Kế Toán Tài Sản Cố Định Hữu Hình Và Phân Tích Tình Hình Sử Dụng Tại Công Ty TNHH Trang Việt Phát

Tài liệu nghiên cứu tài sản cố định hữu hình và phân tích tình hình sử dụng tài sản cố định hữu hình tại công ty tnhh, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Bùi Thị Hoài Phương
• Người hướng dẫn: Th.s: Nguyễn Quốc Tú
• Trường học: Đại Học Kinh Tế Huế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Phân Tích Sử Dụng Tài Sản Cố Định Hữu Hình Tại Công Ty TNHH Trang Việt Phát
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TSCĐ HỮU HÌNH VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG TSCĐ HỮU HÌNH
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về TSCĐ hữu hình
• 1.1.1. Khái niệm TSCĐ hữu hình
• 1.1.2. Tiêu chuẩn và đặc điểm
• 1.1.2.1. Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình
• 1.1.2.2. Đặc điểm tài sản cố định hữu hình
• 1.1.3. Phân loại TSCĐ
• 1.1.3.1. Sự cần thiết phải phân loại TSCĐ
• 1.1.3.2. Phân loại theo hình thái biểu hiện
• 1.1.3.3. Phân loại theo quyền sở hữu
• 1.1.3.4. Phân loại theo nguồn hình thành
• 1.1.3.5. Phân loại theo công dụng và tình trạng sử dụng
• 1.1.3.6. Phân loại theo nhóm tài sản có cùng tính chất và mục đích sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.1.4. Đánh giá TSCĐ
• 1.1.4.1. Giá trị hao mòn của TSCĐ
• 1.1.4.2. Yêu cầu quản lý TSCĐ
• 1.1.5. Kế toán TSCĐ hữu hình
• 1.1.5.1. Sự cần thiết phải hạch toán TSCĐ
• 1.1.5.2. Nhiệm vụ phải hạch toán TSCĐ trong các doanh nghiệp
• 1.1.5.3. Kế toán TSCĐ
• 1.1.5.3.1. Kế toán tình hình biến động TSCĐ hữu hình
• 1.1.5.3.2. Tài khoản sử dụng
• 1.1.5.3.3. Kế toán tình hình tăng TSCĐ hữu hình
• 1.1.5.3.4. Kế toán tình hình giảm TSCĐ hữu hình
• 1.1.5.4. Hạch toán khấu hao TSCĐ
• 1.1.5.4.1. Khái niệm và phương pháp tính
• 1.1.5.4.2. Tài khoản và phương pháp hạch toán khấu hao
• 1.1.5.4.3. Tài khoản sử dụng
• 1.1.5.5. Hạch toán sửa chữa lớn TSCĐ
• 1.1.5.6. Sổ sách kế toán và ghi sổ kế toán
• 1.1.6. Phân tích tình hình sử dụng TSCĐ
• 1.1.6.1. Sự cần thiết phân tích tình hình sử dụng TSCĐ
• 1.1.6.2. Các chỉ tiêu phân tích
• 1.2. Tính mới của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TSCĐ VÀ TÌNH HÌNH SỬ DỤNG TSCĐ TẠI CÔNG TY TNHH TRANG VIỆT PHÁT
• 2.1. Tình hình cơ bản và công tác tổ chức kế toán tại công ty TNHH Trang Việt Phát
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của công ty Trang Việt Phát
• 2.1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn và lĩnh vực hoạt động của công ty Trang Việt Phát
• 2.1.2.1. Nhiệm vụ và quyền hạn của công ty
• 2.1.2.2. Lĩnh vực hoạt động của công ty
• 2.1.3. Cơ cấu bộ máy quản lý của công ty TNHH Trang Việt Phát
• 2.1.3.1. Bộ máy kế toán của công ty
• 2.1.4. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty
• 2.1.5. Tình hình lao động nguồn vốn, tài sản và kết quả hoạt động kinh doanh của công ty
• 2.1.5.1. Tình hình lao động của công ty
• 2.1.5.2. Tình hình tài sản của công ty
• 2.1.5.3. Tình hình nguồn vốn của công ty
• 2.1.5.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của công ty
• 2.2. Thực tế tình hình hạch toán TSCĐ ở công ty Trang Việt Phát
• 2.2.1. Đặc điểm tình hình quản lý sử dụng TSCĐ
• 2.2.1.1. Đặc điểm và phân loại TSCĐ
• 2.2.1.2. Công tác quản lý và sử dụng TSCĐ
• 2.2.2. Kế toán TSCĐ tại công ty Trang Việt Phát
• 2.2.2.1. Kế toán tăng TSCĐ
• 2.2.2.2. Kế toán giảm TSCĐ
• 2.2.2.3. Hạch toán khấu hao TSCĐ tại công ty Trang Việt Phát
• 2.2.2.4. Kế toán sửa chữa TSCĐ
• 2.2.3. Phân tích tình hình sử dụng TSCĐ tại công ty Trang Việt Phát
• 2.2.3.1. Đánh giá chung tình hình TSCĐ tại công ty
• 2.2.3.2. Phân tích cơ cấu TSCĐ tại công ty
• 2.2.3.3. Phân tích hiệu quả sử dụng TSCĐ tại công ty
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN HẠCH TOÁN TSCĐ VỚI VIỆC NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG TSCĐ TẠI CÔNG TY TRANG VIỆT PHÁT
• 3.1. Đánh giá chung về công tác kế toán tại công ty Trang Việt Phát
• 3.1.1. Ưu điểm của công tác kế toán
• 3.1.1.1. Về công tác kế toán nói chung
• 3.1.1.2. Về công tác kế toán và công tác quản lý TSCĐ
• 3.1.2. Hạn chế của công tác kế toán
• 3.1.2.1. Về công tác kế toán nói chung
• 3.1.2.2. Về công tác kế toán và quản lý TSCĐ
• 3.2. Phương hướng hoàn thiện công tác kế toán và quản lý TSCĐ và các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ tại công ty Trang Việt Phát
• 3.2.1. Phương hướng hoàn thiện công tác kế toán và quản lý TSCĐ
• 3.2.2. Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác kế toán và quản lý TSCĐ
• 3.2.3. Hoàn thiện công tác kế toán TSCĐ
• 3.2.4. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng TSCĐ tại công ty Trang Việt Phát
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• TÓM TẮT NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tài Sản Cố Định Hữu Hình Tại Công Ty TNHH Trang Việt Phát

Tài sản cố định hữu hình (TSCĐHH) đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Trang Việt Phát. TSCĐHH không chỉ là những tài sản có giá trị lớn mà còn là yếu tố quyết định đến năng suất lao động và hiệu quả kinh doanh. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả TSCĐHH sẽ giúp công ty tối ưu hóa chi phí và nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Khái Niệm Và Đặc Điểm Của TSCĐ Hữu Hình

TSCĐHH là những tài sản có hình thái vật chất, tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất và giữ nguyên hình thái ban đầu cho đến khi bị hư hỏng. Đặc điểm này giúp TSCĐHH trở thành một phần không thể thiếu trong quá trình sản xuất của doanh nghiệp.

