Luận văn: Nhân vật nữ trong tiểu thuyết Ma Văn Kháng từ sau năm 1980

Luận văn phân tích đặc sắc hình tượng nhân vật nữ trong tiểu thuyết Ma Văn Kháng sau 1980, khám phá vẻ đẹp, số phận và bi kịch nội tâm sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Duy Long
• Trường học: Trường đại học vinh
• Chuyên ngành: Ngữ văn
• Đề tài: Nhân vật nữ trong tiểu thuyết Ma Văn Kháng từ sau năm 1980
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Vinh

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Ma Văn Kháng và sáng tác của ông

Ma Văn Kháng là một trong những cây bút xuất sắc của nền văn học đương đại Việt Nam. Với hơn 40 năm hoạt động trong lĩnh vực văn học, từ tác phẩm đầu tay "Phở côt" năm 1961 đến nay, ông đã để lại một gia tài văn học đáng kể. Bao gồm 12 tiểu thuyết và hàng trăm truyện ngắn, nhiều tác phẩm của ông đã đạt được những giải thưởng cao như Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật năm 2001. Nhân vật nữ trong tiểu thuyết Ma Văn Kháng chiếm một vị trí thực sự quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp sáng tác của nhà văn. Các tác phẩm như "Mưa lá rơi trong vườn", "Đám cưới không có giấy giá thú" đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của giới nghiên cứu và độc giả.

1.1. Quãng đường sáng tạo của Ma Văn Kháng

Ma Văn Kháng bắt đầu sự nghiệp văn học với tác phẩm "Phở côt" năm 1961 và liên tục sáng tạo các tác phẩm nổi bật. Ông thành công ở cả hai thể loại truyện ngắn và tiểu thuyết. Từ những năm 1980, sáng tác Ma Văn Kháng đã đi tiên phong trong việc phản ánh thực tế xã hội, tạo nên những cuộc tranh luận sôi nổi trong các diễn đàn văn học nghệ thuật.

1.2. Những giải thưởng và công nhận

Các tác phẩm Ma Văn Kháng đã nhận nhiều giải thưởng danh giá, bao gồm Giải thưởng lớp B Hội nhà văn Việt Nam năm 1985 cho "Mưa lá rơi trong vườn". Năm 2001, ông được vinh dự nhận Giải thưởng Nhà nước với những tác phẩm tiêu biểu, khẳng định vị trí của ông trong văn học Việt Nam đương đại.

II. Đặc điểm của nhân vật nữ trong tiểu thuyết Ma Văn Kháng

Viết về nhân vật nữ, Ma Văn Kháng đã dành rất nhiều tình cảm và sự tinh tế trong trải nghiệm. Phụ nữ trong tiểu thuyết Ma Văn Kháng được khắc họa từ nhiều góc độ khác nhau, từ những phụ nữ miền ngoài trong công cuộc bảo vệ biên giới đến những phụ nữ thành thị hiện đại. Nhà văn thể hiện sự chú ý đặc biệt đến tâm lý và tính cách của nhân vật phụ nữ, kết hợp giữa quan sát sắc lạnh và tình cảm yêu mến. Ảnh hưởng của phụ nữ trong các tác phẩm này không chỉ là những người phụ thuộc mà là những cá nhân với những cuộc sống đầy những thử thách về hôn nhân, tình yêu và hạnh phúc.

2.1. Đa dạng lứa tuổi và tính cách nhân vật

Ma Văn Kháng khắc họa những nhân vật nữ thuộc các lứa tuổi khác nhau với những tính cách riêng biệt. Thế giới nhân vật nữ trong tác phẩm của ông bao gồm những cô gái trẻ, những phụ nữ trung niên và những bà già, mỗi người mang một câu chuyện riêng. Phân tích nhân vật nữ cho thấy sự hiểu biết sâu sắc của nhà văn về tâm lý phụ nữ ở các giai đoạn khác nhau của đời.

2.2. Quan điểm nhân văn về phụ nữ

Bên cạnh cái nhìn tỉnh tạo, Ma Văn Kháng lại dành tình cảm yêu mến và sự cảm thông cho những phụ nữ gặp khó khăn. Ông phản ánh những thiệt thòi trong đời sống muôn sinh cũng như trong tình yêu, hạnh phúc gia đình. Thế giới nhân vật nữ của ông là một bức tranh nhiều màu sắc, phản chiếu những khía cạnh sâu sắc của cuộc đời phụ nữ hiện đại.

