CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG -TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DCA VIỆT NAM 1. Đặc điểm lao động của Công ty cổ phần DCA Việt Nam Cơ cấu lao động của Công ty Hiện nay Công ty có hai bộ phận chính là bộ phận quản lý hành chính và bộ phận kỹ sư quản lý công trường. Số lượng lao động của Công ty có 195 người, trong đó lao động có đóng BHXH của Công ty là 160 người, lao động thời vụ là 35 người. Trong cơ cấu lao động tại đơn vị, số lượng lao động có trình độ trên đại học là 9 người chiếm gần 6%, 149 người trình độ đại học chiếm hơn 93% chỉ có 2 người trình độ trung cấp.
Tỷ lệ này chứng tỏ đội ngũ nhân viên của công ty có trình độ chuyên môn cao, đây cũng là lợi thế của Công ty hiện nay so với các Công ty xây dựng khác. Trong tổng số lao động hiện tại có khoảng 40% là lao động dài hạn, còn lại là lao động ngắn hạn được công ty ký hợp đồng từ 1- 3 năm. Đặc điểm kinh doanh của Công ty là quản lý và điều hành dự án, nên các dự án phát sinh theo thời điểm, chính vì vậy nhiều khi công ty dựa trên nhu cầu công việc mà tiến hành tuyển thêm lao động. Tùy theo đặc điểm của công việc mà tuyển chọn nhân viên cho phù hợp.
Các quy định cụ thể về tiền lương, tiền thưởng, các hình thức trả lương, thời gian làm việc, các chế độ ưu đãi được thể hiện rõ ràng trong hợp đồng lao động. Hiện nay Công ty đang áp dụng 3 loại hợp đồng lao động * Hợp đồng lao động thời hạn từ 1 đến 3 năm Đây là loại hợp đồng được Công ty ký với người lao động làm việc cho công ty trong khoảng thời gian từ 1 đến 3 năm, người lao động có trình độ chuyên môn phù hợp với hoạt động của công ty đã được qua tuyển chọn và thử việc, có nhận xét, đánh giá của cán bộ nhân sự. * Hợp đồng lao động ngắn hạn và hợp đồng thử việc Sinh viên: Lương Cao Cường 7 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Hợp đồng này được ký kết với người lao động trong trường hợp doanh nghiệp cần người theo mùa vụ, làm việc theo các dự án trong một thời gian ngắn hoặc với người lao động đang trong quá trình thử việc. Loại hợp đồng này thường gặp ở Công ty.
* Hợp đồng lao động không xác định thời hạn Hợp đồng này thường được ký với người lao động giữ các vị trí chủ chốt trong bộ máy lãnh đạo, hoặc những người lao động có trình độ chuyên môn và tay nghề cao đóng góp lâu dài cho sự phát triển của Công ty.1: Cơ cấu lao động của Công ty cổ phần DCA Việt Nam theo hợp đồng lao động Lao động ngắn hạn Lao động hợp đồng Lao động dài hạn 65 30 % % 5 % (Nguồn: Phòng Tổ chức lao động hành chính) Bảng 1.1: Cơ cấu lao động của công ty quý III và quý IV năm 2014 Sinh viên: Lương Cao Cường 8 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Quý III Quý IV Phân loại SL Tỷ lệ SL Tỷ lệ (người) (%) (người) (%) Tổng số lao động 187 100 195 100 Theo giới tính 100 100 Nam 130 69.8 Theo loại hợp đồng 100 100 Hợp đồng từ 1-3 năm 119 63.6 127 65 LĐ ngắn hạn và thử 7 3.7 9 5 việc LĐ dài hạn 61 32.6 59 30 Theo trình độ học vấn 100 100 Trên đại học 9 4.1 2 1 ( Nguồn: Phòng Tổ chức lao động hành chính) Qua bảng trên ta thấy tình hình biến động về số lượng và chất lượng lao động của Công ty trong quý III và IV năm 2014. Do đặc điểm ngành nghề của Công ty hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và quản lý dự án, nhân viên thường xuyên phải đi công tác xa nên có thể thấy tỷ lệ nam giới luôn lớn hơn nhiều so với tỷ lệ nữ giới. Xét về trình độ Công ty có số lượng chủ yếu lao động là tốt nghiệp đại học và trên đại học, chuyên môn và trình độ tay nghề của người lao động trong Công ty là khá cao, hoàn thành nhiệm vụ mà Ban lãnh đạo của Công ty giao cho. Các hình thức trả lương của Công ty cổ phần DCA Việt Nam Sinh viên: Lương Cao Cường 9 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp - Lương giờ : Tính theo lương cấp bậc và số giờ làm việc.
- Lương ngày : Tính theo mức lương cấp bậc và số ngày làm việc thực tế trong tháng. - Lương tháng : Tính theo mức lương cấp bậc tháng. Chế độ trả lương theo thời gian có thưởng. Chế độ trả lương này là sự kết hợp giữa chế độ trả lương theo thời gian đơn giản với tiền thưởng khi đạt được chỉ tiêu số lượng hoặc chất lượng quy định.
