Pháp Luật Bảo Hiểm Thất Nghiệp và Thực Tiễn Tại Tỉnh Ninh Thuận

Khóa luận phân tích pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp và thực tiễn thực hiện tại tỉnh Ninh Thuận, cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.

• Tác giả: Trần Hai Anh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Năng Bình
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Pháp Luật Bảo Hiểm Thất Nghiệp và Thực Tiễn Tại Tỉnh Ninh Thuận
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP VÀ PHÁP LUẬT HIỆN HÀNH VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về bảo hiểm thất nghiệp
• 1.2. Khái niệm bảo hiểm thất nghiệp
• 1.3. Đặc điểm của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.4. Ý nghĩa của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.5. Nguyên tắc của bảo hiểm thất nghiệp
• 1.6. Khái niệm về pháp luật bảo hiểm thất nghiệp
• 1.7. Pháp luật hiện hành về bảo hiểm thất nghiệp
• 1.8. Đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp
• 1.9. Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp
• 1.10. Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp
• 1.11. Mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp và các chế độ bảo hiểm thất nghiệp
• 1.12. Quỹ bảo hiểm thất nghiệp
• 1.13. Xử lý vi phạm pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 1.14. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI TỈNH NINH THUẬN
• 2.1. Vài nét về tình hình kinh tế xã hội và thực trạng lao động việc làm tại tỉnh Ninh Thuận
• 2.2. Tình hình kinh tế xã hội của tỉnh Ninh Thuận
• 2.3. Thực trạng lao động việc làm tại tỉnh Ninh Thuận
• 2.4. Thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận
• 2.5. Kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP TẠI TỈNH NINH THUẬN
• 3.1. Sự cần thiết phải hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.2. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận
• 3.3.1. Nâng cao năng lực cán bộ quản lý nhà nước về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.3.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm và khiếu nại tố cáo về bảo hiểm thất nghiệp
• 3.3.3. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật nâng cao nhận thức và ý thức của người lao động, người sử dụng lao động
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Pháp Luật Bảo Hiểm Thất Nghiệp tại Ninh Thuận

Pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là một phần quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam. Tại tỉnh Ninh Thuận, việc thực hiện các quy định về BHTN đã góp phần hỗ trợ người lao động (NLĐ) trong trường hợp mất việc làm. Luật Việc làm năm 2013 đã quy định rõ ràng về quyền lợi và nghĩa vụ của NLĐ cũng như người sử dụng lao động (NSDLĐ). Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết.

1.1. Khái niệm và Đặc điểm của Bảo Hiểm Thất Nghiệp

BHTN được hiểu là chế độ nhằm bù đắp một phần thu nhập cho NLĐ khi họ bị mất việc làm. Đặc điểm nổi bật của BHTN là sự tham gia của cả NLĐ và NSDLĐ trong việc đóng góp vào quỹ BHTN, từ đó tạo ra sự chia sẻ rủi ro giữa các bên.

1.2. Ý nghĩa của Bảo Hiểm Thất Nghiệp trong xã hội

BHTN không chỉ giúp NLĐ có nguồn thu nhập tạm thời khi thất nghiệp mà còn góp phần ổn định xã hội. Chính sách này giúp giảm thiểu các tệ nạn xã hội và tạo điều kiện cho NLĐ tìm kiếm việc làm mới.

II. Thực trạng và Thách thức trong việc thực hiện Bảo Hiểm Thất Nghiệp tại Ninh Thuận

Mặc dù có nhiều quy định pháp luật về BHTN, nhưng thực tiễn tại Ninh Thuận vẫn gặp nhiều khó khăn. Tình hình thất nghiệp tại địa phương vẫn ở mức cao, và nhiều NLĐ chưa nắm rõ quyền lợi của mình. Việc áp dụng các quy định về BHTN còn thiếu đồng bộ và hiệu quả.