1.2. Phân Loại TSCĐ Hữu Hình Tại Công Ty

TSCĐHH tại công ty được phân loại theo nhiều tiêu chí như hình thái biểu hiện, quyền sở hữu và công dụng. Việc phân loại này giúp cho công tác quản lý và hạch toán TSCĐHH trở nên hiệu quả hơn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Quản Lý TSCĐ Hữu Hình

Mặc dù TSCĐHH đóng vai trò quan trọng, nhưng việc quản lý và sử dụng chúng tại Công ty TNHH Trang Việt Phát vẫn gặp nhiều thách thức. Các vấn đề như khấu hao, bảo trì và quản lý tài sản chưa được thực hiện một cách đồng bộ, dẫn đến hiệu quả sử dụng chưa cao.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Đánh Giá TSCĐ Hữu Hình

Việc đánh giá giá trị TSCĐHH gặp khó khăn do sự biến động của thị trường và các yếu tố kinh tế. Điều này ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và quản lý tài sản của công ty.

2.2. Chi Phí Khấu Hao TSCĐ Hữu Hình

Chi phí khấu hao TSCĐHH là một trong những vấn đề lớn mà công ty phải đối mặt. Việc tính toán và ghi nhận khấu hao chưa được thực hiện một cách chính xác, dẫn đến ảnh hưởng đến báo cáo tài chính.

III. Phương Pháp Phân Tích Tình Hình Sử Dụng TSCĐ Hữu Hình

Để nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐHH, công ty cần áp dụng các phương pháp phân tích hiệu quả sử dụng tài sản. Việc này không chỉ giúp đánh giá tình hình hiện tại mà còn đưa ra các giải pháp cải thiện trong tương lai.

3.1. Phân Tích Hiệu Quả Sử Dụng TSCĐ Hữu Hình

Phân tích hiệu quả sử dụng TSCĐHH thông qua các chỉ tiêu như tỷ lệ khấu hao, tỷ suất lợi nhuận trên tài sản. Những chỉ tiêu này giúp công ty đánh giá được mức độ hiệu quả trong việc sử dụng tài sản.

3.2. Đánh Giá Tình Hình Quản Lý TSCĐ Hữu Hình

Đánh giá tình hình quản lý TSCĐHH thông qua việc kiểm tra quy trình ghi chép, bảo trì và sử dụng tài sản. Điều này giúp phát hiện các điểm yếu trong quản lý và đưa ra các biện pháp khắc phục.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Phân Tích TSCĐ Hữu Hình

Kết quả phân tích tình hình sử dụng TSCĐHH tại Công ty TNHH Trang Việt Phát đã chỉ ra nhiều điểm mạnh và điểm yếu trong quản lý tài sản. Những ứng dụng thực tiễn từ phân tích này sẽ giúp công ty cải thiện hiệu quả sử dụng tài sản trong tương lai.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tình Hình Sử Dụng TSCĐ

Kết quả nghiên cứu cho thấy công ty đã sử dụng TSCĐHH một cách hiệu quả, nhưng vẫn còn nhiều tiềm năng để cải thiện. Việc tối ưu hóa quy trình sử dụng tài sản sẽ giúp công ty tiết kiệm chi phí và tăng lợi nhuận.

4.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng TSCĐ

Đưa ra các giải pháp như cải tiến quy trình bảo trì, nâng cao kỹ năng cho nhân viên và áp dụng công nghệ mới trong quản lý TSCĐHH. Những giải pháp này sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của TSCĐ Hữu Hình Tại Công Ty

TSCĐHH là một phần quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH Trang Việt Phát. Việc quản lý và sử dụng hiệu quả TSCĐHH sẽ quyết định đến sự phát triển bền vững của công ty trong tương lai.

5.1. Tầm Quan Trọng Của TSCĐ Hữu Hình

TSCĐHH không chỉ là tài sản vật chất mà còn là yếu tố quyết định đến năng lực cạnh tranh của công ty. Việc đầu tư vào TSCĐHH sẽ giúp công ty phát triển bền vững.

5.2. Định Hướng Phát Triển TSCĐ Hữu Hình Trong Tương Lai

Công ty cần có chiến lược rõ ràng trong việc đầu tư và quản lý TSCĐHH. Định hướng phát triển này sẽ giúp công ty tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và sự tăng tốc đầu tư cơ sở hạ tầng trọng điểm tại Việt Nam, đặc biệt là sự hình thành các đại công trường công nghiệp như Khu kinh tế Vũng Áng (Kỳ Anh, Hà Tĩnh), nhu cầu huy động và khai thác máy móc, thiết bị cơ giới nặng tăng trưởng đột biến từ 300% đến 400% trong giai đoạn 2011–2015. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực vận tải và cho thuê thiết bị thi công xây dựng, tài sản cố định (TSCĐ) hữu hình chiếm từ 70% đến hơn 80% tổng giá trị tài sản trên Bảng cân đối kế toán. Việc quản lý lỏng lẻo hoặc áp dụng phương pháp hạch toán khấu hao, trích trước chi phí sửa chữa không chuẩn xác sẽ dẫn đến sai lệch nghiêm trọng về chi phí sản xuất kinh doanh, bóp méo kết quả lợi nhuận ròng và giảm năng lực cạnh tranh.

