Luận Văn Thạc Sĩ Về Tội Cướp Giật Tài Sản Theo Luật Hình Sự Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích tội cướp giật tài sản theo luật hình sự Việt Nam, tập trung vào khía cạnh pháp lý và tội phạm học tại Hà Nội.

• Tác giả: Lê Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: TSKH. Lê Văn Cảm
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự
• Đề tài: Tội Cướp Giật Tài Sản Theo Luật Hình Sự Việt Nam: Một Số Khía Cạnh Pháp Lý Hình Sự Và Tội Phạm Học (Trên Cơ Sở Các Số Liệu Ở Thủ Đô Hà Nội)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG CỦA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI CẮP GIẬT TÀI SẢN
• 1.1. Khái niệm và các dấu hiệu pháp lý của tội cắp giật tài sản
• 1.2. Trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội cắp giật
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH, NGUYÊN NHÂN, ĐIỀU KIỆN VÀ DỰ BÁO TÌNH HÌNH TỘI CẮP GIẬT TÀI SẢN Ở THỦ ĐÔ HÀ NỘI
• 2.1. Vài nét cơ bản về tình hình địa lý, dân cư, kinh tế xã hội của Thủ đô Hà Nội
• 2.2. Đặc điểm tình hình cắp giật tài sản ở Thủ đô Hà Nội từ 1998 đến 2002
• 2.3. Những nguyên nhân và điều kiện của tình hình cắp giật tài sản ở Thủ đô Hà Nội từ 1998 đến 2002
• 2.4. Tình hình đấu tranh phòng, chống tội cắp giật tại Thành phố Hà Nội từ 1998 - 2002
• 2.5. Kết quả đấu tranh phòng, chống tội cắp giật tài sản ở Thủ đô Hà Nội
• 2.6. Các nguyên nhân của những tồn tại trong đấu tranh chống tội cắp giật tài sản ở Thủ đô Hà Nội. Dự báo tình hình tội cắp giật tài sản trên địa bàn Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ CỦA CUỘC ĐẤU TRANH PHÒNG, CHỐNG TỘI CẮP GIẬT TÀI SẢN Ở ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. Giải pháp về kinh tế – xã hội. Giải pháp về giáo dục. Giải pháp tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước trên một số lĩnh vực về an ninh trật tự. Giải pháp tăng cường cơ sở pháp lý cho công tác đấu tranh phòng, chống tội cắp giật tài sản
• 3.2. Giải pháp tăng cường các biện pháp phòng ngừa tội cắp giật tài sản
• 3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác điều tra, truy tố, xét xử tội cắp giật tài sản
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tội Cướp Giật Tài Sản Theo Luật Hình Sự Việt Nam

Tội cướp giật tài sản là một trong những loại tội phạm phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Hà Nội. Theo quy định của luật hình sự Việt Nam, hành vi này không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn ảnh hưởng đến an ninh trật tự xã hội. Tội cướp giật tài sản được quy định rõ ràng trong Bộ luật Hình sự, với các điều khoản cụ thể về hình phạt và trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội.

1.1. Khái Niệm Và Đặc Điểm Của Tội Cướp Giật Tài Sản

Tội cướp giật tài sản được hiểu là hành vi chiếm đoạt tài sản của người khác bằng cách sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực. Đặc điểm của tội này là tính chất nhanh chóng, bất ngờ và thường xảy ra ở nơi công cộng, gây hoang mang cho nạn nhân.

1.2. Quy Định Pháp Luật Về Tội Cướp Giật Tài Sản

Theo Điều 136 của Bộ luật Hình sự năm 1999, tội cướp giật tài sản có thể bị xử lý hình sự với mức án từ 1 năm đến 7 năm tù giam, tùy thuộc vào tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi. Các yếu tố như số lượng tài sản bị chiếm đoạt, tính chất của hành vi phạm tội sẽ được xem xét để xác định hình phạt.

II. Tình Hình Tội Cướp Giật Tài Sản Tại Hà Nội Hiện Nay

Tình hình tội cướp giật tài sản tại Hà Nội trong những năm gần đây có nhiều diễn biến phức tạp. Sự gia tăng của các vụ cướp giật không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn ảnh hưởng đến tâm lý của người dân. Các cơ quan chức năng đã có nhiều biện pháp nhằm ngăn chặn và xử lý tình trạng này.

2.1. Nguyên Nhân Dẫn Đến Tình Trạng Tội Cướp Giật Tại Hà Nội

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng tội cướp giật tài sản gia tăng tại Hà Nội, bao gồm sự phát triển nhanh chóng của đô thị, tình trạng thất nghiệp, và sự thiếu hụt về giáo dục pháp luật trong cộng đồng. Những yếu tố này tạo điều kiện thuận lợi cho tội phạm hoạt động.

2.2. Đặc Điểm Tình Hình Tội Cướp Giật Tại Hà Nội

Tội cướp giật tài sản tại Hà Nội thường diễn ra vào ban đêm hoặc trong các giờ cao điểm, khi có đông người qua lại. Các đối tượng phạm tội thường là thanh niên, sử dụng xe máy để thực hiện hành vi cướp giật, gây khó khăn cho việc truy bắt.