III. Vai trò của phụ nữ trong giai đoạn sáng tác đô thị của Ma Văn Kháng

Trong giai đoạn sáng tác về cuộc sống đương thời ở đô thị, mà theo Ma Văn Kháng "mới có thể nói là viết được văn", nhân vật phụ nữ đóng vai trò ngày càng quan trọng. Tỷ lệ xuất hiện của phụ nữ trong tiểu thuyết tăng đáng kể so với giai đoạn trước đó. Ông quan tâm đến sự bền bỉ, đa cực và đa giá trị của cuộc sống thời mở cửa ở thành phố. Những nhân vật nữ này phản ánh những xung đột giữa truyền thống và hiện đại, giữa tình cảm và hiện thực kinh tế. Ma Văn Kháng không chỉ miêu tả vẻ ngoài mà còn sâu vào tâm lý, những khát vọng bị dìm nặn của những phụ nữ đô thị.

3.1. Phụ nữ đô thị trong bối cảnh thời đại

Phụ nữ trong tiểu thuyết đô thị của Ma Văn Kháng được khắc họa trong bối cảnh những thay đổi xã hội nhanh chóng. Nhân vật nữ đô thị phải đương đầu với những xung đột giữa gia đình, sự nghiệp và tình cảm. Ma Văn Kháng thể hiện cuộc sống phụ nữ với sự phức tạp và đa chiều, không chỉ là những nạn nhân mà là những người có ý chí và lựa chọn.

3.2. Khía cạnh tâm lý và cảm xúc

Phân tích tâm lý nhân vật nữ là điểm mạnh của Ma Văn Kháng. Ông thể hiện những cảm xúc phụ nữ từ tình yêu, ganh tị, hy vọng đến tuyệt vọng một cách tinh tế. Thế giới nội tâm của phụ nữ trong các tác phẩm của ông là nơi những mâu thuẫn giữa mong muốn cá nhân và bổn phận xã hội được thể hiện rõ nét nhất.

IV. Ý nghĩa và tác động của nhân vật nữ trong sáng tác Ma Văn Kháng

Nhân vật phụ nữ trong tác phẩm Ma Văn Kháng không chỉ là những nhân vật bệ phó mà là những nhân vật có vị trí thực sự quan trọng. Xuyên suốt sáng tác của Ma Văn Kháng là triết lý về cuộc đời hết sức nhất quán: tính người, tình người và sự hài hòa là những mẫu số để nhà văn trở chuyện về con người. Phụ nữ trong tiểu thuyết Ma Văn Kháng thể hiện những điều này một cách đặc biệt sâu sắc. Những tác phẩm về phụ nữ của ông đã mở ra những hướng nghiên cứu mới trong văn học học đương đại, giúp chúng ta hiểu sâu hơn về những biến cố tâm lý và xã hội ảnh hưởng đến cuộc sống phụ nữ Việt Nam.

4.1. Sự cảm thông và hiểu biết sâu sắc

Ma Văn Kháng thể hiện sự cảm thông sâu sắc với những phụ nữ gặp khó khăn và những tổn thương trong cuộc sống. Nhân vật nữ của ông không phải là những người hoàn hảo mà là những người thật, với những yếu điểm, những mong muốn và những nỗi đau. Cách khắc họa phụ nữ của Ma Văn Kháng cho thấy một nhà văn hiểu biết và yêu quý những người phụ nữ.

