Nghiên cứu phát triển cây cao su tại thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La

Luận văn thạc sĩ phân tích thực trạng phát triển cây cao su tại thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La, cung cấp thông tin hữu ích.

• Tác giả: Dương Thị Giang
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Minh Toại
• Trường học: Trường Đại học Tây Bắc
• Chuyên ngành: Lâm học
• Đề tài: Nghiên cứu thực trạng phát triển cây cao su tại Thị trấn Ít Ong huyện Mường La tỉnh Sơn La
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Sơn La

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Gây trồng, phát triển và nghiên cứu về Cao su ở Việt nam
• 2. CHƯƠNG 2: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN, KINH TẾ XÃ HỘI CỦA KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 2.1.1. Vị trí địa lý, địa hình
• 2.1.2. Điều kiện khí hậu, thuỷ văn
• 2.1.3. Đặc điểm hệ thống giao thông
• 2.1.4. Tình hình đất đai, tài nguyên rừng và đất lâm nghiệp
• 2.1.5. Lịch sử rừng trồng
• 2.2. Đặc điểm kinh tế, xã hội khu vực nghiên cứu
• 2.2.1. Thuận lợi và khó khăn trong phát triển cây cao su tại thị trấn Ít Ong
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Thực trạng phát triển cây cao su tại thị trấn Ít Ong huyện Mường La
• 3.2. Diện tích gây trồng và nguồn giống Cao su tại Ít Ong
• 3.3. Điều kiện và kỹ thuật gây trồng
• 3.4. Phân tích số liệu điều tra
• 3.5. Kết quả trồng xen các cây trồng khác
• 3.6. Xây dựng thí điểm mô hình bản cao su phát triển toàn diện tại bản Nà Trang và bản Tìn, thị trấn Ít Ong, Huyện Mường La
• 3.7. Mức độ tham gia góp giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân, hộ gia đình trong công tác phát triển cây cao su
• 3.8. Lựa chọn mẫu đánh giá
• 3.9. Kết quả thông tin được cung cấp (Biểu 13)
• 3.10. Về thu nhập từ lương của công nhân từ năm thứ 5 đến năm thứ 8 (4 năm)
• 3.11. Thực tế kết quả thực hiện qua các năm tại thị trấn Ít Ong
• 3.12. Đề xuất một số giải pháp góp phần phát triển cây cao su
• 3.12.1. Giải pháp về khoa học kỹ thuật
• 3.12.2. Giải pháp về cơ chế chính sách
• 3.12.3. Giải pháp về tổ chức thực hiện
• 3.12.4. Giải pháp về vốn
• 3.12.5. Giải pháp về nguồn nhân lực
• 3.12.6. Giải pháp về bảo vệ môi trường
• 3.12.7. Tăng cường sự phối hợp của các cơ quan liên quan
• 3.12.8. Một số giải pháp khác
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển cây cao su tại thị trấn Ít Ong

Cây cao su đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực tại tỉnh Sơn La, đặc biệt là tại thị trấn Ít Ong, huyện Mường La. Việc phát triển cây cao su không chỉ giúp cải thiện đời sống của người dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế nông nghiệp của địa phương. Theo báo cáo của UBND tỉnh Sơn La, diện tích trồng cao su tại Ít Ong đã tăng đáng kể trong những năm qua, nhờ vào sự hỗ trợ từ các chương trình phát triển nông nghiệp.

1.1. Lịch sử phát triển cây cao su tại Ít Ong

Cây cao su được trồng tại Ít Ong từ những năm 2007, với sự hỗ trợ của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam. Qua nhiều năm, diện tích trồng đã mở rộng, tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

1.2. Tình hình hiện tại của cây cao su tại Ít Ong

Hiện nay, cây cao su đã trở thành một phần quan trọng trong cơ cấu cây trồng của thị trấn Ít Ong. Nhiều hộ gia đình đã tham gia vào việc trồng và chăm sóc cây cao su, góp phần nâng cao thu nhập.

II. Thách thức trong phát triển cây cao su tại thị trấn Ít Ong

Mặc dù cây cao su mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc phát triển cây cao su tại Ít Ong cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như biến đổi khí hậu, dịch bệnh và thiếu hụt nguồn lực đầu tư đang ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của cây cao su.

2.1. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến cây cao su

Biến đổi khí hậu đã gây ra những tác động tiêu cực đến sự sinh trưởng của cây cao su. Nhiệt độ tăng cao và lượng mưa không ổn định đã làm giảm năng suất mủ.

