THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Luận án tiến sĩ luật học về thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp ở Việt Nam. Nghiên cứu chuyên sâu về pháp lý và thực tiễn.

• Tác giả: Tạ Văn Khôi
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Thị Duyên Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý Luận Và Lịch Sử Nhà Nước Và Pháp Luật
• Đề tài: Thực Hiện Pháp Luật Bảo Vệ Môi Trường Trong Các Khu Công Nghiệp Ở Việt Nam Hiện Nay
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC NHỮNG TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN
• PHẦN A. MỞ ĐẦU
• A.1. Tính cấp thiết của đề tài
• A.2. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• A.2.1. Mục đích nghiên cứu
• A.2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• A.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• A.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• A.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• A.4. Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu
• A.5. Những đóng góp mới về khoa học của Luận án
• A.6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận án
• A.7. Kết cấu của luận án
• PHẦN B. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ ĐỊNH HƯỚNG NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN
• B.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• B.1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• B.1.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• B.2. Đánh giá khái quát về tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra
• B.3. Giả thuyết nghiên cứu và cơ sở nghiên cứu
• B.3.1. Lý thuyết nghiên cứu
• B.3.2. Các giả thuyết nghiên cứu
• B.3.3. Câu hỏi nghiên cứu
• B.4. Kết luận phần B
• PHẦN C. NỘI DUNG CÁC CHƯƠNG
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.1.1. Khái quát về khu công nghiệp và pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.1.2. Khái niệm, đặc điểm của thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.1.3. Vai trò của thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.2. Chủ thể, nội dung thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.2.1. Chủ thể thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.2.2. Nội dung thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.3. Các hình thức, biện pháp thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.4. Các điều kiện đảm bảo thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 1.5. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Tình hình phát triển và thực trạng ô nhiễm môi trường trong các khu công nghiệp ở Việt Nam thời gian qua
• 2.2. Hoạt động ban hành văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và phổ biến, giáo dục việc thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 2.3. Hoạt động thực hiện các quy định pháp luật về quy hoạch xây dựng khu công nghiệp gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường và đánh giá tác động môi trường trong các khu công nghiệp
• 2.4. Hoạt động thực hiện các quy định pháp luật về quản lý chất thải trong các khu công nghiệp
• 2.5. Hoạt động thực hiện các quy định pháp luật về thanh tra và kiểm tra thực hiện pháp luật, xử lý vi phạm pháp luật, giải quyết tranh chấp về bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 2.6. Đánh giá chung những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân thực trạng thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp ở Việt Nam
• 2.6.1. Nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG CÁC KHU CÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM
• 3.1. Quan điểm đảm bảo thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp ở Việt Nam
• 3.2. Giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp ở Việt Nam
• 3.2.1. Hoàn thiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 3.2.2. Đẩy mạnh phổ biến tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 3.2.3. Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm về thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 3.2.4. Kiện toàn các cơ quan Nhà nước và nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ Nhà nước thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 3.2.5. Tăng cường vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu trong việc thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 3.2.6. Phát triển khoa học - công nghệ về bảo vệ môi trường nói chung, bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 3.2.7. Tăng cường hợp tác quốc tế về thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp
• 3.2.8. Một số giải pháp khác
• 3.3. Kết luận chương 3
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỐ LIỆU
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Pháp Luật Bảo Vệ Môi Trường Khu Công Nghiệp

Trước yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH và hội nhập quốc tế, từ năm 1991, Đảng và Nhà nước đã chủ trương xây dựng các khu công nghiệp (KCN). Tính đến cuối tháng 9/2021, cả nước có 563 KCN, chiếm khoảng 0,6% tổng diện tích đất tự nhiên và 4,1% tổng diện tích đất phi nông nghiệp. Vốn đầu tư đăng ký đạt hàng tỷ USD. Cùng với các khu kinh tế, các KCN đã đóng góp vào ngân sách Nhà nước khoảng 102,9 nghìn tỷ đồng, tăng 2,5% so với năm 2020. KCN là mô hình kinh tế hiệu quả, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, tạo việc làm và nâng cao đời sống. Tuy nhiên, KCN cũng tạo ra những thách thức về môi trường do tập trung sản xuất công nghiệp mật độ cao, gây ra ô nhiễm môi trường. Tình trạng này ảnh hưởng đến môi trường, sức khỏe và sản xuất. Để đảm bảo phát triển bền vững KCN, cần có các chính sách và pháp luật bảo vệ môi trường.

