Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Thuốc và Tuân Thủ Điều Trị Đái Tháo Đường Týp 2

Phân tích tình hình sử dụng thuốc và tuân thủ điều trị đái tháo đường týp 2 tại bệnh viện quân y 175 năm 2021. Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I.

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

Luận Văn

2021

89
0
0

Phí lưu trữ

30 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CẢM ƠN

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

2. TỔNG QUAN VỀ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

2.1. Định nghĩa và phân loại

2.2. Dịch tễ học

2.3. Cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ týp 2

2.4. Tiêu chuẩn chẩn đoán ĐTĐ týp 2

2.5. Biến chứng

3. TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2

3.1. Mục tiêu điều trị

3.2. Phương pháp điều trị

3.2.1. Điều trị không dùng thuốc

3.2.2. Điều trị bằng thuốc

3.3. Phòng ngừa và kiểm soát biến chứng mạn tính

4. TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ Ở BỆNH NHÂN ĐTĐ TÝP 2

4.1. Tuân thủ điều trị

4.2. Phương pháp đánh giá mức độ tuân thủ điều trị trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2

5. THỰC TRẠNG TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC TRONG ĐIỀU TRỊ ĐTĐ TÝP 2

5.1. Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc trên thế giới

5.2. Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc tại Việt Nam

6. VÀI NÉT VỀ BỆNH VIỆN VÀ KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN QUÂN Y 175 BỘ QUỐC PHÒNG

6.1. Chức năng, nhiệm vụ Bệnh viện Quân y 175

6.2. Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức khoa Dược Bệnh viện Quân y 175

7. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1. ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU

7.1.1. Đối tượng nghiên cứu

7.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu

7.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.2.1. Thiết kế nghiên cứu

7.2.2. Biến số nghiên cứu

7.2.3. Phương pháp thu thập số liệu

7.2.4. Cỡ mẫu và cách chọn mẫu

7.2.5. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu

8. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

8.1. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG LỰA CHỌN VÀ PHỐI HỢP THUỐC ĐTĐ TÝP 2 TRÊN BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 175