III. Phương Pháp Đấu Tranh Chống Tội Cướp Giật Tài Sản

Để giảm thiểu tình trạng tội cướp giật tài sản, các cơ quan chức năng đã triển khai nhiều biện pháp đấu tranh hiệu quả. Việc tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người dân là rất cần thiết.

3.1. Tăng Cường Công Tác Điều Tra Xử Lý Tội Phạm

Công an thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều đợt cao điểm truy quét tội phạm cướp giật, tập trung vào các khu vực có nguy cơ cao. Việc sử dụng công nghệ hiện đại trong điều tra, truy bắt tội phạm cũng được chú trọng.

3.2. Tuyên Truyền Giáo Dục Pháp Luật Đến Người Dân

Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về tội cướp giật tài sản cho người dân. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng sẽ giúp người dân chủ động phòng ngừa và báo cáo các hành vi vi phạm.

IV. Kết Quả Đấu Tranh Chống Tội Cướp Giật Tài Sản Tại Hà Nội

Nhờ vào các biện pháp đấu tranh quyết liệt, tình hình tội cướp giật tài sản tại Hà Nội đã có những chuyển biến tích cực. Số vụ cướp giật đã giảm đáng kể trong thời gian qua, tạo sự yên tâm cho người dân.

4.1. Những Kết Quả Đạt Được Trong Công Tác Đấu Tranh

Các lực lượng chức năng đã triệt phá nhiều băng nhóm cướp giật, bắt giữ hàng trăm đối tượng. Sự phối hợp giữa các lực lượng công an và chính quyền địa phương đã mang lại hiệu quả cao trong công tác phòng chống tội phạm.

4.2. Đánh Giá Tình Hình An Ninh Trật Tự Tại Hà Nội

Tình hình an ninh trật tự tại Hà Nội đã có những cải thiện rõ rệt. Người dân cảm thấy an toàn hơn khi tham gia giao thông và sinh hoạt hàng ngày, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

V. Kết Luận Về Tội Cướp Giật Tài Sản Tại Hà Nội

Tội cướp giật tài sản là một vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết triệt để. Các biện pháp phòng ngừa và đấu tranh cần được thực hiện đồng bộ và hiệu quả hơn nữa để bảo vệ quyền lợi của người dân.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Đấu Tranh

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng trong công tác phòng chống tội phạm. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và điều tra tội phạm cũng cần được chú trọng.

5.2. Tương Lai Của Công Tác Đấu Tranh Chống Tội Cướp Giật

Trong tương lai, công tác đấu tranh chống tội cướp giật tài sản cần được nâng cao hơn nữa, với sự tham gia tích cực của toàn xã hội. Chỉ khi có sự đồng lòng, quyết tâm, tình hình tội phạm mới có thể được kiểm soát hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quyền sở hữu tài sản là một trong những quyền cơ bản của công dân và tổ chức được Hiến pháp cùng hệ thống pháp luật Nhà nước bảo hộ nghiêm ngặt. Trong giai đoạn 1998 - 2002, tình hình tội phạm xâm phạm sở hữu tại các đô thị lớn diễn biến hết sức phức tạp, nổi bật là tội cướp giật tài sản. Tại địa bàn Thủ đô Hà Nội trong 5 năm này đã ghi nhận tổng cộng 27.649 vụ phạm pháp hình sự, trong đó có 547 vụ cướp giật tài sản với 920 đối tượng tham gia. Mặc dù tội danh này chỉ chiếm tỷ lệ khoảng 1,978% trên tổng số án hình sự thụ lý, nhưng tính chất công khai, táo tợn và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi đã gây tâm lý hoang mang, ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh trật tự và sức khỏe của người dân.

Mục tiêu nghiên cứu cốt lõi của đề tài là làm sáng tỏ toàn diện các yếu tố cấu thành tội phạm và dấu hiệu pháp lý hình sự của tội cướp giật tài sản theo quy định tại Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 1999; đồng thời phân tích thực trạng diễn biến, cấu trúc nhân thân tội phạm, nguyên nhân, điều kiện phạm tội và đánh giá hiệu quả công tác phát hiện, xử lý từ giai đoạn 1998 đến 2002 tại Thủ đô Hà Nội. Luận văn hướng đến việc thiết lập hệ thống giải pháp phòng ngừa xã hội và nâng cao năng lực của các cơ quan tiến hành tố tụng, góp phần giảm thiểu tỷ lệ tội phạm ẩn đang ước tính ở mức 60% đến 70% và gia tăng tỷ lệ xét xử sơ thẩm đạt hiệu quả bền vững trên 80% trong thực tiễn tư pháp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng phương pháp luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước và pháp luật, kết hợp với các học thuyết tội phạm học hiện đại về sự tương tác giữa hiện tượng tội phạm và môi trường kinh tế - xã hội. Khung lý thuyết vận dụng trực tiếp lý thuyết về 4 yếu tố cấu thành tội phạm trong Khoa học Luật Hình sự Việt Nam và hệ thống chỉ báo tội phạm học về tình hình tội phạm, nhân thân người phạm tội, nguyên nhân và điều kiện phạm tội.