1.1. Khu Công Nghiệp Động Lực Phát Triển Kinh Tế Việt Nam

Khu công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thu hút đầu tư, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Sự tập trung các ngành sản xuất và dịch vụ tại các KCN tạo điều kiện cho việc chuyên môn hóa, nâng cao năng suất và cạnh tranh, đồng thời góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại hơn. Nhà nước quan tâm phát triển KCN với nhiều chính sách ưu đãi để thu hút vốn đầu tư và phát triển hạ tầng. Các khu công nghiệp sinh thái đang trở thành xu hướng, hướng đến phát triển bền vững và giảm thiểu tác động môi trường.

1.2. Ô Nhiễm Môi Trường Thách Thức Từ Phát Triển Khu Công Nghiệp

Sự phát triển của các khu công nghiệp cũng kéo theo những thách thức lớn về ô nhiễm môi trường. Nước thải, khí thải và chất thải rắn từ các hoạt động sản xuất công nghiệp thải ra môi trường vượt quá khả năng tự làm sạch của tự nhiên, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng không khí, nguồn nước và đất đai. Các chất độc hại có trong chất thải có thể gây ra các bệnh nguy hiểm cho con người và ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái. Cần có các biện pháp quản lý chất thải hiệu quả và công nghệ xử lý tiên tiến để giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ các khu công nghiệp.

II. Phân Tích Pháp Luật Bảo Vệ Môi Trường Khu Công Nghiệp

Nhà nước thể hiện sự quan tâm đến vấn đề môi trường thông qua việc ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) để điều chỉnh hoạt động BVMT trong các KCN. Các văn bản chủ yếu gồm: Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017), Nghị định số 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường, Nghị định số 35/2022/NĐ-CP quy định về quản lý khu công nghiệp và khu kinh tế, Nghị định số 45/2022/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Hệ thống quy định này đủ để điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường (THPL BVMT) trong các KCN. Tuy nhiên, một số quy định còn bất cập, gây khó khăn cho quá trình áp dụng.

2.1. Quy Định Pháp Luật Về Quy Hoạch Khu Công Nghiệp Và Bảo Vệ Môi Trường

Pháp luật quy định chặt chẽ về quy hoạch xây dựng khu công nghiệp phải gắn liền với yêu cầu bảo vệ môi trường, đảm bảo các khu công nghiệp được xây dựng ở vị trí phù hợp, tránh ảnh hưởng đến các khu dân cư và khu vực nhạy cảm về môi trường. Quy trình đánh giá tác động môi trường (ĐTM) phải được thực hiện nghiêm túc để đánh giá đầy đủ các tác động tiềm ẩn của dự án đến môi trường và đưa ra các biện pháp giảm thiểu. Pháp luật cũng quy định về việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung cho các khu công nghiệp để đảm bảo nước thải được xử lý đạt tiêu chuẩn trước khi thải ra môi trường.

2.2. Pháp Luật Về Quản Lý Chất Thải Và Xử Lý Vi Phạm Trong Khu Công Nghiệp

Pháp luật quy định về việc quản lý chất thải rắn, chất thải nguy hại và khí thải trong khu công nghiệp, yêu cầu các doanh nghiệp phải thực hiện phân loại, thu gom, lưu giữ và xử lý chất thải đúng quy trình kỹ thuật. Các doanh nghiệp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường sẽ bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo mức độ vi phạm. Cơ quan nhà nước có thẩm quyền có trách nhiệm thanh tra, kiểm tra việc thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

III. Thực Trạng Thực Hiện Pháp Luật Bảo Vệ Môi Trường

Quá trình thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các KCN đã đạt được những thành tựu nhất định như nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh đã thực hiện tốt hơn các nghĩa vụ về ĐTM, xử lý chất thải đạt quy chuẩn kỹ thuật. CQNN có thẩm quyền tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về BVMT trong các KCN. Người dân đấu tranh để bảo vệ quyền được sống trong môi trường trong lành. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm môi trường trong nhiều KCN vẫn diễn biến phức tạp, nhiều vụ việc kéo dài gây bức xúc trong nhân dân. CQNN chưa thể giám sát hết các hành vi vi phạm pháp luật, các cơ sở sản xuất, kinh doanh vẫn xả thải chưa qua xử lý hoặc xử lý chưa đạt quy chuẩn.

