Lê thị mai sương phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên bệnh nhân tại phòng khám ngoại trú trung tâm y tế huyện thạch hà luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp 1

Phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp tại phòng khám ngoại trú huyện Thạch Hà, luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp 1.

• Tác giả: Lê Thị Mai Sương
• Người hướng dẫn: TS. Lê Bá Hải
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược lý-Dược lâm sàng
• Đề tài: Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Thuốc Điều Trị Tăng Huyết Áp Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Thạch Hà
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Đại cương về bệnh THA
• 1.2. Dịch tễ bệnh tăng huyết áp
• 1.3. Nguyên nhân tăng huyết áp
• 1.4. Phân loại tăng huyết áp
• 1.5. Chẩn đoán tăng huyết áp
• 1.6. Yếu tố nguy cơ, tổn thương cơ quan đích và phân tầng nguy cơ tăng huyết áp
• 1.7. Đại cương điều trị tăng huyết áp
• 1.8. Nguyên tắc và mục tiêu điều trị tăng huyết áp
• 1.9. Biện pháp điều trị
• 1.10. Các nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp
• 1.11. Chống chỉ định của các nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp
• 1.12. Điều trị tăng huyết áp đối với các nhóm bệnh nhân tăng huyết áp đặc biệt
• 1.13. Liều của các thuốc sử dụng trong điều trị tăng huyết áp
• 1.14. Giới thiệu đôi nét về cơ sở nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng, thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5. Thiết kế nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.7. Chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.8. Thực trạng sử dụng thuốc điều trị THA
• 2.9. Phân tích tính hợp lý trong việc sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị
• 2.10. Cơ sở phân tích và quy ước trong nghiên cứu
• 2.11. Cơ sở khảo sát đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân THA trong mẫu NC
• 2.12. Cơ sở phân tích lựa chọn thuốc điều trị THA
• 2.13. Cơ sở đánh giá hiệu qủa điều trị
• 2.14. Quy ước trong đánh giá thay đổi phác đồ
• 2.15. Xử lý số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp trên bệnh nhân điều trị tại phòng khám ngoại trú
• 3.2. Đặc điểm về tuổi, giới, thể trạng bệnh nhân
• 3.3. Phân độ tăng huyết áp
• 3.4. Các yếu tố nguy cơ tim mạch của bệnh nhân tại thời điểm T0
• 3.5. Phân tầng yếu tố nguy cơ tim mạch
• 3.6. Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân tại thời điểm T0
• 3.7. Chức năng thận của bệnh nhân
• 3.8. Danh mục các thuốc điều trị THA sử dụng trong mẫu nghiên cứu
• 3.9. Tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc trong mẫu NC tại từng thời điểm
• 3.10. Các dạng phác đồ điều trị qua các tháng
• 3.11. Phân tích về tính phù hợp của phác đồ điều trị tăng huyết áp và hiệu quả điều trị trên bệnh nhân nghiên cứu
• 3.12. Tỷ lệ bệnh nhân được lựa chọn thuốc điều trị tăng huyết áp phù hợp khi có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 3.13. Tỷ lệ bệnh nhân được lựa chọn thuốc điều trị THA phù hợp khi không có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 3.14. Tác dụng không mong muốn có thể liên quan đến thuốc điều trị THA
• 3.15. Phân tích liều và nhịp đưa thuốc trên bệnh nhân tăng huyết áp trong mẫu nghiên cứu
• 3.16. Đánh giá hiệu quả điều trị tăng huyết áp theo thời gian
• 3.17. Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu
• 3.18. Phân tích việc thay đổi phác đồ thuốc huyết áp trên các bệnh nhân không đạt huyết áp mục tiêu
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Đặc điểm bệnh nhân và đặc điểm sử dụng thuốc điều trị THA
• 4.2. Đặc điểm về tuổi, giới tính, thể trạng của bệnh nhân tại thời điểm T0
• 4.3. Phân độ tăng huyết áp
• 4.4. Các yếu tố nguy cơ tim mạch của bệnh nhân tại thời điểm T0
• 4.5. Phân tầng yếu tố nguy cơ tim mạch
• 4.6. Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân
• 4.7. Chức năng thận của bệnh nhân
• 4.8. Danh mục các thuốc điều trị tăng huyết áp sử dụng trong mẫu NC
• 4.9. Tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc trong mẫu nghiên cứu tại từng thời điểm
• 4.10. Các dạng phác đồ điều trị qua các tháng
• 4.11. Phân tích hiệu quả kiểm soát huyết áp của bệnh nhân trong nhóm bệnh nhân nghiên cứu
• 4.12. Tỷ lệ bệnh nhân được lựa chọn thuốc điều trị THA phù hợp khi có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 4.13. Tỷ lệ bệnh nhân được lựa chọn thuốc điều trị THA phù hợp khi không có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 4.14. Tác dụng không mong muốn có thể liên quan đến thuốc điều trị THA trong mẫu nghiên cứu
• 4.15. Phân tích sự phù hợp về liều đưa thuốc và nhịp đưa thuốc ở bệnh nhân có chỉ định bắt buộc đi kèm
• 4.16. Phân tích sự phù hợp về thuốc và liều ở bệnh nhân suy giảm chức năng thận
• 4.17. Đánh giá hiệu quả điều trị tăng huyết áp theo thời gian
• 4.18. Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu
• 4.19. Phân tích việc thay đổi phác đồ thuốc huyết áp trên các bệnh nhân đạt và không đạt huyết áp mục tiêu
• 4.20. Một số ưu điểm và hạn chế của nghiên cứu
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tăng Huyết Áp Điều Trị Tại Thạch Hà

Bài viết này cung cấp một cái nhìn tổng quan về tình hình tăng huyết áp và điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm y tế Thạch Hà. Tăng huyết áp là một vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Việc quản lý và điều trị tăng huyết áp hiệu quả là rất quan trọng để giảm nguy cơ mắc các biến chứng tim mạch nghiêm trọng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 9,4 triệu người tử vong do tăng huyết áp. Nghiên cứu này tập trung vào phân tích việc sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị tại một cơ sở y tế cụ thể, từ đó đưa ra các khuyến nghị để cải thiện chất lượng chăm sóc bệnh nhân. Dữ liệu được trích xuất từ luận văn Dược sĩ chuyên khoa cấp 1 của Lê Thị Mai Sương, thực hiện tại Trung tâm y tế huyện Thạch Hà năm 2023.