2.1. Tình hình thất nghiệp và nhu cầu BHTN tại Ninh Thuận

Theo số liệu thống kê, tỷ lệ thất nghiệp tại Ninh Thuận vẫn ở mức cao, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế khó khăn. Nhu cầu tham gia BHTN của NLĐ ngày càng tăng, nhưng nhiều người vẫn chưa hiểu rõ về quyền lợi của mình.

2.2. Những khó khăn trong việc áp dụng pháp luật BHTN

Việc xác định điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp còn nhiều bất cập. Nhiều NLĐ không đủ điều kiện nhận trợ cấp do thiếu thông tin hoặc không nắm rõ quy định pháp luật.

III. Phương pháp và Giải pháp nâng cao hiệu quả Bảo Hiểm Thất Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả thực hiện BHTN tại Ninh Thuận, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía cơ quan nhà nước và các tổ chức liên quan. Việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho NLĐ và NSDLĐ là rất cần thiết.

3.1. Tăng cường công tác tuyên truyền về BHTN

Cần có các chương trình tuyên truyền hiệu quả để NLĐ hiểu rõ hơn về quyền lợi và nghĩa vụ của mình khi tham gia BHTN. Điều này sẽ giúp tăng cường sự tham gia của NLĐ vào quỹ BHTN.

3.2. Cải thiện quy trình tiếp nhận và giải quyết hồ sơ BHTN

Cần đơn giản hóa quy trình tiếp nhận hồ sơ và giải quyết các chế độ BHTN để NLĐ có thể dễ dàng tiếp cận quyền lợi của mình.

IV. Kết quả nghiên cứu và Ứng dụng thực tiễn tại Ninh Thuận

Nghiên cứu về BHTN tại Ninh Thuận đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực trong việc hỗ trợ NLĐ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả của chính sách này.

4.1. Kết quả đạt được từ chính sách BHTN

Chính sách BHTN đã giúp nhiều NLĐ vượt qua khó khăn tạm thời khi mất việc làm. Số lượng NLĐ tham gia BHTN ngày càng tăng, cho thấy sự quan tâm của xã hội đối với chính sách này.

4.2. Những hạn chế và bài học kinh nghiệm

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế trong việc thực hiện BHTN. Cần rút ra bài học kinh nghiệm để cải thiện chính sách trong tương lai.

V. Kết luận và Tương lai của Bảo Hiểm Thất Nghiệp tại Ninh Thuận

BHTN là một chính sách quan trọng trong việc đảm bảo an sinh xã hội cho NLĐ tại Ninh Thuận. Tương lai của chính sách này phụ thuộc vào sự cải thiện trong việc thực hiện và áp dụng các quy định pháp luật.

5.1. Định hướng phát triển BHTN trong thời gian tới

Cần có các chính sách phát triển BHTN phù hợp với tình hình kinh tế xã hội tại Ninh Thuận, nhằm đảm bảo quyền lợi cho NLĐ.

5.2. Vai trò của Nhà nước trong việc thực hiện BHTN

Nhà nước cần tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và hỗ trợ BHTN, đảm bảo quyền lợi cho NLĐ và NSDLĐ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là trụ cột quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội, đóng vai trò bù đắp thu nhập, hỗ trợ đào tạo nghề, tư vấn và giới thiệu việc làm cho người lao động khi bị mất việc, đồng thời góp phần giảm thiểu các tác động tiêu cực đến trật tự kinh tế - xã hội. Theo số liệu của Tổng cục Thống kê được trích dẫn trong công trình, năm 2023 cả nước có gần 1,07 triệu người trong độ tuổi lao động bị thất nghiệp (tỷ lệ thất nghiệp 2,28%, giảm 0,06% so với năm 2022). Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2021–2030) đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt khoảng 45% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia BHTN. Luật Việc làm số 38/2013/QH13 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2015) đã xác lập khung pháp lý toàn diện cho lĩnh vực này, song quá trình thi hành đã bộc lộ nhiều bất cập cần nghiên cứu sửa đổi, bổ sung.