2.2. Dịch bệnh và sâu bệnh hại cây cao su

Cây cao su tại Ít Ong cũng phải đối mặt với nhiều loại dịch bệnh và sâu bệnh hại. Việc phát hiện và xử lý kịp thời là rất cần thiết để bảo vệ cây trồng.

III. Phương pháp trồng và chăm sóc cây cao su hiệu quả

Để phát triển cây cao su bền vững, việc áp dụng các phương pháp trồng và chăm sóc khoa học là rất quan trọng. Các kỹ thuật trồng cây cao su hiện đại giúp tăng năng suất và chất lượng mủ.

3.1. Kỹ thuật trồng cây cao su

Việc lựa chọn giống cây cao su phù hợp và áp dụng đúng kỹ thuật trồng là yếu tố quyết định đến sự thành công của vườn cao su. Các giống như GT1 và PB260 đã được chứng minh là có năng suất cao.

3.2. Chăm sóc và bảo vệ cây cao su

Chăm sóc cây cao su bao gồm việc tưới nước, bón phân và phòng trừ sâu bệnh. Việc này không chỉ giúp cây phát triển tốt mà còn tăng năng suất mủ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về cây cao su

Nghiên cứu về cây cao su tại thị trấn Ít Ong đã chỉ ra rằng việc phát triển cây cao su không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Các mô hình trồng cao su kết hợp với các cây trồng khác đã cho thấy hiệu quả cao.

4.1. Mô hình trồng xen cây cao su

Mô hình trồng xen cây cao su với các loại cây khác như cà phê và tiêu đã cho thấy hiệu quả kinh tế cao. Điều này giúp tăng thu nhập cho người dân và bảo vệ đất.

4.2. Kết quả nghiên cứu về năng suất mủ

Nghiên cứu cho thấy năng suất mủ cao su tại Ít Ong có thể đạt từ 1,5 đến 2 tấn/ha/năm, tùy thuộc vào điều kiện chăm sóc và giống cây.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của cây cao su tại Ít Ong

Cây cao su tại thị trấn Ít Ong có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Việc áp dụng các giải pháp khoa học kỹ thuật và chính sách hỗ trợ từ chính quyền sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất.

5.1. Định hướng phát triển cây cao su bền vững

Định hướng phát triển cây cao su bền vững cần được chú trọng, bao gồm việc bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống người dân.

5.2. Vai trò của cộng đồng trong phát triển cây cao su

Cộng đồng địa phương cần được tham gia vào quá trình phát triển cây cao su, từ việc trồng trọt đến tiêu thụ sản phẩm, nhằm đảm bảo lợi ích cho tất cả mọi người.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tỉnh Sơn La sở hữu diện tích tự nhiên rộng lớn trên 1,4 triệu ha, trong đó quỹ đất sản xuất nông lâm nghiệp chiếm tới 823.816 ha cùng gần 85% dân số sinh sống tại khu vực nông thôn. Trước yêu cầu chuyển dịch cơ cấu cây trồng trên đất dốc và nâng cao sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành chủ trương phát triển cây cao su giai đoạn 2007 - 2011 định hướng đến năm 2020. Tuy nhiên, việc đưa loài cây công nghiệp nhiệt đới truyền thống này lên vùng biên cận sinh thái Tây Bắc với điều kiện khí hậu á nhiệt đới núi cao đã tạo ra nhiều tranh luận học thuật về khả năng sinh trưởng, tính thích nghi sinh học và hiệu quả kinh tế xã hội thực tế.

Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng gây trồng, các chỉ tiêu sinh trưởng và chất lượng của 2 dòng vô tính GT1 và PB 260 trên quy mô khảo nghiệm 69,6 ha từ năm 2007 đến năm 2015 tại thị trấn Ít Ong, huyện Mường La, tỉnh Sơn La. Đồng thời, đề tài phân tích cơ chế quản lý liên kết, mức độ tham gia góp quyền sử dụng đất của các hộ gia đình và hiệu quả tài chính của mô hình doanh nghiệp liên kết nông hộ. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn then chốt nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng cho việc quản lý 7.349,28 ha cao su toàn tỉnh, kiểm chứng dự báo lợi nhuận chu kỳ đạt khoảng 760 triệu đồng/ha trong 25 năm, từ đó xác lập các giải pháp lâm sinh và chính sách an sinh xã hội vững chắc cho khu vực miền núi phía Bắc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng hệ thống lý thuyết nông lâm kết hợp bền vững kết hợp cùng mô hình canh tác cây công nghiệp dài ngày trên đất dốc nhằm đánh giá mức độ ổn định sinh thái và bảo vệ tài nguyên đất nước. Cấu trúc nghiên cứu tiếp cận theo lý thuyết chuỗi giá trị và mô hình liên kết kinh tế đặc thù: doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò hạt nhân, các hộ nông dân tham gia góp giá trị quyền sử dụng đất tương đương 10 triệu đồng/ha (chiếm 8,7% tổng suất đầu tư kiến thiết cơ bản ban đầu) để trở thành cổ đông hưởng cổ tức và làm công nhân nông trường.

