Nghiên Cứu Phát Huy Nghệ Thuật Múa Rái Nước Tại Xã Ngũ Thái, Huyện Thuận Thành, Tỉnh Bắc Ninh

Nghệ thuật múa rái nước là một loại hình nghệ thuật biểu diễn độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Việt… 83 trang · Học viện hành chính quốc gia · 2024.

• Tác giả: Đinh Thị Quỳnh Mai
• Người hướng dẫn: ThS. Nghiêm Xuân Mừng
• Trường học: Học viện hành chính quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý xã hội
• Đề tài: Phát Huy Nghệ Thuật Múa Rái Nước Tại Xã Ngũ Thái, Huyện Thuận Thành, Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ TRUYỀN THÔNG PHÁT HUY NGHỆ THUẬT MÚA RỐI NƯỚC TẠI XÃ NGŨ THÁI, HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH
• 1.1. Truyền thông
• 1.2. Văn hóa truyền thông
• 1.3. Nghệ thuật múa rối nước
• 1.4. Tiền đề và cơ sở pháp lý của việc truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TRUYỀN THÔNG PHÁT HUY NGHỆ THUẬT MÚA RỐI NƯỚC TẠI XÃ NGŨ THÁI, HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH
• 2.1. Hoạt động truyền thông trực tiếp đối với nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
• 2.2. Hoạt động truyền thông gián tiếp đối với nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
• 2.3. Đánh giá công tác truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TRUYỀN THÔNG PHÁT HUY NGHỆ THUẬT MÚA RỐI NƯỚC TẠI XÃ NGŨ THÁI, HUYỆN THUẬN THÀNH, TỈNH BẮC NINH
• 3.1. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước và nâng cao trình độ cho đội ngũ nhân lực làm công tác truyền thông tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
• 3.1.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác truyền thông
• 3.1.2. Giải pháp nâng cao trình độ cho đội ngũ nhân lực làm công tác truyền thông
• 3.2. Giải pháp nhằm hạn chế những tác động tiêu cực trong công tác truyền thông và về cơ chế chính sách trong phát huy nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh
• 3.2.1. Giải pháp hạn chế tác động tiêu cực
• 3.2.2. Giải pháp về cơ chế chính sách cho hoạt động truyền thông của địa phương
• 3.2.3. Khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Nghệ Thuật Múa Rái Nước Tại Xã Ngũ Thái

Nghệ thuật múa rái nước là một loại hình nghệ thuật biểu diễn độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam. Tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh, múa rái nước không chỉ là một hình thức giải trí mà còn là một phần quan trọng trong di sản văn hóa phi vật thể. Nghệ thuật này thể hiện sự kết hợp giữa âm nhạc, diễn xuất và các yếu tố văn hóa truyền thống, tạo nên một sản phẩm du lịch hấp dẫn cho địa phương.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Nghệ Thuật Múa Rái Nước

Múa rái nước có nguồn gốc từ nền văn hóa nông nghiệp lúa nước của người dân vùng châu thổ sông Hồng. Theo các tài liệu nghiên cứu, nghệ thuật này đã xuất hiện từ thế kỷ X và phát triển mạnh mẽ trong các giai đoạn lịch sử khác nhau.

1.2. Đặc Điểm Nổi Bật Của Múa Rái Nước

Múa rái nước sử dụng con rái nước làm nhân vật chính, biểu diễn trên mặt nước. Các tiết mục thường thể hiện những câu chuyện dân gian, cổ tích, mang lại giá trị giáo dục và giải trí cho khán giả.

II. Vấn Đề Mai Một Của Nghệ Thuật Múa Rái Nước Tại Ngũ Thái

Mặc dù có giá trị văn hóa cao, nghệ thuật múa rái nước tại xã Ngũ Thái đang đối mặt với nhiều thách thức. Sự quan tâm của cộng đồng và các cơ quan chức năng đối với loại hình nghệ thuật này còn hạn chế, dẫn đến tình trạng mai một dần dần. Đặc biệt, giới trẻ ít tham gia vào các hoạt động biểu diễn, khiến cho nghệ thuật này có nguy cơ bị lãng quên.