4.2. Tác động đến nền văn học và nhận thức xã hội

Sáng tác về phụ nữ của Ma Văn Kháng đã tạo ra những tác động tích cực đến nền văn học Việt Nam đương đại và nhận thức xã hội. Nhân vật nữ trong tiểu thuyết của ông trở thành những biểu tượng của sự vật lộn, sự kiên cường và những khát vọng nhân bản. Tác phẩm Ma Văn Kháng không chỉ là những công trình văn học mà còn là những tài liệu quý báu để hiểu về lịch sử tâm lý phụ nữ Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh ==== ==== NguyÔn Duy Long Nh©n vËt n÷ trong tiÓu thuyÕt Ma V¨n Kh¸ng tõ sau n¨m 1980 LuËn v¨n th¹c sÜ ng÷ v¨n 1 Vinhm- 2009 Më §Çu 1. Ma V¨n Kh¸ng lµ mét trong nh÷ng c©y bót xuÊt s¾c cña nÒn v¨n häc ®-¬ng ®¹i. KÓ tõ s¸ng t¸c ®Çu tay Phè côt 1961 ®Õn nay, tr¶i qua 45 lao ®éng vµ s¸ng t¹o nghÖ thuËt «ng ®· cã mét gia tµi kh¸ ®å sé: 12 tiÓu thuyÕt, vµi tr¨m truyÖn ng¾n. Trong ®ã, nhiÒu t¸c phÈm ®· ®¹t ®-îc gi¶i th-ëng cao nh- truyÖn ng¾n Xa phñ ®o¹t gi¶i nh× cña tuÇn bµo V¨n nghÖ 1968 - 1969; tiÓu thuyÕt Mïa l¸ rông trong v-ên ®-îc tÆng gi¶i th-ëng lo¹i B Héi nhµ v¨n ViÖt Nam 1985; tËp truyÖn Tr¨ng soi s©n nhá nhËn tÆng th-ëng cña Héi ®ång v¨n xu«i Héi nhµ v¨n ViÖt Nam n¨m 1995 vµ gi¶i th-ëng v¨n häc §«ng Nam ¸ 1998; truyÖn ng¾n San cha ch¶i nhËn Gi¶i th-ëng C©y bót vµng trong cuéc thi truyÖn ng¾n vµ ký 1996 - 1998 do Bé C«ng an vµ Héi nhµ v¨n ®ång tæ chøc.

N¨m 2001, Ma V¨n Kh¸ng vinh dù ®-îc nhËn gi¶i th-ëng Nhµ n-íc vÒ v¨n häc NghÖ thuËt víi côm t¸c gi¶: §ång b¹c tr¾ng hoa xoÌ, Mïa l¸ rông trong v-ên. Ma V¨n Kh¸ng lµ nhµ v¨n cã nhiÒu ®ãng gãp cho c«ng cuéc ®æi míi t- duy nghÖ thuËt cña v¨n xu«i ViÖt Nam. Vµo nh÷ng n¨m 1980 cña thÕ kû XX, khi “tÝnh d©n chñ c«ng khai ch­a trë thµnh mét kh«ng khÝ tinh thÇn bao trïm toµn x· héi” [19], nh÷ng s¸ng t¸c cña Ma V¨n Kh¸ng ®· ®ãn tr-íc yªu cÇu “nh×n th¼ng vµo sù thËt, ®¸nh gi¸ ®óng sù thËt, nãi râ sù thËt”[19], t¹o nªn nh÷ng cuéc tranh luËn s«i næi trªn c¸c diÔn ®µn v¨n häc nghÖ thuËt. C¸c t¸c phÈm M-a mïa h¹, Mïa l¸ rông trong v-ên, §¸m c-íi kh«ng cã giÊy gi¸ thó… ngay tõ khi ra ®êi ®· thu hót ®-îc sù quan t©m cña ®«ng ®¶o giíi nghiªn cøu - phª b×nh v¨n häc vµ ®éc gi¶ yªu v¨n ch-¬ng trong c¶ n-íc.

Ma V¨n Kh¸ng s¸ng t¸c ®Òu tay vµ thµnh c«ng trªn nhiÒu ®Ò tµi kh¸c nhau. ViÕt vÒ ®Ò tµi miÒn nói, ngßi bót cña «ng h-íng ®Õn sù ph¶n ¸nh ®êi sèng cña ®ång bµo c¸c d©n téc miÒn nói trong c«ng cuéc ®Êu tranh b¶o vÖ biªn giíi vµ toµn vÑn l·nh thæ, vÒ cuéc sèng lao ®éng cña nh÷ng ng-êi d©n 2 miÒn T©y B¾c, can tr-êng nh-ng còng rÊt mùc nh©n hËu, thuû chung. ViÕt vÒ ®Ò tµi thµnh thÞ, «ng quan t©m nhiÒu ®Õn sù bén bÒ, ®a cùc, ®a gi¸ trÞ cña cuéc sèng thêi më cöa. §Ò tµi vÒ ng-êi trÝ thøc, ®Ò tµi vÒ gia ®×nh ®-îc «ng quan t©m ph¶n ¸nh vµ ®· cã nh÷ng thµnh c«ng nhÊt ®Þnh.