Nghiên cứu làm rõ 5 khái niệm chuyên ngành nền tảng:

• Thời kỳ kiến thiết cơ bản: Giai đoạn sinh trưởng tích lũy sinh khối từ năm thứ 1 đến năm thứ 7 hoặc 8 trước khi đưa vườn cây vào mở miệng cạo mủ.
• Đường kính ngang ngực (ký hiệu D1.3): Tiêu chí trắc lượng quan trọng phản ánh tốc độ tăng trưởng thể tích và độ dày vỏ thân cây rừng.
• Tầng tán lá và chiều cao dưới cành (Hdc): Yếu tố cấu trúc chỉ thị diện tích quang hợp và khả năng thông gió chống nấm bệnh.
• Chiều cao vút ngọn (Hvn): Đại lượng đánh giá chỉ số lập địa và mức độ tương thích môi trường sống.
• Hệ số biến động (S%): Thước đo thống kê sinh học thể hiện độ đồng đều của quần thể cây rừng trồng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa số liệu thứ cấp từ Ban chỉ đạo Phát triển cây Cao su tỉnh Sơn La, Công ty Cổ phần Cao su Sơn La, Ủy ban nhân dân huyện Mường La và số liệu điều tra thực nghiệm ngoại nghiệp thu thập trong giai đoạn 2013 - 2015.

Về phương pháp trắc lượng lâm sinh, nghiên cứu thiết lập 6 ô tiêu chuẩn định hình với diện tích 1.000 m2/ô (kích thước 40m x 25m) phân bố ngẫu nhiên phân tầng trên tổng diện tích 69,6 ha khảo nghiệm (3 ô cho giống GT1 với diện tích 34,67 ha và 3 ô cho giống PB 260 với diện tích 34,93 ha). Tổng số cây đo đếm trực tiếp là 305 cây, đảm bảo tính đại diện cho mật độ chuẩn từ 500 đến 550 cây/ha. Về phương pháp xã hội học nông thôn, đề tài rút mẫu ngẫu nhiên 59 hộ gia đình trên tổng số 118 hộ góp đất (chiếm tỷ lệ 50%) tại bản Nà Trang và bản Tìn để thực hiện phỏng vấn bảng hỏi bán định lượng.

Toàn bộ dữ liệu lâm sinh và kinh tế hộ được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel và SPSS phiên bản 16.0. Do điều kiện địa hình dốc phân tán, kiểm định phi tham số Kruskal-Wallis Test được lựa chọn để so sánh sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về các chỉ tiêu sinh trưởng giữa hai dòng giống cao su.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, sau chu kỳ 7 năm kiến thiết cơ bản, cả hai giống GT1 và PB 260 đều thể hiện khả năng sinh trưởng tốt và mức độ đồng đều rất cao. Đường kính ngang ngực bình quân đạt 16,12 cm, dao động từ 15,78 đến 16,79 cm với sai tiêu chuẩn chỉ 0,19 và hệ số biến động S% cực thấp ở mức 1,22%. Chiều cao vút ngọn trung bình đạt 12,66 m (S% = 1,58%), chiều cao dưới cành đạt 3,25 m và đường kính tán lá đạt 5,53 m (S% = 1,37%).

Thứ hai, kết quả kiểm định Kruskal-Wallis xác nhận có sự khác biệt có ý nghĩa thống kê về đường kính D1.3 giữa hai dòng giống với giá trị H = 15,543 (mức ý nghĩa Sig = 0,008 nhỏ hơn 0,05), trong đó giống GT1 cho độ đồng đều sinh trưởng nhỉnh hơn PB 260. Kết quả khai thác thử nghiệm năm thứ 7 trên diện tích hơn 30 ha đạt sản lượng từ 1,3 đến 2,0 tấn mủ/ha/năm, tương đương chỉ số năng suất tại các vùng truyền thống Đông Nam Bộ và Tây Nguyên.

Thứ ba, tình hình dịch bệnh nằm trong ngưỡng kiểm soát an toàn. Bệnh phấn trắng do nấm Oidium heveae và bệnh rụng lá mùa mưa do Phytophthora chỉ xuất hiện rải rác cục bộ vào các tháng chuyển mùa, được phòng trừ triệt để nhờ phác đồ xử lý luân phiên thuốc Sumieght 0,2%, Kumulus 0,3% và Bordeaux 1%.