1.1. Dịch Tễ Học Tăng Huyết Áp Tình Hình Hiện Tại

Tỷ lệ mắc tăng huyết áp đang gia tăng trên toàn cầu và tại Việt Nam. Ước tính có khoảng 1,56 tỷ người mắc bệnh vào năm 2025. Tại Việt Nam, tỷ lệ này là 25,1% và đang có xu hướng tăng nhanh do tốc độ già hóa dân số. Gánh nặng bệnh tật và tử vong do tăng huyết áp là rất lớn, với 66% tổng gánh nặng bệnh tật và 73% ca tử vong hàng năm liên quan đến các bệnh không lây nhiễm, trong đó có tăng huyết áp.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Kiểm Soát Huyết Áp Hiệu Quả

Việc điều trị tăng huyết áp hiệu quả có thể giảm đáng kể nguy cơ đột quỵ (35-40%), nhồi máu cơ tim (20-25%) và suy tim (hơn 50%). Tuy nhiên, việc kiểm soát huyết áp tốt để tránh các biến chứng nguy hiểm không phải là điều dễ dàng. Nghiên cứu này mong muốn đóng góp vào việc cải thiện thực hành điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm y tế Thạch Hà, từ đó nâng cao sức khỏe cộng đồng.

1.3. Giới thiệu về Trung Tâm Y Tế Huyện Thạch Hà

Trung tâm y tế huyện Thạch Hà là bệnh viện tuyến huyện hạng II, từ năm 2018 đã triển khai thành lập đơn nguyên tăng huyết áp tại đơn vị, duy trì quản lý tốt, đúng quy định đối với bệnh nhân tăng huyết áp. Số lượng bệnh nhân đến khám và điều trị tăng huyết áp tại trung tâm ngày càng tăng. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua chưa có đề tài nào nghiên cứu về tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp.

II. Thách Thức Trong Điều Trị Tăng Huyết Áp Tại Thạch Hà

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong điều trị tăng huyết áp, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Một trong những thách thức lớn nhất là tỷ lệ bệnh nhân tăng huyết áp chưa được phát hiện và kiểm soát huyết áp còn thấp. Nhiều bệnh nhân không tuân thủ điều trị hoặc gặp phải tác dụng phụ của thuốc. Ngoài ra, việc lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp và tối ưu hóa liều dùng cũng là một vấn đề quan trọng. Nghiên cứu này nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và đưa ra các giải pháp để cải thiện tình hình.

2.1. Tỷ Lệ Phát Hiện Và Kiểm Soát Tăng Huyết Áp Còn Thấp

Theo thống kê, có đến 60% người bệnh tăng huyết áp chưa được phát hiện. Chỉ có 14% bệnh nhân tăng huyết áp và gần 30% người có nguy cơ tim mạch được quản lý, dự phòng và dùng thuốc theo quy định. Tình trạng bỏ sót chẩn đoán và kiểm soát huyết áp kém là một vấn đề nghiêm trọng.

2.2. Tuân Thủ Điều Trị Tác Dụng Phụ Của Thuốc Huyết Áp

Nhiều bệnh nhân gặp khó khăn trong việc tuân thủ điều trị do nhiều yếu tố, bao gồm sự phức tạp của phác đồ điều trị, chi phí thuốc men và tác dụng phụ của thuốc. Tác dụng phụ có thể làm giảm chất lượng cuộc sống và dẫn đến việc bệnh nhân tự ý ngừng thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Cần có các biện pháp tăng cường giáo dục sức khỏe và tư vấn cho bệnh nhân để cải thiện tuân thủ điều trị.

2.3. Tối Ưu Hóa Phác Đồ Điều Trị Tăng Huyết Áp Vấn Đề Cần Giải Quyết

Việc lựa chọn phác đồ điều trị tăng huyết áp phù hợp và tối ưu hóa liều dùng là một thách thức đối với các bác sĩ. Cần cân nhắc các yếu tố như tuổi tác, giới tính, bệnh lý đi kèm và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác của bệnh nhân để đưa ra quyết định điều trị tốt nhất. Nghiên cứu này sẽ phân tích tính hợp lý của các phác đồ điều trị được sử dụng tại Trung tâm y tế Thạch Hà.

III. Phương Pháp Phân Tích Sử Dụng Thuốc Điều Trị THA

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi cứu mô tả cắt ngang để phân tích tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp tại phòng khám ngoại trú Trung tâm y tế Thạch Hà. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án của bệnh nhân tăng huyết áp trong khoảng thời gian từ 01/01/2022 đến 30/06/2022. Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm đặc điểm bệnh nhân, phân độ tăng huyết áp, các yếu tố nguy cơ tim mạch, danh mục thuốc sử dụng, tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc, các dạng phác đồ điều trị, liều dùng và hiệu quả điều trị.

3.1. Thiết Kế Nghiên Cứu Hồi Cứu Mô Tả Cắt Ngang

Thiết kế nghiên cứu là hồi cứu mô tả cắt ngang, cho phép thu thập dữ liệu từ hồ sơ bệnh án đã có sẵn. Phương pháp này phù hợp để đánh giá thực trạng sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp tại một thời điểm nhất định. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nghiên cứu hồi cứu có thể bị hạn chế bởi tính đầy đủ và chính xác của dữ liệu.