Luận văn làm rõ 4 khái niệm pháp lý then chốt bao gồm: Khách thể của tội phạm (quyền sở hữu tài sản và tính mạng, sức khỏe của con người); Mặt khách quan (hành vi chiếm đoạt tài sản diễn ra công khai và nhanh chóng nhằm vô hiệu hóa sự phản kháng của người quản lý tài sản); Chủ thể (cá nhân từ đủ 14 tuổi hoặc đủ 16 tuổi trở lên có năng lực trách nhiệm hình sự theo Điều 12 Bộ luật Hình sự năm 1999); và Mặt chủ quan (lỗi cố ý trực tiếp, động cơ tư lợi với mục đích chiếm đoạt tài sản rõ rệt). Về mặt lập pháp, nghiên cứu đối chiếu quá trình tiến hóa từ Sắc lệnh số 47/SL năm 1945, Pháp lệnh ngày 21/10/1970, Điều 131 và Điều 154 Bộ luật Hình sự năm 1985 đến cấu trúc độc lập tại Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 1999 với 4 khung hình phạt chính từ 1 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống từ hệ thống tư pháp gồm 27.649 hồ sơ vụ án hình sự thụ lý tại Công an thành phố Hà Nội, báo cáo thống kê của Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội và 19.893 vụ án hình sự xét xử sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội trong mốc thời gian 5 năm (1998 - 2002).

Về phương pháp chọn mẫu, đề tài khảo sát toàn bộ tổng thể mẫu gồm 547 vụ cướp giật tài sản thụ lý (với 920 đối tượng liên quan) và mẫu xét xử sơ thẩm gồm 339 vụ án với 575 bị cáo. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được ưu tiên áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho không gian nghiên cứu tại 7 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành Hà Nội. Tác giả kết hợp nhuần nhuyễn giữa phương pháp thống kê hình sự, phân tích định lượng, so sánh pháp luật đối chiếu quy định trước và sau năm 1999, phương pháp tổng hợp phân tích hệ thống và phương pháp chuyên gia. Việc lựa chọn tổ hợp phương pháp này giúp phản ánh chính xác quy luật vận động của tội danh cướp giật trong mối tương quan với các loại tội chiếm đoạt khác và đánh giá đa chiều hiệu quả xử lý án qua 3 giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu tội cướp giật tài sản chiếm tỷ trọng ổn định trong nhóm tội xâm phạm sở hữu. Trong tổng số 16.727 vụ án có tính chất chiếm đoạt tài sản xảy ra tại Hà Nội giai đoạn 1998 - 2002 (chiếm 60,49% tổng số vụ án hình sự), tội cướp giật tài sản đứng thứ 6 với 547 vụ, chiếm tỷ lệ 3,27% trong nhóm chiếm đoạt, xếp sau tội trộm cắp tài sản (12.426 vụ, chiếm 74,28%) và lừa đảo chiếm đoạt tài sản (1.236 vụ, chiếm 7,38%).

Thứ hai, diễn biến tội phạm có tính chu kỳ biến động phức tạp theo thay đổi chính sách pháp luật. Số vụ cướp giật đạt đỉnh vào năm 1999 với 135 vụ (tăng 33,66% so với 101 vụ năm 1998), sau đó giảm xuống 106 vụ năm 2000, chạm đáy 87 vụ năm 2001 (giảm 17,92% so với năm 2000) và bật tăng trở lại lên 118 vụ vào năm 2002 (tăng 35,63%). Sự sụt giảm trong năm 2000 - 2001 phản ánh việc tách biệt tội công nhiên chiếm đoạt sang Điều 137 Bộ luật Hình sự năm 1999.

Thứ ba, hiệu suất điều tra khám phá tội danh này đạt mức rất cao. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khám phá 498/547 vụ, bắt giữ 877 đối tượng, đạt tỷ lệ phá án 91,0%, vượt mức trung bình khám phá án hình sự chung của toàn thành phố (89,9%). Tuy nhiên, tỷ lệ tội phạm ẩn tự nhiên do bị hại không trình báo rất lớn, ước tính dao động từ 60% đến 70%; khảo sát thực tế một nhóm đối tượng gây ra 20 vụ cướp giật cho thấy chỉ có 3 vụ được nạn nhân trình báo (tương đương 15%).

Thứ tư, công tác xử lý tư pháp qua các giai đoạn có sự chênh lệch rõ rệt. Toàn thành phố đã khởi tố điều tra 463 vụ với 820 bị can (đạt tỷ lệ 84,64% trên tổng số thụ lý), và đưa ra xét xử sơ thẩm 339 vụ với 575 bị cáo (đạt 61,97% tổng thụ lý và 73,61% số vụ khởi tố). Tỷ lệ đình chỉ vụ án rất thấp, chỉ chiếm 1,73% (8 vụ với 15 đối tượng).