Thứ tư, nghiên cứu phát hiện nghịch lý giảm sút thu nhập trong giai đoạn cuối kiến thiết cơ bản. Trong 4 năm đầu, nhờ canh tác xen ngô trên diện tích hàng cao su, hộ gia đình thu thêm 9,09 triệu đồng/năm, nâng tổng thu nhập bình quân lên 47,3 triệu đồng/hộ/năm. Tuy nhiên, từ năm thứ 5 đến năm thứ 8, khi tỷ lệ khép tán đạt 93%, người dân không thể trồng xen, dẫn đến tình trạng 25,8% lao động thiếu việc làm với thời gian nông nhàn lên đến 4 tháng/năm, đồng thời khoảng 60% số hộ rơi vào tình trạng thiếu vốn sản xuất.

Thảo luận kết quả

Khả năng thích nghi vượt trội của hai dòng giống GT1 và PB 260 tại thị trấn Ít Ong bắt nguồn từ điều kiện tiểu khí hậu thung lũng có cao trình 300 - 500 m, nhiệt độ trung bình 20 - 26 độ C và lượng mưa 1.347 mm/năm. So sánh với các vùng cao trên 650 m tại Vân Hồ hoặc Thuận Châu - nơi ghi nhận hơn 502 ha cao su bị thanh lý do rét hại và sương muối, vùng lòng chảo Mường La đã tạo thành đai chắn gió và giữ nhiệt hiệu quả, giúp cây duy trì tầng lá ổn định.

Về phương diện kinh tế, cấu trúc dòng tiền toàn chu kỳ 25 năm cho thấy tổng thu đạt 1.540,4 triệu đồng/ha (gồm 1.008 triệu đồng từ 28,8 tấn mủ chế biến, 500 triệu đồng từ 200 m3 gỗ thanh lý và 32,4 triệu đồng từ dầu hạt), mang lại lợi nhuận ròng 760 triệu đồng/ha sau khi trừ 780,34 triệu đồng chi phí đầu tư. Các dữ liệu trắc lượng lâm sinh và phân tầng xã hội học này có thể được mô hình hóa trực quan qua bảng tổng hợp ma trận sinh trưởng và biểu đồ tương quan tuyến tính giữa đường kính thân và chiều cao dưới cành, làm sáng tỏ quy luật tích lũy mủ theo độ dày vỏ cây.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện quy trình kỹ thuật lâm sinh và quản lý khai thác mủ: Công ty Cổ phần Cao su Sơn La và đội ngũ kỹ sư nông trường cần áp dụng thống nhất chế độ cạo nhẹ 1/2S d/3 kết hợp xử lý chất kích thích mủ với nồng độ an toàn, bảo đảm đạt mục tiêu năng suất ổn định 1,6 tấn mủ quy khô/ha/năm trong giai đoạn 2016 - 2020 mà không làm tổn thương tầng vỏ tái sinh.

Thứ hai, tái cấu trúc việc làm và triển khai mô hình sinh kế đệm chuyển tiếp: Ủy ban nhân dân huyện Mường La cần phối hợp chặt chẽ với ban chỉ đạo nông trường xây dựng các mô hình chăn nuôi gia súc nhốt chuồng, phát triển nghề thủ công truyền thống và trồng cây dược liệu chịu bóng dưới tán rừng, phấn đấu giảm tỷ lệ thiếu việc làm từ 25,8% xuống dưới 5% trong giai đoạn 2016 - 2018.

Thứ ba, thiết lập cơ chế tài chính linh hoạt và minh bạch hóa chi trả cổ tức: Ngân hàng Chính sách Xã hội và Công ty Cao su cần phối hợp mở rộng gói tín dụng vi mô ưu đãi cho 60% số hộ khó khăn về vốn đầu tư, đồng thời thực hiện đầy đủ cam kết phân chia lợi tức tối thiểu 3,8 triệu đồng/ha/năm cho 100% hộ dân góp đất ngay khi bước vào kỳ kinh doanh năm 2016.