Đề tài khóa luận được xác định với các mục tiêu và nhiệm vụ cụ thể:

1. Mục đích nghiên cứu: Đánh giá thực trạng quy định pháp luật Việt Nam hiện hành về BHTN và thực tiễn thực hiện tại tỉnh Ninh Thuận; trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật BHTN tại địa phương.
2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
   • Phân tích, làm sáng tỏ các vấn đề lý luận về BHTN (khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa, nguyên tắc).
   • Phân tích thực trạng quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về BHTN theo Luật Việc làm năm 2013 và các văn bản quy định chi tiết.
   • Đánh giá thực tiễn áp dụng pháp luật BHTN tại tỉnh Ninh Thuận giai đoạn 2020–2023, chỉ rõ kết quả đạt được, tồn tại và nguyên nhân.
   • Đề xuất các giải pháp, kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi tại tỉnh Ninh Thuận.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống quy định pháp luật hiện hành về BHTN (trọng tâm là Luật Việc làm năm 2013, các Nghị định và Thông tư hướng dẫn thi hành) và thực tiễn triển khai chính sách BHTN trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận.
• Phạm vi nội dung: Nghiên cứu dưới góc độ khoa học pháp lý chuyên ngành Luật Kinh tế, tập trung vào 4 nhóm quan hệ: đối tượng tham gia, chế độ hưởng BHTN, thủ tục hưởng BHTN và xử lý vi phạm pháp luật về BHTN.
• Phạm vi không gian: Địa bàn tỉnh Ninh Thuận.
• Phạm vi thời gian: Thu thập và phân tích dữ liệu thực tiễn trong giai đoạn 2020–2023.

---

Cơ sở pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thuộc loại hình nghiên cứu lý luận pháp lý kết hợp đánh giá thực tiễn thi hành pháp luật tại địa phương. Cơ sở lý luận và nền tảng chuẩn mực pháp lý được tác giả sử dụng bao gồm:

• Chuẩn mực quốc tế: Công ước số 102 của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) về các quy chuẩn tối thiểu về an sinh xã hội; Tuyên bố năm 1998 của ILO về các nguyên tắc và quyền cơ bản tại nơi làm việc; các cam kết lao động trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
• Văn bản pháp luật quốc gia: Luật Việc làm năm 2013; Bộ luật Lao động năm 2019; Nghị định số 28/2015/NĐ-CP; Nghị định số 61/2020/NĐ-CP; Nghị định số 12/2022/NĐ-CP (xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội); Nghị quyết số 116/NQ-CP năm 2021 về chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động từ Quỹ BHTN; Nghị định số 30/2016/NĐ-CP về hoạt động đầu tư từ quỹ; Thông tư số 28/2015/TT-BLĐTBXH và Thông tư số 15/2023/TT-BLĐTBXH.
• Chủ trương, chính sách: Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 23/5/2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII và Kế hoạch số 115-KH/TU ngày 07/8/2018 của Tỉnh ủy Ninh Thuận về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội.

Phương pháp nghiên cứu thực hiện:

• Phương pháp luận chung: Vận dụng phép biện chứng duy vật của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh để nhìn nhận các quan hệ xã hội về BHTN trong sự vận động kinh tế.
• Phương pháp nghiên cứu cụ thể:
  • Phân tích quy phạm pháp luật và tổng hợp tài liệu học thuật.
  • Phương pháp so sánh luật học (đối chiếu quy định pháp luật Việt Nam với các chuẩn mực của ILO).
  • Phương pháp thống kê, xử lý số liệu thực tế từ các báo cáo định kỳ.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ Tổng cục Thống kê, Cục Thống kê tỉnh Ninh Thuận, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Ninh Thuận, Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh Ninh Thuận và Bảo hiểm xã hội tỉnh Ninh Thuận giai đoạn 2020–2023.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về bảo hiểm thất nghiệp và pháp luật hiện hành về bảo hiểm thất nghiệp

Chương này hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng và phân tích cấu trúc quy phạm pháp luật về BHTN tại Việt Nam:

• Vấn đề lý luận: Định nghĩa BHTN theo góc độ kinh tế - xã hội và pháp lý (khoản 4 Điều 3 Luật Việc làm 2013). Phân tích 5 đặc điểm cơ bản (chủ thể tham gia, tính phức tạp trong việc xác định điều kiện hưởng, trách nhiệm quản lý của Nhà nước, mục tiêu trọng tâm giúp người lao động tái hòa nhập thị trường lao động, tính đa ngành trong vận hành quỹ) và 5 nguyên tắc quy định tại Điều 41 Luật Việc làm 2013 (chia sẻ rủi ro; mức đóng tính theo lương; mức hưởng tính theo mức và thời gian đóng; đơn giản, thuận tiện, kịp thời; quản lý tập trung, minh bạch, an toàn).
• Phân tích quy định hiện hành:
  • Đối tượng tham gia: Khoản 1, khoản 2 Điều 43 Luật Việc làm 2013 quy định người lao động có hợp đồng xác định thời hạn, không xác định thời hạn, hoặc hợp đồng mùa vụ/công việc từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng bắt buộc tham gia; người sử dụng lao động không bị giới hạn quy mô lao động (thay đổi tích cực so với mốc tối thiểu 10 lao động tại Nghị định số 127/2008/NĐ-CP trước đây). Tác giả chỉ ra khoảng trống pháp lý khi chưa bao phủ người lao động có hợp đồng dưới 03 tháng, lao động giúp việc gia đình, lao động khu vực phi chính thức và lao động nước ngoài tại Việt Nam (trong tổng số 18,26 triệu người tham gia BHXH bắt buộc cả nước, chỉ có 14,7 triệu người tham gia BHTN, còn gần 1,7 triệu lao động chưa tham gia).
  • Mức đóng và mức hưởng: Người lao động đóng 1% tiền lương tháng; Người sử dụng lao động đóng 1% quỹ tiền lương tháng; Nhà nước hỗ trợ tối đa 1% (chính sách hỗ trợ đặc thù Nghị quyết 116/NQ-CP đã hạ mức đóng của doanh nghiệp xuống 0% giai đoạn 01/10/2021–30/9/2022). Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 06 tháng liền kề (tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở hoặc lương tối thiểu vùng).
  • Các chế độ khác: Tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí; Hỗ trợ học nghề (tối đa 6 tháng, định mức tối đa 4,5 triệu đồng/người/khóa dưới 3 tháng và 1,5 triệu đồng/người/tháng cho khóa trên 3 tháng); Hỗ trợ người sử dụng lao động kinh phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề để duy trì việc làm (tối đa 1 triệu đồng/người/tháng, thời gian tối đa 6 tháng khi đáp ứng 4 điều kiện nghiêm ngặt theo Điều 47 Luật Việc làm 2013).
  • Quỹ BHTN và Chế tài: Quy định cơ chế tạo lập, đầu tư sinh lời của Quỹ BHTN và các chế tài xử phạt vi phạm hành chính tại Nghị định số 12/2022/NĐ-CP.

Chương 2: Thực tiễn thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận

Chương 2 phản ánh bức tranh thực tiễn triển khai chính sách BHTN gắn liền với đặc điểm kinh tế - xã hội địa phương:

• Tình hình kinh tế - xã hội và lao động việc làm: Năm 2023, dân số trung bình Ninh Thuận đạt 601.217 người; lực lượng lao động đang làm việc đạt 331,8 nghìn người; toàn tỉnh giải quyết việc làm mới cho 18.084 lao động (nội tỉnh: 9.070 người, ngoại tỉnh: 8.843 người, xuất khẩu lao động: 171 người).
• Kết quả đạt được giai đoạn 2020–2023:
  • Độ bao phủ đối tượng tham gia: Số người tham gia BHTN tăng đều qua các năm: 31.788 người (2020), 33.265 người (2021), 38.022 người (2022) và đạt 40.177 người vào năm 2023 (đạt 100,8% kế hoạch, chiếm 15,13% lực lượng lao động trong độ tuổi).
  • Giải quyết trợ cấp thất nghiệp: Số người có quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp đạt đỉnh vào năm 2020 với 5.205 người do tác động trực tiếp của đại dịch COVID-19; duy trì ở mức 4.395 người (2022) và 4.592 người (2023). Phân tích cơ cấu nộp hồ sơ năm 2023 chỉ ra: lao động dưới 35 tuổi nộp hồ sơ cao gần gấp đôi nhóm trên 35 tuổi (do cơ cấu kinh tế công nghiệp - xây dựng chiếm 53–54%); lao động nữ chiếm tỷ lệ cao hơn nam giới, tập trung ở các ngành dệt may, thêu ren (20–25%), bán hàng và kế toán; số lượng hồ sơ có xu hướng tăng mạnh vào các tháng giữa năm.
  • Công tác thu - chi quỹ: Tổng thu BHXH, BHYT, BHTN trên địa bàn tăng trưởng ổn định: năm 2021 đạt 1.161 tỷ đồng, năm 2022 đạt 1.241,6 tỷ đồng và năm 2023 đạt 1.383,3 tỷ đồng (đạt 101,44% kế hoạch giao).
  • Hỗ trợ việc làm và học nghề: Toàn tỉnh có 21 cơ sở giáo dục nghề nghiệp với quy mô trên 9.000 người/năm. Năm 2023, phiên giao dịch việc làm lưu động đã giúp 556 người tìm được việc làm (trong đó 212 lao động hưởng BHTN được kết nối việc làm); hỗ trợ học nghề cho lao động BHTN đạt 16.000 lượt người (đạt 162,76% kế hoạch).
  • Công tác thanh tra, kiểm tra: Trong 5 năm thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW, tỉnh đã tiến hành 132 cuộc thanh tra tại 730 đơn vị; thu hồi 25.302 triệu đồng tiền nợ BHXH, BHTN (đạt tỷ lệ 76%); yêu cầu truy thu đối với 558 lao động chưa đóng hoặc đóng thiếu với số tiền 1.769 triệu đồng; kiến nghị thu hồi 178 triệu đồng từ 101 trường hợp hưởng sai chế độ.
• Tồn tại, hạn chế: Chính sách hỗ trợ học nghề chưa thực sự phát huy vai trò chủ đạo như một giải pháp căn bản lâu dài (người lao động chủ yếu quan tâm nhận trợ cấp bằng tiền mặt); tình trạng nợ đọng, chậm đóng, trốn đóng BHTN của một số doanh nghiệp vẫn tiếp diễn; mức đóng cố định 1% chưa thực sự linh hoạt theo biến động kinh tế.

Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận

Tác giả đề xuất 2 nhóm giải pháp đồng bộ:

1. Kiến nghị hoàn thiện quy định pháp luật:
   • Mở rộng diện đối tượng bắt buộc tham gia BHTN đối với hợp đồng lao động có thời hạn dưới 03 tháng, người lao động là công dân nước ngoài làm việc hợp pháp tại Việt Nam và từng bước áp dụng chính sách BHTN tự nguyện cho khu vực phi chính thức.
   • Điều chỉnh cơ chế đóng quỹ BHTN theo hướng linh hoạt mức đóng căn cứ vào điều kiện kinh tế - xã hội từng thời kỳ thay vì mức cố định cứng nhắc 1%.
   • Tăng cường chế tài hành chính và hình sự đối với các hành vi trốn đóng, nợ đóng, chiếm dụng tiền BHTN của người sử dụng lao động.
2. Kiến nghị nâng cao hiệu quả thực thi tại tỉnh Ninh Thuận:
   • Nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Trung tâm Dịch vụ việc làm và cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh.
   • Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành; xử lý nghiêm minh các hành vi trục lợi chính sách và giải quyết kịp thời khiếu nại, tố cáo.
   • Đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật BHTN qua các kênh số (Website, Facebook, Zalo của Trung tâm Dịch vụ việc làm) nhằm nâng cao nhận thức của người sử dụng lao động và người lao động.