3.1. Ưu Điểm Và Hạn Chế Trong Thực Thi Pháp Luật Bảo Vệ Môi Trường

Việc thực thi pháp luật bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp đã đạt được những thành tựu nhất định, góp phần nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và cộng đồng về bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế như: chế tài xử phạt còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe; năng lực của các cơ quan quản lý môi trường còn hạn chế; công tác thanh tra, kiểm tra chưa thường xuyên và hiệu quả; ý thức chấp hành pháp luật của một số doanh nghiệp còn thấp.

3.2. Nguyên Nhân Của Hạn Chế Và Giải Pháp Khắc Phục

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong thực thi pháp luật bảo vệ môi trường, như: một số quy định của pháp luật chưa phù hợp với thực tế; công cụ kỹ thuật sử dụng trong BVMT KCN chưa đáp ứng yêu cầu; chính quyền địa phương chưa quyết liệt trong công tác BVMT; ý thức của chủ thể sản xuất, kinh doanh chưa cao; người dân khiếu kiện chưa bài bản. Để khắc phục những hạn chế này, cần hoàn thiện pháp luật, nâng cao năng lực quản lý, tăng cường thanh tra, kiểm tra, nâng cao ý thức của doanh nghiệp và cộng đồng.

IV. Giải Pháp Đảm Bảo Pháp Luật Bảo Vệ Môi Trường Khu Công Nghiệp

Cần có các giải pháp đảm bảo THPL BVMT trong các KCN. Việc nghiên cứu cần tìm ra các giải pháp đảm bảo THPL BVMT trong các KCN cần cấp bách. Chính vì vậy, việc nghiên cứu nhằm tìm ra các pháp đảm bảo THPL BVMT trong các KCN cần cấp bách. Nghiên cứu một cách hệ thống các VBQPPL liên quan đến bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp. Đề xuất các giải pháp cải thiện việc tuân thủ pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp. Rà soát lại việc thực thi pháp luật bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp để đảm bảo tính hiệu quả và công bằng. Xây dựng cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả các chính sách pháp luật bảo vệ môi trường.

4.1. Hoàn Thiện Pháp Luật Và Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Môi Trường

Cần xây dựng một chương riêng về bảo vệ môi trường trong các khu sản xuất tập trung trong Luật Bảo vệ môi trường. Tiếp tục hoàn thiện những quy định pháp luật về quy hoạch khu công nghiệp gắn với yêu cầu bảo vệ môi trường. Tiếp tục hoàn thiện những quy định pháp luật công tác đánh giá tác động môi trường trong khu công nghiệp. Tiếp tục hoàn thiện những quy định pháp luật về cơ cấu tổ chức hệ thống quản lý môi trường trong khu công nghiệp. Nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ nhà nước thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp.

4.2. Tăng Cường Thanh Tra Kiểm Tra Và Xử Lý Vi Phạm Môi Trường

Tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm về thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp. Huy động sự tham gia của cộng đồng trong việc thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường. Tiếp tục hoàn thiện những quy định pháp luật về xử phạt hành chính lĩnh vực bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp. Tiếp tục hoàn thiện những quy định pháp luật về bồi thường thiệt hại môi trường. Phát triển khoa học công nghệ về bảo vệ môi trường nói chung, bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Khu Công Nghiệp Sinh Thái Bền Vững

Nghiên cứu này có thể được ứng dụng trong việc xây dựng và phát triển các khu công nghiệp sinh thái, nơi các hoạt động sản xuất được thiết kế để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và tận dụng hiệu quả tài nguyên. Các giải pháp được đề xuất có thể giúp các khu công nghiệp hiện tại cải thiện hiệu quả quản lý môi trường, giảm thiểu ô nhiễm và hướng tới sự phát triển bền vững. Nghiên cứu cũng có thể được sử dụng để xây dựng các chính sách và quy định pháp luật phù hợp, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thực hiện tốt công tác bảo vệ môi trường và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội.

