở các cấp độ khác nhau. Quá trình phát triển chăn nuôi lợn giống được tiếp cận đồng thời theo chiều rộng (gia tăng số lượng lợn nái, lợn đực giống, mở rộng số hộ và quy mô đàn) và theo chiều sâu (nâng cao năng suất sinh sản, chất lượng con giống, tối ưu hóa chỉ số tiêu tốn thức ăn và nâng cao tỷ suất lợi nhuận).

Khung lý thuyết làm rõ 4 khái niệm nền tảng:

• Giống vật nuôi: Tập hợp các cá thể cùng loài, có chung nguồn gốc, đặc điểm ngoại hình và tính năng sản xuất ổn định qua các thế hệ di truyền.
• Lợn giống bố mẹ: Đàn lợn nái sinh sản và lợn đực giống được nhân từ đàn ông bà, có nhiệm vụ trực tiếp sản xuất ra đàn lợn con thương phẩm nuôi lấy thịt.
• Năng suất sinh sản: Đo lường thông qua các chỉ tiêu kỹ thuật như chu kỳ động dục 21 ngày, tuổi phối giống lần đầu từ 7 đến 8 tháng tuổi, số con sơ sinh sống đạt 10 đến 12 con/lứa, và số lứa đẻ đạt từ 1,9 đến 2,0 lứa/nái/năm.
• Hiệu quả kinh tế nông hộ: Tương quan so sánh giữa tổng doanh thu từ bán lợn giống, lợn thịt loại thải với tổng chi phí sản xuất (chi phí giống, thức ăn, thú y, lao động và khấu hao chuồng trại).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê huyện Sóc Sơn, báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội giai đoạn 2014 – 2016 và nguồn dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 105 hộ chăn nuôi lợn giống được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên có chủ đích tại 3 xã đại diện địa hình sinh thái gồm Bắc Sơn, Bắc Phú và Hiền Ninh. Mẫu được chia thành 3 nhóm quy mô rõ rệt: quy mô nhỏ (dưới 5 lợn nái), quy mô vừa (từ 5 đến 15 lợn nái) và quy mô lớn (trên 15 lợn nái).

Phương pháp phân tích dữ liệu bao gồm thống kê mô tả, phương pháp so sánh định gốc và liên hoàn, hạch toán kinh tế (xác định doanh thu, chi phí, lợi nhuận thuần, tỷ suất lợi nhuận trên chi phí B/C) và phương pháp chuyên gia. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác cấu trúc dòng tiền, nhận diện sự sai biệt về hiệu quả kinh tế giữa các quy mô chăn nuôi nông hộ trong điều kiện sản xuất thực tế mà không bị sai lệch bởi các biến số ngẫu nhiên. Toàn bộ quy trình khảo sát và phân tích số liệu được hoàn thiện trong chu kỳ nghiên cứu từ tháng 4/2016 đến tháng 4/2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực địa tại huyện Sóc Sơn giai đoạn 2014 – 2016 ghi nhận tốc độ tăng trưởng tổng đàn lợn giống bình quân đạt 6,02%/năm, trong đó tổng đàn nái sinh sản tại 3 xã trọng điểm đạt 620 con với tốc độ tăng trưởng đàn nái 12%/năm và tốc độ gia tăng số hộ chăn nuôi đạt 103,5%. Cơ cấu giống có sự chuyển dịch tích cực sang các dòng nái lai hai máu F1 (Móng Cái x Yorkshire hoặc Landrace) và lợn đực hướng nạc ngoại nhập như Duroc, Landrace.