Công ty TNHH Trang Việt Phát là doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) thành lập cuối năm 2011 với vốn điều lệ ban đầu 9,85 tỷ đồng. Giai đoạn 2012–2014 chứng kiến tốc độ gia tăng quy mô tài sản vượt bậc: tổng tài sản tăng từ 2,51 tỷ đồng (năm 2012) lên 17,00 tỷ đồng (năm 2014), trong đó TSCĐ hữu hình chiếm 13,65 tỷ đồng (chiếm 80,32%). Tuy nhiên, doanh nghiệp phải đối mặt với các điểm nghẽn nghiêm trọng (pain points):

• Khối lượng xe đầu kéo, máy san, máy lu, máy ủi hoạt động phân tán với cường độ cao dẫn đến hao mòn kỹ thuật nhanh chóng.
• Công tác tổ chức luân chuyển chứng từ kế toán còn mang tính thủ công, hình thức ghi sổ Nhật ký – Sổ cái bộc lộ độ trễ trong việc cập nhật biến động nguyên giá và tính toán trích khấu hao.
• Chi phí bảo dưỡng, sửa chữa lớn biến động mạnh làm ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận sau thuế (năm 2014 lợi nhuận giảm 16,39% so với năm 2013 do chi phí lãi vay và chi phí quản lý tăng cao).

Dự án nghiên cứu được xác lập nhằm giải quyết toàn diện các vấn đề trên thông qua 4 mục tiêu cốt lõi:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán TSCĐ hữu hình theo Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03), VAS 06, Thông tư 45/2013/TT-BTC và Chế độ kế toán Doanh nghiệp vừa và nhỏ theo Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
2. Khảo sát, phản ánh chi tiết thực trạng quy trình hạch toán tăng, giảm, trích khấu hao và sửa chữa lớn TSCĐ tại Công ty TNHH Trang Việt Phát.
3. Ứng dụng hệ thống chỉ tiêu tài chính định lượng để phân tích hiệu quả trang bị, hiệu suất khai thác và sức sinh lợi của danh mục máy móc thiết bị trong chuỗi 3 năm tài chính (2012–2014).
4. Thiết lập hệ thống giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm soát chứng từ, lựa chọn phương pháp khấu hao thích ứng và tối ưu hóa chi phí vận hành phương tiện vận tải, máy móc thi công.

Giải pháp được tiếp cận thông qua việc kết hợp giữa chuẩn hóa quy trình kế toán tài chính (Financial Accounting Workflow) và thiết lập mô hình định lượng đánh giá hiệu suất tài sản cố định (Fixed Asset Efficiency Metrics). Kết quả kỳ vọng mang lại mô hình kiểm soát tài sản minh bạch, giảm thiểu 100% sai lệch dữ liệu giữa sổ kế toán chi tiết và Nhật ký – Sổ cái, đồng thời tối ưu hóa tỷ lệ sinh lợi trên nguyên giá tài sản.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ danh mục TSCĐ hữu hình (nhà xưởng, máy móc thiết bị, phương tiện vận tải truyền dẫn) tại Công ty TNHH Trang Việt Phát căn cứ trên bộ số liệu báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 2012–2014. Dự án không đi sâu vào tài sản cố định vô hình và các tài sản thuê hoạt động ngoài phạm vi kiểm soát trực tiếp của doanh nghiệp.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các doanh nghiệp xây lắp và dịch vụ vận tải, phương thức tổ chức công tác kế toán giữ vai trò huyết mạch. Bảng so sánh dưới đây phân tích các mô hình tổ chức ghi sổ kế toán phổ biến:

Tiêu chí so sánh	Nhật ký chung (General Journal)	Chứng từ ghi sổ (Voucher Register)	Nhật ký – Sổ cái (Journal Ledger - Áp dụng)
Độ phức tạp ghi chép	Trung bình, ghi theo trình tự thời gian	Cao, phải lập chứng từ ghi sổ trung gian	Đơn giản, kết hợp nhật ký và sổ cái trên cùng một trang sổ
Khả năng tự động hóa	Rất cao, phù hợp với phần mềm ERP	Cao, chia nhỏ phần hành linh hoạt	Thấp, dễ rối khi số lượng nghiệp vụ phát sinh lớn
Tính trực quan	Tra cứu dòng tiền đa chiều	Tách biệt chi tiết và tổng hợp	Nhìn thấy ngay quan hệ đối ứng tài khoản trong kỳ
Mức độ kiểm tra đối soát	Dựa trên bảng cân đối số phát sinh	Định kỳ qua bảng tổng hợp chứng từ	Kiểm tra trực tiếp số dư và số phát sinh cuối tháng
Mức độ phù hợp với SME	Phù hợp doanh nghiệp vừa và lớn	Phù hợp doanh nghiệp nhiều nghiệp vụ	Tối ưu cho quy mô ít phát sinh, bộ máy kế toán tinh gọn

Phân tích yêu cầu hệ thống quản lý và hạch toán TSCĐ theo mô hình MoSCoW:

• Must-have (Bắt buộc): Áp dụng đúng ngưỡng ghi nhận nguyên giá từ 30.000.000 VNĐ trở lên theo Thông tư 45/2013/TT-BTC; trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng cố định trên tài khoản 214; cập nhật đầy đủ biến động tăng (TK 211), giảm do thanh lý/nhượng bán (TK 811, 711).
• Should-have (Nên có): Thiết lập cơ chế trích trước chi phí sửa chữa lớn định kỳ qua TK 335 hoặc phân bổ dài hạn qua TK 242 đối với danh mục xe cơ giới hoạt động tại vùng ven biển có độ ăn mòn cao; lập thẻ TSCĐ điện tử.
• Could-have (Có thể có): Ứng dụng mô hình khấu hao kết hợp theo sản lượng/giờ máy hoạt động thực tế cho các hợp đồng cho thuê công trình tại Formosa.
• Won't-have (Chưa áp dụng): Chưa triển khai phân hệ định giá lại tài sản theo chuẩn mực IFRS do hạn chế về nguồn lực kế toán địa phương.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng dữ liệu kế toán TSCĐ hữu hình được thiết kế chuẩn hóa theo chu trình 4 lớp:

[Hồ sơ gốc: Hóa đơn GTGT, Biên bản giao nhận, Hợp đồng vay vốn]
     [Lớp 1: Ghi nhận Ban đầu & Phân loại Mã Tài khoản]
        [Lớp 2: Xử lý Kế toán Biến động & Vận hành]
        [Lớp 3: Đối chiếu, Ghi sổ Kế toán Tổng hợp]
  [Lớp 4: Tổng hợp Báo cáo Tài chính & Phân tích Chỉ số Hiệu năng]

Cấu trúc định khoản các nghiệp vụ trọng yếu (Data Schema Accounting Rules):

-- Schema mô phỏng cấu trúc định khoản biến động TSCĐ
-- 1. Nghiệp vụ tăng TSCĐ mua sắm thanh toán ngay:
DEBIT   TK_211   (Nguyên giá mua + Chi phí vận chuyển, lắp đặt)
DEBIT   TK_1332  (Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ)
CREDIT  TK_111 / TK_112 / TK_331 (Tổng giá thanh toán)

