CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ “PHÂN TÍCH TOWS HOẠCH ĐỊNH CHIẾN LƯỢC CỦA CÔNG TY THƯƠNG MẠI”. MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ LÝ THUYẾT CƠ BẢN 1.1 Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm chiến lược và các cấp chiến lược - Khái niệm Xây dựng kế hoạch và chiến lược là khâu đầu tiên của chu trình quản trị doanh nghiệp và là cơ sở để tiến hành các hoạt động quản trị khác. Trong khoa học quản trị tồn tại nhiều khái niệm khác nhau về chiến lược như: Theo Alfred Chandler (1962) “Chiến lược bao hàm việc ấn định các mục tiêu cơ bản, dài hạn của doanh nghiệp, đồng thời áp dụng một chuỗi các hành động cũng như sự phân bổ các nguồn lực cần thiết để thực hiện các mục tiêu này”.
Theo Johnson & Scholes (1999): “Chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trường và thỏa mãn mong đợi của các bên liên quan”. Theo Michael Porter (1996): “Chiến lược là việc tạo ra một sự hài hòa giữa các hoạt động của một công ty. Sự thành công của chiến lược chủ yếu dựa vào việc tiến hành tốt nhiều việc và kết hợp chúng với nhau, cốt lõi của chiến lược là lựa chọn cái chưa làm”. Tóm lại, chiến lược là định hướng các hoạt động chủ yếu, những biện pháp quan trọng sẽ được thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định nhằm mang lại lợi thế nhiều nhất có thể cho doanh nghiệp.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Dù tiếp cận theo cách nào thì bản chất của chiến lược kinh doanh vẫn là phác thảo hình ảnh tương lai của doanh nghiệp trong lĩnh vực hoạt động và khả năng khai thác.2 Các cấp chiến lược và nội dung của chiến lược kinh doanh Các cấp chiến lược Chiến lược cấp công ty Chiến lược cấp công ty là chiến lược liên quan đến mục tiêu tổng thể và quy mô của doanh nghiệp để đáp ứng kỳ vọng của các cổ đông. Chiến lược cấp công ty là một lời công bố về mục tiêu dài hạn, các định hướng phát triển của doanh nghiệp. Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh Chiến lược cấp đơn vị kinh doanh là tổng thể các cam kết và hành động giúp doanh nghiệp dành lợi thế cạnh tranh bằng cách khai thác các năng lực cốt lõi của họ vào những thị trường sản phẩm cụ thể. Chiến lược cấp kinh doanh phải chỉ ra được cách thức doanh nghiệp cạnh tranh trong các ngành kinh doanh khác nhau, xác định vị trí cạnh tranh cho các SBU và làm thế nào để phân bổ các nguồn lực hiệu quả.
Chiến lược cấp chức năng Chiến lược cấp chức năng là chiến lược hướng đến cải thiện hiệu lực của các hoạt động cơ bản trong phạm vi công ty, như sản xuất, marketing, quản trị vật liệu, nghiên cứu và phát triển, nguồn nhân lực. Chiến lược cấp chức năng chính là một lời công bố chi tiết về các mục tiêu và phương thức hành động ngắn hạn nhằm đạt được các mục tiêu ngắn hạn của các SBU và mục tiêu dài hạn của tổ chức. Nội dung của chiến lược kinh doanh. - Phương hướng của doanh nghiệp trong dài hạn Chiến lược kinh doanh xác định rõ những mục tiêu cơ bản phương hướng kinh doanh cần đạt tới trong từng thời kỳ và được quán triệt đầy dủ trong các lĩnh vực hoạt động quản trị của doanh nghiệp.
Điều này đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển liên tục và vững chắc trong môi trường kinh doanh thường xuyên biến động. - Thị trường và quy mô của doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh xác định rõ thị trường mục tiêu của doanh nghiệp cũng như các thị trường tiềm năng mà doanh nghiệp sẽ hướng tới. - Lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp và các nguồn lực cần thiết để doanh nghiệp cạnh tranh.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chiến lược kinh doanh được xây dựng trên cơ sở các lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp để đảm bảo huy động tối đa và kết hợp tốt với việc khai thác và sử dụng các nguồn lực, năng lực cốt lõi của doanh nghiệp trong hiện tại và tương lai nhằm phát huy những lợi thế, nắm bắt cơ hội để giành ưu thế trong cạnh tranh. - Các nhân tố môi trường ảnh hưởng tới khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Chiến lược kinh doanh phải đưa ra và phân tích được các yếu tố cơ hội và mối đe dọa của môi trường bên ngoài có ảnh hưởng tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, chiến lược kinh doanh cũng phải chỉ ra được điểm mạnh, điểm yếu của doanh nghiệp để căn cứ vào đó đưa ra được các chiến lược phù hợp nhất.
- Những giá trị và kì vọng của các nhân vật hữu quan. Chiến lược kinh doanh là định hướng để đạt được mục tiêu của doanh nghiệp, vì vậy chiến lược kinh doanh luôn thể hiện được sự kì vọng của các nhà quản trị.2 Một số lý thuyết cơ bản 1.1 Lý thuyết về hoạch định chiến lược kinh doanh Hoạch định chiến lược là quá trình ấn định những mục tiêu và biện pháp tốt nhất để hoàn thành những mục tiêu đó. Hoạch định là chức năng đầu tiên và quan trọng nhất của quá trình quản trị. Hoạch định mang tính chiến lược cao và cùng với sự phát triển của tổ chức thì vai trò của hoạt động này càng trở nên quan trọng.