Hiệu quả kinh tế thể hiện sự phân hóa sâu sắc theo quy mô chăn nuôi. Hộ chăn nuôi quy mô lớn (trên 15 nái) đạt tỷ suất lợi nhuận trên chi phí (B/C) cao hơn 18,5% so với hộ chăn nuôi quy mô nhỏ (dưới 5 nái). Nguyên nhân do các hộ lớn tiết kiệm được chi phí mua thức ăn theo giá sỉ và tối ưu hóa ngày công lao động. Trong cơ cấu chi phí, thức ăn chăn nuôi chiếm tỷ trọng áp đảo từ 72% đến 76%, chi phí khấu hao con giống chiếm 12% đến 15%, còn lại là chi phí phòng trừ dịch bệnh và điện nước. Về mặt kỹ thuật, các hộ áp dụng phương pháp thụ tinh nhân tạo đạt tỷ lệ thụ thai bình quân trên 88%, cao hơn 12% so với các hộ sử dụng đực giống phối trực tiếp, đồng thời số lợn con cai sữa xuất chuồng đạt từ 18 đến 20 con/nái/năm.

Thảo luận kết quả

Sự khác biệt về năng suất và lợi nhuận giữa các hộ bắt nguồn trực tiếp từ trình độ kỹ thuật và điều kiện chuồng trại. Việc các hộ nhỏ lẻ tự tuyển chọn con giống nội bộ hoặc mua trôi nổi trên thị trường không rõ nguồn gốc dẫn đến nguy cơ cận huyết, làm giảm khoảng 15% số sơ sinh sống trên mỗi lứa đẻ. Dữ liệu khảo sát khi được lượng hóa và biểu diễn qua bảng so sánh kinh tế giữa các quy mô cùng biểu đồ cơ cấu chi phí đầu vào đã làm nổi bật "bẫy chi phí" mà các hộ nhỏ lẻ gặp phải: phụ thuộc vào đại lý thức ăn cấp 2, cấp 3 với giá mua cao hơn 5% đến 8% so với giá gốc.

So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây tại Chương Mỹ (Hà Tây cũ) và Thanh Hóa, kết quả tại Sóc Sơn khẳng định tính tương đồng về rào cản thị trường và rủi ro dịch bệnh như dịch tả, lở mồm long móng. Tuy nhiên, Sóc Sơn có lợi thế tiếp cận nguồn tinh dịch chất lượng cao từ Trung tâm Nghiên cứu Lợn Thụy Phương, giúp nâng tỷ lệ sống của đàn con sơ sinh sau 24 giờ đạt 85% đến 90%. Kết quả này khẳng định tiềm năng phát triển theo hướng thâm canh chiều sâu, thay vì chỉ mở rộng số lượng đàn theo chiều rộng đơn thuần.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm thúc đẩy chăn nuôi lợn giống huyện Sóc Sơn phát triển hiệu quả và bền vững giai đoạn 2017 – 2020, hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được thực hiện đồng bộ:

• Hoàn thiện quy hoạch vùng chăn nuôi tập trung: Ủy ban nhân dân huyện Sóc Sơn chủ trì phối hợp với chính quyền 3 xã Bắc Sơn, Bắc Phú, Hiền Ninh rà soát quỹ đất gò đồi, thiết lập hạ tầng kỹ thuật tách rời khu dân cư, đặt mục tiêu di dời và chuyển đổi 60% số hộ chăn nuôi nhỏ lẻ vào khu trang trại tập trung trước năm 2020 nhằm đảm bảo an toàn sinh học.
• Xây dựng mạng lưới liên kết cung ứng giống và bình ổn giá đầu vào: Thiết lập chuỗi liên kết trực tiếp giữa các Hợp tác xã chăn nuôi Sóc Sơn với Trung tâm Nghiên cứu Lợn Thụy Phương để cung cấp 100% con giống bố mẹ đạt chuẩn kiểm dịch, đồng thời ký kết hợp đồng thu mua thức ăn công nghiệp trực tiếp từ nhà máy sản xuất, giảm thiểu 5% đến 8% chi phí trung gian trước quý IV năm 2018.
• Đẩy mạnh chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật: Trạm Khuyến nông huyện phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức định kỳ 15 đến 20 lớp tập huấn mỗi năm cho người nuôi lợn, chuyển giao quy trình đệm lót sinh học, công nghệ thụ tinh nhân tạo và kỹ thuật quản lý dinh dưỡng nái nuôi con, phấn đấu 85% hộ nắm vững quy trình thú y phòng dịch vào năm 2019.
• Mở rộng chính sách tín dụng ưu đãi và bảo hiểm nông nghiệp: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Ngân hàng Chính sách Xã hội triển khai gói vay vốn trung và dài hạn với lãi suất ưu đãi giảm từ 1,5% đến 2%/năm cho các hộ mở rộng quy mô từ 10 nái trở lên, kết hợp thí điểm chính sách bảo hiểm vật nuôi bao phủ tối thiểu 40% tổng đàn lợn giống toàn huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu của luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao đối với 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách: Ủy ban nhân dân cấp huyện, Phòng Kinh tế, Trạm Thú y và Trạm Khuyến nông sử dụng luận văn làm căn cứ khoa học để xây dựng đề án quy hoạch vùng chăn nuôi an toàn sinh học, ban hành các chính sách hỗ trợ vốn và kiểm soát dịch bệnh trên địa bàn.
• Hộ nông dân, chủ trang trại và gia trại chăn nuôi: Người chăn nuôi trực tiếp tham khảo các định mức kinh tế kỹ thuật, quy trình tuyển chọn lợn nái hậu bị, phương pháp phối giống nhân tạo và hạch toán chi phí nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trên mỗi đầu nái sinh sản.
• Doanh nghiệp sản xuất thức ăn, thuốc thú y và cung ứng con giống: Các công ty thương mại khai thác thông tin về tập quán chăn nuôi, nhu cầu dinh dưỡng và quy mô đàn tại Sóc Sơn để xây dựng kênh phân phối sản phẩm phù hợp, đồng thời mở rộng mô hình liên kết bao tiêu con giống thương phẩm.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp: Tài liệu là nguồn tham khảo mẫu mực về phương pháp nghiên cứu nông hộ, kỹ thuật điều tra chọn mẫu phân tầng và phương pháp phân tích hiệu quả kinh tế trong lĩnh vực chăn nuôi gia súc.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao chăn nuôi lợn giống tại huyện Sóc Sơn cần chuyển dịch từ quy mô nhỏ lẻ sang chăn nuôi trang trại tập trung?
Chăn nuôi nhỏ lẻ trong khu dân cư gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng và làm tăng nguy cơ bùng phát dịch bệnh truyền nhiễm. Khảo sát thực tế chứng minh các hộ quy mô lớn (trên 15 nái) đạt tỷ suất lợi nhuận cao hơn 18,5% so với hộ nuôi dưới 5 nái nhờ tiết kiệm chi phí thức ăn và tối ưu hóa quy trình kiểm soát an toàn sinh học.

Lợn nái sinh sản đạt chuẩn cần đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật ngoại hình và sinh lý nào?
Lợn nái giống chuẩn cần sở hữu tối thiểu 12 vú đồng đều, khung xương vững chắc, chu kỳ động dục ổn định 21 ngày và đẻ lứa đầu ở 11 đến 12 tháng tuổi. Khảo sát tại 3 xã nghiên cứu cho thấy giống nái lai hai máu F1 đạt năng suất cao từ 1,9 đến 2,0 lứa/năm với 10 đến 12 lợn con mỗi lứa.

Yếu tố nào chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng chi phí chăn nuôi lợn giống nông hộ?
Thức ăn chăn nuôi là khoản mục chi phí lớn nhất, chiếm từ 72% đến 76% tổng chi phí sản xuất của hộ. Do nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu (Việt Nam chi gần 3,4 tỷ USD nhập khẩu năm 2015), biến động giá cám ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận ròng của người nông dân.

Kỹ thuật thụ tinh nhân tạo mang lại ưu thế gì so với phương thức cho phối giống trực tiếp?
Phương pháp thụ tinh nhân tạo giúp nâng tỷ lệ thụ thai lên trên 88%, cao hơn 12% so với phối giống trực tiếp, đồng thời ngăn chặn triệt để lây lan mầm bệnh qua đường sinh dục. Một con lợn đực giống phẩm cấp cao khi khai thác tinh có thể phối cho 400 đến 500 nái sinh sản, thay vì chỉ 40 đến 50 nái khi nhảy trực tiếp.