2.1. Nguyên Nhân Mai Một Nghệ Thuật Múa Rái Nước

Sự phát triển kinh tế - xã hội đã khiến cho nhiều người trẻ không còn mặn mà với các hoạt động văn hóa truyền thống. Thiếu sự hỗ trợ từ các cơ quan truyền thông cũng là một nguyên nhân chính.

2.2. Hệ Lụy Của Việc Mai Một Nghệ Thuật

Việc mai một nghệ thuật múa rái nước không chỉ ảnh hưởng đến bản sắc văn hóa địa phương mà còn làm giảm sức hấp dẫn của du lịch tại xã Ngũ Thái.

III. Phương Pháp Phát Huy Nghệ Thuật Múa Rái Nước Tại Ngũ Thái

Để phát huy nghệ thuật múa rái nước, cần có những phương pháp truyền thông hiệu quả nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng. Việc tổ chức các sự kiện văn hóa, hội thảo và chương trình biểu diễn sẽ giúp thu hút sự quan tâm của người dân và du khách.

3.1. Tổ Chức Các Sự Kiện Văn Hóa

Các sự kiện văn hóa như lễ hội múa rái nước có thể được tổ chức định kỳ để thu hút sự tham gia của cộng đồng và du khách, từ đó nâng cao giá trị nghệ thuật này.

3.2. Sử Dụng Các Kênh Truyền Thông Hiện Đại

Việc sử dụng mạng xã hội và các nền tảng truyền thông trực tuyến để quảng bá nghệ thuật múa rái nước sẽ giúp tiếp cận được nhiều đối tượng hơn, đặc biệt là giới trẻ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Nghệ Thuật Múa Rái Nước

Nghệ thuật múa rái nước không chỉ có giá trị văn hóa mà còn có thể được ứng dụng trong phát triển du lịch. Việc kết hợp giữa nghệ thuật và du lịch sẽ tạo ra những trải nghiệm độc đáo cho du khách, đồng thời góp phần bảo tồn văn hóa địa phương.

4.1. Góp Phần Thúc Đẩy Du Lịch Tại Ngũ Thái

Múa rái nước có thể trở thành một sản phẩm du lịch hấp dẫn, thu hút du khách đến với xã Ngũ Thái, từ đó tạo ra nguồn thu nhập cho người dân địa phương.

4.2. Giáo Dục Văn Hóa Cho Thế Hệ Trẻ

Thông qua các hoạt động biểu diễn, nghệ thuật múa rái nước có thể giáo dục thế hệ trẻ về giá trị văn hóa truyền thống, từ đó khơi dậy niềm tự hào dân tộc.

V. Kết Luận Về Tương Lai Nghệ Thuật Múa Rái Nước Tại Ngũ Thái

Nghệ thuật múa rái nước tại xã Ngũ Thái cần được bảo tồn và phát huy để không bị mai một. Sự quan tâm từ cộng đồng và các cơ quan chức năng là rất cần thiết để đảm bảo rằng loại hình nghệ thuật này sẽ tiếp tục sống mãi với thời gian.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Bảo Tồn

Bảo tồn nghệ thuật múa rái nước không chỉ là trách nhiệm của một cá nhân hay tổ chức mà là của toàn xã hội, nhằm gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Cho Nghệ Thuật Múa Rái Nước

Cần có những chiến lược dài hạn để phát triển nghệ thuật múa rái nước, từ việc đào tạo nhân lực đến việc xây dựng các chương trình truyền thông hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài "Truyền thông phát huy nghệ thuật Múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh" do sinh viên Đinh Thị Quỳnh Mai (lớp Văn hóa Truyền thông 20A, Khoa Quản lý Xã hội, Học viện Hành chính Quốc gia) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Nghiêm Xuân Mừng vào năm 2024.