---

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp số liệu phát triển bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận (2020–2023)

Chỉ tiêu thống kê	Năm 2020	Năm 2021	Năm 2022	Năm 2023
Số người tham gia BHTN (người)	31.788	33.265	38.022	40.177
Tỷ lệ tham gia/lực lượng lao động trong độ tuổi (%)	—	—	—	15,13%
Số người có quyết định hưởng TCTN (người)	5.205	4.395	4.395	4.592
Tổng thu BHXH, BHYT, BHTN toàn tỉnh (tỷ đồng)	—	1.161,0	1.241,6	1.383,3
Số lượt hỗ trợ học nghề/tư vấn việc làm (lượt người)	—	—	16.540	16.000

Kết quả và đóng góp chính

• Đóng góp lý luận: Làm rõ bản chất pháp lý và hệ thống 5 nguyên tắc cốt lõi của BHTN theo Luật Việc làm 2013; chỉ ra các điểm bất cập trong quy định hiện hành về đối tượng tham gia, thời gian tích lũy đóng hưởng (tình trạng đóng 12 tháng hay 36 tháng đều hưởng 3 tháng trợ cấp khiến một bộ phận lao động có xu hướng nghỉ việc ngắn hạn để nhận tiền mặt).
• Đóng góp thực tiễn: Khóa luận là công trình chuyên biệt đầu tiên nghiên cứu toàn diện việc thực hiện pháp luật BHTN trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận giai đoạn 2020–2023; tổng kết chi tiết các số liệu về phát triển đối tượng, thu chi quỹ, kết quả thanh tra thu hồi nợ đọng (thu hồi 25.302 triệu đồng nợ đọng, xử lý 558 lao động bị đóng thiếu/chưa đóng).
• Hệ thống kiến nghị: Đưa ra các giải pháp sửa đổi luật và các đề xuất thực tiễn phù hợp với đặc thù kinh tế biển và cơ cấu lao động ngành công nghiệp - xây dựng tại tỉnh Ninh Thuận.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Khóa luận tiếp cận thuần túy dưới góc độ khoa học luật học và phân tích báo cáo hành chính, chưa sử dụng phương pháp khảo sát xã hội học định lượng diện rộng trên mẫu người lao động để đo lường mức độ hài lòng hoặc hành vi trục lợi chính sách.
  • Phạm vi dữ liệu thực tiễn tập trung trong phạm vi hành chính tỉnh Ninh Thuận giai đoạn 2020–2023, chưa so sánh đối chiếu sâu với các tỉnh lân cận thuộc khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Nghiên cứu cơ chế tài chính và tính bền vững của Quỹ BHTN khi mở rộng diện bao phủ sang khu vực lao động phi chính thức.
  • Đánh giá tác động pháp luật khi dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) được Quốc hội thông qua và áp dụng vào thực tiễn địa phương.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Luật: Sinh viên ngành Luật Kinh tế, Luật Lao động và An sinh xã hội cần tài liệu tham khảo về cấu trúc đề tài đánh giá thực thi pháp luật cấp tỉnh.
• Cán bộ quản lý và cơ quan thực thi chính sách: Cán bộ công tác tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Trung tâm Dịch vụ việc làm và Bảo hiểm xã hội tỉnh Ninh Thuận cũng như các địa phương có điều kiện kinh tế tương đồng trong công tác thanh tra, quản lý đối tượng và tổ chức sàn giao dịch việc làm.
• Phần đáng tham khảo nhất: Tiểu mục 1.3 (Pháp luật hiện hành về BHTN) với hệ thống điều khoản đối chiếu chi tiết; và Mục 2.2 (Thực tiễn thực hiện pháp luật BHTN tại tỉnh Ninh Thuận) chứa đựng dữ liệu thực tế giai đoạn 2020–2023.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luật Việc làm năm 2013 bộc lộ khoảng trống gì về đối tượng bắt buộc tham gia bảo hiểm thất nghiệp?
Luật chưa quy định bắt buộc tham gia BHTN đối với: người lao động có hợp đồng dưới 03 tháng, lao động giúp việc gia đình, người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam và toàn bộ khu vực lao động phi chính thức. Điều này dẫn đến sự chênh lệch lớn giữa số người tham gia BHXH bắt buộc (18,26 triệu người) và số người đóng BHTN (14,7 triệu người) trên cả nước.