Thảo luận kết quả

Diễn biến của tội cướp giật tài sản phản ánh sâu sắc tác động từ quá trình đô thị hóa nhanh chóng của Hà Nội. Dân số đô thị tăng từ 51,5% năm 1990 lên 57,7% năm 2000, cùng mật độ dân số nội thành đạt đỉnh 17.868 người/km2 tại thời điểm năm 2002. Áp lực di dân tự do từ 100.000 đến 150.000 người/năm kết hợp với tỷ lệ thất nghiệp 7,08% và khoảng 90.000 người trong độ tuổi lao động thiếu việc làm là môi trường phát sinh tiêu cực. Đáng chú ý, số người nghiện ma túy năm 1998 lên tới hơn 11.000 người; trong đó khoảng 75% đến 80% người phạm tội cướp giật bị bắt giữ có liên quan đến nghiện ma túy, cùng tỷ lệ tái phạm dao động từ 17% đến 21%.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh rõ qua các bảng tổng hợp và biểu đồ đường thể hiện chu kỳ tăng giảm giữa các năm 1998 và 2002. Tội cướp giật có sự chuyển dịch thủ đoạn nguy hiểm: từ hành vi giật đơn thuần sang sử dụng phương tiện xe máy phân khối lớn áp sát nạn nhân trên các tuyến đường giao thông công cộng, sẵn sàng dùng hung khí để hành hung tẩu thoát. Điều này khẳng định tính đúng đắn khi Bộ luật Hình sự năm 1999 xếp tình tiết sử dụng xe máy phân khối lớn hoặc hành hung tẩu thoát vào khung định khung tăng nặng tại Khoản 2 Điều 136 với mức phạt tù từ 3 năm đến 10 năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện và cụ thể hóa các hướng dẫn áp dụng Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 1999. Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao cần ban hành nghị quyết hướng dẫn thống nhất phân định ranh giới giữa tội cướp giật tài sản và tội cướp tài sản trong các trường hợp chuyển hóa tội phạm khi đối tượng sử dụng vũ lực giằng co tài sản, hoàn thành mục tiêu ban hành hướng dẫn trong giai đoạn 2004 - 2005 nhằm nâng tỷ lệ xử lý đúng tội danh đạt 100%.

Thứ hai, tăng cường các giải pháp kinh tế - xã hội và giải quyết việc làm. Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội cùng các sở ngành cần đẩy mạnh các chương trình đào tạo nghề, hỗ trợ việc làm cho khoảng 90.000 lao động chưa có việc làm và tạo sinh kế tái hòa nhập cộng đồng cho hơn 31.000 đối tượng mãn hạn tù, cải tạo trở về, phấn đấu hạ tỷ lệ tái phạm xuống dưới 10% trong vòng 3 năm.

Thứ ba, triển khai các mô hình tuần tra vũ trang và phòng ngừa nghiệp vụ tại các địa bàn trọng điểm. Lực lượng Công an thành phố Hà Nội cần tăng cường mật phục, kiểm tra hành chính tại 583 địa bàn phức tạp, tập trung vào các bến xe, nhà ga, khu vực giáp ranh ven đô; đặt mục tiêu giảm từ 20% đến 30% số vụ cướp giật trên đường phố trong khung thời gian 2004 - 2006.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và tuyên truyền nâng cao ý thức cảnh giác của người dân. Các cơ quan quản lý cần tuyên truyền sâu rộng kỹ năng bảo quản tài sản khi tham gia giao thông, xây dựng đường dây nóng tiếp nhận tố giác tội phạm nhằm giảm tỷ lệ tội phạm ẩn tự nhiên từ mức 60% - 70% hiện tại xuống dưới 30% trong lộ trình 2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, thẩm phán, kiểm sát viên và điều tra viên thuộc các cơ quan tiến hành tố tụng: Tài liệu cung cấp cơ sở lý luận và các tiêu chí chuẩn mực để định tội danh chính xác, phân biệt rõ ràng giữa tội cướp giật tài sản (Điều 136) với tội cướp tài sản (Điều 133), tội cưỡng đoạt tài sản (Điều 135) và tội công nhiên chiếm đoạt tài sản (Điều 137 Bộ luật Hình sự năm 1999), hỗ trợ giải quyết trên 100 vụ án thụ lý mỗi năm tại cấp quận, huyện.

Thứ hai, lực lượng cảnh sát hình sự và cán bộ công an phụ trách an ninh trật tự cơ sở: Hưởng lợi từ hệ thống số liệu phân tích 547 vụ việc, giúp nhận diện quy luật địa bàn, 583 điểm nóng và thủ đoạn hoạt động của các nhóm tội phạm có tổ chức để lập phương án tác chiến, tuần tra khép kín địa bàn.

Thứ ba, các nhà nghiên cứu tội phạm học, giảng viên và sinh viên ngành Luật: Luận văn là công trình nghiên cứu hệ thống kết hợp song song hai góc độ luật hình sự và tội phạm học, phục vụ trực tiếp công tác giảng dạy, học tập chuyên đề Tội phạm học và Luật Hình sự phần các tội phạm.