Về bối cảnh thực tiễn, múa rối nước là loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian truyền thống đặc sắc, gắn liền với nền văn minh lúa nước sông Hồng và là sản phẩm văn hóa phục vụ giáo dục, du lịch, quảng bá hình ảnh quốc gia. Tuy nhiên, trước tác động của quá trình phát triển kinh tế - xã hội và công nghiệp hóa - hiện đại hóa, nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái đang đứng trước nguy cơ mai một. Lực lượng nghệ nhân, diễn viên tham gia biểu diễn ngày càng suy giảm, đặc biệt là thế hệ trẻ ít mặn mà tham gia kế thừa. Bên cạnh đó, công tác truyền thông cho loại hình nghệ thuật này tại địa phương còn nhiều hạn chế, chưa thu hút được sự quan tâm thỏa đáng của công chúng và chưa khai thác hết tiềm năng quảng bá.

Mục đích nghiên cứu của đề tài là khảo sát, đánh giá thực trạng và đề xuất hệ thống giải pháp truyền thông hiệu quả nhằm quảng bá rộng rãi nghệ thuật múa rối nước ở xã Ngũ Thái đến công chúng trong và ngoài nước, qua đó đóng góp vào công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định gồm ba nội dung chính:

1. Tổng hợp các nguồn tài liệu lý luận liên quan đến truyền thông, văn hóa truyền thông và phát huy di sản văn hóa phi vật thể múa rối nước.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng hoạt động truyền thông trực tiếp và gián tiếp đối với nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái hiện nay.
3. Nhận diện các vấn đề đặt ra và đề xuất nhóm giải pháp, khuyến nghị nhằm nâng cao chất lượng truyền thông cho các mô hình rối nước tại địa phương.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là hoạt động truyền thông cho nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Phạm vi không gian đặt tại xã Ngũ Thái; phạm vi thời gian tập trung khảo sát từ năm 2015 đến nay (năm 2024); phạm vi nội dung bao gồm các kênh truyền thông trực tiếp (biểu diễn, tuyên truyền, dạy nghề) và gián tiếp (báo chí, phát thanh, truyền hình, Internet và mạng xã hội).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm nền tảng về truyền thông (dẫn chiếu quan điểm của Tạ Ngọc Tấn và giáo trình do Nguyễn Văn Dững chủ biên), văn hóa truyền thông (dẫn chiếu Nguyễn Đức Hạnh) và nghệ thuật múa rối nước (theo định nghĩa của PGS. Bùi Xuân Đính, Nguyễn Như Ý và Chu Huy). Về mặt pháp lý, đề tài căn cứ vào Khoản 1 Điều 9 Luật Di sản văn hóa số 28/2001/QH10 và Nghị quyết số 04-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, con người Việt Nam. Tác giả xác lập 9 tiêu chí truyền thông (Nội dung, Hình thức, Tính chính xác, Sáng tạo, Hiệu quả, Phù hợp, An toàn, Phát triển du lịch, Hỗ trợ và đầu tư) cùng 7 nhóm vai trò chức năng của truyền thông đối với di sản.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai cụ thể như sau:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, phân tích và tổng hợp các công trình khoa học đã công bố về truyền thông nghệ thuật biểu diễn (Lê Thị Thúy Hà, Trương Bích Ngọc, Võ Biên Thùy) và lịch sử múa rối nước (Nguyễn Huy Hồng, Lê Hương Giang, Nguyễn Hoàng Minh Vân).
• Phương pháp điền dã, khảo sát thực tế: Quan sát thực địa và thực hiện phỏng vấn sâu đối với cán bộ quản lý văn hóa địa phương, các nghệ nhân dân gian tại thôn Đồng Ngư và ông Nguyễn Thành Lai - Giám đốc Công ty TNHH MTV Rối nước Thuận Thành (chủ quản Khu Bảo tồn không gian văn hóa Luy Lâu).
• Phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh: Đối chiếu thực tế vận hành giữa mô hình phường rối dân gian làng nghề và mô hình doanh nghiệp văn hóa tư nhân để chỉ ra ưu - nhược điểm trong hoạt động truyền thông.

Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu hành chính, các báo cáo hoạt động biểu diễn, các văn bản chính sách của UBND tỉnh Bắc Ninh, hồ sơ di sản của Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh và tư liệu phỏng vấn thực tế tại địa phương.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm công cụ và làm rõ bối cảnh địa bàn nghiên cứu. Về mặt địa lý - hành chính, xã Ngũ Thái nằm ở vùng đồng bằng sông Hồng, cách Hà Nội khoảng 40km, gồm 5 thôn: Đồng Ngư, Liễu Ngạn, Cửu Yên, Tứ Kỳ và Bùi Xá; có Tỉnh lộ 283 và sông Dâu (sông Đậu) chảy qua. Làng Đồng Ngư là một trong những cái nôi múa rối nước cổ truyền có lịch sử lâu đời, thờ Thánh tổ tiên sinh (ngày giỗ tổ vào 20 tháng Giêng âm lịch, lưu giữ tượng Tổ gỗ mít cao 20cm). Rối Đồng Ngư được chế tác từ gỗ xoan, gỗ dướng, gỗ sung; tạo hình qua các bước đục thô, bôi đất sét, đánh bóng bằng rơm, quét keo da trâu, bồi giấy dó và phủ sơn ta; điều khiển bằng hệ thống máy sào và máy dây. Điểm độc đáo cổ xưa của rối Đồng Ngư là sử dụng hình tượng cụ già trên nóc thủy đình để dẫn truyện, biểu diễn kết hợp làn điệu dân ca Quan họ Bắc Ninh.

Tác giả phân tích cấu trúc của hai mô hình múa rối nước đang cùng tồn tại trên địa bàn xã:

1. Mô hình phường rối dân gian thôn Đồng Ngư: Được phục hồi từ năm 1986 với 40 nghệ nhân, duy trì phương thức sinh hoạt cộng đồng làng xã, biểu diễn chính vào hội làng ngày 15/4 âm lịch.
2. Mô hình doanh nghiệp tư nhân: Công ty TNHH MTV Rối nước Thuận Thành thành lập tháng 3/2010 do ông Nguyễn Thành Lai làm Giám đốc, thành lập "Phường rối nước Luy Lâu" hoạt động chuyên nghiệp (gồm 31 thành viên chính thức với 7 nữ, trên 30 cộng tác viên, chia làm 3 đoàn biểu diễn cơ động). Doanh nghiệp đầu tư xây dựng Khu Bảo tồn văn hóa dân gian Luy Lâu trên diện tích 5.000m² (1.000m² đất gia đình, 4.000m² đất thuê của xã), tích hợp biểu diễn rối nước, hát Quan họ, ca trù, trải nghiệm làng nghề thủ công và trò chơi dân gian.

Tiêu chí so sánh	Mô hình Phường rối dân gian Đồng Ngư	Mô hình Công ty TNHH MTV Rối nước Thuận Thành (Phường Luy Lâu)
Tính chất tổ chức	Phường nghề dân gian thuộc cộng đồng làng xã	Doanh nghiệp văn hóa tư nhân, hạch toán độc lập
Quy mô nhân lực	Khoảng 20 nghệ nhân cao tuổi và trung niên	31 thành viên chính thức (7 nữ), trên 30 cộng tác viên; chia 3 đoàn
Cơ sở vật chất	Thủy đình ao làng, nhà văn hóa thôn	Khu bảo tồn Luy Lâu 5.000m² (thủy đình, khu tạo hình, khu trải nghiệm)
Phương thức biểu diễn	Tập trung vào dịp lễ hội làng, hội hè nông nhàn	Biểu diễn lưu động, hợp đồng cố định tại các khu du lịch, sự kiện
Mức độ chủ động truyền thông	Thụ động, phụ thuộc vào cơ quan văn hóa địa phương	Chủ động mời báo đài, kết nối công ty lữ hành, lập mạng xã hội