Làm thế nào để các hộ chăn nuôi lợn giống giải quyết triệt để bài toán ô nhiễm môi trường?
Hộ chăn nuôi cần bắt buộc xây dựng hệ thống hầm ủ biogas xử lý chất thải kết hợp sử dụng đệm lót sinh học chuồng nuôi theo hướng dẫn khuyến nông. Mô hình này giúp xử lý trên 90% chất thải hữu cơ, loại bỏ mùi hôi, tạo nguồn khí đốt sinh hoạt tái tạo và giảm thiểu phát thải khí nhà kính ra cộng đồng.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng phát triển chăn nuôi lợn giống tại huyện Sóc Sơn với tốc độ tăng trưởng đàn đạt 6,02%/năm giai đoạn 2014 – 2016.
• Nhận diện chính xác 3 rào cản cốt lõi gồm chi phí thức ăn chiếm 72% đến 76%, hình thức chăn nuôi còn phân tán và tỷ lệ tiếp cận con giống chất lượng cao chưa đồng đều.
• Khẳng định mô hình chăn nuôi quy mô vừa và lớn kết hợp thụ tinh nhân tạo mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, nâng tỷ suất B/C cao hơn 18,5% so với chăn nuôi truyền thống.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về quy hoạch vùng an toàn sinh học, liên kết cung ứng giống chuẩn, đào tạo kỹ thuật và tín dụng ưu đãi.
• Xác lập lộ trình thực thi giai đoạn 2017 – 2020 nhằm hiện đại hóa ngành chăn nuôi Sóc Sơn, hướng tới mục tiêu cung ứng nguồn giống sạch bệnh cho toàn thành phố Hà Nội.

Đóng góp lớn nhất của nghiên cứu là cung cấp luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn giúp tái cơ cấu chăn nuôi nông hộ theo chuỗi giá trị hàng hóa. Các cấp chính quyền địa phương, tổ chức khuyến nông và người chăn nuôi cần nhanh chóng bắt tay triển khai đồng bộ các giải pháp quy hoạch và kỹ thuật ngay trong giai đoạn tới để nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành nông nghiệp Thủ đô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG HÀ NINH PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI LỢN GIỐNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SÓC SƠN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Lê Ngọc Hướng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, các số liệu và kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn là trung thực và chưa hề được sử dụng để bảo vệ bất kỳ một học vị nào. Tôi xin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Hoàng Hà Ninh i c LỜI CẢM ƠN Để thực hiện nghiên cứu và hoàn thành luận văn cao học này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, truyền thụ về kiến thức, sự quan tâm, hỗ trợ, giúp đỡ tận tình của các tổ chức và cá nhân.

Cho phép tôi được dành lời cảm ơn sâu sắc và chân thành đến TS. Lê Ngọc Hướng người hướng dẫn, truyền thụ, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn; Các thầy cô giáo bộ môn Phân tích định lượng, Khoa kinh tế và Phát triển nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã đào tạo kiến thức và tạo điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình 2 năm học tập tại trường; Ban lãnh đạo, đội ngũ cán bộ trong UBND huyện Sóc Sơn, Trung tâm nghiên cứu Lợn Thụy Phương và những hộ nông dân nơi tôi trực tiếp nghiên cứu, điều tra, phỏng vấn đã tạo điều kiện giúp đỡ, đóng góp ý kiến, cung cấp thông tin để tôi hoàn thành tốt luận văn này. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Hoàng Hà Ninh ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vi Trích yếu luận văn. vii Thesis abtract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận văn.

Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm. Đặc điểm một số giống lợn, cách chọn lợn giống và năng suất sinh sản của lợn giống. Đặc điểm kinh tế kỹ thuật và nhu cầu dinh dưỡng trong chăn nuôi lợn giống.