Thứ tư, cơ quan hoạch định chính sách phòng chống tệ nạn xã hội và chính quyền đô thị: Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn về mối liên hệ giữa tỷ lệ thất nghiệp (7,08%), số lượng hơn 11.000 người nghiện ma túy với sự gia tăng tội phạm hình sự để ban hành các đề án quản lý nhân khẩu và cai nghiện hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

Dấu hiệu pháp lý đặc trưng nhất để phân biệt tội cướp giật tài sản với tội trộm cắp tài sản là gì? Dấu hiệu đặc trưng cơ bản là tính công khai và nhanh chóng. Kẻ cướp giật lợi dụng sơ hở của người quản lý tài sản để nhanh chóng giật lấy tài sản ngay trước mắt nạn nhân và tẩu thoát, trong khi người phạm tội trộm cắp thực hiện hành vi chiếm đoạt hoàn toàn lén lút, bí mật đối với người quản lý tài sản.

Hành vi dùng hung khí chống trả khi bị đuổi bắt được xử lý như thế nào theo Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 1999? Nếu đối tượng đã giật được tài sản và sử dụng vũ lực chống trả người truy bắt nhằm mục đích tẩu thoát thì hành vi này thuộc tình tiết định khung hành hung để tẩu thoát theo Điểm đ Khoản 2 Điều 136 với khung hình phạt từ 3 năm đến 10 năm tù; nếu gây thương tích từ 11% trở lên sẽ bị truy cứu thêm tội cố ý gây thương tích.

Khi nào hành vi cướp giật tài sản chuyển hóa thành tội cướp tài sản? Hành vi cướp giật chuyển hóa thành tội cướp tài sản (Điều 133) khi người phạm tội chưa chiếm đoạt được tài sản hoặc bị nạn nhân giành lại tài sản mà lập tức sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực ngay tức khắc để tấn công nhằm đè bẹp sự kháng cự và chiếm đoạt cho bằng được tài sản đó.

Tội phạm ẩn của tội cướp giật tài sản tại Hà Nội chủ yếu bắt nguồn từ nguyên nhân nào? Nguyên nhân chủ yếu do tâm lý của người bị hại không trình báo cơ quan công an (chiếm khoảng 60% đến 70% các vụ việc) vì giá trị tài sản bị giật nhỏ, vụ việc xảy ra quá nhanh khiến nạn nhân không kịp ghi nhận đặc điểm nhận dạng, biển số xe, hoặc thiếu tin tưởng vào khả năng tìm lại tài sản.

Khung hình phạt cao nhất đối với tội cướp giật tài sản theo quy định hiện hành là bao nhiêu? Theo quy định tại Khoản 4 Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 1999, khung hình phạt cao nhất đối với tội cướp giật tài sản là phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân, áp dụng trong trường hợp gây thương tật từ 61% trở lên, làm chết người, chiếm đoạt tài sản từ 500 triệu đồng trở lên hoặc gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và các dấu hiệu pháp lý cấu thành tội cướp giật tài sản theo Điều 136 Bộ luật Hình sự năm 1999, phân định ranh giới pháp lý với các tội xâm phạm sở hữu khác.
• Phân tích bức tranh toàn cảnh 547 vụ cướp giật tài sản trong tổng số 27.649 vụ án hình sự tại Hà Nội giai đoạn 1998 - 2002, chỉ ra tỷ lệ phá án đạt 91,0% và tỷ lệ khởi tố đạt 84,64%.
• Nhận diện bản chất nguyên nhân phạm tội bắt nguồn từ mặt trái của đô thị hóa, mật độ dân số nội thành 17.868 người/km2, tỷ lệ thất nghiệp 7,08% và có tới 75% - 80% người phạm tội liên quan đến nghiện ma túy.
• Xác định thực trạng tội phạm ẩn tự nhiên chiếm từ 60% đến 70%, đồng thời đánh giá hiệu quả xét xử sơ thẩm 339 vụ án với 575 bị cáo tại Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp nâng cao năng lực lập pháp, nghiệp vụ điều tra, trấn áp tội phạm tại 583 địa bàn trọng điểm và giải quyết an sinh xã hội trong lộ trình 2004 - 2006.

Công trình là tài liệu học thuật và thực tiễn giá trị cho các cơ quan tư pháp và nhà nghiên cứu; quý độc giả và cán bộ pháp lý quan tâm có thể tiếp tục tra cứu sâu toàn văn công trình để ứng dụng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm hình sự.

Trích đoạn nội dung tài liệu

§¹i häc quèc gia hµ néi Khoa luËt Lª thÞ thu hµ téi c-íp giËt tµi s¶n theo luËt h×nh sù viÖt nam: mét sè khÝa c¹nh ph¸p lý h×nh sù vµ téi ph¹m häc (trªn c¬ së c¸c sè liÖu ë thñ ®« hµ néi) chuyªn ngµnh: luËt h×nh sù m· sè: 5.14 luËn v¨n th¹c sÜ luËt häc ng-êi h-íng dÉn khoa häc: TSKH. Lª V¨n C¶m Hµ néi-n¨m 2004 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] môc lôc luËn v¨n Trang - PhÇn Më ®Çu. 1 - Ch-¬ng I: Nh÷ng quy ®Þnh chung cña ph¸p luËt h×nh sù vÒ téi c-íp giËt tµi s¶n. Vµi nÐt vÒ lÞch sö ph¸t triÓn cña luËt h×nh sù ViÖt Nam vÒ téi c-íp giËt tµi s¶n 6 1.