Chương 2: Thực trạng truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

Chương 2 phản ánh chi tiết các kênh truyền thông thực tế tại địa phương thông qua số liệu khảo sát:

• Truyền thông trực tiếp qua biểu diễn: Từ khi mở rộng không gian diễn xướng, múa rối nước Ngũ Thái tham gia nhiều liên hoan toàn quốc và đạt các giải thưởng (giải Nhất năm 2002 tại Hà Nội, giải Nhì năm 2004 tại Huế, giải Nhì năm 2011 tại Hải Dương). Riêng năm 2020, Phường rối Luy Lâu thực hiện hơn 200 ca diễn: biểu diễn cố định 3 tháng đầu năm tại Khu du lịch quốc tế Tuần Châu (Quảng Ninh) với gần 100 lượt diễn viên tham gia, tần suất 6 ca/ngày; 20 ca diễn theo chỉ đạo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Ninh tại 7 huyện, thị xã, thành phố; hơn 50 ca lưu động liên kết với Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam và các hãng lữ hành (Sun Tour, Kinh Bắc, Minh Tâm). Thu nhập bình quân của diễn viên đạt 6 - 7 triệu đồng/tháng, cán bộ quản lý đạt 9 - 10 triệu đồng/tháng. Địa phương được thụ hưởng Đề án của UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt tháng 10/2017 với kinh phí gần 17 tỉ đồng (giai đoạn 2018 - 2020) để nâng cấp thủy đình, nhà văn hóa và hỗ trợ thiết bị biểu diễn.
• Truyền thông qua tuyên truyền và dạy nghề: Hoạt động truyền dạy chưa có tính hệ thống, mỗi năm chỉ tổ chức được 1 - 2 lớp học ngắn hạn, chương trình đào tạo thiếu cập nhật kỹ năng mới, dễ làm suy giảm động lực gắn bó của học viên trẻ.
• Truyền thông gián tiếp qua báo chí và truyền hình: Khu Bảo tồn Luy Lâu chủ động đón tiếp các đoàn làm phim, phóng viên của Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Truyền hình Công an Nhân dân, Báo Nhân Dân, Đài Phát thanh - Truyền hình Bắc Ninh để xây dựng phóng sự, quảng bá hình ảnh di sản.
• Truyền thông qua Internet và mạng xã hội: Đã thành lập website và các trang mạng xã hội (Facebook, Zalo) nhưng lượng tương tác còn thấp, nội dung số đơn điệu, thiếu nhân sự có chuyên môn công nghệ thông tin và truyền thông số, chưa tạo được chiến dịch viral để thu hút khách du lịch trẻ.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ trên các phương diện:

1. Xây dựng chiến lược truyền thông toàn diện: Đa dạng hóa thông điệp, kết hợp chặt chẽ giữa truyền thông trực tiếp (sự kiện, tour trải nghiệm học đường, liên hoan) và truyền thông trực tuyến; tận dụng công nghệ ghi hình, video ngắn chất lượng cao.
2. Đầu tư nguồn lực và mở rộng hợp tác: Tăng cường liên kết giữa chính quyền địa phương, các công ty du lịch lữ hành, trường học và bảo tàng nhằm duy trì lượng khách ổn định.
3. Nâng cao năng lực đội ngũ làm truyền thông: Tập huấn kỹ năng số, xây dựng nội dung đa phương tiện, bồi dưỡng kiến thức văn hóa di sản cho đội ngũ nhân sự trẻ tại địa phương.
4. Hoàn thiện cơ chế chính sách và kiểm soát tác động tiêu cực: Xây dựng quy chế phối hợp quản lý giữa phường rối dân gian và doanh nghiệp tư nhân; thực hiện chính sách đãi ngộ nghệ nhân; bảo đảm tính chuẩn xác của các tích trò cổ truyền, ngăn ngừa nguy cơ thương mại hóa làm biến dạng bản sắc di sản.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận cung cấp bức tranh dữ liệu cụ thể về công tác truyền thông di sản tại địa phương:

• Tổng hợp số liệu hoạt động của mô hình xã hội hóa: Phường rối Luy Lâu (Công ty Rối nước Thuận Thành) với 31 thành viên, duy trì 3 đoàn cơ động, thực hiện trên 200 ca diễn trong năm 2020 (tiêu biểu là hợp đồng cố định tại Tuần Châu phục vụ 6 ca/ngày trong 3 tháng đầu năm 2020 và hơn 50 ca lưu động liên kết lữ hành).
• Ghi nhận thông tin Đề án ngân sách nhà nước giai đoạn 2018 - 2020 của UBND tỉnh Bắc Ninh trị giá gần 17 tỉ đồng đầu tư cơ sở hạ tầng (thủy đình, nhà văn hóa, âm thanh, con trò).
• Về mặt lý luận, đề tài góp phần làm rõ việc vận dụng chủ trương xã hội hóa văn hóa của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực truyền thông phát huy di sản văn hóa phi vật thể ở cấp cơ sở.
• Về mặt thực tiễn, đề tài phân tích mô hình liên kết kép (giữ gìn phường rối truyền thống Đồng Ngư song song với thành lập doanh nghiệp tư nhân Luy Lâu), cung cấp luận cứ thực tiễn để chính quyền địa phương và các nghệ nhân cải tiến kênh quảng bá, hoàn thiện nội dung số và chuẩn hóa công tác dạy nghề.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu tập trung chủ yếu vào địa bàn xã Ngũ Thái với phương pháp định tính và khảo sát điền dã; các dữ liệu về chỉ số truyền thông Internet (lượng tiếp cận, tỷ lệ tương tác trên website/mạng xã hội, tỷ lệ chuyển đổi thành khách du lịch thực tế) chưa được thu thập bằng công cụ đo lường số liệu chuyên sâu mà chủ yếu dựa trên quan sát và phỏng vấn trực tiếp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng đánh giá hiệu quả kinh tế - truyền thông của mô hình chuyển đổi số di sản; đo lường mức độ tiếp nhận của các nhóm công chúng mục tiêu (học sinh, sinh viên, khách quốc tế) đối với các sản phẩm truyền thông đa phương tiện về múa rối nước vùng Kinh Bắc.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tư liệu thực địa có giá trị dành cho:

• Sinh viên, học viên các ngành Văn hóa học, Quản lý văn hóa, Báo chí và Truyền thông, Quản trị dịch vụ du lịch khi nghiên cứu về truyền thông di sản phi vật thể và mô hình xã hội hóa văn hóa.
• Các nhà quản lý văn hóa cấp cơ sở, ban quản lý di tích và các nghệ nhân tại các phường rối nước dân gian vùng châu thổ sông Hồng (Đào Thục, Chàng Sơn, Bồ Dương, An Liệt, Bùi Thượng...) trong việc tham khảo mô hình tổ chức biểu diễn chuyên nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm.
• Phần đáng tham khảo nhất là Chương 2 với các tư liệu khảo sát chi tiết về cơ cấu vận hành của Phường rối Luy Lâu, quy trình chế tác con rối cổ truyền Đồng Ngư và dữ liệu triển khai các đề án bảo tồn tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Nét đặc trưng riêng biệt nhất trong nghệ thuật biểu diễn của rối nước làng Đồng Ngư là gì?
Rối nước Đồng Ngư có tích trò riêng gắn với làn điệu dân ca Quan họ Bắc Ninh mượt mà, và nét độc đáo nhất trong lịch sử là sử dụng hình tượng con rối cụ già đặt trên nóc thủy đình làm nhiệm vụ dẫn truyện (khác biệt với các phường rối khác), dù hiện nay đã kết hợp thêm nhân vật chú Tễu để giao lưu hội nhập.