Dï ë lo¹i ®Ò tµi nµo, Ma V¨n Kh¸ng còng tËp trung quan t©m, ph¶n ¸nh ®Õn sè phËn con ng-êi. Trong ®ã, nh©n vËt vÒ ng-êi phô n÷ chiÕm mét tû lÖ kh¸ cao vµ cã vÞ trÝ thùc sù trong toµn bé s¸ng t¸c cña «ng. Cã thÓ nãi trong giai ®o¹n s¸ng t¸c vÒ cuéc sèng ®-¬ng thêi ë ®« thÞ - giai ®o¹n mµ theo Ma V¨n Kh¸ng “míi cã thÓ nãi lµ viÕt ®­îc v¨n” [24] th× ch©n dung nh©n vËt phô n÷ ®-îc «ng chó ý quan t©m nhiÒu h¬n, chiÕm tû lÖ næi tréi h¬n so víi tr-íc ®ã. ThÕ giíi nh©n vËt n÷ gåm nhiÒu thµnh phÇn, løa tuæi ®-îc nhµ v¨n quan t©m ph¶n ¸nh d-íi nhiÒu gãc ®é, b×nh diÖn kh¸c nhau ®· lµm nªn mét bøc tranh nhiÒu mµu s¾c vÒ ch©n dung ng-êi phô n÷ hiÖn ®¹i.

ViÕt vÒ ng-êi phô n÷ Ma V¨n Kh¸ng ®· dµnh nhiÒu t×nh c¶m cho hä. ë ®©y, ta thÊy ®-îc sù tinh tÕ trong tr¶i nghiÖm vèn hiÓu biÕt s©u s¾c cña «ng vÒ tÊm lý, tÝnh c¸ch cña ng-êi phô n÷. Bªn c¹nh c¸i nh×n tØnh t¸o cã phÇn s¾c l¹nh lµ t×nh c¶m yªu mÕn, c¶m th«ng cña «ng vÒ nh÷ng ng-êi phô n÷ vèn chÞu nhiÒu thiÖt thßi trong ®êi sèng m-u sinh còng nh- trong t×nh yªu, h¹nh phóc. Qua kh¶o s¸t nh÷ng s¸ng t¸c cña Ma V¨n Kh¸ng tõ n¨m 1980 l¹i nay (chñ yÕu lµ tiÓu thuyÕt) chóng t«i nhËn thÊy, ®Ò tµi vÒ nh©n vËt n÷ trong s¸ng t¸c cña Ma V¨n Kh¸ng thùc sù chiÕm mét vÞ trÝ quan träng trong toµn bé sù nghiÖp s¸ng t¸c cña nhµ v¨n.

Tuy nhiªn cho ®Õn nay c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ m¶ng s¸ng t¸c nµy vµo ch-a ®-îc quan t©m nghiªn cøu mét c¸ch thÝch ®¸ng vµ cã hÖ thèng. NhËn thÊy ®©y lµ mét khu vùc cßn cã nhiÒu vÊn ®Ò míi mÎ nªn chóng t«i chän ®Ò tµi nµy: “Nh©n vËt n÷ trong tiÓu thuyÕt Ma V¨n Kh¸ng tõ sau n¨m 1980”. S¸ng t¸c cña Ma V¨n Kh¸ng nãi chung Ma V¨n Kh¸ng lµ nhµ v¨n viÕt ®Òu, viÕt khoÎ vµ thµnh c«ng ë c¶ hai thÓ lo¹i truyÖn ng¾n vµ tiÓu thuyÕt. Víi chÆng ®-êng h¬n 40 n¨m trong cuéc ®êi v¨n nghiÖp, Ma V¨n Kh¸ng ®· cã mét gia tµi kh¸ ®å sé.

Trong sè ®ã, cã rÊt nhiÒu t¸c phÈm ngay tõ khi ra ®êi ®· trë thµnh t©m ®iÓm chó ý cña d- luËn vµ trë thµnh ®Ò tµi tranh luËn, phª b×nh cña c¸c nhµ nghiªn cøu, t¹o nªn hiÖu øng tÝch cùc trong ®êi sèng v¨n häc ViÖt Nam ®-¬ng ®¹i. §¸nh gi¸ truyÖn ng¾n Ma V¨n Kh¸ng cã c¸c bµi viÕt cña L· Nguyªn Khi nhµ v¨n ®µo bíi b¶n thÓ ë chiÒu s©u t©m hån, T¹p chÝ v¨n häc sè 9, (1999). ë bµi viÕt nµy, L· Nguyªn ®· chó träng vµo t×m hiÓu, nghiªn cøu vÒ ®Ò tµi trong c¸c truyÖn ng¾n cña Ma V¨n Kh¸ng. Tõ ®ã kh¸i qu¸t nªn nh÷ng ®Æc tr-ng c¬ b¶n mang tÝnh phong c¸ch cña nhµ v¨n trªn b×nh diÖn quan ®iÓm s¸ng t¸c, quan niÖm thÈm mü, nghÖ thuËt tù sù vµ ng«n ng÷ v¨n ch-¬ng.