3.2. Thu Thập Dữ Liệu Hồ Sơ Bệnh Án Ngoại Trú

Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án của bệnh nhân tăng huyết áp điều trị ngoại trú tại Trung tâm y tế Thạch Hà. Các thông tin được thu thập bao gồm thông tin nhân khẩu học, tiền sử bệnh tật, kết quả xét nghiệm, danh mục thuốc sử dụng, liều dùng và huyết áp đo được trong quá trình điều trị. Dữ liệu được thu thập một cách có hệ thống và đảm bảo tính bảo mật.

3.3. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Thực Trạng Hiệu Quả

Các chỉ tiêu nghiên cứu bao gồm: 1) Thực trạng sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp: danh mục thuốc, tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc, các dạng phác đồ điều trị. 2) Tính hợp lý trong việc sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị: tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu, tỷ lệ bệnh nhân được lựa chọn thuốc phù hợp theo hướng dẫn.

IV. Phân Tích Kết Quả Thực Trạng Tính Hợp Lý Sử Dụng Thuốc

Kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt đáng kể trong việc sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm y tế Thạch Hà. Tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc khác nhau và các dạng phác đồ điều trị cũng khác nhau. Phân tích về tính phù hợp của phác đồ điều trị và hiệu quả điều trị tăng huyết áp trên bệnh nhân nghiên cứu sẽ cung cấp thông tin quan trọng để cải thiện thực hành điều trị.

4.1. Tỷ Lệ Sử Dụng Các Nhóm Thuốc Huyết Áp Tổng Quan

Nghiên cứu đã thống kê tỷ lệ sử dụng của từng nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp, bao gồm thuốc lợi tiểu, thuốc ức chế men chuyển, thuốc chẹn thụ thể angiotensin, thuốc chẹn beta và thuốc chẹn kênh calci. Kết quả cho thấy có sự khác biệt trong tỷ lệ sử dụng của các nhóm thuốc này tại các thời điểm khác nhau.

4.2. Các Dạng Phác Đồ Điều Trị Tăng Huyết Áp Phổ Biến

Nghiên cứu cũng xác định các dạng phác đồ điều trị tăng huyết áp phổ biến được sử dụng tại Trung tâm y tế Thạch Hà, bao gồm đơn trị liệu và phối hợp nhiều loại thuốc. Kết quả cho thấy tỷ lệ sử dụng các phác đồ khác nhau cũng thay đổi theo thời gian.

4.3. Đánh Giá Tính Hợp Lý Của Phác Đồ Điều Trị Hiện Tại

Nghiên cứu sẽ đánh giá tính hợp lý của các phác đồ điều trị tăng huyết áp được sử dụng tại Trung tâm y tế Thạch Hà dựa trên các hướng dẫn hiện hành và các yếu tố lâm sàng của bệnh nhân. Kết quả sẽ giúp xác định các điểm cần cải thiện trong thực hành điều trị.

V. Đánh Giá Hiệu Quả Điều Trị Tăng Huyết Áp Thay Đổi Phác Đồ

Hiệu quả điều trị tăng huyết áp được đánh giá dựa trên tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu. Nghiên cứu cũng phân tích việc thay đổi phác đồ thuốc huyết áp trên các bệnh nhân không đạt huyết áp mục tiêu để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng cho việc cải thiện thực hành điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân.

5.1. Tỷ Lệ Bệnh Nhân Đạt Huyết Áp Mục Tiêu Theo Thời Gian

Nghiên cứu theo dõi tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu trong quá trình điều trị để đánh giá hiệu quả của các phác đồ. Kết quả cho thấy có sự thay đổi trong tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu theo thời gian.

5.2. Phân Tích Thay Đổi Phác Đồ Khi Không Đạt Mục Tiêu

Nghiên cứu sẽ phân tích việc thay đổi phác đồ điều trị tăng huyết áp trên các bệnh nhân không đạt huyết áp mục tiêu để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định thay đổi phác đồ và hiệu quả của việc thay đổi phác đồ.

5.3. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Đến Hiệu Quả Điều Trị THA

Nghiên cứu xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị tăng huyết áp, bao gồm tuổi tác, giới tính, bệnh lý đi kèm, tuân thủ điều trị và tác dụng phụ của thuốc. Kết quả sẽ giúp các bác sĩ đưa ra quyết định điều trị tốt hơn.

VI. Kết Luận Kiến Nghị Về Sử Dụng Thuốc và Điều Trị THA

Nghiên cứu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng thuốc điều trị tăng huyết áp và hiệu quả điều trị tại Trung tâm y tế Thạch Hà. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để cải thiện thực hành điều trị, nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân và giảm gánh nặng bệnh tật do tăng huyết áp gây ra. Cần có các nghiên cứu sâu hơn để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị và đưa ra các giải pháp tối ưu.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Chính Ý Nghĩa Thực Tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra một số vấn đề trong thực hành điều trị tăng huyết áp tại Trung tâm y tế Thạch Hà, bao gồm tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu còn thấp và sự khác biệt trong việc sử dụng thuốc giữa các bệnh nhân. Kết quả này cho thấy cần có các biện pháp can thiệp để cải thiện tình hình.

