Chương I: Ba Ngôi Cao Cả (Tiyagga) Phật-giáo có 3 ngôi cao cả thật xứng đáng tôn kính là - Đức-Phật (Buddha) từ khi bắt đầu cho đến kết thúc. - Đức-Pháp (Dhamma) từ khi bắt đầu cho đến kết thúc. - Đức-Tăng (Saṃgha) từ khi bắt đầu cho đến kết thúc. 2- Chương II: Tam-Bảo (Ratanattaya) - Đức-Phật có 5 đức-tính quý báu cao thượng nên gọi là Đức-Phật-bảo (Buddharatana).
- Đức-Pháp có 5 đức-tính quý báu cao thượng nên gọi là Đức-Pháp-bảo (Dhammaratana). - Đức-Tăng có 5 đức-tính quý báu cao thượng nên gọi là Đức-Tăng-bảo (Saṃgharatana). 4 PHÁP-HÀNH GIỚI 3- Chương III: Ân-Đức Tam-Bảo (Ratanattayaguṇa) - Đức-Phật có 9 ân-đức nên gọi là ân-đức Phật-bảo (Buddhaguṇa). - Đức-Pháp có 6 ân-đức nên gọi là ân-đức Pháp-bảo (Dhammaguṇa).
- Đức-Tăng có 9 ân-đức nên gọi là ân-đức Tăng-bảo (Saṃghaguṇa). 4- Chương IV: Quy-Y Tam-Bảo (Tisaraṇa) Người nào có đức-tin trong sạch nơi Tam-bảo: Đức- Phật-bảo, Đức-Pháp-bảo, Đức-Tăng-bảo, tha thiết muốn trở thành hàng thanh-văn đệ-tử của Đức-Phật, Đức-Pháp, Đức-Tăng, người ấy kính xin làm lễ thọ phép quy-y Tam-bảo: - Quy-y Phật-bảo (Buddhasaraṇa), - Quy-y Pháp-bảo (Dhammasaraṇa), - Quy-y Tăng-bảo (Saṃghasaraṇa). 5- Chương V: Pháp-Hành Giới (Sīlācāra) Các hàng thanh-văn biết hổ-thẹn tội-lỗi, biết ghê-sợ tội-lỗi thì mới giữ gìn giới của mình được trong sạch trọn vẹn, giữ gìn giới là giữ gìn phẩm-hạnh cao quý của hàng thanh-văn đệ-tử của Đức-Phật, Đức-Pháp, Đức-Tăng. - Đối với hàng tại gia là cận-sự-nam (upāsaka) hoặc cận-sự-nữ (upāsikā) cần phải giữ gìn giới của mình cho được trong sạch trọn vẹn, đó là giới của người tại gia cư-sĩ (Gahaṭṭhasīla).
- Đối với hàng xuất-gia là tỳ-khưu, sa-di, tu-nữ cần phải giữ gìn giới của mình cho được trong sạch trọn vẹn, đó là giới của bậc xuất-gia tu-sĩ (Pabbajitasīla). 6- Chương VI: Nghiệp Và Quả Của Nghiệp (Kamma-kammaphala) LỜI NÓI ĐẦU 5 Các hàng thanh-văn đệ-tử của Đức-Phật, giữ gìn giới của mình cho được trong sạch trọn vẹn, cần phải có đức-tin trong sạch nơi Tam-bảo: Đức-Phật-bảo, Đức- Pháp-bảo, Đức-Tăng-bảo, tin nghiệp và quả của nghiệp. Các hàng thanh-văn phải nên học hỏi hiểu rõ: - Bốn loại nghiệp (Kammacatuka). - Bất-thiện-nghiệp (Akusalakamma).
- Quả của bất-thiện-nghiệp (Akusalavipāka). - Quả của thiện-nghiệp (Kusalavipāka). 7- Chương VII: Phước-Thiện (Puñña-kusala) - 10 nhân phát sinh phước-thiện (Puññakriyāvatthu). Các thanh-văn đệ-tử tin nghiệp và quả của nghiệp của mình, nên lựa chọn tạo 10 phước-thiện để trở thành tam-nhân đại-thiện-nghiệp bậc cao (tihetuka-ukkaṭṭha- kusalakamma) để cho quả tái-sinh kiếp sau trở thành hạng người tam-nhân (tihetukapuggala).