ë b×nh diÖn t- t-ëng nhµ nghiªn cøu nhËn xÐt “Xuyªn suèt nh÷ng trang v¨n mét triÕt luËn ®êi sèng hÕt søc nhÊt qu¸n. TriÕt luËn Êy lµ tÝnh ng-êi, t×nh ng-êi vµ sù hån nhiªn lµm mÉu sè ®Ó nhµ v¨n trß chuyÖn vÒ con ng-êi vµ cuéc ®êi” vµ nhËn thÊy “chÊt men kh¬i dËy c¶m høng s¸ng t¹o cña nhµ v¨n kh«ng ph¶i lµ g× kh¸c, mµ chÝnh lµ niÒm ®am mª ®-îc thæ lé trªn trang giÊy t×nh yªu da diÕt vµ miÒn høng khëi v« biªn tr-íc vÎ ®Ñp cña dßng ®êi sinh ho¸ hån nhiªn” [53]. §ç Ph-îng Th¶o trong Gi¸ trÞ t- t-ëng vµ nghÖ thuËt cña truyÖn ng¾n Ma V¨n Kh¸ng nhËn thÊy trong c¸i ån µo, x« bå cña ®êi sèng thÞ thµnh nh÷ng n¨m tr-íc vµ sau ®æi míi, ®«i khi nh÷ng gi¸ trÞ ®¹o ®øc ch©n chÝnh cña con ng-êi tù ®¸nh ®æi hoÆc ®em ra rao b¸n nh- mét mãn hµng hay lµm ph-¬ng tiÖn cña sù ®æi ch¸c. §¹o ®øc xuèng cÊp, con ng-êi bÞ tha ho¸ vµ tù tha ho¸ ®· giãng lªn håi chu«ng c¶nh tØnh ®èi víi nh÷ng ng-êi cã l-îng tri.

TruyÖn ng¾n Ma V¨n Kh¸ng ®· nãi ®-îc ®iÒu ®ã vµ gióp ta nhËn thÊy ®iÒu ®ã tõ v« vµn 4 nh÷ng sù viÖc t×nh huèng, con ng-êi, mµ mäi chi tiÕt dï lµ rÊt nhá, rÊt quen thuéc còng gîi cho chóng ta niÒm tr¾c Èn kh«n ngu«i vÒ t×nh ng-êi, t×nh ®êi s©u nÆng. Bµn vÒ nghÖ thuËt viÕt cña Ma V¨n Kh¸ng cã bµi viÕt cña NguyÔn ThÞ HuÖ T- duy míi vÒ nghÖ thuËt trong s¸ng t¸c Ma V¨n Kh¸ng nh÷ng n¨m 1980, §ç Ph-îng Th¶o Cèt truyÖn trong tiÓu thuyÕt sù, ®êi t- cña Ma V¨n Kh¸ng. Xin ®-îc trÝch dÉn ý kiÕn cña c¸c t¸c gi¶ xung quanh c¸c bµi viÕt nµy. “Khi chuyÓn h-íng trong ngßi bót s¸ng t¸c cña m×nh, Ma V¨n Kh¸ng ®· nhanh chãng tiÕp cËn víi mét hiÖn thùc míi, mét hiÖn thùc phong phó nh-ng ngæn ngang, bÒ bén, ph¶i tr¸i tr¾ng ®en lÉn lén, xen cµi trong biÕt bao biÕn ®éng.

§ã lµ cuéc sèng cña thµnh thÞ víi nhiÒu mµu s¾c phong phó vµ ®éc ®¸o” [19]. Trong bµi nghiªn cøu nµy NguyÔn ThÞ HuÖ ®· tËp trung nghiªn cøu vÒ sù chuyÓn ®æi trong t- duy nghÖ thuËt cña nhµ v¨n trªn c¸c chÆng ®-êng s¸ng t¸c. Mét trong nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n trong sù ®æi míi t- duy nghÖ thuËt cña nhµ v¨n lµ sù chuyÓn h-íng tõ c¸i nh×n sö thi sang c¸i nh×n hiÖn thùc. Sù thay ®æi quan niÖm ®ã ®· gióp nhµ v¨n cã thÓ tiÕp cËn ®êi sèng ë nhiÒu b×nh diÖn kh¸c nhau.