6.2. Các Giải Pháp Cải Thiện Thực Hành Điều Trị Tăng Huyết Áp

Nghiên cứu đề xuất một số giải pháp để cải thiện thực hành điều trị tăng huyết áp, bao gồm tăng cường giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân, tối ưu hóa phác đồ điều trị và theo dõi chặt chẽ bệnh nhân trong quá trình điều trị. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ, dược sĩ và bệnh nhân để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Đánh Giá Sâu Hơn

Nghiên cứu đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo, bao gồm đánh giá sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị tăng huyết áp, đánh giá chi phí hiệu quả của các phác đồ điều trị và xây dựng các chương trình can thiệp để cải thiện thực hành điều trị.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tăng huyết áp (THA) là một trong những bệnh lý phổ biến và nguy hiểm, được xem là "kẻ giết người thầm lặng" do thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng lại là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do các biến chứng tim mạch như đột quỵ, suy tim. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 9,4 triệu người tử vong do THA trên toàn cầu, với dự báo đến năm 2025, số người mắc THA sẽ lên tới khoảng 1,56 tỷ người. Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc THA đang gia tăng nhanh chóng, với khoảng 25,1% người trưởng thành trong độ tuổi 25-64 bị THA, trong đó tỷ lệ kiểm soát bệnh còn thấp, chỉ khoảng 14% bệnh nhân được quản lý và điều trị đúng quy định.

Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, là một cơ sở y tế tuyến huyện hạng II, đã thành lập đơn nguyên quản lý bệnh THA từ năm 2018 nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh cho bệnh nhân THA ngoại trú. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào đánh giá thực trạng sử dụng thuốc điều trị THA tại đây. Nghiên cứu này được thực hiện nhằm khảo sát thực trạng sử dụng thuốc điều trị THA và phân tích tính hợp lý cũng như hiệu quả điều trị trên bệnh nhân ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà trong khoảng thời gian từ 01/01/2022 đến 30/06/2022.

Mục tiêu nghiên cứu gồm: (1) khảo sát thực trạng sử dụng thuốc điều trị THA trên bệnh nhân ngoại trú; (2) phân tích tính hợp lý và hiệu quả điều trị THA trên bệnh nhân ngoại trú tại Trung tâm. Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần cung cấp dữ liệu khoa học để cải thiện công tác quản lý, lựa chọn thuốc điều trị phù hợp, nâng cao hiệu quả kiểm soát huyết áp, giảm thiểu biến chứng tim mạch và nâng cao chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân THA.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết về bệnh tăng huyết áp: Định nghĩa THA khi huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg. Phân loại THA theo khuyến cáo của Hội tim mạch Việt Nam 2018 và cập nhật 2021, bao gồm các mức độ từ tối ưu, bình thường đến THA độ 1, 2, 3 và THA tâm thu đơn độc.

• Mô hình phân tầng nguy cơ tim mạch: Đánh giá nguy cơ tim mạch toàn thể dựa trên chỉ số huyết áp, các yếu tố nguy cơ (tuổi, giới, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, thừa cân) và tổn thương cơ quan đích, phân tầng thành các nhóm nguy cơ thấp, trung bình, cao và rất cao.

• Lý thuyết điều trị THA: Nguyên tắc điều trị nhằm đạt huyết áp mục tiêu và giảm nguy cơ tim mạch lâu dài. Các nhóm thuốc chính gồm ức chế men chuyển (UCMC), chẹn thụ thể Angiotensin II (CTTA), chẹn kênh canxi (CKCa), thuốc chẹn beta và lợi tiểu. Phối hợp thuốc được khuyến cáo để tăng hiệu quả và giảm tác dụng phụ.

• Khung đánh giá tính hợp lý sử dụng thuốc: Dựa trên khuyến cáo điều trị của Hội tim mạch Việt Nam 2018, đánh giá lựa chọn thuốc phù hợp với chỉ định bắt buộc và không bắt buộc, liều dùng, nhịp đưa thuốc, cũng như hiệu quả điều trị qua tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu.

Phương pháp nghiên cứu

• Thiết kế nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang kết hợp hồi cứu, thu thập dữ liệu từ hồ sơ bệnh án của bệnh nhân THA ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà.

• Đối tượng nghiên cứu: 150 bệnh nhân THA ngoại trú, tuổi ≥ 18, không bao gồm phụ nữ có thai hoặc cho con bú, được quản lý và điều trị từ 01/01/2022 đến 30/06/2022.

• Thời gian và địa điểm: Nghiên cứu thực hiện từ tháng 11/2022 đến tháng 3/2023 tại phòng khám ngoại trú Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà.

• Thu thập dữ liệu: Sử dụng phiếu thu thập thông tin bệnh nhân, ghi nhận đặc điểm lâm sàng, xét nghiệm cận lâm sàng, đơn thuốc, huyết áp tại các thời điểm T0 (bắt đầu), T1 đến T6 (theo tháng).

• Chỉ tiêu nghiên cứu: Đặc điểm bệnh nhân, phân độ THA, yếu tố nguy cơ tim mạch, chức năng thận, danh mục thuốc sử dụng, tính hợp lý trong lựa chọn thuốc, liều dùng, nhịp đưa thuốc, hiệu quả điều trị qua tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu.

• Phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm SPSS 20.0 và Excel 2010. Thống kê mô tả bằng tỷ lệ phần trăm, trung bình ± độ lệch chuẩn. So sánh tỷ lệ và sự khác biệt có ý nghĩa thống kê khi p < 0,05.

• Lý do lựa chọn phương pháp: Thiết kế mô tả cắt ngang hồi cứu phù hợp để đánh giá thực trạng sử dụng thuốc và hiệu quả điều trị trong thực tế lâm sàng tại cơ sở y tế tuyến huyện. Cỡ mẫu 150 bệnh nhân đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy cho phân tích.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Đặc điểm bệnh nhân: Trong 150 bệnh nhân, nhóm tuổi ≥ 65 chiếm 64,7%, tuổi trung bình 68,46 ± 10,5 tuổi. Giới nam chiếm 51,3%. Có 55,33% bệnh nhân có bệnh mắc kèm, phổ biến nhất là rối loạn lipid máu (38%), đái tháo đường (5,3%), bệnh tim mạch do xơ vữa (4%) và suy tim (2%). Về thể trạng, 18,7% bệnh nhân thừa cân hoặc béo phì.