8- Chương VIII: Pháp-Hạnh Ba-La-Mật (Pāramī). - 30 pháp-hạnh ba-la-mật (Tiṃsapāramī). * Để trở thành Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác, Đức- Bồ-tát Chánh-Đẳng-Giác cần phải tạo đầy đủ 30 pháp- hạnh ba-la-mật: 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc hạ, 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc trung, 10 pháp-hạnh ba-la- mật bậc thượng, mới trở thành Đức-Phật Chánh-Đẳng- Giác độc nhất vô nhị trong toàn cõi-giới chúng-sinh. * Để trở thành Đức-Phật Độc-Giác, Đức-Bồ-tát Độc- Giác cần phải tạo đầy đủ 20 pháp-hạnh ba-la-mật: 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc hạ, 10 pháp-hạnh ba-la-mật bậc trung, mới trở thành Đức-Phật Độc-Giác.
Đức-Phật Độc-Giác có thể có nhiều Vị trong cùng một thời-kỳ. 6 PHÁP-HÀNH GIỚI * Để trở thành bậc Thánh Tối-thượng thanh-văn đệ- tử của Đức-Phật, bậc Thánh Đại-thanh-văn đệ-tử, bậc Thánh thanh-văn đệ-tử hạng thường, chư vị Bồ-tát thanh-văn đệ-tử ấy đều cần phải tạo đầy đủ 10 pháp- hạnh ba-la-mật bậc hạ theo mỗi ngôi vị của mình. Đến thời-kỳ Đức-Phật Chánh-Đẳng-Giác ấy xuất hiện trên thế gian, chư vị Bồ-tát thanh-văn đệ-tử ấy đến hầu đảnh lễ Đức-Phật, lắng nghe chánh-pháp của Đức-Phật, rồi thực-hành pháp-hành thiền-tuệ dẫn đến chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh- quả và Niết-bàn, trở thành 4 bậc Thánh-nhân là bậc Thánh Nhập-lưu, bậc Thánh Nhất-lai, bậc Thánh Bất- lai, bậc Thánh A-ra-hán là bậc Thánh thanh-văn đệ-tử Đức-Phật, tuỳ theo năng lực của 10 pháp-hạnh ba-la- mật và 5 pháp-chủ: tín-pháp-chủ, tấn-pháp-chủ, niệm- pháp-chủ, định-pháp-chủ, tuệ-pháp-chủ của mỗi ngôi vị đúng như ý nguyện trong tiền-kiếp quá-khứ của mỗi vị. 9- Chương IX: Pháp-Hành-Thiền (Bhāvanā) - Pháp-hành thiền-định (Samathabhāvanā).
- Pháp-hành thiền-tuệ (Vipassanābhāvanā). * Hành-giả là hạng người tam-nhân thực-hành pháp-hành thiền-định, có khả năng dẫn đến chứng đắc 5 bậc thiền sắc-giới, 4 bậc thiền vô-sắc-giới, 5 phép thần- thông thế gian, tuỳ theo khả năng của mỗi vị hành-giả. Nếu hành-giả chứng đắc 5 bậc thiền sắc-giới thiện- tâm và vô-sắc-giới thiện-tâm, sau khi hành-giả chết, chỉ có bậc thiền vô-sắc-giới thiện-nghiệp trong bậc thiền vô- sắc-giới thiện-tâm nào cao cuối cùng, mới có quyền ưu tiên cho quả tái-sinh kiếp sau hoá-sinh làm vị phạm- thiên trên tầng trời tương xứng với bậc thiền vô-sắc-giới quả-tâm ấy. Các bậc thiền thiện-tâm còn lại đều trở LỜI NÓI ĐẦU 7 thành vô-hiệu-quả-nghiệp (ahosikamma) không còn có cơ-hội cho quả được nữa.
* Hành-giả là hạng người tam-nhân thực-hành pháp- hành thiền-tuệ, có khả năng dẫn đến chứng ngộ chân-lý tứ Thánh-đế, chứng đắc 4 Thánh-đạo, 4 Thánh-quả và Niết-bàn, trở thành bậc Thánh A-ra-hán, rồi sẽ tịch diệt Niết-bàn, giải thoát khổ tử sinh luân-hồi trong tam-giới. Quyển I: Tam-Bảo và quyển II: Quy-Y Tam-Bảo đã trình bày xong, tiếp theo quyển III Pháp-Hành Giới (Sīlācāra) sẽ được trình bày trong quyển này. Quyển III: Pháp-Hành Giới (Sīlācāra) có 1 chương là chương V. Chương V trình bày pháp-hành giới có 2 phần: - Giới của người tại gia cư-sĩ (Gahaṭṭhasīla).