Trong ®ã, h-íng tíi sù quan t©m ®Õn tõng sè phËn con ng-êi cô thÓ lµ ®Æc tr-ng næi bËt cña sù chuyÓn h-íng ®ã. ë b×nh diÖn nh©n vËt, chóng t«i nhËn thÊy nhµ nghiªn cøu Ýt chó ý ®Õn c¸c nh©n vËt n÷ vèn chiÕm sè l-îng lín trong hÖ thèng nh©n vËt cña nhµ v¨n. Mét sè nh©n vËt n÷ nh- Lý (Mïa l¸ rông trong v-ên), XuyÕn (§¸m c-íi kh«ng cã giÊy gi¸ thó), Thoa (Ng-îc dßng n-íc lò),…tuy cã ®-îc ®Ò cËp ®Õn nh-ng chØ ë b×nh diÖn t- t-ëng, chø ch-a ®-îc nghiªn cøu ®¸nh gi¸ d-íi gãc ®é t- duy nghÖ thuËt cña nhµ v¨n. Còng ë lÜnh vùc nµy, §ç Ph-¬ng Th¶o l¹i tËp trung khai th¸c, nghiªn cøu cèt truyÖn thÕ sù ®êi t- cña tiÓu thuyÕt Ma V¨n Kh¸ng.

Bµi nghiªn cøu ®· rót ra ®-îc nh÷ng cèt truyÖn phæ biÕn trong tiÓu thuyÕt thÕ sù ®êi t- cña Ma V¨n Kh¸ng ®ã lµ: cèt truyÖn luËn ®Ò, cèt truyÖn l¾p ghÐp, cèt truyÖn håi t-ëng vµ ký øc. “Víi riªng Ma V¨n Kh¸ng, so víi tiÓu thuyÕt sö thi th× tiÓu thuyÕt thÕ 5 sù, ®êi t- cña «ng cã lèi kÕt cÊu cèt truyÖn theo khuynh h-íng hiÖn ®¹i. HÇu nh- ë mçi tiÓu thuyÕt (víi kho¶ng c¸ch ra ®êi c¸ch xa nhau kh«ng nhiÒu) Ma V¨n Kh¸ng ®Òu t×m ra mét kiÓu kÕt cÊu phï hîp, míi mÎ. §©y lµ mét trong nh÷ng biÓu hiÖn cho thÊy viÖc ®æi míi t- duy nghÖ thuËt còng nh- ®¸nh dÊu b-íc tr-ëng thµnh trªn con ®-êng nghÖ thuËt cña «ng” [81].

Nghiªn cøu vÒ qu¸ tr×nh s¸ng t¸c cña Ma V¨n Kh¸ng. Phong Lª nhËn thÊy: “M-a mïa h¹ chÝnh lµ sù më ®Çu cho mét hÖ viÕt míi cña Ma V¨n Kh¸ng gåm cã tiÓu thuyÕt vµ truyÖn ng¾n vµ víi Mïa l¸ rông trong v-ên (1985), Ngµy ®Ñp trêi (1986), Tr¸i chÝn mïa thu (1988), C«i cót gi÷a c¶nh ®êi (1989), vµ §¸m c-íi kh«ng cã giÊy gi¸ thó (1989) ®· ®-a anh vµo ®éi ngò mÊy g-¬ng mÆt tiªu biÓu ®ãng vai trß tiÒn tr¹m, b¸o hiÖu cho c«ng cuéc ®æi míi chÝnh thøc më ra tõ nöa cuèi nh÷ng n¨m 80 (thÕ kû XX)” [41]. Còng h-íng nghiªn cøu trªn cã c¸c bµi viÕt cña NguyÔn Ngäc ThiÖn víi bµi Mét c©y bót sung søc, mét ®êi v¨n s¸ng t¹o, Chi chót nh- con ong lµm mËt cña Vâ V¨n Trùc cïng c¸c bµi pháng vÊn nhµ v¨n nh-: c¸c cuéc Tæng kiÓm kª cña nhµ v¨n Ma V¨n Kh¸ng (TrÇn Hoµng Kim thùc hiÖn); Sèng råi míi viÕt (§Æng Thanh H-¬ng ghi).