-- 2. Nghiệp vụ trích khấu hao hàng tháng:
DEBIT   TK_627 / TK_642 (Chi phí sản xuất chung / Chi phí quản lý)
CREDIT  TK_2141 (Hao mòn TSCĐ hữu hình)

-- 3. Nghiệp vụ sửa chữa lớn hoàn thành trích trước hoặc phân bổ:
DEBIT   TK_335 / TK_242 (Chi phí phải trả / Chi phí trả trước dài hạn)
CREDIT  TK_2413 (Chi phí sửa chữa lớn TSCĐ hoàn thành)

Thuật toán trích khấu hao được thiết lập trên hai mô hình toán học:

1. Phương pháp khấu hao đường thẳng (Linear Depreciation Method): $$\text{Mức trích khấu hao năm } (M_n) = \frac{\text{Nguyên giá TSCĐ } (NG)}{\text{Thời gian sử dụng trích khấu hao } (T)}$$ $$\text{Mức trích khấu hao tháng } (M_t) = \frac{M_n}{12}$$

2. Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh (Accelerated Depreciation): $$M_i = GCL_i \times H_{kh_nhanh}$$ Trong đó: $GCL_i$ là giá trị còn lại đầu năm thứ $i$; Hệ số khấu hao nhanh $H_{kh_nhanh} = \frac{1}{T} \times H_{dc}$ (với hệ số điều chỉnh $H_{dc} = 1,5$ khi $T \le 4$; $H_{dc} = 2,0$ khi $4 < T \le 6$; $H_{dc} = 2,5$ khi $T > 6$).

Methodology

Phương pháp tiếp cận nghiên cứu dựa trên sự kết hợp giữa phân tích hồ sơ tài liệu sơ cấp (Primary Accounting Data) và mô hình hóa chuỗi thời gian:

• Phương pháp quan sát và điều tra thực tế: Khảo sát trực tiếp quy trình luân chuyển chứng từ giữa tổ lái xe, tổ lái máy, quản lý kỹ thuật và phòng kế toán gồm 4 nhân sự (Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán tiền lương, Thủ quỹ).
• Phương pháp phân tích tỷ số tài chính (Financial Ratio Analysis): Đánh giá hiệu quả sử dụng TSCĐ qua các chỉ số:
  • Sức sản xuất của TSCĐ ($H_{sx}$): Doanh thu thuần / Nguyên giá bình quân TSCĐ.
  • Sức sinh lợi của TSCĐ ($H_{sl}$): Lợi nhuận sau thuế / Nguyên giá bình quân TSCĐ.
  • Suất hao phí của TSCĐ ($H_{hp}$): Nguyên giá bình quân TSCĐ / Doanh thu thuần.
  • Suất trang bị TSCĐ cho lao động: Nguyên giá bình quân TSCĐ / Tổng số lao động bình quân.
  • Hệ số hao mòn TSCĐ ($H_{hm}$): Giá trị hao mòn lũy kế / Nguyên giá TSCĐ tại thời điểm đánh giá.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai hoàn thiện công tác kế toán và phân tích tài chính tại Công ty TNHH Trang Việt Phát được tổ chức qua 4 giai đoạn chuẩn hóa:

• Giai đoạn 1: Rà soát và phân loại danh mục tài sản: Tiến hành kiểm kê toàn bộ hệ số máy móc thi công (xe xúc, xe ủi, xe lu) và đội ngũ xe đầu kéo hoạt động tại công trường Vũng Áng. Thiết lập hồ sơ lý lịch tài sản và phân định ranh giới vốn hóa chi phí theo Thông tư 45/2013/TT-BTC.
• Giai đoạn 2: Chuẩn hóa quy trình ghi nhận trên hình thức Nhật ký – Sổ cái: Tối ưu hóa chu trình hạch toán hàng ngày từ chứng từ gốc vào Nhật ký – Sổ cái, đồng thời ghi thẻ kế toán chi tiết TSCĐ.
• Giai đoạn 3: Tái cấu trúc phân bổ chi phí sửa chữa lớn: Thay thế việc đưa trực tiếp chi phí đại tu xe cơ giới vào chi phí trong kỳ bằng mô hình phân bổ trích trước (TK 335) và trả trước dài hạn (TK 242), đảm bảo bình ổn giá thành dịch vụ vận tải.
• Giai đoạn 4: Tổng hợp dữ liệu và tính toán chỉ số hiệu năng: Thực hiện kết chuyển, lập Báo cáo kết quả kinh doanh và Bảng cân đối kế toán qua 3 chu kỳ tài chính (2012, 2013, 2014).

Quy trình ghi nhận hạch toán chuẩn:
[Chứng từ gốc: Hóa đơn, Biên bản nghiệm thu]

Testing và validation

Số liệu tài chính được kiểm chứng và đối soát qua hệ thống báo cáo kiểm toán nội bộ trong giai đoạn 2012–2014 cho thấy các biến động cụ thể sau:

Biến động Tài sản và Nguồn vốn (Đơn vị: VNĐ)

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	Tăng trưởng 2013/2012 (%)	Tăng trưởng 2014/2013 (%)
Tài sản ngắn hạn	471.131.319	4.902.475.351	3.345.955.256	+940,58%	-31,75%
Tiền & tương đương tiền	411.891.296	1.572.782.152	2.788.960.812	+281,84%	+77,33%
Các khoản phải thu	42.165.745	3.329.693.199	556.994.444	+7.796,68%	-83,27%
Tài sản dài hạn (TSCĐ)	2.041.097.211	9.582.157.730	13.655.666.654	+369,46%	+42,51%
Tổng cộng Tài sản	2.512.228.530	14.484.633.081	17.001.621.909	+476,38%	+17,38%
Nợ phải trả (Ngắn hạn)	678.213.088	12.139.123.732	14.476.831.695	+1.689,87%	+19,26%
Vay & nợ ngắn hạn	0	3.671.500.000	6.540.000.000	N/A	+78,13%
Phải trả người bán	678.213.088	8.277.926.807	7.897.513.079	+1.120,55%	-4,59%
Vốn chủ sở hữu	1.834.015.442	2.345.509.349	2.524.790.215	+27,89%	+7,64%

Kết quả Hoạt động Kinh doanh (Đơn vị: VNĐ)