5.1. Mô Hình Khu Công Nghiệp Sinh Thái Giải Pháp Phát Triển Bền Vững

Mô hình khu công nghiệp sinh thái là một giải pháp hiệu quả để cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường. Các khu công nghiệp sinh thái được thiết kế để giảm thiểu tác động đến môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và tạo ra các sản phẩm thân thiện với môi trường. Mô hình này khuyến khích các doanh nghiệp hợp tác để chia sẻ tài nguyên, giảm thiểu chất thải và tận dụng các cơ hội kinh doanh mới trong lĩnh vực môi trường.

5.2. Kinh Tế Tuần Hoàn Tối Ưu Hóa Sử Dụng Tài Nguyên Và Giảm Thiểu Chất Thải

Áp dụng các nguyên tắc của kinh tế tuần hoàn trong khu công nghiệp giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, giảm thiểu chất thải và tạo ra các chu trình sản xuất khép kín. Chất thải của một doanh nghiệp có thể trở thành nguyên liệu đầu vào cho doanh nghiệp khác, giảm thiểu chi phí và tác động đến môi trường. Kinh tế tuần hoàn cũng khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới công nghệ và phát triển các sản phẩm có tuổi thọ cao, dễ tái chế và thân thiện với môi trường.

VI. Kết Luận Tương Lai Pháp Luật Bảo Vệ Môi Trường

Nghiên cứu này đã làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các KCN, đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo thực hiện hiệu quả các quy định pháp luật. Để đảm bảo phát triển bền vững khu công nghiệp, bên cạnh các chính sách thúc đẩy sản xuất kinh doanh, cần có các giải pháp về bảo vệ môi trường. Nhà nước cũng thể hiện sự quan tâm đến vấn đề này thông qua việc ban hành nhiều VBQPPL để điều chỉnh hoạt động BVMT trong các KCN.

6.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Về Bảo Vệ Môi Trường Khu Công Nghiệp

Hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường trong khu công nghiệp cần được tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu của sự phát triển bền vững. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc xây dựng và thực thi pháp luật. Cần có các chính sách khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải và sử dụng năng lượng tái tạo.

6.2. Nâng Cao Nhận Thức Và Trách Nhiệm Về Bảo Vệ Môi Trường

Nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các doanh nghiệp, người dân và cộng đồng về bảo vệ môi trường. Cần có các chương trình giáo dục, đào tạo và tuyên truyền về bảo vệ môi trường. Cần khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào công tác giám sát và bảo vệ môi trường. Cần có cơ chế để người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về môi trường và có thể khiếu nại khi quyền lợi bị xâm phạm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Những van dé lý luận về thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp; + Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp ở Việt Nam hiện nay; + Chương 3: Quan điểm và giải pháp đảm bảo thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong các khu công nghiệp ở Việt Nam. PHAN B: TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU VA DINH HUONG NGHIEN CUU CUA LUAN AN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.

Tình hình nghiên cứu trong nước Vấn đề nghiên cứu BVMT nói chung và THPL BVMT trong các KCN nói riêng là một vấn đề được nhiều chuyên gia, nhà khoa học quan tâm nghiên cứu dưới nhiều góc độ, bằng nhiều phương pháp của nhiều ngành khoa học khác nhau, như: ngành kỹ thuật môi trường, ngành QLNN về môi trường, ngành Khoa học môi trường. Riêng đối với ngành Luật học nói chung và Khoa học lý luận về Nhà nước và pháp luật nói riêng, thì đây là một vấn đề nghiên cứu còn khá mới mẻ. Mặc dù vậy, qua quá trình tìm hiểu, tổng hợp tài liệu, tư liệu, số liệu, NCS nhận thấy, trong những năm gần đây, có khá nhiều công trình nghiên cứu Lý luận Nhà nước và pháp luật nói riêng và ngành Luật học nói chung đã được công bố liên quan đến đối tượng này và đã được luận giải ở nhiều góc nhìn khác nhau, thông qua nhiều góc độ khác nhau của các nhà khoa học, nhà quản lý và những người làm công tác thực tiễn trong nước và nước ngoài. Các tài liệu khá phong phú, bao gồm: sách chuyên khảo, luận án, đề tài nghiên cứu khoa học, bài viết trên tạp chí, báo cáo khoa học.