2. Số lượng người tham gia bảo hiểm thất nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận thay đổi như thế nào giai đoạn 2020–2023?
Số người tham gia BHTN tại Ninh Thuận tăng liên tục qua các năm: từ 31.788 người (năm 2020), lên 33.265 người (năm 2021), 38.022 người (năm 2022) và đạt 40.177 người vào năm 2023 (đạt 100,8% kế hoạch giao, chiếm 15,13% lực lượng lao động trong độ tuổi của tỉnh).

3. Đặc điểm cơ cấu lao động nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Ninh Thuận năm 2023 có gì đáng chú ý?
Nhóm lao động dưới 35 tuổi có số lượng nộp hồ sơ cao gần gấp đôi nhóm trên 35 tuổi (do cơ cấu kinh tế tỉnh tập trung vào công nghiệp - xây dựng chiếm 53–54%); lao động nữ nộp hồ sơ chiếm tỷ lệ cao hơn nam giới (nghề may mặc, thêu chiếm từ 20–25%, bên cạnh kế toán, bán hàng); các tháng giữa năm có lượng hồ sơ nộp tăng mạnh hơn đầu năm và cuối năm.

4. Kết quả công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm pháp luật bảo hiểm xã hội, BHTN tại Ninh Thuận sau 5 năm thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW ra sao?
Tỉnh đã tổ chức 132 cuộc thanh tra tại 730 đơn vị; thu hồi được 25.302 triệu đồng tiền nợ BHXH, BHTN (đạt tỷ lệ 76%); truy thu 1.769 triệu đồng đối với 558 lao động bị đơn vị chậm đóng, đóng thiếu thời gian hoặc mức đóng; kiến nghị thu hồi 178 triệu đồng đối với 101 trường hợp hưởng sai chế độ.

5. Người sử dụng lao động phải đáp ứng những điều kiện nào để được hỗ trợ kinh phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề duy trì việc làm cho người lao động?
Người sử dụng lao động phải đóng đủ BHTN liên tục từ đủ 12 tháng trở lên tính đến tháng liền trước tháng đề nghị; gặp khó khăn do suy giảm kinh tế hoặc lý do bất khả kháng buộc phải thay đổi cơ cấu/công nghệ; không đủ kinh phí tổ chức đào tạo (xác định qua báo cáo sản xuất kinh doanh bị lỗ có xác nhận của cơ quan thuế); và có phương án đào tạo, bồi dưỡng được Sở Lao động - Thương binh và Xã hội phê duyệt.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Hải Anh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và các quy định pháp luật hiện hành về bảo hiểm thất nghiệp theo Luật Việc làm năm 2013. Bằng việc phân tích số liệu thực tế giai đoạn 2020–2023 tại tỉnh Ninh Thuận, công trình đã phản ánh chính xác kết quả mở rộng đối tượng, thu chi quỹ, công tác hỗ trợ việc làm cũng như chỉ ra các bất cập trong khâu đào tạo nghề và xử lý nợ đọng bảo hiểm. Các kiến nghị được đề xuất mang tính đồng bộ, góp phần cung cấp luận cứ thực tiễn cho việc hoàn thiện pháp luật an sinh xã hội và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Mét số van dé lý luân về bảo hiểm that nghiệp và pháp luật hiện hành về bão hiểm that nghỉ ệp. Thực tiễn thực hiện pháp luật về bão hiểm that nghiệp tại tỉnh Ninh Thuận. Một sô kiến nghị nhằm hoản thiện pháp luật và nâng cao hiệu qua thực hiện pháp luật về bao hiểm thất nghiệp tại tinh Ninh Thuận CHUONG 1 MOT SÓ VAN DE LY LUẬN VE BAO HIEM THAT NGHIỆP VA PHÁP LUAT HIỆN HANH VE BAO HIEM THAT NGHIỆP 1.