Nội dung nghiên cứu phát triển chăn nuôi lợn giống. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi lợn giống. Cơ sở thực tiễn. Tình hình phát triển chăn nuôi lợn giống trên Thế giới.

Tình hình phát triển chăn nuôi lợn giống tại Việt Nam. Các phương thức chăn nuôi lợn giống trên thế giới và Việt Nam. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.

Đặc điểm tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp phân tích. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn giống trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội. Phát triển quy mô chăn nuôi lợn giống. Thực trạng phát triển chăn nuôi lợn giống ở các hộ điều tra.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi lợn giống. Yếu tố khách quan. Yếu tố chủ quan. Đánh giá thuận lợi và khó khăn của hộ trong chăn nuôi lợn.

Một số giải pháp phát triển chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Sóc Sơn. Căn cứ đề xuất giải pháp. Hệ thống các giải pháp. Kết luận và kiến nghị.

Đối với Nhà nước. Đối với TP Hà Nội, huyện Sóc Sơn. 105 Tài liệu tham khảo. 109 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ATSH An toàn sinh học BQ Bình quân CC Cơ cấu CLB Câu lạc bộ ĐVT Đơn vị tính KNQG Khuyến nông Quốc gia KTTT Kinh tế tập thể LĐNN Lao động nông nghiệp LMLM Lở mồm long móng NN Nông nghiệp NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn QMN Quy mô nhỏ QMV Quy mô vừa QML Quy mô lớn SL Số lượng SXKD Sản xuất kinh doanh TACN Thức ăn chăn nuôi TH Trung học THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TSCĐ Tài sản cố định TTCN-XD Tiểu thủ công nghiệp – Xây dựng UBND Ủy ban nhân dân XHCN Xã hội chủ nghĩa v c DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Tiêu chuẩn dinh dưỡng thức ăn cho lợn nái sinh sản giống nội. Tình hình nhập khẩu con giống và sản phẩm thịt của Việt Nam. Cơ cấu sử dụng đất huyện Sóc Sơn qua ba năm 2014 - 2016. Cơ cấu đất nông - lâm nghiệp phân theo vùng.

Cơ cấu dân số và lao động của huyện qua ba năm 2014 - 2016. Giá trị sản xuất kinh doanh trên địa bàn huyện qua 3 năm 2014 - 2016. Thu thập thông tin thứ cấp. Số lượng mẫu điều tra.

Quy mô và cơ cấu tổng đàn lợn huyện Sóc Sơn giai đoạn 2014 – 2016. Số lượng lợn giống ở một số xã trên địa bàn huyện Sóc Sơn giai đoạn 2014 - 2016. Số hộ chăn nuôi lợn giống trên địa bàn huyện Sóc Sơn giai đoạn 2014 - 2016. Thông tin chung về hộ chăn nuôi lợn giống điều tra.

Điều kiện đất đai, diện tích chuồng trại, lao động và vốn của hộ chăn nuôi lợn giống. Một số chỉ tiêu trong chăn nuôi lợn đực giống của hộ điều tra. Một số chỉ tiêu trong công tác phối giống cho đàn lợn nái của hộ điều tra. Khối lượng thức ăn cho lợn nái và lợn con.

Công tác thú y của các hộ chăn nuôi lợn giống. Một số chỉ tiêu trong chăn nuôi lợn nái ở các hộ điều tra. Chi phí đầu tư trong chăn nuôi lợn nái của hộ điều tra. Chi phí đầu tư trong chăn nuôi lợn đực giống.

Kết quả chăn nuôi lợn nái của hộ điều tra. Hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi lợn đực giống. Số lượng lợn con cung cấp ra thị trường ở các hộ điều tra trong năm 2016. Tình hình tham gia tập huấn kỹ thuật và thăm quan mô hình của hộ điều tra năm 2016.