Kh¸i niÖm vµ c¸c dÊu hiÖu ph¸p lý cña téi c-íp giËt tµi s¶n 16 1. Tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi ng-êi ph¹m téi c-íp giËt 29 - Ch-¬ng II: T×nh h×nh, nguyªn nh©n, ®iÒu kiÖn vµ dù b¸o t×nh h×nh téi c-íp giËt tµi s¶n ë Thñ ®« Hµ Néi 33 2. Vµi nÐt c¬ b¶n vÒ t×nh h×nh ®Þa lý, d©n c-, kinh tÕ x· héi cña Thñ ®« Hµ Néi 33 2. §Æc ®iÓm t×nh h×nh c-íp giËt tµi s¶n ë Thñ ®« Hµ Néi tõ 1998 ®Õn 2002 33 2.

Nh÷ng nguyªn nh©n vµ ®iÒu kiÖn cña t×nh h×nh c-íp giËt tµi s¶n ë Thñ ®« Hµ Néi tõ 1998 ®Õn 2002 59 2. T×nh h×nh ®Êu tranh phßng, ngõa téi c-íp giËt t¹i Thµnh phè Hµ Néi tõ 1998 - 2002 75 2. KÕt qu¶ ®Êu tranh phßng, ngõa téi c-íp giËt tµi s¶n ë Thñ ®« Hµ Néi 75 2. C¸c nguyªn nh©n cña nh÷ng tån t¹i trong ®Êu tranh chèng téi c-íp giËt tµi s¶n ë Thñ ®« Hµ Néi.

Dù b¸o t×nh h×nh téi c-íp giËt tµi s¶n trªn ®Þa bµn Hµ Néi 73 Ch-¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p t¨ng c-êng hiÖu qu¶ cña cuéc ®Êu tranh phßng, chèng téi c-íp giËt tµi s¶n t¹i ®Þa bµn nghiªn cøu trong giai ®o¹n hiÖn nay. Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ cuéc ®Êu tranh phßng chèng téi ph¹m c-íp giËt tµi s¶n ë Thñ ®« Hµ néi 82 3. Gi¶i ph¸p vÒ kinh tÕ – x· héi. Gi¶i ph¸p vÒ gi¸o dôc.

Gi¶i ph¸p t¨ng c-êng hiÖu lùc qu¶n lý nhµ n-íc trªn mét sè lÜnh vùc vÒ an ninh trËt tù. Gi¶i ph¸p t¨ng c-êng c¬ së ph¸p lý cho c«ng t¸c ®Êu tranh phßng, chèng téi c-íp giËt tµi s¶n 90 3. Gi¶i ph¸p t¨ng c-êng c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa téi c-íp giËt tµi s¶n 91 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ c«ng t¸c ®iÒu tra, truy tè, xÐt xö téi c-íp giËt tµi s¶n 93 - KÕt luËn 99 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o.

101 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Më ®Çu 1. TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi. Së h÷u lµ mét quyÒn thiªng liªng ®-îc Nhµ n-íc b¶o hé. QuyÒn së h÷u ®-îc quy ®Þnh vµ b¶o hé trong HiÕn ph¸p vµ c¸c v¨n b¶n quy ph¹m ph¸p luËt kh¸c nh-: Bé luËt d©n sù, LuËt ®Çu t­ n­íc ngoµi t¹i ViÖt Nam … QuyÒn së h÷u ®­îc quy ®Þnh trong Bé luËt d©n sù: ®ã lµ toµn bé c¸c quyÒn cña chñ së h÷u ®èi víi tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh còng nh- c¸c quyÒn cña ng-êi kh¸c kh«ng ph¶i lµ chñ së h÷u víi chÝnh tµi s¶n ®ã.

Chñ së h÷u cã quyÒn chiÕm h÷u, sö dông vµ ®Þnh ®o¹t tµi s¶n thuéc së h÷u cña m×nh. Khi sö dông, ®Þnh ®o¹t, chñ së h÷u ®-îc tù m×nh thùc hiÖn c¸c hµnh vi theo ý chÝ ( §iÒu 175 – Bé luËt d©n sù). C¸c téi x©m ph¹m së h÷u lµ mét trong nh÷ng nhãm téi ®-îc quy ®Þnh sím nhÊt trong ph¸p luËt h×nh sù n-íc ta. Trong nh÷ng n¨m võa qua diÔn biÕn cña t×nh h×nh téi ph¹m nãi chung, còng nh- c¸c téi x©m ph¹m së h÷u nãi riªng hÕt søc phøc t¹p vµ ngµy cµng cã chiÒu h-íng gia t¨ng, g©y thiÖt h¹i lín vÒ tµi s¶n.