2. Quy mô và cơ cấu tổ chức của mô hình rối nước tư nhân tại xã Ngũ Thái như thế nào?
Công ty TNHH MTV Rối nước Thuận Thành thành lập tháng 3/2010 do ông Nguyễn Thành Lai làm Giám đốc, quản lý Phường rối nước Luy Lâu với 31 thành viên (7 nữ), trên 30 cộng tác viên, chia làm 3 đoàn biểu diễn cơ động; sở hữu mặt bằng 5.000m² tại Khu Bảo tồn văn hóa dân gian Luy Lâu.

3. Đề án bảo tồn rối nước làng Đồng Ngư của tỉnh Bắc Ninh có tổng kinh phí bao nhiêu và triển khai khi nào?
Đề án mang tên "Bảo tồn và phát huy giá trị múa rối nước làng Đồng Ngư, xã Ngũ Thái, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh" được UBND tỉnh Bắc Ninh phê duyệt vào tháng 10/2017, triển khai trong giai đoạn 2018 - 2020 với tổng kinh phí gần 17 tỉ đồng.

4. Kênh truyền thông qua Internet của rối nước Ngũ Thái đang gặp những tồn tại chính nào?
Mặc dù đã lập website, fanpage Facebook và Zalo, nhưng các kênh này chưa được đầu tư bài bản, lượng tương tác thấp, thiếu đội ngũ kỹ thuật chuyên trách và thiếu sự đồng bộ với các kênh truyền thông trực tiếp.

5. Hoạt động biểu diễn trực tiếp của Phường rối Luy Lâu đạt kết quả nổi bật nào trong năm 2020?
Trong năm 2020, đơn vị đã thực hiện hơn 200 ca diễn, tiêu biểu gồm 3 tháng đầu năm biểu diễn cố định tại Khu vui chơi quốc tế Tuần Châu (Quảng Ninh) với 6 ca/ngày, 20 ca diễn cấp tỉnh tại 7 huyện/thị/thành và hơn 50 ca lưu động liên kết với các đơn vị lữ hành và bảo tàng.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Đinh Thị Quỳnh Mai đã làm rõ cơ sở lý luận và phản ánh chân thực thực trạng truyền thông phát huy nghệ thuật múa rối nước tại xã Ngũ Thái qua hai mô hình dân gian và tư nhân hóa. Công trình cung cấp hệ thống số liệu điền dã có giá trị về tần suất biểu diễn, nguồn lực đầu tư cũng như chỉ rõ các điểm nghẽn trong công tác truyền thông số và đào tạo nghề. Các giải pháp và khuyến nghị được đề xuất mang tính khả thi, góp phần hỗ trợ thiết thực cho công tác bảo tồn, lan tỏa giá trị di sản văn hóa phi vật thể của vùng đất Kinh Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sá lý luận về truyền thông phát huy nghá thuật múa rái nước t¿i xã Ngũ Thái, huyán Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Chương 2: Thực tr¿ng truyền thông phát huy múa rái nước t¿i xã Ngũ Thái, huyán Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Chương 3: GiÁi pháp nâng cao hiáu quÁ công tác truyền thông phát huy nghá thuật múa rái nước t¿i xã Ngũ Thái, huyán Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. 5 Ch°¢ng 1 C¡ Sä LÝ LUÀN VÀ TRUYÀN THÔNG PHÁT HUY NGHà THUÀT MÚA RâI N¯àC T¾I Xà NGi THÁI, HUYàN THUÀN THÀNH, TâNH BÂC NINH 1.