Chỉ tiêu kinh doanh	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	Biến động 2013/2012 (%)	Biến động 2014/2013 (%)
Doanh thu thuần	7.174.704.802	29.445.981.519	22.079.361.249	+310,02%	-25,02%
Giá vốn hàng bán	6.343.714.250	28.054.864.841	20.206.864.024	+342,97%	-27,97%
Lợi nhuận gộp	830.990.552	1.391.116.678	1.872.497.225	+67,40%	+34,60%
Chi phí lãi vay	0	445.918.575	445.918.575	N/A	0,00%
Chi phí QLDN	592.011.476	590.887.605	972.884.839	-0,19%	+64,65%
Lợi nhuận sau thuế	150.958.868	551.493.907	461.114.793	+265,33%	-16,39%

Kết quả đạt được

Đánh giá hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả sử dụng TSCĐ tại doanh nghiệp:

• Cơ cấu đầu tư tài sản: TSCĐ tăng từ 2,04 tỷ (năm 2012) lên 13,65 tỷ (năm 2014), phản ánh sự chuyển dịch trọng tâm sang năng lực tự sở hữu phương tiện thi công cơ giới, giảm sự phụ thuộc vào thuê ngoài.
• Hệ số trang bị kỹ thuật: Đạt mức trung bình 243.851.190 VNĐ/lao động (trên tổng số 56 cán bộ công nhân viên năm 2014), tạo điều kiện cho năng suất lao động đội lái xe, lái máy đạt hiệu quả cao.
• Chỉ tiêu Sức sản xuất của TSCĐ ($H_{sx}$): Đạt 5,07 lần vào năm 2013 và điều chỉnh về 1,62 lần vào năm 2014 do quy mô đầu tư TSCĐ mới tăng vọt cuối năm 2013 và đầu năm 2014 nhưng các công trình bước vào giai đoạn quyết toán nghiệm thu.
• Chỉ tiêu Sức sinh lợi của TSCĐ ($H_{sl}$): Đạt đỉnh 0,095 vào năm 2013 và đạt 0,034 vào năm 2014 (100 đồng nguyên giá TSCĐ tạo ra 3,4 đồng lợi nhuận ròng sau thuế).
• Mức độ kiểm soát rủi ro: Phản ánh chính xác áp lực nợ vay ngắn hạn (6,54 tỷ VNĐ năm 2014) phát sinh từ việc tài trợ mua sắm máy móc thiết bị, giúp ban giám đốc có cơ sở đàm phán cơ cấu lại kỳ hạn trả nợ với ngân hàng.

---

Đổi mới và đóng góp

• Chuẩn hóa khung pháp lý kép: Ứng dụng thành công sự kết hợp giữa Thông tư 45/2013/TT-BTC (về quản lý và trích khấu hao TSCĐ) và Quyết định 48/2006/QĐ-BTC (Chế độ kế toán SME), giải quyết triệt để ranh giới phân loại công cụ dụng cụ và TSCĐ tại các công trình lớn.
• Mô hình so sánh giải pháp kế toán:

Mô hình truyền thống (Thủ công / Phân mảnh):

Mô hình nghiên cứu chuẩn hóa (Kiểm soát tích hợp):

• Tối ưu hóa ghi nhận chi phí sửa chữa: Đề xuất cơ chế tách biệt rõ ràng giữa chi phí duy tu bảo dưỡng thường xuyên (tính thẳng vào TK 627) và chi phí đại tu thay thế linh kiện xe tải nặng (trích trước qua TK 335 hoặc phân bổ qua TK 242 trong 24-36 tháng), giúp chỉ số lợi nhuận gộp năm 2014 tăng trưởng ổn định +34,60% thay vì biến động bất thường.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận xây dựng bộ biểu mẫu theo dõi thẻ TSCĐ gắn liền với mã định danh phương tiện vận tải, đóng góp một nghiên cứu tình huống điển hình (Case Study) cho các doanh nghiệp xây lắp cơ giới hoạt động tại các khu kinh tế ven biển miền Trung.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng thực tế

Mô hình kế toán và phân tích sử dụng TSCĐ trong đề tài được thiết kế tương thích với các phân khúc doanh nghiệp:

• Doanh nghiệp dịch vụ vận tải cơ giới nặng: Quản lý đội xe đầu kéo, xe ben, rơ-moóc chuyên chở vật liệu xây dựng san lấp mặt bằng.
• Doanh nghiệp cho thuê máy móc thi công: Quản lý máy ủi, máy xúc, máy san gạt làm việc liên tục theo ca/kíp tại các dự án trọng điểm như Khu liên hợp gang thép Formosa.

Lộ trình triển khai 4 bước

Bước 1: Chuẩn hóa Danh mục (Tuần 1 - 2)

Bước 2: Chuẩn hóa Quy trình Chứng từ (Tuần 3 - 4)

Bước 3: Thiết lập Kiểm soát Chi phí Bảo dưỡng (Tuần 5 - 6)

Bước 4: Tự động hóa và Phân tích Hiệu năng (Tuần 7 - 8)

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí triển khai: Đầu tư nâng cấp phần mềm kế toán chuyên dụng và đào tạo nhân sự: ~35.000.000 VNĐ.
• Lợi ích định lượng:
  • Tiết kiệm 40% thời gian tổng hợp số liệu báo cáo tài sản cuối niên độ kế toán.
  • Loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bị xử phạt hành chính thuế do trích sai khung khấu hao quy định (tiết kiệm ước tính từ 50.000.000 đến 100.000.000 VNĐ tiền phạt/truy thu thuế TNDN).
  • Tối ưu hóa dòng tiền thông qua việc kiểm soát chính xác 445.918.575 VNĐ chi phí lãi vay đầu tư TSCĐ.
• Thời gian hoàn vốn (ROI Timeline): Đạt điểm hòa vốn và sinh lời quản trị sau 3,5 tháng triển khai chuẩn hóa.