Trong nh÷ng n¨m qua, c¸c c¬ quan b¶o vÖ ph¸p luËt ®· cã vai trß tÝch cùc ®Êu tranh ng¨n chÆn c¸c hµnh vi x©m ph¹m së h÷u, nh-ng viÖc ®iÒu tra, truy tè, xÐt xö lo¹i téi ph¹m nµy cßn chËm, thiÕu chÝnh x¸c, ®Æc biÖt tû lÖ Èn cña mét sè téi ph¹m rÊt cao,… nh÷ng h¹n chÕ nµy lµm cho thiÖt h¹i vÒ tµi s¶n ngµy cµng gia t¨ng, g©y d- luËn kh«ng tèt cho x· héi lµm gi¶m lßng tin cña quÇn chóng ®èi víi sù c«ng minh cña ph¸p luËt. Bé luËt h×nh sù n¨m 1999 quy ®Þnh râ nh÷ng ai cã hµnh vi x©m ph¹m së h÷u cña ng-êi kh¸c ®Òu cã thÓ bÞ truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù theo c¸c téi thuéc ch-¬ng XIV cña Bé luËt nµy. §©y lµ mét chÕ ®Þnh réng lín bao qu¸t toµn bé c¸c hµnh vi x©m ph¹m së h÷u nh- c-íp tµi s¶n; b¾t cãc nh»m chiÕm ®o¹t tµi s¶n, c-ìng ®o¹t tµi s¶n, trém c¾p tµi s¶n, c-íp giËt tµi s¶n. Trong bèi c¶nh ®ã, nghiªn cøu téi c-íp giËt tµi s¶n trªn mét sè khÝa c¹nh ph¸p lý h×nh sù vµ téi ph¹m häc, qua ®ã x¸c ®Þnh c¸c nguyªn nh©n, ®iÒu kiÖn cña lo¹i téi nµy ®Ó tõ ®ã cã nh÷ng biÖn ph¸p phßng, chèng cã hiÖu qu¶ lµ cÇn thiÕt.

V× vËy, trong ph¹m 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi luËn v¨n nµy t«i chØ ®Ò cËp ®Õn téi c-íp giËt tµi s¶n theo luËt h×nh sù ViÖt Nam: mét sè khÝa c¹nh ph¸p lý h×nh sù vµ téi ph¹m häc (trªn c¬ së c¸c sè liÖu ë Thñ ®« Hµ Néi tõ 1998- 2002).T×nh h×nh nghiªn cøu. Hµnh vi c-íp giËt tµi s¶n ®· ®-îc ®Ò cËp trong mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu khoa häc vÒ luËt h×nh sù, trong c¸c tËp b×nh luËn khoa häc vÒ luËt h×nh sù, c¸c luËn v¨n Th¹c sÜ, TiÕn sÜ cña mét sè t¸c gi¶ nghiªn cøu c¸c néi dung liªn quan ®Õn ®Ò tµi c¸c téi x©m ph¹m së h÷u trªn c¸c ph-¬ng diÖn kh¸c nhau nh- ®Êu tranh phßng chèng c¸c téi c-íp t¹i ViÖt Nam, téi trém c¾p tµi s¶n, nh­ bµi viÕt “c¸c téi x ©m ph¹m së h÷u trong BLHS n¨m 1999” cña TS.Tr­¬ng Quang Vinh, trªn t¹p chÝ LuËt häc (Tr­êng §¹i häc LuËt Hµ Néi) sè 4/2000; LuËn ¸n TiÕn sÜ LuËt häc cña TS. NguyÔn Ngäc ChÝ, n¨m 2000 vÒ “tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi c¸c téi x©m ph¹m së h÷u”; LuËn v¨n th¹c s Ü cña Th¹c sÜ Hoµng Ngäc Thanh, n¨m 2002 vÒ “®Êu tranh phßng, chèng téi "Trém c¾p tµi s¶n" trªn ®Þa bµn tØnh Thõa Thiªn HuÕ”. Tuy nhiªn ch­a cã mét c«ng tr×nh khoa häc nµo ë cÊp luËn v¨n Th¹c sÜ ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò thuéc ®Ò tµi téi c-íp giËt tµi s¶n mét c¸ ch cã hÖ thèng, vµ cïng mét lóc d-íi hai gãc ®é: ph¸p luËt h×nh sù - téi ph¹m häc.

Thñ ®« Hµ Néi lµ trung t©m kinh tÕ, chÝnh trÞ cña c¶ n-íc. Trong bèi c¶nh chung cña nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng vµ xu thÕ héi nhËp hiÖn nay, t×nh h×nh téi ph¹m c-íp giËt cã nh÷ng diÔn biÕn phøc t¹p vµ xu h-íng ngµy cµng gia t¨ng kh«ng chØ vÒ sè vô mµ c¶ vÒ tÝnh chÊt, hËu qu¶ thiÖt h¹i vÒ tµi s¶n, vÒ tÝnh m¹ng søc khoÎ vµ tinh thÇn con ng-êi ngµy cµng trÇm träng. Do ®ã luËn v¨n nµy cÇn nghiªn cøu vÒ thùc tr¹ng vµ diÔn biÕn cña lo¹i téi ph¹m nµy ë Thñ ®« Hµ Néi, trªn c¬ së ®ã rót ra nh÷ng h¹n chÕ tõ thùc tiÔn ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m còng nh- nh÷ng nguyªn nh©n vµ ®iÒu kiÖn ph¹m téi, tõ ®ã ®Ò xuÊt c¸c biÖn ph¸p ®Êu tranh phßng chèng téi ph¹m mét c¸ch h÷u hiÖu nh»m gi¶m bít nh÷ng thiÖt h¹i ®¸ng tiÕc cã thÓ x¶y ra, ®em l¹i sù b×nh yªn trong cuéc sèng cho ng-êi d©n trªn ®Þa bµn Thñ ®«. Môc tiªu vµ nhiÖm vô cña ®Ò tµi.