- Giới của bậc xuất-gia tu-sĩ (Pabbajitasīla). * Giới của người tại gia cư-sĩ (Gahaṭṭhasīla) gồm có những giới nào? Theo truyền thống Phật-giáo, đối với các hàng tại gia cư-sĩ là người cận-sự-nam, cận-sự-nữ, sau khi thọ phép quy-y Tam-bảo xong, tiếp theo thọ-trì giới. Giới của các hàng tại gia có nhiều loại giới như: - Ngũ-giới là thường-giới của mọi người tại gia. - Ngũ-giới hành phạm-hạnh là giới của bậc Thánh Bất-lai tại gia.
- Bát-giới ājīvaṭṭhamakasīla là giới của mọi người tại gia và bậc xuất-gia. 8 PHÁP-HÀNH GIỚI Ba loại giới này là thường-giới (niccasīla) của người tại gia mà mọi người cần phải giữ gìn cho được trong sạch và trọn vẹn suốt ngày đêm, trọn đời. - Bát-giới uposathasīla và cửu-giới uposathasīla là giới hành vào những ngày quy định trong mỗi tháng có 4 ngày, hoặc 6 ngày, hoặc 8 ngày giới, … Người cận-sự-nam, cận-sự-nữ nào nếu có khả năng thì nên thọ-trì bát-giới uposathasīla, hoặc cửu-giới upo- sathasīla vào những ngày giới ấy, nếu không có khả năng thì không bắt buộc phải thọ-trì giới ấy. - Thập-giới của người tại gia cũng là giới của người cận-sự-nam, cận-sự-nữ có đức-tin trong sạch nơi Tam- bảo, chưa có cơ hội xuất gia lâu dài, mà chỉ có rảnh rỗi thời gian ngắn, người ấy đến chùa xin thọ phép quy-y Tam-bảo và thọ-trì thập-giới của người tại gia trong khoảng thời gian ngắn tuỳ theo hạn định của mình.
* Giới của bậc xuất-gia tu-sĩ (Pabbajitasīla) Bậc xuất-gia tu-sĩ là vị sa-di, vị tỳ-khưu, vị tu-nữ. - Vị sa-di gồm có 10 sa-di-giới, 10 giới hoại phẩm- hạnh của sa-di, 10 giới hành phạt của sa-di, 75 điều- giới hành của sa-di, 14 pháp-hành của sa-di. * Giới của sa-di không phải thọ-trì như giới của người tại gia. Trong buổi lễ xuất-gia trở thành vị sa-di, vị giới-tử xuất gia sa-di khi đọc lặp theo Ngài Trưởng- lão thầy tế độ phép quy-y Tam-bảo bằng tiếng Pāḷi theo ṭhāna, karaṇa, payatana và 10 byañjanabuddhi đúng theo văn phạm Pāḷi đến lần thứ ba là “Tatiyampi, Saṃghaṃ saraṇaṃ gacchāmi.”chấm dứt, thì trở thành vị sa-di, đồng thời 10 sa-di-giới, 10 giới hoại phẩm-hạnh của sa-di, 10 giới hành phạt của sa-di, LỜI NÓI ĐẦU 9 75 điều-giới hành của sa-di, 14 pháp-hành của sa-di thành tựu cùng một lúc không trước không sau.
- Vị tỳ-khưu có 227 điều-giới bổn của tỳ-khưu, 14 pháp-hành của tỳ-khưu. Giới của tỳ-khưu tính rộng theo Tạng Luật Pāḷi gồm có 91. * Giới của tỳ-khưu không phải thọ-trì. Trong buổi lễ xuất-gia trở thành vị tỳ-khưu tại sīmā, Ngài Trưởng-lão luật sư tụng Ñatticatutthakammavācā xong, giới-tử trở thành tỳ-khưu, đồng thời 227 điều-giới bổn của tỳ-khưu, 14 pháp-hành của tỳ-khưu, thậm chí 91.000 điều-giới của tỳ-khưu thành-tựu cùng một lúc không trước không sau.