2. Phân độ THA: Tại thời điểm bắt đầu (T0), 48,7% bệnh nhân thuộc THA độ 1, 30,7% THA độ 2, 4,6% THA độ 3. Chỉ có 2% huyết áp tối ưu và 5,3% bình thường.

3. Yếu tố nguy cơ tim mạch: Tuổi cao chiếm 90%, giới nam 51,3%, rối loạn lipid máu 38%, hút thuốc lá 24,7%, thừa cân 18,7%, đái tháo đường 5,3%. Có 97,3% bệnh nhân có ít nhất một yếu tố nguy cơ, trong đó 31,5% có từ 3 yếu tố trở lên.

4. Phân tầng nguy cơ tim mạch: Nguy cơ trung bình chiếm 34,7%, trung bình đến cao 32,7%, cao 14,6%, thấp 6,7%, không phân loại 7,3%.

5. Chức năng thận: Trong 20 bệnh nhân được xét nghiệm, 35% có chức năng thận giảm nhẹ đến trung bình, 35% giảm trung bình đến trầm trọng, 20% giảm nhẹ, 5% giảm trầm trọng, chỉ 5% bình thường.

6. Sử dụng thuốc điều trị THA: Thu thập 579 đơn thuốc, nhóm thuốc phối hợp cố định liều chiếm tỷ lệ cao nhất (đỉnh 66,3% tại T2), tiếp theo là nhóm chẹn kênh canxi (25-28%), nhóm lợi tiểu ít sử dụng và không đều qua các tháng. Phác đồ phối hợp 2 thuốc chiếm ưu thế trong suốt 6 tháng.

7. Tính hợp lý lựa chọn thuốc: Trên bệnh nhân THA kèm đái tháo đường (8 bệnh nhân), tỷ lệ lựa chọn thuốc phù hợp đạt cao nhất 85,7% tại T2, giảm xuống còn 33,3% tại T5. Bệnh nhân THA kèm suy tim (3 bệnh nhân) chỉ có 33,3% được điều trị đúng phác đồ khuyến cáo.

8. Hiệu quả điều trị: Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu tăng dần qua các tháng, tuy nhiên vẫn còn nhiều bệnh nhân không đạt mục tiêu, dẫn đến việc thay đổi phác đồ thuốc được thực hiện nhằm cải thiện kiểm soát huyết áp.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh thực trạng bệnh nhân THA tại Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà có đặc điểm tương đồng với các báo cáo trong nước và quốc tế về độ tuổi cao, tỷ lệ mắc bệnh phối hợp và yếu tố nguy cơ tim mạch cao. Việc sử dụng thuốc phối hợp chiếm ưu thế phù hợp với khuyến cáo hiện hành nhằm tăng hiệu quả kiểm soát huyết áp.

Tuy nhiên, tỷ lệ lựa chọn thuốc phù hợp với chỉ định bắt buộc và không bắt buộc còn thấp, đặc biệt ở các bệnh nhân có bệnh phối hợp như đái tháo đường và suy tim, cho thấy cần nâng cao nhận thức và đào tạo cho cán bộ y tế trong việc áp dụng hướng dẫn điều trị. Chức năng thận giảm ở nhiều bệnh nhân cũng đòi hỏi điều chỉnh liều thuốc phù hợp để tránh tác dụng phụ.

Hiệu quả điều trị chưa đạt tối ưu do nhiều nguyên nhân như tuân thủ điều trị thấp, lựa chọn thuốc chưa phù hợp, và chưa có sự theo dõi sát sao. Kết quả này tương tự với các nghiên cứu trong nước cho thấy tỷ lệ kiểm soát huyết áp còn hạn chế, cần có các biện pháp can thiệp toàn diện.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ sử dụng các nhóm thuốc theo thời gian, bảng phân bố phân độ THA và phân tầng nguy cơ, biểu đồ tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu qua các tháng, giúp minh họa rõ nét xu hướng và hiệu quả điều trị.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và cập nhật kiến thức cho cán bộ y tế về hướng dẫn điều trị THA, đặc biệt trong lựa chọn thuốc phù hợp với bệnh nhân có bệnh phối hợp và chức năng thận giảm, nhằm nâng cao tỷ lệ sử dụng thuốc hợp lý. Thời gian thực hiện: trong 6 tháng tới; Chủ thể: Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà phối hợp với Trường Đại học Dược Hà Nội.

2. Xây dựng và triển khai chương trình tư vấn, giáo dục bệnh nhân về tầm quan trọng của tuân thủ điều trị, thay đổi lối sống và theo dõi huyết áp thường xuyên để nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh. Thời gian: liên tục; Chủ thể: nhân viên y tế phòng khám ngoại trú.

3. Phát triển hệ thống quản lý hồ sơ và theo dõi điều trị điện tử để giám sát sát sao tiến trình điều trị, phát hiện sớm các trường hợp không đạt huyết áp mục tiêu và điều chỉnh phác đồ kịp thời. Thời gian: 12 tháng; Chủ thể: Ban giám đốc Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà.

4. Đa dạng hóa và đảm bảo cung ứng đầy đủ các nhóm thuốc điều trị THA theo khuyến cáo, đặc biệt thuốc phối hợp cố định liều để tăng tuân thủ và hiệu quả điều trị. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Khoa Dược và Ban giám đốc Trung tâm.

5. Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm chuyên môn nhằm trao đổi kinh nghiệm, cập nhật nghiên cứu mới về điều trị THA, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Thời gian: 6 tháng/lần; Chủ thể: Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà phối hợp các chuyên gia.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ lâm sàng và dược sĩ lâm sàng: Nghiên cứu cung cấp dữ liệu thực tế về sử dụng thuốc điều trị THA, giúp cải thiện lựa chọn thuốc, điều chỉnh phác đồ phù hợp với từng bệnh nhân, đặc biệt trong quản lý bệnh nhân có bệnh phối hợp.

2. Nhà quản lý y tế và lãnh đạo Trung tâm y tế: Thông tin về thực trạng điều trị và hiệu quả giúp hoạch định chính sách, nâng cao chất lượng dịch vụ, phân bổ nguồn lực hợp lý và xây dựng chương trình đào tạo, giám sát điều trị.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Dược, Y học: Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang hồi cứu, phân tích dữ liệu lâm sàng và đánh giá hiệu quả điều trị trong thực tế.

4. Bệnh nhân THA và cộng đồng: Qua các kết quả nghiên cứu, bệnh nhân có thể hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc tuân thủ điều trị, lựa chọn thuốc phù hợp và thay đổi lối sống để kiểm soát huyết áp hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc phối hợp thuốc điều trị THA lại quan trọng?
   Phối hợp thuốc giúp tăng hiệu quả hạ huyết áp, giảm tác dụng phụ và tăng tuân thủ điều trị. Nghiên cứu cho thấy hơn 60% bệnh nhân cần phối hợp 2 thuốc trở lên để kiểm soát huyết áp tốt hơn so với đơn trị liệu.

2. Tỷ lệ bệnh nhân đạt huyết áp mục tiêu tại Trung tâm như thế nào?
   Tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu tăng dần qua các tháng điều trị nhưng vẫn còn nhiều bệnh nhân chưa đạt, do đó cần theo dõi và điều chỉnh phác đồ kịp thời để nâng cao hiệu quả.

3. Những yếu tố nguy cơ tim mạch nào phổ biến nhất ở bệnh nhân THA?
   Tuổi cao (90%), giới nam (51,3%), rối loạn lipid máu (38%) và hút thuốc lá (24,7%) là các yếu tố nguy cơ phổ biến nhất trong mẫu nghiên cứu.

4. Làm thế nào để đánh giá tính hợp lý trong sử dụng thuốc điều trị THA?
   Dựa trên khuyến cáo điều trị, đánh giá lựa chọn thuốc phù hợp với chỉ định bắt buộc và không bắt buộc, liều dùng, nhịp đưa thuốc, cũng như hiệu quả điều trị qua tỷ lệ đạt huyết áp mục tiêu.

5. Chức năng thận ảnh hưởng thế nào đến điều trị THA?
   Chức năng thận giảm đòi hỏi điều chỉnh liều thuốc để tránh tác dụng phụ và đảm bảo an toàn. Nghiên cứu cho thấy nhiều bệnh nhân có chức năng thận giảm nhẹ đến trầm trọng, cần chú ý trong lựa chọn và theo dõi thuốc.

Kết luận

• Nghiên cứu đã khảo sát thực trạng sử dụng thuốc điều trị THA trên 150 bệnh nhân ngoại trú tại Trung tâm Y tế huyện Thạch Hà trong 6 tháng đầu năm 2022, với đa số bệnh nhân tuổi cao, có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch và bệnh phối hợp.

• Thuốc phối hợp cố định liều là nhóm thuốc được sử dụng phổ biến nhất, phù hợp với khuyến cáo điều trị hiện hành nhằm tăng hiệu quả kiểm soát huyết áp.

• Tỷ lệ lựa chọn thuốc phù hợp với chỉ định bắt buộc và không bắt buộc còn hạn chế, đặc biệt ở bệnh nhân có bệnh phối hợp như đái tháo đường và suy tim.

• Hiệu quả điều trị chưa đạt tối ưu, nhiều bệnh nhân chưa đạt huyết áp mục tiêu, cần có các biện pháp can thiệp nâng cao tuân thủ và điều chỉnh phác đồ kịp thời.

• Đề xuất các giải pháp đào tạo, tư vấn bệnh nhân, cải tiến quản lý hồ sơ và đa dạng hóa thuốc điều trị nhằm nâng cao chất lượng điều trị THA tại Trung tâm.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong 6-12 tháng tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu đánh giá hiệu quả can thiệp để cải thiện kết quả điều trị.

Call to action: Các cán bộ y tế và nhà quản lý cần phối hợp chặt chẽ để áp dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn, nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân THA, góp phần giảm gánh nặng bệnh tật do tăng huyết áp gây ra.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Đại cương về tăng huyết áp 1. Định nghĩa Tăng huyết áp được xác định khi huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg [9] 1. Dịch tễ: Theo ước tính của Hội tim mạch Châu Âu và Hội tăng huyết áp Châu Âu (ESC/ESH) tỷ lệ tăng huyết áp toàn cầu là 1,13 tỷ người trong năm 2015 và vào năm 2025 với tổng số người mắc bệnh trên toàn thế giới khoảng 1,56 tỷ người.[32] Tại Việt Nam, tỷ lệ mắc THA đang gia tăng một cách nhanh chóng.

Theo thống kê, năm 1960, tỷ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành phía Bắc Việt Nam chỉ là 1% và hơn 30 năm sau (1992) theo điều tra trên toàn quốc của Viện Tim Mạch thì tỷ lệ này đã là 11,2% tăng lên hơn 11 lần. Theo kết quả điều tra năm 2008, tỷ lệ tăng huyết áp ở người có độ tuổi 25-64 là 25,1% [11]. Theo Tổng điều tra toàn quốc về yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm ở Việt Nam năm 2015, có 18,9% người trưởng thành trong độ tuổi 18-69 tuổi bị tăng huyết áp, trong đó có 28,1% là nam giới và 14,9% là nữ giới. Còn nếu xét trong độ tuổi 18-25 tuổi thì tỷ lệ tăng huyết áp tăng từ 15,3% năm 2010 lên 20,3% năm 2015.