5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Môc tiªu cña ®Ò tµi: Trªn c¬ së nghiªn cøu thùc tiÔn ¸p dông ph¸p luËt h×nh sù vµ thùc tr¹ng t×nh h×nh, nguyªn nh©n vµ ®iÒu kiÖn cña téi c-íp giËt tµi s¶n trªn ®Þa bµn Thñ ®« Hµ Néi ®Ó ®-a ra c¸c gi¶i ph¸p nh»m gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ cña cuéc ®Êu tranh phßng chèng lo¹i téi ph¹m nµy. NhiÖm vô cña ®Ò tµi: §Ó ®¹t ®-îc môc tiªu trªn, trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi t¸c gi¶ ®Æt ra cho m×nh c¸c nhiÖm vô sau ®©y: 1- Lµm s¸ng tá c¸c dÊu hiÖu ph¸p lý h×nh sù cña §iÒu 136 BLHS n¨m 1999 2- Ph©n tÝch lµm s¸ng tá t×nh h×nh téi ph¹m c-íp giËt tµi s¶n còng nh- thùc tiÔn xÐt xö lo¹i téi nµy ë Thñ ®« Hµ Néi vµ chØ ra nh÷ng v-íng m¾c , h¹n chÕ còng nh- nh÷ng bÊt cËp gi÷a lý luËn vµ thùc tiÔn, ®ång thêi ®Ò xuÊt c¸c kiÕn nghÞ söa ®æi, bæ sung. 3- ChØ ra nh÷ng nguyªn nh©n vµ ®iÒu kiÖn ph¹m téi, tõ ®ã ®-a ra c¸c gi¶i ph¸p ®Êu tranh phßng ngõa lo¹i téi ph¹m nµy trªn ®Þa bµn Thñ ®« Hµ Néi. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu.

§èi t-îng nghiªn cøu: §èi t-îng nghiªn cøu cña ®Ò tµi lµ: téi c-íp giËt tµi s¶n d-íi gãc ®é ph¸p luËt h×nh sù vµ téi ph¹m häc ë Thñ ®« Hµ Néi. Ph¹m vi nghiªn cøu: Trªn c¬ së môc tiªu, nhiÖm vô cña ®Ò tµi chóng t«i giíi h¹n nghiªn cøu trong ph¹m vi nh÷ng vÊn ®Ò liªn quan ®Õn téi c-íp giËt tµi s¶n d-íi gãc ®é LuËt h×nh sù vµ Téi ph¹m häc nh-: c¸c dÊu hiÖu ph¸p lý h×nh sù, t×nh h×nh téi c-íp giËt tµi s¶n, chØ ra nh÷ng nguyªn nh©n, ®iÒu kiÖn vµ dù b¸o t×nh h×nh téi c-íp giËt tµi s¶n, Trªn c¬ së ®ã ®-a ra mét sè gi¶i ph¸p ®Êu tranh phßng chèng téi c-íp giËt tµi s¶n trªn ®Þa bµn Hµ Néi. ý nghÜa khoa häc vµ thùc tiÔn cña luËn v¨n. ë mét chõng mùc nhÊt ®Þnh, ®Ò tµi lµ mét c«ng tr×nh nghiªn cøu võa cã ý nghÜa vÒ mÆt lý luËn, võa cã ý nghÜa vÒ mÆt thùc tiÔn ®èi víi cuéc ®Êu tranh phßng chèng téi c-íp giËt tµi s¶n ë ViÖt Nam nãi chung vµ trªn ®Þa bµn Thñ ®« Hµ Néi nãi riªng.

6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4- VÒ mÆt lý luËn: §Ò tµi gãp phÇn hoµn thiÖn néi dung quy ®Þnh cña §iÒu 136 BLHS n¨m 1999, ®ång thêi nã cã thÓ sö dông lµm tµi liÖu tham kh¶o trong c«ng t¸c ®µo t¹o vµ nghiªn cøu khoa häc ph¸p lý h×nh sù. 5- VÒ mÆt thùc tiÔn: Nh÷ng ®Ò xuÊt gi¶i ph¸p nªu trong luËn v¨n sÏ gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ cña cuéc ®Êu tranh phßng, chèng téi ph¹m nãi chung vµ téi c-íp giËt tµi s¶n nãi riªng. Ngoµi ra, ®Ò tµi cã thÓ ®-îc sö dông lµm tµi liÖu tham kh¶o cho c¸c lùc l-îng tham gia phßng, chèng lo¹i téi ph¹m nµy kh«ng nh÷ng ë Thñ ®« Hµ Néi mµ cßn trªn nh÷ng ®Þa bµn tØnh, thµnh phè kh¸c cã ®iÒu kiÖn t-¬ng tù. §iÓm míi vÒ mÆt khoa häc cña luËn v¨n.