- Vị tu-nữ cũng là người xuất-gia thọ-trì bát-giới uposathasīla hoặc thập-giới của người xuất-gia suốt cuộc đời tu-nữ, thường trú trong chùa. Pháp-hành giới như thế nào? Hành-giả biết hổ-thẹn tội-lỗi, biết ghê-sợ tội-lỗi, có tác-ý trong đại-thiện-tâm giữ gìn thân và khẩu tránh xa thân hành 3 điều ác và tránh xa khẩu nói 4 điều ác, hoặc tránh xa 3 loại thân ác-nghiệp và 4 loại khẩu ác-nghiệp, giữ gìn giới của mình cho được trong sạch và trọn vẹn, để thân và khẩu cho được trong sạch thanh-tịnh, làm nền tảng cho mọi thiện-pháp phát triển nhất là pháp- hành thiền-định, pháp-hành thiền-tuệ. Giới trong sạch nghĩa là tác-ý trong đại-thiện-tâm giữ gìn giới của mình không để bị ô nhiễm bởi phiền-não. Và trọn vẹn nghĩa là giữ gìn các điều-giới đầy đủ hoàn toàn.
* Người giữ gìn giới trong sạch trọn vẹn là người thiện do tác-ý trong đại-thiện-tâm tránh xa 3 thân ác- 10 PHÁP-HÀNH GIỚI nghiệp, 4 khẩu ác-nghiệp, thành tựu 3 thân thiện-nghiệp và 4 khẩu thiện-nghiệp của người ấy. * Người phạm điều-giới là người ác do tác-ý trong ác-tâm tạo 3 thân ác-nghiệp và tạo 4 khẩu ác-nghiệp của người ấy. Đức-Phật dạy rằng: “Natthi loke rāho nāma, pāpakammaṃ pakubbato…(1) “Chỗ kín đáo không có trong đời này, đối với người tạo ác-nghiệp …” * Trong kinh Mahāparinibbānasutta có đoạn: * Quả Khổ Của Người Phạm Giới (Dussīla ādīnava)(2) Một thuở nọ, Đức-Phật đang ngự tại ngôi làng Pāṭaligāma, dân làng Pāṭali đến hầu đảnh lễ Đức-Phật xong, ngồi một nơi hợp lẽ. Khi ấy, Đức-Phật truyền dạy dân làng Pāṭali rằng: - Này các người tại gia! Có 5 quả xấu, quả khổ của người phạm giới, người không có giới.
5 quả xấu, quả khổ ấy là: - Này các người tại gia! Trong đời này, người phạm giới, người không có giới làm tiêu hao của cải tài sản lớn lao, do nhân dể duôi (thất niệm). Đó là quả xấu thứ nhất của người phạm giới, người không có giới. - Này các người tại gia! Người phạm giới, người không có giới có tiếng xấu bị lan truyền khắp mọi nơi. Đó là quả xấu thứ nhì của người phạm giới, người không có giới.
Tikanipātapāḷi, Devadūtavagga, Adhipateyyasuttapāḷi. Mahāvagga, kinh Mahāparinibbānasutta, đoạn Dussīla ādīnava. LỜI NÓI ĐẦU 11 - Này các người tại gia! Người phạm giới, người không có giới có bất-thiện-tâm e ngại, sợ sệt khi đi vào nơi hội đoàn hoàng gia, hội đoàn gia chủ, hội đoàn Sa- môn, hội đoàn Bà-la-môn… Đó là quả xấu thứ ba của người phạm giới, người không có giới. - Này các người tại gia! Người phạm giới, người không có giới có ác-tâm mê muội lúc lâm chung.
Đó là quả khổ thứ tư của người phạm giới, người không có giới. - Này các người tại gia! Sau khi người phạm giới, người không có giới chết, ác-nghiệp cho quả tái-sinh kiếp sau trong cõi ác-giới (địa-ngục, a-su-ra, ngạ-quỷ, súc-sinh), chịu quả khổ trong cõi ác-giới ấy. Đó là quả xấu, quả khổ thứ năm của người phạm giới, người không có giới. - Này các người tại gia! Đó là 5 quả xấu, quả khổ của người phạm giới, người không có giới như vậy.
* Quả-báu Của Người Có Giới (Sīlavanta ānisaṃsa) (1) - Này các người tại gia! Có 5 quả-báu của người có giới, người giữ gìn giới trong sạch và trọn vẹn. 5 quả- báu ấy là: 1- Này các người tại gia!