CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Hoạt động tài chính và vai trò của phân tích tài chính. Hoạt động tài chính của doanh nghiệp. Khái niệm hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Hoạt động tài chính là các hoạt động liên quan đến việc huy động, khai thác, quản lý và sử dụng vốn của doanh nghiệp nhằm làm tăng thu nhập và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Sơ đồ quá trình hoạt động của doanh nghiệp. Các quan hệ tài chính chủ yếu trong doanh nghiệp. Quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ cũng là quá trình phát sinh các quan hệ kinh tế dưới hình thức giá trị hợp thành các quan hệ tài chính của doanh nghiệp.
• Các quan hệ tài chinh bao gồm: - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với Nhà nước. - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với các chủ thể kinh tế và các tổ chức xã hội khác. - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với người lao động trong doanh nghiệp. - Quan hệ tài chính giữa doanh nghiệp với các chủ sở hữu của doanh nghiệp.
- Quan hệ tài chính trong nội bộ của doanh nghiệp. Vai trò của phân tích tài chính doanh nghiệp. 1 Luan van Phân tích tài chính doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng. Những đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp ví dụ như: người quản lý doanh nghiệp, chủ đầu tư, chủ nợ, người lao động, khách hàng, cơ quan Nhà nước.
• Đối với người quản lý doanh nghiệp: Đánh giá hiệu quả từng hoạt động của doanh nghiệp và thực hiện những nguyên tắc về quản lý tài chính. Đánh giá hiệu quả tài chính (lợi nhuận) và khả năng giải quyết rủi ro, thanh toán tài chính của doanh nghiệp. Kiểm tra và giám sát các hoạt động quản lý trong doanh nghiệp và các thông tin phục vụ cho việc dự đoán tài chính. • Đối với chủ đầu tư: Mối quan tâm hàng đầu của nhà đầu tư là thời gian hoàn vốn, mức sinh lãi và sự rủi ro.
Vì vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp chủ đầu tư có đầy đủ thông tin về: điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp. • Đối với chủ nợ của doanh nghiệp: Phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp chủ nợ (ngân hàng, nhà cung cấp tín dụng,.) nắm được khả năng trả nợ của doanh nghiệp. • Đối với người lao động: Kết quả hoạt động của doanh nghiệp tác động trực tiếp đến: tiền lương, khoản thu nhập tài chính của người lao động. Vì vậy phân tích tài chính doanh nghiệp là điều cần thiết.
Ngoài ra trong một số doanh nghiệp, trường hợp người lao động vẫn được góp tham gia góp vốn mua lượng cổ phần nhất định. Nên họ có quyền lợi và trách nhiệm gắn với doanh nghiêp. • Đối với cơ quan nhà nước: Dựa vào phân tích báo cáo tài chính Công ty, các cơ quan quản lý nhà nước sẽ đánh giá, kiểm tra, kiểm soát các hoạt động kinh doanh, tài chính tiền tệ của doanh nhiệp có tuân thủ theo đúng chính sách, chế độ và luật pháp nhà nước hay không. Qua đó, có thể thấy vai trò cơ bản của phân tích tài chính là cung cấp thông tin hữu ích cho tất cả các đối tượng quan tâm đến tình hình tài chính của doanh nghiệp 2 Luan van trên những khía cạnh khác nhau, giúp cho họ có cơ sở vững chắc để đưa ra các quyết định phù hợp với mục đích của mình.
Công tác phân tích tài chính trong doanh nghiệp .Tài liệu sử dụng trong phân tích. Việc phân tích tài chính của một doanh nghiệp cần phải thu thập, sử dụng thông tin đến từ rất nhiều nguồn khác nhau, từ thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài để có thể đưa ra những nhận xét và cái nhìn khách quan và kết luận phù hợp. • Đối với nguồn thông tin đến từ bên ngoài: Những thông tin liên quan đến trạng thái kinh tế, chính sách lãi suất và cơ hội kinh doanh., thông tin về ngành nghề kinh doanh,., các thông tin kinh tế, pháp lý đối với doanh nghiệp, tình hình quản lý, kế toán kiểm toán, kế hoạch sử dụng kết quả sản xuất kinh doanh. • Thông tin đến từ nội bộ: Thông tin kế toán trong nội bộ doanh nghiệp là nguồn thông tin quan trọng hàng đầu và được phản ánh tương đối đầy đủ qua hệ thống báo cáo tài chính gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính.
- Bảng cân đối kế toán: bảng cân đối kế toán liệt kê tất cả tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của Công ty vào một thời điểm cụ thể, thường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm. Bảng cân đối này gồm 2 phần là tài sản và nguồn vốn, phần tài sản phản ánh toàn bộ giá trị tài sản hiện có của doanh nghiệp vào thời điểm cuối kỳ kế toán, dưới tất cả hình thái và ở mọi giai đoạn của quá trình kinh doanh. Phần nguồn vốn phản ánh hình thành các loại tài sản của doanh đến cuối kỳ hạch toán. - Báo cáo kết quả kinh doanh: báo cáo kết quả kinh doanh trình bày tóm lược các khoản doanh thu, thu nhập khác và chi phí cho một kỳ cụ thể, như tháng, quý hay năm.