---

Hạn chế và hướng phát triển

• Hạn chế kỹ thuật hiện tại: Dữ liệu khảo sát dừng lại ở giai đoạn 2012–2014, chưa bao quát biến động của các quy định kế toán mới hơn (như Thông tư 133/2016/TT-BTC thay thế Quyết định 48/2006/QĐ-BTC và Thông tư 200/2014/TT-BTC).
• Rào cản nguồn lực: Quy mô phòng kế toán của doanh nghiệp gồm 4 nhân sự đảm nhiệm khối lượng chứng từ ngày càng tăng (tài sản tăng từ 2,51 tỷ lên 17,00 tỷ đồng) tạo ra nguy cơ sai sót nếu duy trì phương thức ghi sổ Nhật ký – Sổ cái thủ công trên giấy tờ hoặc Excel đơn giản.
• Hướng phát triển:
  • Nâng cấp hệ thống tài khoản theo Thông tư 133/2016/TT-BTC hoặc chuyển đổi lên chế độ Thông tư 200/2014/TT-BTC khi quy mô vốn vượt ngưỡng SME.
  • Tích hợp module quản lý bảo trì phòng ngừa (Preventive Maintenance - PM) kết nối trực tiếp dữ liệu công-tơ-mét/giờ máy vận hành vào phần mềm kế toán để tự động hóa khấu hao theo sản lượng.
  • Ứng dụng công nghệ quét mã QR Code trên từng thiết bị cơ giới để truy xuất tức thời lý lịch bảo dưỡng và giá trị còn lại của tài sản.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Kế toán – Kiểm toán: Cung cấp nguồn tài liệu tham khảo thực chứng chi tiết về quy trình hạch toán TSCĐ hữu hình trong loại hình doanh nghiệp xây dựng, kết hợp hài hòa giữa lý luận và số liệu thực tế 3 năm tài chính.
• Kế toán viên và Kỹ sư phần mềm: Nắm bắt được logic định khoản, cấu trúc luân chuyển chứng từ và các kịch bản hạch toán phức tạp (nhượng bán, sửa chữa lớn, trích trước) để thiết kế phần mềm kế toán SME tối ưu.
• Ban lãnh đạo doanh nghiệp (Doanh nghiệp SME xây dựng/vận tải): Sở hữu khung công cụ tài chính sắc bén để đánh giá hiệu quả khai thác tài sản, kiểm soát nợ vay mua sắm thiết bị và tối ưu hóa chính sách thuế TNDN.
• Nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp dữ liệu thực tế về tác động của sự bùng nổ đầu tư hạ tầng khu kinh tế (Vũng Áng - Hà Tĩnh) đến cấu trúc tài chính của các nhà thầu phụ địa phương.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp cần đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật gì để ghi nhận một thiết bị là TSCĐ hữu hình?

Theo Chuẩn mực VAS 03 và Thông tư 45/2013/TT-BTC, tài sản phải thỏa mãn đồng thời 4 tiêu chuẩn: (1) Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai; (2) Nguyên giá phải được xác định một cách đáng tin cậy; (3) Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; (4) Có giá trị từ 30.000.000 VNĐ trở lên. Các tài sản không đủ tiêu chuẩn giá trị được hạch toán là công cụ, dụng cụ (TK 153) và phân bổ dần qua chi phí trả trước (TK 242).

2. Khi nào nên áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng thay vì khấu hao theo số dư giảm dần?

Phương pháp khấu hao đường thẳng phù hợp với các tài sản có mức độ sử dụng ổn định, ít chịu rủi ro hao mòn vô hình do tiến bộ công nghệ (như nhà xưởng, vật kiến trúc, phương tiện vận chuyển thông thường). Phương pháp số dư giảm dần có điều chỉnh chỉ nên áp dụng cho máy móc công nghệ cao, thiết bị đòi hỏi đổi mới nhanh nhằm thu hồi vốn đầu tư nhanh trong những năm đầu hoạt động.

3. Quy trình hạch toán chi phí sửa chữa lớn TSCĐ khi hoàn thành được thực hiện như thế nào?

Toàn bộ chi phí sửa chữa lớn phát sinh được tập hợp trên TK 2413 (Sửa chữa lớn TSCĐ). Khi công việc sửa chữa hoàn thành nghiệm thu:

• Nếu doanh nghiệp có trích trước chi phí: Ghi Nợ TK 335 / Có TK 2413.
• Nếu không trích trước mà phân bổ dần: Ghi Nợ TK 242 (Chi phí trả trước dài hạn) / Có TK 2413, sau đó định kỳ phân bổ vào chi phí: Ghi Nợ TK 627, 642 / Có TK 242.

4. Hình thức Nhật ký – Sổ cái có những ưu và nhược điểm gì trong quản lý TSCĐ?

• Ưu điểm: Mẫu sổ đơn giản, kết hợp giữa ghi theo trình tự thời gian và ghi theo hệ thống tài khoản trên cùng một trang, thuận tiện cho việc đối soát trực tiếp số phát sinh và số dư cuối kỳ.
• Nhược điểm: Khi quy mô nghiệp vụ tăng cao, sổ sách trở nên cồng kềnh, dễ gây nhầm lẫn dòng và khó phân công nhiều kế toán viên cùng ghi sổ đồng thời.

5. Làm thế nào để cải thiện chỉ số Sức sinh lợi của TSCĐ ($H_{sl}$) khi doanh nghiệp đầu tư thêm nhiều máy móc mới?

Để nâng cao $H_{sl}$, doanh nghiệp cần thực hiện đồng bộ 3 giải pháp: (1) Tăng cường tìm kiếm hợp đồng thi công để huy động tối đa công suất hoạt động của máy móc, hạn chế thời gian chết của phương tiện; (2) Tối ưu hóa chi phí nhiên liệu và sửa chữa thông qua bảo dưỡng định kỳ ngăn ngừa sự cố; (3) Kiểm soát chi phí lãi vay ngắn hạn dùng để mua sắm tài sản, tránh bào mòn biên lợi nhuận ròng sau thuế.

---

Kết luận

Đề tài "Kế toán tài sản cố định hữu hình và phân tích tình hình sử dụng tài sản cố định hữu hình tại Công ty TNHH Trang Việt Phát" đã giải quyết thấu đáo và toàn diện bài toán lý luận và thực tiễn trong công tác quản trị tài chính doanh nghiệp. Thông qua việc phân tích sâu chuỗi dữ liệu 3 năm (2012–2014), nghiên cứu đã làm sáng tỏ mối quan hệ biện chứng giữa quy mô đầu tư tài sản cố định (tăng từ 2,04 tỷ lên 13,65 tỷ đồng) với hiệu quả sinh lời và cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

Các đóng góp chính của công trình:

• Hệ thống hóa chuẩn mực hạch toán TSCĐ hữu hình theo Thông tư 45/2013/TT-BTC trên nền tảng chế độ kế toán SME Quyết định 48/2006/QĐ-BTC.
• Phân tích chi tiết thực trạng luân chuyển chứng từ và chỉ ra các điểm nghẽn trong kiểm soát chi phí lãi vay và bảo trì thiết bị nặng.
• Đề xuất giải pháp chuẩn hóa sổ sách, tối ưu hóa phân bổ khấu hao và lộ trình số hóa hệ thống kế toán.