Thứ tư, rà soát quy hoạch không gian và thiết lập ngưỡng cao trình an toàn: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sơn La cần ban hành chỉ giới kỹ thuật nghiêm cấm mở rộng diện tích trồng mới tại các vị trí có độ cao tuyệt đối trên 600 m so với mực nước biển, tập trung thâm canh bền vững 471,11 ha hiện hữu tại thị trấn Ít Ong và kiểm soát tỷ lệ sống của cây sau trồng dặm đạt trên 98% trước năm 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu định lượng của luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước và ban ngành hoạch định chính sách: Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Kiểm lâm sử dụng luận văn làm cơ sở thẩm định quy hoạch lâm nghiệp, hoàn thiện chính sách chuyển đổi cơ cấu đất dốc và chính sách an sinh liên kết vùng đồng bào thiểu số.
• Doanh nghiệp đầu tư và các công ty lâm nghiệp: Ban lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam và các công ty cổ phần cao su thành viên tham khảo quy trình kỹ thuật phòng trị nấm phấn trắng, định mức lao động và phương án tài chính chu kỳ 25 năm trên địa bàn vùng cao.
• Nhà khoa học, giảng viên và học viên cao học chuyên ngành Lâm học: Các nhà nghiên cứu kế thừa phương pháp bố trí ô tiêu chuẩn trên đất dốc, bộ chỉ số trắc lượng cây rừng nhiệt đới và mô hình ứng dụng kiểm định Kruskal-Wallis trong phân tích lâm sinh học.
• Chính quyền địa phương và cán bộ khuyến nông cơ sở: Đội ngũ cán bộ cấp huyện, xã sử dụng luận văn làm cẩm nang tuyên truyền, vận động cộng đồng tham gia góp đất, giải quyết việc làm nông nhàn và tổ chức sản xuất xen canh bền vững.

Câu hỏi thường gặp

Hai dòng giống cao su GT1 và PB 260 có sinh trưởng đạt tiêu chuẩn khai thác tại vùng núi Tây Bắc không?

Có, kết quả nghiên cứu thực nghiệm xác nhận sau 7 năm trồng tại Mường La, hai giống cao su đạt đường kính bình quân 16,12 cm và chiều cao 12,66 m. Năng suất khai thác mủ thử nghiệm đạt từ 1,3 đến 2,0 tấn/ha/năm, hoàn toàn tương đương với các vùng cao su trọng điểm phía Nam.

Cơ chế góp đất trồng cao su mang lại quyền lợi kinh tế cụ thể nào cho hộ nông dân?

Mỗi hộ góp đất được quy đổi giá trị quyền sử dụng đất tương đương 10 triệu đồng/ha để nhận 8,7% cổ phần công ty, hưởng hỗ trợ chuyển đổi trung bình 8,75 triệu đồng/ha theo chính sách của tỉnh, đồng thời được ưu tiên tuyển dụng làm công nhân với mức thu nhập bình quân khoảng 20,67 triệu đồng/năm.

Tại sao người dân lại gặp khó khăn về thu nhập từ năm thứ 5 đến năm thứ 8 của vườn cây?

Khi vườn cây bước vào năm thứ 5, tán lá cao su đan xen khép kín đến 93% diện tích khiến cây ngô và cây lương thực xen canh không thể quang hợp. Việc mất đi nguồn thu xen canh khoảng 9,09 triệu đồng/năm trong khi vườn cây chưa mở cạo mủ khiến 25,8% lao động bị thiếu việc làm.

Biện pháp kỹ thuật nào giúp phòng ngừa hiệu quả các bệnh nấm lá hại cao su trong mùa mưa lạnh?

Công ty cần duy trì kiểm tra định kỳ 7 - 10 ngày/lần trong giai đoạn ra lá non từ tháng 2 đến tháng 5, sử dụng thuốc Sumieght 0,2% hoặc bột lưu huỳnh từ 9 đến 12 kg/ha phòng bệnh phấn trắng, đồng thời dùng Oxyclorua đồng 0,25% hoặc Ridomil MZ 72 nồng độ 0,3% để dập tắt bệnh rụng lá mùa mưa.

Hiệu quả tài chính tổng hợp của 1 ha cao su trong cả vòng đời kinh doanh 25 năm được tính toán ra sao?

Tổng chi phí đầu tư và vận hành cho 1 ha trong 25 năm là 780,34 triệu đồng. Tổng doanh thu dự kiến đạt 1.540,4 triệu đồng từ mủ, gỗ và hạt cao su, mang lại lợi nhuận ròng 760 triệu đồng/ha, tương ứng với mức sinh lời bình quân 42,2 triệu đồng/ha/năm trong 18 năm cạo mủ.