Truyền thông Hián nay, có khá nhiều khái niám về truyền thông được các nhà nghiên cứu đưa ra. Theo T¿ Ngác Tấn: <Truyền thông là sự trao đổi thông điáp giữa các thành viên hay các nhóm ngưßi trong xã hội nhằm đ¿t được sự hiểu biết lẫn nhau= [19]. Tác giÁ T¿ Ngác Tấn cũng cho rằng truyền thông chính là ho¿t động giao tiếp giữa con ngưßi với con ngưßi. Ho¿t động giao tiếp này có vai trò vô cùng quan tráng, như là một điều kián hàng đầu cho sự tồn t¿i cāa loài ngưßi với tính chất là một xã hội.

Bái vì nhß có giao tiếp mà con ngưßi thiết lập và duy trì được các mái quan há xã hội với nhau, hiểu biết lẫn nhau, trao đổi những kinh nghiám sáng và liên kết, hợp tác với nhau trong lao động sÁn xuất, chinh phÿc thiên nhiên, đấu tranh xã hội. Cuán sách Truyền thông - Lý thuyết và kỹ năng cơ bÁn do Nguyßn Văn Dững chā biên cho rằng: <Truyền thông là quá trình trao đổi thông tin, kiến thức, tư tưáng, tình cÁm…, chia sẻ kỹ năng năng và kinh nghiám giữa hai hoặc nhiều ngưßi nhằm tăng cưßng hiểu biết lẫn nhau, thay đổi nhận thức, tiến tới điều chỉnh hành vi và thái độ phù hợp với nhu cầu phát triển cāa cá nhân/nhóm/cộng đồng/xã hội= [1]. Theo Nguyßn Văn Dững, về thực chất, truyền thông chính là quá trình trao đổi, tương tác thông tin với nhau về các vấn đề cāa đßi sáng cá nhân/nhóm/xã hội, từ đó mà mỗi ngưßi làm giàu thêm thông tin, kiến thức và gia tăng ván hiểu biết cāa mình, làm cơ sá hình thành hoặc thay đổi nhận thức, thái độ, chuyển đổi/thay đổi hành vi cá nhân/nhóm/xã hội đáp ứng nhu cầu phát triển cāa xã hội. 6 Như vậy, có thể thấy rằng truyền thông (Communication) là quá trình dißn ra sự tương tác và trao đổi thông tin á nhiều lĩnh vực khác nhau giữa hai hoặc nhiều ngưßi với nhau, nhằm mÿc đích cung cấp thông tin nào đó.

Truyền thông là quá trình truyền tÁi thông tin, ý kiến, tin tức,… giữa hai hoặc nhiều ngưßi với nhau nhằm giao tiếp, kết nái, tăng sự hiểu biết và nhận thức. Truyền thông được thực hián qua nhiều kênh khác nhau, bao gồm truyền thông đ¿i chúng, truyền thông xã hội, truyền thông trực tuyến,. Đây là công cÿ quan tráng trong viác xây dựng hình Ánh thương hiáu, quÁng bá sÁn phẩm/ dßch vÿ, t¿o dựng tình cÁm, uy tín từ khách hàng, đái tác cāa các doanh nghiáp. Ngoài ra, truyền thông còn có vai trò quan tráng trong viác lan tßa thông tin về các sự kián, vấn đề xã hội và chính trß, đóng vai trò giúp ngưßi dân có được những thông tin cần thiết để đưa ra quyết đßnh và hành động phù hợp.

Văn hóa truyền thông Văn hóa, hiểu một cách bao quát đó là toàn bộ những sáng t¿o cāa loài ngưßi, bao gồm cÁ những sáng t¿o mang tính vật chất và những sáng t¿o mang tinh tinh thần nhằm để đáp ứng nhu cầu và đòi hßi cāa sự sinh tồn. Từ cách tiếp cận đó có thể thấy truyền thông cũng chính là những sáng t¿o cāa con ngưßi trong lĩnh vực truyền đ¿t, trao đổi thông tin.