8.1.1. Danh mục thuốc điều trị đái tháo đường týp 2 gặp trong mẫu nghiên cứu

8.1.2. Phân bố phác đồ điều trị đái tháo đường tại các thời điểm

8.1.3. Phân tích sự thay đổi thuốc điều trị đái tháo đường thời điểm T0

8.1.4. Phân tích sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ dạng uống theo mức lọc cầu thận tại thời điểm T0

8.1.5. Phân tích sử dụng thuốc theo BMI của bệnh nhân

8.1.6. Hiệu quả kiểm soát đường huyết của bệnh nhân

8.1.7. Hiệu quả kiểm soát HbA1C của bệnh nhân

8.2. PHÂN TÍCH MỨC ĐỘ TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ TRÊN BỆNH NHÂN TRONG MẪU NGHIÊN CỨU

8.2.1. Đánh giá mức độ tuân thủ điều trị

8.2.2. Tuân thủ điều trị của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu

8.2.3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ điều trị

9. VỀ THỰC TRẠNG LỰA CHỌN VÀ PHỐI HỢP THUỐC ĐTĐ TÝP 2 TRÊN BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 175

9.1. Danh mục các thuốc điều trị ĐTĐ týp 2 trong nghiên cứu

9.2. Các phác đồ điều trị được sử dụng trong mẫu nghiên cứu

9.3. Tỷ lệ đổi phác đồ

9.4. Sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ dạng uống theo mức lọc cầu thận

9.5. Sử dụng thuốc theo BMI của bệnh nhân

9.6. Hiệu quả kiểm soát đường huyết của bệnh nhân

9.7. Hiệu quả kiểm soát HbA1C của bệnh nhân

10. VỀ MỨC ĐỘ TUÂN THỦ VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ TRÊN BỆNH NHÂN TRONG MẪU NGHIÊN CỨU

10.1. Tuân thủ điều trị của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu

10.2. Một số yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân nghiên cứu

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

A. DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

B. DANH MỤC CÁC BẢNG

C. DANH MỤC HÌNH VẼ & ĐỒ THỊ

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI NGUYỄN THỊ ĐIỆP PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG THUỐC VÀ TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2 TRÊN BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 175 NĂM 2021 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I CHUYÊN NGÀNH: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC MÃ SỐ: CK 60720412 Người hướng dẫn khoa học: TS. Kiều Thị Tuyết Mai Nơi thực hiện: Trường Đại học Dược Hà Nội Bệnh viện Quân y 175/BQP HÀ NỘI, NĂM 2022 LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám hiệu nhà trường, cùng các thầy cô giáo trong bộ môn Quản lý và Kinh tế dược đã giúp đỡ và cho tôi những lời khuyên bổ ích trong quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc tới TS. Kiều Thị Tuyết Mai - giảng viên bộ môn Quản lý và Kinh tế dược - trường Đại học Dược Hà Nội, người đã hết lòng chỉ bảo, hướng dẫn tận tình cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn này. Tôi xin chân thành cảm ơn đến Đảng ủy Ban Giám Đốc, Khoa Dược cùng các anh chị làm việc tại khoa khám bệnh - Bệnh viện Quân y 175 - BQP đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và thực hiện luận văn. Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, những người đã luôn bên cạnh động viên, giúp đỡ tôi để tôi đạt được kết quả hôm nay.HCM, ngày 15 tháng 3 năm 2022 Học viên Nguyễn Thị Điệp MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ & ĐỒ THỊ ĐẶT VẤN ĐỀ………………………………………………………………. TỔNG QUAN VỀ BỆNH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG . Định nghĩa và phân loại . Dịch tễ học . Cơ chế bệnh sinh của ĐTĐ týp 2 . Tiêu chuẩn chẩn đoán ĐTĐ týp 2 . TỔNG QUAN VỀ ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG TÝP 2 . Mục tiêu điều trị . Phương pháp điều trị . Phòng ngừa và kiểm soát biến chứng mạn tính . Các thuốc điều trị ĐTĐ týp 2 . TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ Ở BỆNH NHÂN ĐTĐ TÝP 2 . Tuân thủ điều trị . Phương pháp đánh giá mức độ tuân thủ điều trị trên bệnh nhân ĐTĐ týp 2. THỰC TRẠNG TUÂN THỦ SỬ DỤNG THUỐC TRONG ĐIỀU TRỊ ĐTĐ TÝP 2. Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc trên thế giới . Thực trạng tuân thủ sử dụng thuốc tại Việt Nam. VÀI NÉT VỀ BỆNH VIỆN VÀ KHOA DƯỢC BỆNH VIỆN QUÂN Y 175 BỘ QUỐC PHÒNG . Chức năng, nhiệm vụ Bệnh viện Quân y 175 . Chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức khoa Dược Bệnh viện Quân y 175 . ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . ĐỐI TƯỢNG, THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU . Đối tượng nghiên cứu . Thời gian và địa điểm nghiên cứu. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Thiết kế nghiên cứu . Biến số nghiên cứu . Phương pháp thu thập số liệu . Cỡ mẫu và cách chọn mẫu . Phương pháp xử lý và phân tích số liệu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG LỰA CHỌN VÀ PHỐI HỢP THUỐC ĐTĐ TÝP 2 TRÊN BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 175 . Danh mục thuốc điều trị đái tháo đường týp 2 gặp trong mẫu nghiên cứu . Phân bố phác đồ điều trị đái tháo đường tại các thời điểm . Phân tích sự thay đổi thuốc điều trị đái tháo đường thời điểm T0 46 3. Phân tích sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ dạng uống theo mức lọc cầu thận tại thời điểm T0 . Phân tích sử dụng thuốc theo BMI của bệnh nhân. Hiệu quả kiểm soát đường huyết của bệnh nhân . Hiệu quả kiểm soát HbA1C của bệnh nhân . PHÂN TÍCH MỨC ĐỘ TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ TRÊN BỆNH NHÂN TRONG MẪU NGHIÊN CỨU . Đánh giá mức độ tuân thủ điều trị. Tuân thủ điều trị của bệnh nhân trong mẫu nghiên cứu . Một số yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ điều trị . VỀ THỰC TRẠNG LỰA CHỌN VÀ PHỐI HỢP THUỐC ĐTĐ TÝP 2 TRÊN BỆNH NHÂN NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN QUÂN Y 175 . Danh mục các thuốc điều trị ĐTĐ týp 2 trong nghiên cứu . Các phác đồ điều trị được sử dụng trong mẫu nghiên cứu . Tỷ lệ đổi phác đồ . Sử dụng thuốc điều trị ĐTĐ dạng uống theo mức lọc cầu thận . Sử dụng thuốc theo BMI của bệnh nhân . Hiệu quả kiểm soát đường huyết của bệnh nhân . Hiệu quả kiểm soát HbA1C của bệnh nhân . VỀ MỨC ĐỘ TUÂN THỦ VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TUÂN THỦ ĐIỀU TRỊ TRÊN BỆNH NHÂN TRONG MẪU NGHIÊN CỨU . Tuân thủ điều trị của BN trong mẫu nghiên cứu. Một số yếu tố ảnh hưởng đến mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân nghiên cứu . 65 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……………….……………66 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT ADA American Diabetes Association (Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ) ADR Adverse Drug Reaction (Phản ứng có hại của thuốc) BMI Body mass index (Chỉ số khối cơ thể) BMQ Beliefs about medicines questionnaire (Bộ câu hỏi đánh giá niềm tin về thuốc) BN Bệnh nhân CCĐ Chống chỉ định DPP – 4 Dipeptidyl peptidase IV ĐTĐ Đái tháo đường EMC Electronic Medicines Compendium FDA U. Food and Drug Administration (Cục quản lý thực phẩm và thuốc Hoa Kỳ) FPG Fast plasma glucose (Glucose huyết tương lúc đói) GIP Glucose - dependent insulinotropic polypeptide GLP – 1 Glucagon - like peptid GLUT Glucose transporter HA Huyết áp HbA1C Glycosylated Haemoglobin (Hemoglobin gắn glucose) HDL – C High density lipoprotein cholesterol IDF International Diabete Federation (Hiệp hội đái tháo đường quốc tế) LDL – C Low density lipoprotein cholesterol SEAMS Self – Efficacy for Appropriate Medication Use Scale SGLT2 Sodium - glucose co-transporter 2 TDKMM Tác dụng không mong muốn THA Tăng huyết áp TZD Thiazolidindion SU Sulfonylure RLLP Rối loạn lipid WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới) DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Tiêu chuẩn chẩn đoán ĐTĐ . Mục tiêu điều trị cho bệnh nhân đái tháo đường ở người trưởng thành, không có thai . Mục tiêu điều trị đái tháo