Như vậy là cứ 5 người trưởng thành 25-64 tuổi thì có 1 người bị tăng huyết áp.[24] Thực trạng về hiểu biết và kiểm soát THA của bệnh nhân tại Việt Nam cũng là vấn đề rất đáng quan tâm do nhận thức cộng đồng về căn bệnh THA còn rất hạn chế. Tại Hội nghị về công tác phòng chống bệnh lây nhiễm năm 2017, ở Việt Nam các bệnh không lây nhiễm đã chiếm đến 66% tổng gánh nặng bệnh tật và 73% ca tử vong hàng năm. Có đến 60% người bệnh tăng huyết áp chưa được phát hiện , chỉ có 14% bệnh nhân THA và gần 30% người có nguy cơ tim mạch được quản lý, dự phòng và dùng thuốc theo quy định, có một tỷ lệ lớn về tăng huyết áp được phát hiệ tình cờ qua các cuộc điều tra, tình trạng bỏ sót chẩn đoán THA đã và đang xảy ra. Theo thống kê năm 2015 của Hội tim mạch học Việt Nam, trên 5.454 người trưởng thành từ 25 tuổi trở lên trong quần thể 44 triệu người tại 8 tỉnh thành trên toàn quốc mắc THA cho kết quả có 52,8% người có huyết áp bình thường, 47,3% người bị THA, trong đó có 2 39,1% không được phát hiện THA, 7,2% người bị THA nhưng không điều trị và có 69% bị THA nhưng chưa kiểm soát được.

Nguyên nhân Phần lớn THA ở người trưởng thành là không có nguyên nhân (THA nguyên phát), chỉ có 10% THA có nguyên nhân (THA thứ phát). Nguyên nhân của THA thứ phát có thể được phát hiện thông qua khai thác tiền sử, khám lâm sàng và các kết quả cận lâm sàng thường quy bao gồm:[7] - Bệnh thận cấp hoặc mạn tính: viêm cầu thận cấp/mạn, viêm thận kẽ, sỏi thận, thận đa nang, thận ứ nước, suy thận. - Hẹp động mạch thận. - U tủy thượng thận (Pheocromocytome) - Cường Aldosterone tiên phát (Hội chứng Corn) - Hội chứng Cushing’s - Bệnh lý tuyến giáp/cận giáp, tuyến yên.

- Do thuốc, liên quan đến thuốc ( kháng viêm non-steroid, thuốc tránh thai, corticoid, cam thảo, hoạt chất giống giao cảm trong thuốc cảm/thuốc nhỏ mắt,.) - Hẹp eo động mạch chủ - Bệnh Takayasu - Nhiễm độc thai nghén. - Ngừng thở khi ngủ. - Yếu tố tâm thần. Phân loại THA Hiện nay có nhiều tài liệu hướng dẫn phân độ THA theo chỉ số huyết áp khác nhau.

Ở đây chúng tôi lựa chọn phân độ THA theo khuyến cáo của Hội tim mạch Việt Nam năm 2018 theo bảng 1.1 dưới đây:[9] 3 Bảng 1. Phân loại tăng huyết áp theo Hội tim mạch Việt Nam 2018 Phân loại HA tâm thu HA tâm trương Tối ưu < 120 Và < 80 Bình thường 120-129 Và/hoặc 80-84 Bình thường cao 130-139 Và/hoặc 85-89 THA độ 1 140-159 Và/hoặc 90-99 THA độ 2 160-179 Và/hoặc 100-109 THA độ 3 ≥180 Và/hoặc ≥110 THA tâm thu đơn ≥140 Và <90 độc Và cập nhật 2021: [7] Phân loại THA của Hội tim mạch Việt Nam 2018 cũng tương tự như phân loại THA của Hội tim mạch Châu Âu ESC/ESH 2018 [32]. Tuy nhiên tại Khuyến cáo chẩn đoán và điều trị THA của VNHA/VSH 2021 [7] thì huyết áp chỉ được phân loại thành 4 mức (bảng 1. Lý do phân loại này là do có các bằng chứng chỉ ra được mối liên quan giữa các chỉ số HATT/HATTr và nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.

Ngày càng nhiều các phân tích cá nhân và các báo cáo tổng hợp với các dữ liệu quan sát được chứng minh mức độ rủi ro của các bệnh lý tim mạch tăng dần khi HA tăng từ chỉ số bình thường lên chỉ số HA cao và THA độ I. Ngoài ra trong khuyến cáo mới có THA độ I nhẹ và THA độ II nặng với chỉ số HA là ≥ 160 và/hoặc ≥ 100. Khác với khuyến cáo cũ là được chia rõ ràng làm 3 độ. So sánh phân độ THA giữa 2021 và 2018 [7], [32] HATT và HATTr (mmHg) VNHA/VSH 2021 VNHA/VSH 2018 < 120 và < 80 HA tối ưu HA tối ưu 120- 129 và < 80 HA bình thường HA bình thường 120 -129 và/hoặc 80-84 HA bình thường HA bình thường 130-139 và/hặc 85-89 HA bình thường cao HA bình thường cao 140-159 và/hoặc 90-99 THA độ I nhẹ THA độ I 160-179 và/hoặc 100-109 THA độ II ≥ 160 hoặc ≥100 THA độ II nặng ≥ 180 hoặc ≥110 THA độ III ≥140 và < 90 THA tâm thu đon độc THA tâm thu đơn độc Nếu HA không cùng loại thì chọn mức HATT hay HATr cao nhất.