Điều này đã cho thấy tính thời sự và sự cấp thiết cả về mặt lý luận và thực tiễn của van dé THPL BVMT nói chung và THPL BVMT trong KCN nói riêng. Có thé nhận thấy, các công trình nghiên cứu có liên quan ở trong nước thường được thực hiện theo các hướng nội dung chính như sau: 1. Nghiên cứu về hệ thong pháp luật bảo vệ môi trường Trong thời gian qua, ở nước ta đã có không it các công trình khoa học nghiên cứu pháp luật về BVMT theo nhiều phương diện khác nhau, từ đại cương đến từng phạm vi cụ thể, như: - Cuén “Giáo trình đánh giá tác động môi trường” do PGS. Đặng Văn Minh chủ biên (Trường Đại học Nông lâm - Đại học Thái Nguyên, Nxb.

Nông nghiệp, 2013) đã đưa ra các phân tích tng thé những van dé ly luận, thực tiễn về DTM - một công cụ quan lý môi trường có tác dụng phòng ngừa mạnh mẽ. - Cuốn “Giáo trình pháp luật và chính sách môi trường” của tac giả Nguyễn Mạnh Khải (Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội, 2020) đã trình bày tổng thể về pháp luật môi trường Việt Nam, chính sách môi trường Việt Nam trong những năm gần đây. - Cuốn sách “Nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền theo pháp luật môi trường Việt Nam: Sách chuyên khảo ”của TS.

Võ Trung Tin, do Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật phát hành năm 2020 cũng đã phân tích các vấn đề lý luận về nguyên tắc người gây ô nhiễm phải trả tiền, các QDPL thé hiện và thực hiện nguyên tắc này, đồng thời, dé xuất hệ thống giải pháp nhằm hoàn thiện các QDPL môi trường và cơ chế triển khai thực hiện có hiệu quả nguyên tắc này ở Việt Nam. - Cuốn sách “Phap luật về bồi thường thiệt hại môi trường ở Việt Nam - Lý luận và thực tiễn ” của GS. Lê Hồng Hạnh, TS.

Lê Đình Vinh (Viện Khoa học pháp lý, Nxb. Tư pháp, 2021) đã phân tích các khía cạnh pháp lý, những vấn đề lý luận của chế định xác định trách nhiệm về bôi thường thiệt hại môi trường cũng như những bài học kinh nghiệm quốc tế trong vấn đề này. - Còn có thé kế đến các cuốn sách như: “Pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam” (Sách chuyên khảo) do PGS. Doãn Hồng Nhung chủ biên (Nxb.

Đại học Quốc gia Hà Nội, 2018), “Pháp luật về bảo vệ môi trường làng nghề ở Việt Nam” của PGS. Doãn Hồng Nhung (Nxb. Đại học Quốc gia Hà Nội, 2019); sách “Pháp luật về bảo vệ môi trường biển ở Việt Nam qua thực tiễn áp dụng tại một s6 tinh Trung Bộ” cua Ths. Nguyễn Thi Hà (Nxb.

Dai học Huế, 2021). đã trình bay van dé cơ ban về chính sách, pháp luật BVMT trong các phạm vi khác nhau, góp phần làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn về pháp luật BVMT ở nước ta hiện nay. Bên cạnh các sách, giáo trình, sách chuyên khảo, tham khảo, còn có một số luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Luật học đã trình bày những vấn đề cơ bản liên quan đến pháp luật BVMT của Việt Nam ở những góc nhìn cụ thé khác nhau, như: - Luận án “Pháp luật vé sử dụng các công cụ kinh tế trong bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay” của TS. Nguyễn Ngọc Anh Đào (Học viện Khoa học xã hội, 2013) đã góp phan làm rõ những van dé lý luận về sử dụng các công cụ kinh tế trong pháp luật BVMT, đồng thời đưa ra những đánh giá về thực trạng sử dụng các công cụ này trong BVMT ở Việt Nam và đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật về sử dụng các công cụ kinh tế trong BVMT ở nước ta.

- Luận án “Cơ chế pháp ly về sự tham gia của các tổ chức xã hội trong bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Thị Tô Uyên (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2017) trình bày những vấn đề lý luận cũng như quá trình hình thành, phát triển và thực trang cơ chế pháp lý về sự tham gia của các tổ chức xã hội trong BVMT ở Việt Nam; từ đó đưa ra quan điểm và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế pháp lý về sự tham gia của các tô chức xã hội trong BVMT ở nước ta; Luận án cũng đã được Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản dưới dạng an pham Sách chuyên khảo vào năm 2017. - Ngoài ra, có thê ké đến các dé tài luận văn thạc sĩ Luật học như: “Pháp luật về bảo vệ môi trường ở Việt Nam - Thực trạng và giải pháp” của Đình Phượng Quỳnh (Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2011); “Pháp luật về phí bảo vệ môi trường ở Việt Nam” của Khuất Thị Thu (Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, 2017). Nghiên cứu về thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường Giới nghiên cứu trong nước đã có nhiều công trình khác nhau, tương đối đa dạng về THPL BVMT.