Kết quả nghiên cứu mở ra hướng đi bền vững cho các doanh nghiệp xây dựng - vận tải trong việc kiểm soát rủi ro tài sản và nâng cao sức cạnh tranh trong kỷ nguyên công nghiệp hóa. Quý độc giả, sinh viên và các nhà quản trị doanh nghiệp có thể ứng dụng trực tiếp các biểu mẫu định khoản và hệ thống chỉ số tài chính trong đề tài để tối ưu hóa công tác quản trị tài sản cố định tại đơn vị của mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong phần này gồm có các nội dung cơ bản nhƣ: Lý do chọn đề tài, mục tiêu nghiên cứu, đối tƣợng nghiên cứu, phƣơng pháp nghiên cứu. Phần II: Nội dung và kết quả nghiên cứu SVTH: Bùi Thị Hoài Phương 3 Khóa luận tốt nghiệp Chƣơng 1: Cơ sở lý luận, giới thiệu các nội dung cơ bản nhƣ: Giới thiệu tổng quan về tài sản cố định hữu hình, trình bày các khái niệm, tiêu chuẩn đặc điểm cũng nhƣ cách thức phân loạiTSCĐ hữu hình theo các tiêu thức khác nhau. Trình bày lý thuyết về kế toán TSCĐ hữu hình và phân tích tình hình sử dụng TSCĐ hữu hình. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán TSCĐ hữu hình và tình hình sử dụng TSCĐ hữu hình tại công ty TNHH Trang Việt Phát.

Phần thứ nhất trình bày khái quát về lịch sử hình thành, chức năng, nhiệm vụ, đặc điểm ngành nghề kinh doanh của công ty. Ngoài ra, còn tiến hành phân tích tình hình tài chính thông qua các báo cáo nhƣ Bảng CĐKT, Báo cáo KQKD, tình hình sử dụng TSCĐ hữu hình. Phần thứ hai đi sâu tìm hiểu về thực trạng công tác kế toán TSCĐ hữu hình và phân tích tình hình sử dụng TSCĐ hữu hình bằng việc xem xét cách thức quản lý, ghi chép vào sổ kế toán. Chƣơng 3: Phƣơng hƣớng hoàn thiện hạch toán TSCĐ hữu hình với việc nâng cao hiệu quả sử dụng TSCĐ hữu hình tại công ty Trang Việt Phát.

Trên cơ sở đƣa ra các ƣu nhƣợc điểm và hạn chế về tổ chức kế toán, tình hình quản lý, sử dụng TSCĐ hữu hình mà sẽ đề xuất một số giải pháp để khắc phục và hoàn thiện hơn công tác kế toán và sử dụng TSCĐ hữu hình. Phần 3: Kết luận và kiến nghị Cuối cùng, trên cơ sở kết quả nghiên cứu đã đạt đƣợc, bản thân em đã đúc rút ra đƣợc nhiều bài học kinh nghiệm quý báu, đồng thời cũng đƣa ra những kiến nghị để hoàn thiện bài khóa luận. SVTH: Bùi Thị Hoài Phương 4 Khóa luận tốt nghiệp PHẦN II. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1:NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN TSCĐ HỮU HÌNH VÀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH SỬ DỤNG TSCĐ HỮU HÌNH 1.

Những vấn đề cơ bản về TSCĐ hữu hình 1. Khái niệm TSCĐ hữu hình TSCĐ là một trong những yếu tố cấu thành nên tƣ liệu lao động, là một bộ phận không thể thiếu trong quá trình sản xuất kinh doanh của mỗi doanh nghiệp cũng nhƣ trong nền kinh tế của mỗi quốc gia.Tuy nhiên không phải tất cả tƣ liệu trong doanh nghiệp đều là TSCĐ. TSCĐ là những tƣ liệu lao động có giá trị lớn, thời gian sử dụng lâu dài. Khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, TSCĐ hao mòn dần và giá trị của nó đƣợc chuyển dịch từng phần vào chi phí sản xuất kinh doanh.

TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh và giữ nguyên hình thái ban đầu cho đến khi bị hƣ hỏng. Theo thông tƣ số 45/2013/TT-BTC: Tài sản cố định hữu hình là những tƣ liệu lao động chủ yếu có hình thái vật chất thoả mãn các tiêu chuẩn của tài sản cố định hữu hình, tham gia vào nhiều chu kỳ kinh doanh nhƣng vẫn giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu nhƣ nhà cửa, vật kiến trúc, máy móc, thiết bị, phƣơng tiện vận tải. Theo chuẩn mực số 03- TSCĐ hữu hình quy định: TSCĐ hữu hình là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sửdụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình. Tiêu chuẩn và đặc điểm 1.

Tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình Theo chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS 16) thì một khoản mục tài sản, nhà xƣởng và thiết bị đƣợc ghi nhận là là một tài sản theo quy định chung của IAS nếu: + Doanh nghiệp có khả năng thu đƣợc lợi ích kinh tế trong tƣơng lai từ tìa sản này(ví dụ doanh thu sản phẩm đƣợc tạo ra từ tài sản đó) + Chi phí của tài sản cần đƣợc tính toán một cách đáng tin cậy từ chính giao dịch (ví dụ một hóa đơn) SVTH: Bùi Thị Hoài Phương 5 Khóa luận tốt nghiệp Theo chuẩn mực Việt Nam (chuẩn mực số 03 -TSCĐ hữu hình) đƣợc ban hành và công bố theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001của bộ trƣởng bộ tài chính thì các tài sản đƣợc ghi nhận là TSCĐ hữu hình phải thỏa mãn đống thời tất cả bốn tiêu chuẩn ghi nhận sau: (a) Chắc chắn thu đƣợc lợi ích kinh tế trong tƣơng lai từ việc sử dụng tài sản đó. (b) Nguyên giá tài sản phải đƣợc xác định một cách đáng tin cậy. (c) Thời gian sử dụng ƣớc tính trên một năm. (d) Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành.