Kết luận

• Luận văn khẳng định tính khả thi sinh học của cây cao su tại tiểu vùng khí hậu thung lũng thị trấn Ít Ong với đường kính thân đạt chuẩn 16,12 cm sau 7 năm.
• Giống GT1 và PB 260 thích nghi tốt với điều kiện địa hình dốc, ít bị sâu bệnh hại nguy hiểm và cho sản lượng mủ thử nghiệm đạt 1,3 - 2,0 tấn/ha/năm.
• Mô hình liên kết doanh nghiệp với nông hộ thông qua góp quyền sử dụng đất đã tạo bước ngoặt chuyển dịch lao động nông nghiệp sang công nhân công nghiệp.
• Vấn đề gián đoạn thu nhập từ năm thứ 5 đến năm thứ 8 do khép tán đòi hỏi phải có các giải pháp sinh kế đệm và hỗ trợ vốn vay tín dụng kịp thời.
• Dự án mang lại giá trị gia tăng kinh tế vượt trội với tổng lợi nhuận kỳ vọng đạt 760 triệu đồng/ha trong toàn bộ chu kỳ 25 năm.

Đóng góp khoa học cốt lõi của công trình là cung cấp hệ thống luận cứ lâm sinh và kinh tế lượng thực chứng đầu tiên về cây cao su trên đất dốc Mường La, phá vỡ các định kiến thiếu căn cứ về tính thích ứng của loài cây này tại miền Bắc. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2016 đến năm 2020, các cấp quản lý và nhà khoa học cần tiếp tục phối hợp theo dõi sát sao sản lượng mủ đại trà, hoàn thiện chính sách chia cổ tức và nhân rộng mô hình nông lâm kết hợp bền vững. Hãy liên hệ các cơ quan chuyên môn lâm nghiệp tỉnh Sơn La để tiếp cận toàn văn báo cáo kỹ thuật và nhận hỗ trợ tư vấn chuyển giao mô hình thâm canh hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Trên thế giới Khi cây cao su (Hevea brasiliensis) được xem là lọai cây công nghiệp quan trọng thì diện tích cây cao su đã dần vượt ra xa vùng nguyên quán phân bố từ vĩ tuyến 150 nam đến vĩ tuyến 60 bắc (Brazin: Acre, Mato Grosso, Rondonio và Parana; một phần của Polivia và Peru) và đã được trồng trên nhiều vùng có điều kiện khí hậu khác xa so với vùng nguyên quán như ở Assam (Ấn Độ) 200 B, Vân nam (Trung Quốc) 22 – 23,50B. Hiện nay có 24 quốc gia trồng cao su tại 3 châu lục: Á, Phi và Mỹ La Tinh, tổng diện tích toàn thế giới khoảng 9,4 triệu ha, trong đó Châu Á chiếm 93%, Châu Phi 5%, Mỹ La Tinh quê hương của cây cao su chưa đến 2% diện tích cao su thế giới. Việc mở rộng diện tích cao su vùng Nam Mỹ gặp khó khăn do bị hạn chế bởi bệnh cháy lá Nam Mỹ (SALB).

Indonesia có diện tích cao su lớn nhất thế giới, tiếp theo là Thái Lan, Malaisia, Trung Quốc, Ấn Độ và Việt Nam. Hầu hết diện tích cao su của các nước đều nằm trong vùng truyền thống. Hiện nay, nhiều nước đang mở rộng diện tích cao su ra ngoài vùng truyền thống như một công cụ để bảo vệ môi trường và nâng cao thu nhập của người dân. Một số nước đứng đầu trong nghiên cứu và phát triển cao su là: Thái Lan, Malaysia, Indonesia, Ấn Độ, Việt Nam, Trung Quốc,.

Trong các năm qua nhu cầu tiêu thụ cao su thiên nhiên trên thế giới tiếp tục tăng trưởng mạnh, đạt 8 triệu tấn năm 2005. Nhu cầu này được dự báo sẽ còn tiếp tục tiếp tục tăng mạnh hơn nữa trong thời gian dài, có thể đạt đến 10 triệu tấn năm 2010 và đến 15 triệu tấn năm 2035. Nhằm đáp ứng nhu cầu trên, các nước trồng cao su đều tập trung mở rộng diện tích, đặc biệt ở các vùng có điều kiện sinh thái ít thuận lợi (vĩ độ cao, độ cao lớn, đất kém…) và nâng cao năng suất trên đơn vị diện tích đất thông qua con đường cải tiến giống và phát triển các tiến bộ kỹ thuật LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 nông học đi kè m. Phương hướng cải tiến giống được tất cả các Viện cao su trên thế giới tập trung đẩy mạnh nghiên cứu.