Một số van đề lý luận về bảo hiểm thất nghiệp 1. Khái niệm bão hiém thất nghiệp Theo Tô chức lao động Thê giới (ILO), tại Điều 20 Công ước 102 đã đưa ra định nghĩa về that nghiệp: “That nghiệp là sự ngừng thu nhập do NLD không có khả năng tìm được việc làm thích hợp trong trường hợp người đó có khả năng làm việc và sẵn sang lam việc”. Như vậy, Công ước của ILO đã xác định người that nghiệp là hiện tương để chỉ người ở độ tuôi lao động theo quy định của pháp luật, không có việc lam, có khả năng làm việc, đang di tìm việc làm. BHTN là một bô phận của bảo hiểm xã hội nhằm bảo vệ NLD trong trường hợp bị mat việc làm 3 That nghiệp là tinh trạng tôn tại khi một số người trong lực lượng lao động muốn lảm việc nhưng không thể tìm được việc lam ở mức tiên lương thịnh hành, người that nghiệp là người không có việc làm, không làm kế cả một giờ (trong tuân lễ điều tra) và dang đi tim việc lam, có đủ điêu kiện lam việc ngay nhưng không có việc làm * Dưới góc độ kinh tế - xã hội, BHTN được hiểu là giải pháp nhằm khắc phục hậu quả của tình trang thất nghiệp, giúp người that nghiệp tạm thời dam bao cuộc sống va tim kiếm việc làm thông qua việc tạo lập và sử dụng một quỹ tiên tệ tập trung.

Quỹ nay được hình thành do sự đóng góp của NLD va NSDLĐ, có sự hỗ trợ của Nhả nước, được sử dụng đề trả trợ cấp cho người thất nghiệp, cũng như tiền hành các biên pháp nhằm nhanh chóng giúp người thất nghiệp có được việc lam mới”. BHTN giúp khắc phục hậu quả của tinh ` hatps Itapchicongimang mvbai-t itis ot-so-diem -bat-cep trong, đục do Dao him tht ng theo-qay-dinh-cim-phap- t-vietrum- 105709 him #-~ teđ= Khai? 2Oniém 9⁄206802⁄20tu2n 2⁄20láfvà⁄20s6n4305ùng2⁄43080 ⁄4303Šc "truy cập ngày 10/02/2034. l ae = a xe + 1à Thị Hoài Thm (2002), Phip kật và chink síchbão hễ» thếtnghập - Một số nghên cứu so sárttvà kiến nghị Tạp chứkhoa hoc DHOGHN Kin - Luit, tr40 “ Trường Đại học Luật Hi Nội (2022), Giáo tinh Luật a sinh xt hội. NXB Tuphíp, Hh Nội s trạng thất nghiệp, hỗ trợ người thât nghiệp tạm thời dam bảo được cuộc sông và tìm kiém được việc lam.

Dưới góc độ pháp lý, BHTN là tổng thé các quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội hình thành trong quá trình xây dựng và sử dung quỹ BHTN. Theo đó, BHTN được quy đính tại khoản 4 Điều 3 Luật việc lam năm 2013: “Bao hiểm that nghiệp là chế 46 nhằm bù đắp một phan thu nhập của NLD khi bị mất việc làm, hỗ trợ NLD học nghệ, duy trì việc làm, tìm việc làm trên cơ sỡ đóng vào Quỹ bao hiểm thất nghiệp”. Khái niệm nay được quy định so với tiêu chuẩn của Công ước 102 của ILO, về cơ bản đã tương đôi toàn điện, thể hiện được bản chất của BHTN. Như vay, BHTN là một chính sách an sinh xã hội nhằm hỗ trợ tai chính cho NLD khi ho bi mat việc làm không do lỗi của bản than.