Hoạch định cần thiết cho việc thực hiện, đánh giá các chiến lược một cách thành công, phần lớn là do quá trình tổ chức, thúc đẩy, bố trí nhân viên và kiểm soát đều lệ thuộc và một kế hoạch tốt. Các hoạt động của hoạch định chiến lược bao gồm: - Chỉ ra chức năng, nhiệm vụ của doanh nghiệp. - Đánh giá môi trường bên ngoài. - Đánh giá môi trường bên trong - Phân tích và lựa chọn chiến lược 1.2 Lý thuyết về phân tích TOWS hoạch định Mô thức TOWS là mô thức phân tích chiến lược của công ty dựa trên việc phân tích các thách thức ( T: Threats), cơ hội ( O: Opportunities) của môi trường bên ngoài và các điểm yếu ( W: Weaknesses), điểm mạnh ( S: Strengths) bên trong của doanh nghiệp để từ đó hình thành chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp.
Phân tích TOWS là việc đánh giá một cách chủ quan các dữ liệu được sắp xếp theo định dạng TOWS dưới một trật tự logic dễ hiểu, dễ trình bày, dễ thảo luận đưa ra quyết định. Để xây dựng TOWS điều quan trọng là phải phân tích, tìm hiểu những cơ hội, mối đe dọa từ môi trường bên ngoài, những điển mạnh và điểm yếu cốt lõi từ môi trường bên trong. Sau đó kết hợp các cặp nhân tố để đưa ra chiến lược kinh doanh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mô thức TOWS thường đưa ra bốn chiến lược cơ bản sau: - Các chiến lược điểm mạnh – cơ hội (SO): các chiến lược này sử dụng những điểm mạnh bên trong của doanh nghiệp để tận dụng những cơ hội bên ngoài.
- Các chiến lược điểm yếu – cơ hội (WO): các chiến lược này nhằm cải thiện những điểm yếu bên trong bằng cách tận dụng cơ hội từ môi trường bên ngoài. - Chiến lược điểm mạnh – đe dọa (ST): các chiến lược này sử dụng những điểm mạnh của doanh nghiệp để tránh khỏi hay giảm đi ảnh hưởng của những mối đe dọa bên ngoài. - Chiến lược điểm yếu – đe dọa(WT): là những chiến lược phòng thủ nhằm giảm đi những điểm yếu bên trong và tránh khỏi những mối đe dọa từ môi trường bên ngoài. Mục đích của TOWS là đề ra những chiến lược khả thi có thể lựa chọn chứ không quyết định chiến lược nào là tốt nhất.
Do đó trong số các chiến lược phát triển của TOWS thì chỉ có một chiến lược được lựa chọn.2 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở VIỆT NAM VÀ TRÊN THẾ GIỚI 1. Tình hình nghiên cứu đề tài trong nước Trong thời buổi kinh tế Việt Nam đang hội nhập như hiện nay thì vấn đề nghiên cứu, phân tích môi trường bên trong và bên ngoài của doanh nghiệp cũng như những ảnh hưởng từ các nhân tố môi trường đó tới doanh nghiệp ngày càng được quan tâm hơn. Hiện nay, cũng đã có rất nhiều các tác giả đã nghiên cứu vấn đề này như: [1] Lê Thế Giới (2007) với cuốn “Quản trị chiến lược”- NXB Thống kê. Cung cấp những kiến thức nền tảng, ban đầu về quản trị chiến lược cho các nhà quản trị.TS Ngô Kim Thanh, PGS.TS Lê Văn Tân với cuốn Giáo trình “Quản trị chiến lược” – ĐH Kinh tế quốc dân.
Nhằm phục vụ cho các chương trình đào tạo quản trị kinh doanh và cho sinh viên có tài liệu cung cấp kiến thức về quản trị chiến lược. [3] Bộ môn quản trị chiến lược trường Đại học Thương Mại (2012) với Tập bài giảng “Quản trị chiến lược”,. Cung cấp những nguyên lý về bản chất của quản trị kinh doanh hiện đại áp dụng với tất cả các loại hình doanh nghiệp cho sinh viên. [4] Sinh viên Trần Quốc Huy với chuyên đề nghiên cứu “ Phân tích TOWS hoạch định chiến lược của công ty cổ phần thương mại Hưng Long”.
Với nội dung chủ yếu là hệ thống hóa khái niệm có liên quan tới mô thức TOWS, đánh giá thực trạng, phân tích và đưa ra các giải pháp cho công ty Cổ Phần thương mại Hưng Long. [5] Sinh viên Đoàn Thị Thảo với chuyên đề nghiên cứu “ Phân tích TOWS hoạch định chiến lược của công ty TNHH tin học Phương Đông”. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com [6] Sinh viên Nguyễn Thị Thu với chuyên đề nghiên cứu “ Phân tích TOWS hoạch định chiến lược của công ty cổ phần sản xuất và xuất khẩu Long Đạt” 1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới.
Quản trị chiến lược từ lâu đã được thế giới coi trọng và phát triển, có nhiều nghiên cứu đã nêu rõ ràng và đầy đủ nội dung của chiến lược kinh doanh cũng như hoạch định chiến lược kinh doanh làm nền tảng có các doanh nghiệp áp dụng vào trong đó được sử dụng nhiều là: [1] Cuốn sách“Chiến lược và sách lược kinh doanh” của tác giả Garry D.Smith đã đưa ra những kiến thức tổng quát về chiến lược, các sách lược kinh doanh. [2] Cuốn sách “ Khái niệm về quản trị chiến lược” của tác giả Fred R.David ( 2004), Tác giả đã đưa ra một cái nhìn cụ thể về quản trị chiến lược, giới thiệu một mô hình hợp nhất thực tiễn của quá trình quản trị chiến lược, định nghĩa các thuật ngữ và các hoạt động cơ bản trong quản trị chiến lược.