Ngày nay, bên cạnh mục tiêu tạo tuyển giống năng suất mủ cao, chống chịu bệnh hại và thích nghi môi trường, năng suất gỗ cũng trở thành tiêu chí quan trọng trong chọn tạo giống cao su vì nhu cầu gỗ cao su để thay cho gỗ rừng ngày càng cao. Để đáp ứng mục tiêu trên, Malaysia đã đặt mục tiêu tạo tuyển giống cao su đạt năng suất 3,5 tấn mủ/ha/năm bình quân chu kỳ và năng suất gỗ toàn cây đạt 1,5 m 3/cây vào cuối kỳ kinh doanh. Hiệp hội Nghiên cứu và Phát triển Cao su Quốc tế (IRRDB) cũng đề xướng chương trình hợp tác giữa các Viện Cao su để phát triển giống đạt năng suất trên 3 tấn mủ/ha. Indonesia là nước trồng cao su lớn nhất thế giới hiện nay, năm 1940 Indonesia đã trồng được 1.000 ha cao su trong đó 640.000ha là đại điền và 790.000ha là tiểu điền.

Năm 1995 sản lượng cao su thiên nhiên đạt 1. Cao su tiểu điền Indonesia có đặc điểm cây bắt đầu cạo mủ vào năm thứ 8, sản lượng cao nhất vào năm tuổi thứ 16 với năng suất tối đa là 1,35 tấn/ha. Cao su đại điền bắt đầu cạo vào năm tuổi thứ 7, đạt sản lượng cao nhất vào năm tuổi thứ 12. Indonesia thành lập các tổ chức hỗ trợ cho việc phát triển cao su tiểu điền như; NES (Nuclear Estate Sch emes - Kế hoạch đại điền hạt nhân) nhằm hỗ trợ sự phát triển diện tích canh tác mới của cây cao su cho thành phần nông dân nghèo không có đất, tổ chức này ký hợp đồng với nhà nước và sử dụng đại điền làm hạt nhân để hỗ trợ sự phát triển tiểu điền xung quanh như xây dựng cơ sở hạ tầng, hỗ trợ trồng và chăm sóc vườn cây cho tới khi khai thác.

Thái Lan di nhập cao su từ Java, Indonesia vào trồng tại tỉnh Trang, vùng Tây - Nam vào năm 1899, từ đó cây cao su lan sang phía Nam và phía Đông nước này, tính từ năm 1966 đến năm 1993 diện tích cao su Thái Lan đã tăng thêm 880.000ha với các vườn cây trồng các giống cao sản như RRIM600 năng suất đạt bình quân 1. Hàng năm Thái Lan tái canh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.000ha, với cơ cấu diện tích là 28% cao su kiến thiết cơ bản, 30% là cây cạo mủ dưới 6 năm, 16% là cây cạo mủ từ 6-12 năm còn lại là cây trên 20 tuổi, cây đạt năng suất cao nhất vào lúc cây được 13 tuổi, cao su tiểu điền của Thái Lan chiếm 95% tổng diện tích cao su cả nước. Ngày nay, Thái Lan đã phát triển cao su ra phía Bắc và Đông Bắc nước này lên đến vĩ tuyến 19o là những vùng đất cao ít thích hợp cho cây cao su nhưng vẫn đạt năng suất 1. Thái Lan cũng có các tổ chức hỗ trợ cho việc phát triển cao su tiểu điền như ORRAF (Office of the Rubber Aid Fund - Văn phòng vốn tái canh cao su), CRAM (Central Rubber Auction Market - Chợ đấu giá trung tâm).

(Nuchanat Na-Ranong. Trước năm 1990 Malaysia là nước trồng và sản xuất cao su thiên nhiên hàng đầu thế giới, sản lượng cao su đạt cao nhất là 1.000 tấn vào năm 1988, tiểu điền cao su chiếm 80% diện tích và 70% sản lượng, dự kiến đến năm 2010 diện tích trồng cao su của nước này sẽ tăng lên tới 1,5 triệu ha. Malaysia là một điển hình trong nghiên cứu chọn lọc và khuyến cáo giống cao su thích nghi theo điều kiện sinh thái của môi trường để tối ưu hóa tiềm năng của giống. Việc phân vùng chủ yếu dựa trên mức độ gây hại của gió và các loại bệnh gây hại cao su như bệnh nấm hồng, bệnh rụng lá phấn trắng, bệnh héo đen đầu lá và bệnh rụng lá Corynes pora.

Ấn Độ cũng đã nghiên cứu các biện pháp kỹ thuật canh tác thích hợp để phát triển cây cao ở ngoài vùng truyền thống (từ vĩ độ 15 – 200 B), kết qủa đạt được rất khả quan và năng suất cây cao su có thể đạt được trên 1,5 tấn/ha/năm. Trung Quốc là nước trồng cao su rất đặc thù so với các nước khác. Diện tích cao su của Trung Quốc nằm hoàn toàn ngoài vùng truyền thống từ vĩ tuyến 18oB đến 24oB và tập trung ở các tỉnh: Vân Nam, Hải Nam, Quảng Đông, Quảng Tây. Trung Quốc đã thành công trong việc phát triển cây cao su có hiệu qủa trong điều kiện môi trường không thuận lợi (tới hạn) đối với cây cao su.