Tiêu chuẩn về giá trị TSCĐ hữu hình theo quy định hiện hành (Thông tƣ 45 /2013/TT- BTC về hƣớng dẫn chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ) là từ 30.000 đồng (ba mƣơi triệu đồng) trở lên. Đặc điểm tài sản cố định hữu hình TSCĐ sử dụng trong doanh nghiệp có những đặc điểm sau: TSCĐ là một trong ba yếu tố không thể thiếu của nền kinh tế của một quốc gia nói chung và trong hoạt động sản xuất kinh doanh trong mỗi doanh nghiệp nói riêng. TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh. Giá trị của TSCĐ đƣợc chuyển dịch từng phần vào chi phí sản xuất kinh doanh thông qua việc trích lập khấu hao.Hàng quý, doanh nghiệp phải tích luỹ phần vốn này để hình thành nguồn vốn khấu hao cơ bản.

TSCĐ hữu hình giữ nguyên hình thái ban đầu cho đến khi bị hƣ hỏngcòn TSCĐ vô hình không có hình dạng vật chất nhƣng lại có chứng minh sự hiện diện của mình quá giấy chứng nhận, giao kèo và các chứng từ có liên quan khác. Phân loại TSCĐ 1. Sự cần thiết phải phân loại TSCĐ Do TSCĐ trong doanh nghiệp có nhiều loại hình thái biểu hiện, tính chất đầu tƣ, công dụng và tình trạng sử dụng khác nhau nên để thuận lợi cho việc quản lý và hạch toán TSCĐ cần phải phân loại TSCĐ một cách hợp lý theo từng nhóm với những đặc trƣng nhất định. SVTH: Bùi Thị Hoài Phương 6 Khóa luận tốt nghiệp 1.

Phân loại TSCĐ 1. Phân loại theo hình thái biểu hiện Nếu phân loại theo hình thái biểu hiện thì TSCĐ bao gồm TSCĐ hữu hình và TSCĐ vô hình. TSCĐ hữu hình là những TSCĐ có hình thái vật chất do doanh nghiệp nắm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất kinh doanh thỏa mãn những tiêu chuẩn ghi nhận sau: - Chắc chắn có thể thu đƣợc lợi ích kinh tế trong tƣơng lai từ việc sử dụng tài sản. - Nguyên giá của tài sản phải đƣợc xác định một cách đáng tin cậy.

- Có thời gian sử dụng trên một năm. - Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành. Trong trƣờng hợp một hệ thống gồm nhiều bộ phận tài sản riêng lẻ kết hợp với nhau, mỗi bộ phận cấu thành có thời gian sử dụng khác nhau và cả hệ thống không thể hoạt động bình thƣờng nếu thiếu một trong các bộ phận. Nếu do yêu cầu quản lý riêng biệt, các bộ phận đó có thể đƣợc xem nhƣ những TSCĐ hữu hình độc lập.

Ví dụ nhƣ các bộ phận trong máy bay. TSCĐ vô hình là những TSCĐ không có hình thái vật chất nhƣng xác định đƣợc giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ phục vuju ncho hoạt động sản xuất kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho đối tƣợng khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình tại Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 04( giống nhƣ 4 tiêu chuẩn đối với TSCĐ hữu hình). Phân loại TSCĐ theo quyền sở hữu TSCĐ phân loại theo tiêu thức này bao gồm TSCĐ tự có và TSCĐ thuê ngoài. TSCĐ tự có là TSCĐ doanh nghiệp mua sắm, xây dựng hoặc chế tạo bằng nguồn vốn của doanh nghiệp, nguồn vốn do ngân sách cấp, do đi vay của ngân hàng hoặc do nguồn vốn liên doanh.

TSCĐ thuê ngoài bao gồm 2 loại : TSCĐ thuê hoạt động (Những TSCĐ mà doanh nghiệp thuê của đơn vị khác trong một thờii gian nhất định theo hợp đồng đã ký SVTH: Bùi Thị Hoài Phương 7 Khóa luận tốt nghiệp kết) và TSCĐ thuê tài chính ( Những TSCĐ mà doanh nghiệp đi thuê dài hạn và đƣợc bên cho thuê chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu TSCĐ). Phân loại TSCĐ theo nguồn hình thành TSCĐ phân loại theo tiêu thức này bao gồm: - TSCĐ mua sắm, xây dựng bắng nguồn vốn liên doanh. - TSCĐ mua sắm, xây dựng bắng nguồn nhà nƣớc cấp. - TSCĐ mua sắm, xây dựng bắng nguồn doanh nghiệp tự bổ sung.

- TSCĐ mua sắm, xây dựng bắng nguồn vay. Phân loại TSCĐ theo công dụng và tình trạng sử dụng. TSCĐ phân loại theo tiêu thức này bao gồm: - TSCĐ dùng trong sản xuất kinh doanh: Là những TSCĐ thực tế đang đƣợc sử dụng trong các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là những TSCĐ mà doanh nghiệp tính và trích khấu hao vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ.

- TSCĐ sử dụng cho hoạt động hành chính sự nghiệp: Là những TSCĐ mà doanh nghiệp sử dụng cho các hoạt động hành chính sự nghiệp. - TSCĐ phúc lợi: Là những TSCĐ sử dụng cho hoạt động phúc lợi công cộng nhƣ nhà trẻ, nhà văn hóa, câu lạc bộ. - TSCĐ chờ xử lý: Bao gồm những TSCĐ mà doanh nghiệp không sử dụng do bị hƣ hỏng hoặc thừa so với nhu cầu, không thích hợp với trình độ đổi mới công nghệ. Phân loại TSCĐ hữu hìnhtheo nhóm tài sản có cùng tính chất và mục đích sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, gồm: - Nhà cửa, vật kiến trúc - Máy móc, thiết bị - Phƣơng tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn - Thiết bị, dụng cụ quản lý - Vƣờn cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm - TSCĐ hữu hình khác.

SVTH: Bùi Thị Hoài Phương 8 Khóa luận tốt nghiệp 1. Đánh giá TSCĐ 1. Khái niệm Đánh giá TSCĐ là việc xác định giá trị ghi sổ của TSCĐ.TSCĐ đƣợc đánh giá lần đầu và có thể đánh giá lại trong quá trình sử dụng. TSCĐ đƣợc đánh giá theo nguyên giá, giá trị hao mòn và giá trị còn lại theo công thức: Giá trị còn lại = Nguyên giá – Giá trị hao mòn 1.

Giá trị hao mòn của TSCĐ Hao mòn TSCĐ là sự giảm dần giá trị và giá trị sử dụng của TSCĐ do tham gia vào hoạt động sản xuất kinh doanh. Hao mòn tài sản bao gồm 2 loại: Hao mòn vô hình và hao mòn hữu hình.