Báo cáo kết quả kinh doanh à một báo cáo riêng rẽ. Trong đó, phần quan trọng nhất là thông tin kết quả kinh doanh của đơn vị - lợi nhuận được tính bằng phần doanh thu và thu nhập trừ đi chi phí. Nếu chi phí lớn hơn doanh thu và thu nhật, đơn vị sẽ lỗ. 3 Luan van - Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: đây là báo cáo các dòng tiền vào và ra trong một kỳ, được chia thành 3 loại hoạt động: dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, dòng tiền từ các hoạt động đầu tài chính.
Báo cáo này cho biết kỳ doanh nghiệp đã tạo ra bao nhiêu tiền, đã sử dụng bao nhiêu tiền, tiền được tạo ra từ hoạt động nào và tiền được sử dụng vào hoạt động nào. - Thuyết minh báo cáo tài chính: là một bộ phận hợp thành không thể tách rời của Báo cáo tài chính doanh nghiệp dùng để mô tả mang tính tường thuật hoặc phân tích chi tiết các thông tin só liệu đã được trình bày trong Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ cũng như các thông tin cần thiết khác theo yêu cầu của các chuẩn mực kế toán cụ thể. Bản thuyết minh Báo cáo tài chính cũng có thể trình bày những thông tin khác nếu doanh nghiệp xét thấy cần thiết cho việc trình bày trung thực, hợp lý Báo cáo tài chính. Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp.
Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp. Lập kế hoạch phân tích: Lập kế hoạch phân tích là xác minh trước về nội dụng, phạm vi thời gian và cách tổ chức phân tích. Nội dung phân tích cần phải xác định rõ các vấn đề cần phân tích vì đây là cơ sở để xây dụng đề cương tiến hành phân tích. Tùy vào yêu cầu quản lý thực tiễn mà phạm vi phân tích có thể là toàn bộ hoặc chọn một vài đơn vị làm điểm phân tích.
Thời gian ấn định trong kế hoạch phân tích bao gồm cả thời gian chuẩn bị và thời gian tiến hành công tác phân tích. Cần phân công rõ trách nhiệm cho các bộ phân trực tiếp thực hiện và bộ phân phục vụ công tác phân tích để thu thập được nhièu ý kiến, đánh giá đúng thực trạng, phát hiện tiềm năng nhằm giúp doanh nghiệp phấn đấu đạt kết quả cao trong kinh doanh. Thu thập và xử lý thông tin: Trong phân tích tài chính nhà phân tích cần thu thập và sử dụng mọi nguồn thông tin từ thông tin nội bố đến những thông tin bên ngoài doanh nghiệp. 4 Luan van - Việc thu thập thông tin từ bên trong doanh nghiệp được thực hiện chủ yếu dựa vào hệ thống báo cáo tài chính của doanh nghiệp.
Đây là những báo cáo quan trọng nhất cung cấp thông tin về quá trình hoạt động của một doanh nghiệp và là một trong những cơ sở quan trọng giúp thực hiện quá trình phân tích tài chính. - Thu thập thông tin từ bên ngoài doanh nghiệp bao gồm nhiều nguồn khác nhau: thu thập từ nền kinh tế và từ ngành kinh doanh. Căn cứ vào nguồn thông tin bên ngoài, doanh nghiệp có thể đánh giá khái quát tình hình của nền kinh tế nói chung và tình hình của ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh nói riêng - Trên cơ sở thông tin thu thập được, tùy vào yêu cầu và nội dung phân tích các nhà phân tích sẽ tiền hành xử lý thông tin. Xử lý thông tin là quá trình sắp xếp thông tin theo những mục tiêu nhất định, tính toán cac chỉ tiêu tài chính phù hợp nhằm so sánh và giải thích, đánh giá được nguyên nhân, kết quả để phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định.
Tiến hành phân tích: Tập trung phân tích cụ thể những nội dung cơ bản, những vấn đề được coi là quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến tình hình tài chính của doanh nghiệp hiện tại và trong tương lại thông qua việc xác định các nhân tố ảnh hưởng, mối liên hệ giữa các nhân tố cũng như tác động của nó đến các chỉ tiêu phân tích từ đó lý giải nguyên nhân của những ưu điểm cũng như tồn tại của doanh nghiệp. Dự đoán và quyết định: Có thể nói lập kế hoạch, thu thập và xử lý thông tin là những bước tiền đề, chuẩn bị cac điền kiện cần thiết để người sử dụng thông tin dự đoán nhu cầu và đi đến mục tiêu cuối cùng là đưa ra cac quyết định tài chính. Nếu đối với người chủ doanh nghiệp, phân tích tài chính giúp họ ra các quyết định liên quan đến mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tăng trưởng, là phát triển, là tối đa hóa lợi nhuận thì đối với người cho vay và đầu tư là đưa ra cac quyết định về tài trợ và đầu tư cho danh nghiệp. Phương pháp phân tích tài chính.
Có nhiều phương pháp được sử dụng để đánh giá kết quả hoạt động cũng như kết quả của việc thực hiện các mục tiêu do doanh nghiệp đặt ra trong số đó có một số phương pháp phổ biến như phương pháp só sánh, phương pháp tỷ lệ, phương pháp Dupont, phương pháp thay thế liên hoàn. • Phương pháp so sánh.