Trước hết cần kế đến các cuốn sách chuyên khảo, tham khảo đã được xuất bản nổi bật là: - Cuốn sách “Kiểm tra của cơ quan hành chính Nhà nước đổi với việc thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường ở Việt Nam hiện nay” của Phạm Văn Lợi va Nguyễn Văn Động (Nxb. Tư pháp, 2005) nêu bật các nội dung sau đây: Chức năng của các CQNN trong kiêm tra việc THPL BVMT ở nước ta; Cơ sở lý luận để kiểm tra việc THPL BVMT của cơ quan hành chính Nhà nước; Các biện pháp pháp lý nhằm tăng cường công tác kiểm tra của cơ quan hành chính Nhà nước đối với việc THPL BVMT. - Cuốn sách "Giám sát xã hội về bảo vệ môi trường ở Việt Nam" của Bùi Cách Tuyến (Nxb. Tư pháp, 2014) đã trình bày một số vấn đề lý luận về giám sát xã hội nhằm nâng cao hiệu quả BVMT; phân tích thực trạng giám sát xã hội đối với hoạt động BVMT ở nước ta trước đây; từ đó, cuốn sách đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của giám sát xã hội trong BVMT.

- Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường (Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, 2014) “Nang cao hiệu quả thực hiện pháp luật xử ly vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường” do tác giả Nguyễn Thị Bình là chủ nhiệm đã phân tích van đề lý luận và thực tiễn về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT; đánh giá được những ưu điểm, hạn chế trong các QDPL và thực tiễn thực hiện các QĐPL về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực BVMT. - Cuốn sách "Trach nhiệm pháp lý trong pháp luật bảo vệ môi trường ở Việt Nam" do Nguyễn Thị Tổ Uyên chủ biên (Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, 2017) đã nghiên cứu tương đối toàn diện vấn đề trách nhiệm pháp lý trong việc hoàn thiện pháp luật BVMT ở Việt Nam hiện nay từ cơ sở lý luận đến thực trạng và đề xuất một số giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm pháp lý trong lĩnh vực này. - Cuốn sách “76 chức thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường đô thị ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Phạm Thị Ngọc Dung (Nxb.

Chính trị quốc gia Sự thật, 2019) đã trình bày hệ thống các van đề lý luận về tổ chức THPL BVMT đô thị, đặc điểm của tổ chức THPL BVMT đô thị; trách nhiệm của các chủ thể trong tổ chức THPL BVMT đô thị, đặc biệt là vai trò của chính quyền đô thị; nội dung, hình thức của t6 chức THPL BVMT đô thị, các yêu tố ảnh hưởng đến công tác nay. Đồng thời, luận án nêu rõ thực trạng tô chức THPL BVMT đô thị ở Việt Nam. Cuối cùng luận án đề xuất phương hướng và các giải pháp nâng cao hiệu quả tổ chức THPL BVMT đô thị trên các phương diện từ nhận thức, hệ thống pháp luật, chủ thé thực hiện cho đến các nội dung, quy trình cụ thé. Bên cạnh đó, có một số luận án tiến sĩ thạc sĩ chuyên ngành Luật học cũng đã nghiên cứu về THPL BVMT ở các phạm vi khác nhau.

Cụ thé như sau: - Luận án Tiến sĩ Luật học “Thue hiện pháp luật về bảo vệ làng nghề ở các tỉnh Đồng bằng sông Hồng Việt Nam” của Nguyễn Trần Điện (Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 2016) cũng đã phân tích sâu sắc những vấn đề lý luận về THPL BVMT làng nghề. Những minh chứng, lập luận của luận án được kiểm chứng từ thực tiễn thực hiện tại các 10 tỉnh thuộc Đồng bằng sông Hồng. Từ đó, luận án đề xuất các giải pháp nhằm đảm bảo THPL BVMT làng nghề.