Giá trị HA là giá trị trung bình của 2 lần đo. Chẩn đoán THA Theo hướng dẫn về chẩn đoán và điều trị THA của Hội tim mạch Việt Nam năm 2018, THA có thể được chẩn đoán dựa vào: Chỉ số huyết áp Đánh giá nguy cơ tim mạch toàn thể thông qua tìm kiếm các yếu tố nguy cơ, tổn thương cơ quan đích, bệnh lý hoặc dấu chứng lâm sàng kèm theo. Xác định nguyên nhân thứ phát gây THA Quá trình chẩn đoán bao gồm các bước chính như sau: Đo huyết áp nhiều lần Khai thác tiền sử Khám thực thể và thực hiện các khám nghiệm cận lâm sàng cần thiết. Huyết áp lưu động cung cấp thông tin nhiều hơn đo tại nhà hoặc phòng khám, ví dụ HA 24 giờ gồm cả HA trung bình ban ngày (thường từ 7-22 giờ) và giá trị ban đêm và mức dao động THA.

Yếu tố nguy cơ, tổn thương cơ quan đích và phân tầng nguy cơ tăng huyết áp Chỉ số huyết áp nhiều khi không phản ánh đúng tình trạng bệnh lý và khả năng tử vong, do đó mức độ diễn biến của bệnh tăng huyết áp không chỉ dựa vào chỉ số huyết áp mà còn theo các yếu tố nguy cơ và tổn thương cơ quan đích. Các mức độ nguy cơ là nguy cơ thấp, trung bình, cao và rất cao để phân định nguy cơ tử vong và tần suất tim 5 mạch. Khi đánh giá nguy cơ tim mạch, khuyến cáo vẫn sử dụng các thông số liên quan đến tổn thương cơ quan đích và tổn thương cơ quan mức cận lâm sàng. Các biến đổi chỉ số cận lâm sàng do THA là chỉ điểm cho nguy cơ tiến triển bệnh tim mạch do đó bệnh nhân THA nên chú ý theo dõi định kỳ trong quá trình điều trị.

Các yếu tố nguy cơ được trình bày trong bảng 1. Các yếu tố ảnh hưởng nguy cơ tim mạch của bệnh nhân THA [9] Đặc điểm dân số và các thông số cận lâm sàng Giới (Nam> nữ) Tuổi Thuốc lá – đang hút hoặc đã hút Cholesterol toàn bộ và HDL-C Acid uric Đái tháo đường Tăng trọng hoặc béo phì Tiền sử gia đình bị bệnh tim mạch sớm ( tuổi nam < 55 và nữ < 65) Tiền sử gia đình hoặc người thân mắc bệnh THA sớm Mãn kinh sớm Lối sống tĩnh tại Nhịp tim ( trị số khi nghỉ > 80 lần/phút) Tổn thương cơ quan đích không có triệu chứng Cứng mạch: HA mạch (ở người lớn) ≥ 60 mmHg Vận tốc sóng mạch (PWV) ĐMC – đùi > 10 m/s ECG dày thất trái Siêu âm tim DTT Albumin niệu vi thể hoặc tăng tỷ lệ Albumin - creatinin Bệnh thận mạn mức độ vừa với eGFR > 30-59 mL/ph/1.73 m2 (BSA) hoặc bệnh thận mạn nặng với eGFR < 30 ml/phút/1.73 m2 Chỉ số cẳng chân – cổ tay < 0.9 Bệnh võng mạc tiến triển: xuất huyết hoặc xuất tiết, phù gai thị Bệnh tim mạch đã xác định Bệnh mạch não: Đột quỵ thiếu máu cục bộ, xuất huyết não, THA 6 Bảng 1. Phân tầng nguy cơ tăng huyết áp [9] Và khuyến cáo 2021 [7] 1. Đại cương về điều trị THA 1.

Nguyên tắc và mục tiêu điều trị Tăng huyết áp là bệnh mạn tính nên cần theo dõi đều, điều trị đúng và đủ hàng ngày, điều trị lâu dài. Mục tiêu điều trị cần đạt được là đạt được “ huyết áp mục tiêu” và giảm tối đa “ nguy cơ tim mạch”[9] Khuyến cáo mục tiêu điề trị THA của Hội tim mạch học Việt Nam 2018 ở người > 18 tuổi: [25] - Mục tiêu điều trị THA là lựa chọn phương thức điều trị có chứng cứ giảm tối đa nguy cơ lâu dài toàn bộ về bệnh suất và tử suất tim mạch, tử vong chung (1A) 7 - Xác định ngưỡng HA ban đầu cần điều trị và đích HA cần đạt theo cá nhân hóa: dựa vào độ THA, bệnh phối hợp và nhóm tuổi (1A) - Điều trị kiểm soát cùng lúc tất cả các yếu tố nguy cơ tim mạch đi kèm và các bệnh đồng mắc kèm theo các khuyến cáo hiện hành (1A) Huyết áp mục tiêu mới nhất của Hội tim mạch Việt Nam năm 2018 như sau: Đích đầu tiên cho tất cả các bệnh nhân là HA < 140/90 mmHg (khuyến cáo 1. Nếu bệnh nhân dung nạp tốt phải xem xét đích ≤ 130/80 mmHg cho đa số các bệnh nhân THA (khuyến cáo 1. Đích HATTr < 80 mmHg phải được xem xét cho tất cả các bệnh nhân (khuyến cáo IIA, B).

Ngoài khuyến cáo đích chung cần xem xét khoảng ranh giới đích vì trong điều trị THA có chứng cứ hiệu quả điều trị theo biểu đồ đường cong J nhằm bảo đảm an toàn khi hạ thấp HA theo bảng dưới đây như sau: Bảng 1. Ranh giới đích điều trị THA [9] 1. Biện pháp điều trị 1. Biện pháp không dùng thuốc: Thay đổi lối sống phải được thực hiện ngay ở tất cả bệnh nhân với huyết áp bình thường cao và THA.