Ảnh hưởng của kỹ thuật chăn nuôi lợn sinh sản đến năng suất. Mức độ sử dụng dịch vụ thú y của hộ điều tra. Thuận lợi, khó khăn và dự kiến của hộ chăn nuôi lợn trong thời gian tới .94 vi c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Hà Ninh Tên luận văn: Phát triển chăn nuôi lợn giống của các hộ nông dân trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội. Ngành: Quản Lý Kinh Tế Mã số: 8340410 Tên cở sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Góp phần hệ thống hóa một phần cơ sở lý luận và thực tiễn về chăn nuôi lợn giống; - Đánh giá thực trạng và phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển chăn nuôi lợn giống trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội; - Đề xuất các giải pháp phát triển chăn nuôi lợn giống trên địa bàn huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội trong thời gian tới.

Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện đề tài, tác giả đã sử dụng những phương pháp nghiên cứu như sau: Tìm hiểu đặc điểm địa bàn nghiên cứu, phương pháp chọn điểm nghiên cứu, phương pháp thu thập thông thứ cấp và sơ cấp, phương pháp phân tích bao gồm phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh, phương pháp chuyên gia; Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả chính và kết luận Chăn nuôi lợn giống đặc biệt phát triển mạnh mẽ tại 3 xã Bắc Phú, Bắc Sơn và Hiền Ninh, huyện Sóc Sơn. Mức tăng bình quân trong 3 năm từ năm 2015 – 2017 đạt 6,02%, trong đó tổng số nái giống là 620 con, tốc độ tăng trưởng bình quân 12% , tốc độ phát triển bình quân số hộ chăn nuôi là 103,5%. Tại các địa phương chăn nuôi lợn chiếm phần lớn trong tổng thu nhập.

Mức thu nhập tỷ lệ thuận với quy mô chăn nuôi. Bên cạnh sự phát triển sự phát triển, chăn nuôi lợn tại địa phương cũng gặp không ít khó khăn và tồn đọng cần giải quyết như: chưa kiểm soát được dịch bệnh, chăn nuôi còn manh mún chưa có sự tập trung, trình độ người chăn nuôi còn chưa cao….đặc biệt là thị trường tiêu thụ còn chưa ổn định, giá cả lên xuống thất thường. Các yếu tố ảnh hưởng chính đến chăn nuôi lợn giống gồm quy mô trang trại, khoa học kỹ thuật, chất lượng giống lợn. Để đẩy mạnh công tác chăn nuôi lợn giống trên địa bàn huyện Sóc Sơn cần thực hiện những biện pháp sau: Xây dựng mạng lưới về thông tin giá cả thị trường tiêu thụ vii c sản phẩm; Có những chính sách cụ thể phù hợp với mức bình ổn giá thức ăn chăn nuôi; xây dựng cơ sở sản xuất chăn nuôi con giống đảm bảo cung cấp cho người chăn nuôi nhỏ lẻ có con giống ổn định; Tăng cường công tác khuyến nông tuyên truyền những kiến thức chăn nuôi cũng như chuyển giao kỹ thuật chăm sóc lợn; Có chính sách hỗ trợ cho người chăn nuôi phát triển theo cả chiều rộng lẫn chiều sâu.

viii c THESIS ABTRACT Master candidate: Hoang Ha Minh Thesis title: Development of breeding pigs of farmers in Soc Son district, Hanoi city. Major: Economic management Code: 8340410 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture Research Objectives To contribute the systematization of theoretical and practical basis about development of breeding pigs. To assess the situation, factors affecting to development of breeding pigs of farmers in Soc Son district, Hanoi city. Propose solutions to develop breeding pigs in Soc Son district, Hanoi city in the coming time.

Materials and Methods Topics used the following research methods: learn the characteristics of research terrain; method of collection secondary and primary data; method of data analysis include descriptive statistics method, comparative method, professional method, systematization of research indicators. Main findings and conclusions Breeding pigs is particularly developed in Bac Phu, Bac Son and Hien Ninh communes, Soc Son district. The average growth rate for the three years from 2015 to 2017 is 6.02%, therein the total number of sows is 620 ones, average growth rate of 12%, the average growth rate of livestock households is 103. At the local, breeding pigs accounts for a large portion of total income.

Income level is proportional to the scale of livestock.