Chế độ trả lương này áp dụng chủ yếu với những công nhân phụ làm công việc phục vụ như công nhân sửa chữa, điều chỉnh thiết bị… Ngoài ra còn áp dụng với những công nhân ở những khâu có trình độ cơ khí hóa cao, tự động hóa hoặc những công nhân tuyệt đối phải đảm bảo chất lượng. Công thức tính lương như sau: Tiền lương phải trả = Tiền lương trả + Tiền thưởng cho người lao động theo thời gian Chế độ trả lương này có nhiều ưu điểm hơn chế độ trả lương theo thời gian đơn giản. Trong chế độ này không phản ánh trình độ thành thạo và thời gian làm việc thực tế gắn chặt với thành tích công tác của từng người thông qua chỉ tiêu xét thường đã đạt được. Vì vậy nó khuyến khích người lao động quan tâm đến trách nhiệm và công tác của mình.
* Lương theo thời gian: Ví dụ: Bà Vũ Hồng Hoa - Chức vụ: kế toán trưởng - Số ngày công trong tháng: 26 ngày - Lương cơ bản: 1.000đ - Hệ số lương: 4,33 - Hệ số trách nhiệm: 0,5 Sinh viên: Lương Cao Cường 10 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp => Số tiền lương của bà Vũ Hồng Hoa sẽ là: 1.000đ - Các khoản khấu trừ lương: + BHXH: 1.900đ => Số tiền lương thực lĩnh của bà Vũ Hồng Hoa là: 4.600đ Chế độ trả lương theo hình thức tiền lương khoán Theo hình thức này người lao động sẽ nhận được một khoản tiền nhất định sau khi hoàn thành xong khối lượng công việc được giao theo đúng thời hạn và đúng chất lượng quy định đối với loại công việc này. - Căn cứ vào biên bản nghiệm thu ta xác định được tổng quỹ lương của tổ 1 - PX số 2 trong tháng 6/2014là: 100.0000đ - Công nhân của Tổ 1 - PX số 2 có hệ số lương là 2,22. Tổng số công của tổ trong tháng 6/2014là: 255 công. Vậy đơn giá bình quân công là: 68.000đ/công - Ông Nguyễn Tất Đạt có số ngày công có mặt tại hiện trường là 30 ngày, số ngày công thực tế làm việc là 30 ngày => Lương cố định = 30 x 8.000đ Lương công nhật = Số ngày thực tế làm việc x Đơn giá bình quân công = 30 x 120.000đ Vậy tổng lương của Ông Nguyễn Tất Đạt là: 255.000đ Sinh viên: Lương Cao Cường 11 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp 1.
Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại Công ty cổ phần DCA Việt Nam Các khoản trích theo lương bao gồm các quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ bảo hiểm y tế, kinh phí công đoàn, bảo hiểm thất nghiệp. - Quỹ bảo hiểm xã hội là quỹ dùng để trợ cấp cho người lao động có tham gia đóng góp quỹ trong các trường hợp họ bị mất khả năng lao động như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, mất sức… Theo chế độ tài chính hiện hành, quỹ bảo hiểm xã hội được hình thành bằng cách tính theo tỷ lệ 26% trên tổng quỹ lương của doanh nghiệp. Người sử dụng lao động phải nộp 18% trên tổng quỹ lương và tính vào chi phí sản xuất kinh doanh, còn 8% trên tổng quỹ lương thì do người lao động trực tiếp đóng góp và trừ vào thu nhập của họ. Những khoản trợ cấp thực tế cho người lao động tại doanh nghiệp trong các trường hợp họ bị ốm đau, tai nạn lao động, nữ công nhân viên nghỉ đẻ hoặc thai sản … được tính toán trên mức lương ngày của họ, thời gian nghỉ (có chứng từ hợp lệ) và tỷ lệ trợ cấp bảo hiểm xã hội.
Khi người lao động được nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội, kế toán phải lập phiếu nghỉ hưởng bảo hiểm xã hội cho từng người và lập bảng thanh toán bảo hiểm xã hội để làm cơ sở thanh toán với cơ quan quản lý quỹ. Các doanh nghiệp phải nộp bảo hiểm xã hội trích được trong kỳ vào quỹ tập trung do quỹ bảo hiểm xã hội quản lý (qua tài khoản của họ ở kho bạc). - Quỹ bảo hiểm y tế được sử dụng để trợ cấp cho những người có tham gia đóng góp quỹ trong các hoạt động khám, chữa bệnh. Theo chế độ hiện hành các doanh nghiệp phải thực hiện trích quỹ bảo hiểm y tế bằng 4,5% tổng quỹ lương trong đó doanh nghiệp phải chịu 3% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của họ còn người lao động trực tiếp nộp 1,5% và trừ vào thu nhập của họ.
Sinh viên: Lương Cao Cường 12 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Quỹ bảo hiểm y tế do cơ quan bảo hiểm y tế thống nhất quản lý và trợ cấp cho người lao động thông qua mạng lưới y tế. Vì vậy khi trích bảo hiểm y tế các doanh nghiệp phải nộp cho bảo hiểm y tế qua tài khoản của họ ở kho bạc. - Kinh phí công đoàn là nguồn tài trợ cho hoạt động công đoàn ở các cấp. Theo chế độ tài chính hiện hành, kinh phí công đoàn được trích theo tỷ lệ 2% trên tổng số tiền lương phải trả cho người lao động và doanh nghiệp phải chịu toàn bộ tính vào chi phí sản xuất kinh doanh.
Thông thường khi trích được kinh phí công đoàn thì một nửa doanh nghiệp phải nộp cho công đoàn cấp trên, một nửa được sử dụng để chi tiêu cho hoạt động công đoàn tại đơn vị. - Quỹ bảo hiểm thất nghiệp là quỹ dùng để trợ cấp cho người lao động phải nghỉ việc theo chế độ.