Các yếu tố bất lợi cơ bản đối với cây cao su ở LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Trung Quốc là khí hậu mùa đông lạnh, cao trình cao, đối với một số vùng như đảo Hải Nam thì thường xuyên đối diện với sự gây hại của gió bão, để hạn chế tác hại của các yếu tố này Trung Quốc đã nghiên cứu và áp dụng những biện pháp kỹ thuật canh tác và tạo hình thích hợp đối với từng vùng trồng cao su cụ thể. Kết qủa là năng suất của một số vùng như XishuaBana thuộc tỉnh Vân Nam năng suất bình quân đạt trên 2 tấn/ha/năm với các giống PR 107, RRIM 600, GT1 và 2 giống mới có khả năng chống chịu lạnh và khô hạn tốt là Vân Nghiên 77-2, Vân Nghiên 77-4. Gây trồng, phát triển và nghiên cứu về Cao su ở Việt nam Cây cao su được người Pháp trồng thành công ở Việt Nam từ năm 1897 đến năm 1906, với công lao đóng góp của Yersin và Vernet, Bellen ở miền Nam Việt Nam. Thời bắt đầu phát triển mạnh bắt đầu tư năm 1907 từ sự ra đời của Công ty nông nghiệp Suzannah mở đường cho nhành công nghiệp cao su Việt Nam.

Những diện tích cao su đầu tiên của Công ty nông nghiệp Suzannah trồng bằng hạt được chọn lọc, có thể giống là từ các cây cao su của đồn điền phú nhuận của ông Belland, mật độ trồng 400 cây/ha, khoảng cách 5x5m; đến đầu năm 1911 diện tích cao su của Công ty đạt 450 ha. Năm 1908 hai anh em ông Jousset de Deleurance và Bellesme trồng 27 ha cây cao su ở Tây Ninh (Công ty cổ phần cao su Tây Ninh bây giờ); đến năm 1909 trồng tiếp 50 ha và năm 1910 trồng 233 ha. Năm 1910, Công ty cao su Đồng Nai và Công ty nông nghiệp Thành Tuy Hạ được thành lập. Năm 1911, Việt Nam có 28 đồn điền cao su lớn (500 ha trở lên); trong số này có 18 đồn điền cao su nằm trên đất đỏ thuộc các tỉnh Biên Hoà, Thủ Dầu Một, Bà Rịa, chiếm 71% tổng diện tích.

Điều này cho thấy các nhà tư bản Pháp lựa chọn đất đỏ để xây dựng đồn điền cao su lớn, vùng đất xám thuộc các tỉnh Gia Định, Tây Ninh, Nam Thủ Dầu Một, Bắc Biên Hoà… Sau năm 2010 có các công ty mới LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 thành lập như: Công ty đồn điền An Lộc, Công ty cao su Xuân Lộc, Công ty cao su PaRang. Ngày 30/10/2006, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 249/2006/QĐ-TTg về việc thành lập Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam. Tập đoàn Công nghiệp Cao su nói riêng và ngành Cao su Việt Nam nói chung phải có những đóng góp thiết thực, quan trọng vào quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn Việt Nam. Cao su phát triển đến đâu là nhà máy chế biến Cao su, đường giao thông, điện, đô thị phát triển đến đó và từ đó cơ cấu kinh tế ở các vùng nông thôn, miền núi được chuyển theo hướng công nghiệp hóa.

Hai chữ “công nghiệp” trong tên của Tập đoàn, đó chính là mục tiêu mà Tập đoàn phải đạt tới, “công nghiệp” từ trong “nông nghiệp” mà đi lên, mà công nghiệp hoá nông nghiệp, nông thôn. Thực hiện chương trình phát triển 150.000 ha cao su tại Lào và Campuchia, 50.000 ha cao su tại Tây Nguyên, 100.000 ha cao su tại Tây Bắc do Chính phủ giao trách nhiệm. Tại vùng Tây Bắc Cây cao su đã được trồng vào đầu thập niên 60 của thế kỷ XX tại Nông trường Phú Sơn, huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ, với điện tích hàng trăm ha, cây sinh trưởng phát triển tốt, tuy nhiên đến nay không có số liệu lưu trữ về năng suất, sản lượng; đến đầu thập niên 80 do bị sương muối nặng nên diện tích cao su tại đây đã bị chết.