đường ở người cao tuổi . Tóm tắt ưu, nhược điểm của các thuốc viên hạ glucose máu đường uống và thuốc tiêm không thuộc nhóm insulin. Lựa chọn thang đánh giá theo bệnh . Một số nghiên cứu về tuân thủ sử dụng thuốc ĐTĐ týp 2 . Trình độ chuyên môn của cán bộ khoa Dược . Biến số trong các nghiên cứu . Các bước tiến hành thu thập số liệu. Chỉ tiêu đánh giá glucose máu lúc đói, HbA1C, huyết áp, lipid máu . Phân loại thừa cân và béo phì khuyến nghị cho các nước châu Á. Các giai đoạn của bệnh thận mạn . Liều khuyến cáo sử dụng Metformin . Thang điểm đánh giá mức độ tuân thủ của bệnh nhân . Tiêu chuẩn đánh giá mức độ tuân thủ của bệnh nhân . Danh mục các thuốc điều trị đái tháo đường týp 2 sử dụng . Các phác đồ điều trị ĐTĐ týp 2 sử dụng trong mẫu nghiên cứu . Thay đổi phác đồ điều trị ĐTĐ tại thời điểm T0 . Phân tích sử dụng Metformin theo độ lọc cầu thận . Phân tích sử dụng thuốc theo BMI của bệnh nhân . Nồng độ glucose máu lúc đói tại các thời điểm khảo sát . Sự thay đổi HbA1C tại các thời điểm khảo sát . Đánh giá mức độ tuân thủ điều trị . Mức độ tuân thủ sử dụng thuốc . Kết quả phân tích hồi quy logistic đa biến các yếu tố ảnh hưởng tới mức độ tuân thủ điều trị của bệnh nhân ĐTĐ týp 2 . 56 DANH MỤC HÌNH VẼ & ĐỒ THỊ Hình 1. Sơ đồ tổ chức Bệnh viện Quân y 175 . Sơ đồ tổ chức khoa Dược Bệnh viện Quân y 175. Tỷ lệ kiểm soát FPG của bệnh nhân sau 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng điều trị. Tỷ lệ kiểm soát HbA1C của bệnh nhân sau 3 tháng, 6 tháng và 12 tháng điều trị. Một số thói quen dùng thuốc của bệnh nhân . Tần suất gặp khó khăn khi phải nhớ dùng thuốc nhiều lần . 53 ĐẶT VẤN ĐỀ Đái tháo đường (ĐTĐ) là bệnh rối loạn chuyển hóa, có đặc điểm tăng glucose huyết mạn tính do khiếm khuyết về tiết insulin, về tác động của insulin, hoặc cả hai [4]. Hiện nay ĐTĐ đang là một trong những bệnh không lây nhiễm gia tăng nhanh tại Việt Nam và là vấn đề y tế toàn cầu cấp bách. Bệnh có ảnh hưởng lớn đến kinh tế, xã hội và đang là vấn đề được tất cả các quốc gia trên thế giới quan tâm. Trong các loại ĐTĐ thì ĐTĐ týp 2 chiếm tỷ lệ khoảng 90 – 95% tổng số người mắc bệnh. ĐTĐ týp 2 cũng có tốc độ phát triển rất nhanh, tỷ lệ bệnh nhân ĐTĐ týp 2 cứ trong vòng 15 năm lại tăng lên gấp đôi [16]. Theo Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF), năm 2019 toàn thế giới có 463 triệu người (trong độ tuổi 20-79) bị bệnh đái tháo đường (ĐTĐ), dự kiến sẽ đạt 578 triệu người vào năm 2030 và 700 triệu người vào năm 2045. Ước tính hơn 4 triệu người trong độ tuổi từ 20-79 đã tử vong vì các nguyên nhân liên quan đến ĐTĐ trong năm 2019. Bên cạnh đó, cùng với việc tăng sử dụng thực phẩm không thích hợp, bệnh ĐTĐ týp 2 đang có xu hướng tăng ở cả trẻ em, trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng nghiêm trọng. Bệnh ĐTĐ gây nên nhiều biến chứng nguy hiểm, là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim mạch, mù lòa, suy thận, và cắt cụt chi. Đáng lưu ý, có tới 70% trường hợp ĐTĐ týp 2 có thể dự phòng hoặc làm chậm xuất hiện bệnh bằng tuân thủ lối sống lành mạnh, dinh dưỡng hợp lý và tăng cường luyện tập thể dục [4], [26] . Việt Nam, năm 2019 có tỷ lệ 6% dân số người trưởng thành mắc ĐTĐ [26]. Cùng với sự phát triển nhanh chóng của xã hội, đời sống vật chất ngày càng được nâng cao, ĐTĐ có xu hướng ngày càng tăng mạnh trong những năm gần đây. ĐTĐ là bệnh mạn tính, bệnh nhân phải dùng thuốc suốt đời và đa số bệnh nhân mắc bệnh đái tháo đường được điều trị ngoại trú bằng dùng thuốc kết hợp với chế độ luyện tập và ăn uống. Do đó hiệu quả điều trị phụ thuộc rất nhiều vào mức độ tuân thủ điều trị của người bệnh. Cùng với sự phát triển mạnh mẽ 1 của khoa học kĩ thuật và của Y học, thuốc điều trị ĐTĐ ngày càng phong phú, đa dạng về hoạt chất, dạng bào chế, bao bì và giá cả.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