Chương 1: Cơ sở lý thuyết về xuất khẩu hàng hóa tại doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng hoạt động xuất khẩu Sợi vải của Công Ty TNHH Dệt Hà Nam Chương 3: Một số giải pháp thúc đẩy hoạt động xuất khẩu sợi vải tại Công Ty TNHH Dệt Hà Nam. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ XUẤT KHẨU HÀNG HÓA TẠI DOANH NGHIỆP 1.Khái niệm, vai trò và nhiệm vụ của xuất khẩu hàng hóa.Khái niệm về xuất khẩu hàng hóa Khái niệm xuất khẩu nói chung được rất nhiều công trình nghiên cứu đề cập, phân tích theo từng chủ đích nghiên cứu riêng. Bùi Xuân Lưu (2007) định nghĩa “xuất khẩu là việc bán hàng hóa, dịch vụ cho nước ngoài”. Hay theo Hà Nam Khánh Giao (2012) “Xuất khẩu hàng hoá là việc bán sản phẩm làm từ một quốc gia để bán cho chính quốc gia đó tiêu dùng hay bán lại cho các quốc gia khác”.
Ở đây, xuất khẩu được hiểu là hoạt động trao đổi hàng hoá và dịch vụ của một quốc gia với phần còn lại của thế giới thông qua mua bán nhằm khai thác triệt để lợi thế của quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Nói tóm lại, có nhiều cách hiểu về xuất khẩu hàng hóa, tuy nhiên hiểu một cách khái quát nhất thì xuất khẩu hàng hóa là hàng hóa được sản xuất ở một quốc gia và bán cho người mua ở một quốc gia khác. Xuất khẩu cùng với nhập khẩu tạo nên thương mại quốc tế. Hoạt động xuất khẩu hàng hóa là một hình thức cơ bản của thương mại quốc tế đã có từ lâu đời và phát triển đến giai đoạn hiện nay.
Cơ sở của xuất khẩu hàng hóa là hoạt động mua bán và trao đổi hàng hóa (bao gồm hàng hóa vô hình và hữu hình) trong nước. Cho tới khi sản xuất phát triển và việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia đều có lợi, hoạt động này mở rộng phạm vi ra ngoài biên giới của các quốc gia Xuất phát từ bản chất, xuất khẩu hàng hóa không phải là hoạt động kinh doanh đơn lẻ mà là một hệ thống các hoạt động kinh doanh có tổ chức, dưới sự quản lý giám sát bởi các cấp nhà nước cả ở bên trong lẫn bên ngoài nhằm đem lại các nguồn lợi nhuận, ngoại tệ, đồng thời đẩy mạnh sản xuất, phát triển kinh tế cho các quốc gia. Mục đích của hoạt động này là khai thác được lợi thế của từng quốc gia trong phân công lao động quốc tế. Khi việc trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia đều có lợi thì các quốc gia đều tích cực tham gia mở rộng hoạt động này.
Như vậy, có thể hiểu xuất khẩu hàng hóa chính là việc bán hàng hóa của quốc gia này sang quốc gia khác, trên cơ sở sử dụng tiền tệ làm phương thức thanh toán.Vai trò và nhiệm vụ của xuất khẩu hàng hóa 1. Vai trò của xuất khẩu hàng hóa Hoạt động xuất khẩu ngày càng có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, nó là nhân tố góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia cũng như trong từng ngành, từng doanh nghiêp. Hoạt động xuất khẩu hàng hóa của một quốc gia được thực hiện bởi 4 các đơn vị kinh tế của các quốc gia đó mà phần lớn là thông qua các doanh nghiệp ngoại thương. Do vậy, thực chất của hoạt động xuất khẩu hàng hóa của mỗi quốc gia là hoạt động xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp.
Vì thế, hoạt động xuất khẩu không chỉ có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế quốc dân mà còn đối với bản thân các doanh nghiệp tham gia. Theo Bùi Xuân Lưu và Nguyễn Hữu Khải (2007), Xuất khẩu hàng hóa có vai trò như sau: Đối với nền kinh tế quốc dân: - Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu, phục vụ công nghiệp hóa-hiện đại hóa đất nước. Ngày nay con đường tất yếu để khắc phục tình trạng nghèo nàn, lạc hậu là phải công nghiệp hóa, hiện đại hóa với những bước đi phù hợp. Nhưng sự nghiệp đó vốn đòi hỏi phải có số lượng vốn lớn để từng bước cải tiến kỹ thuật nhập khẩu máy móc trang thiết bị tiên tiến hiện đại.
Vì vậy, nguồn vốn huy động từ nước ngoài được coi là nguồn vốn chủ yếu của họ cho quá trình phát triển. Hoạt động xuất khẩu tạo nguồn thu cho ngân sách, nó tạo tiền đề cho các hoạt động nhập khẩu, quyết định quy mô, tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. - Xuất khẩu khai thác lợi thế so sánh trong cạnh tranh, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển sản xuất. Dưới tác động của xuất khẩu, cơ cấu sản xuất và tiêu dùng của thế giới đã, đang và sẽ thay đổi mạnh mẽ, hoạt động xuất khẩu làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế của các quốc gia từ nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.
Dưới đây là một số tác động tích cực của xuất khẩu đến chuyển dịch kinh tế, thúc đẩy sản xuất phát triển: + Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành cùng có cơ hội phát triển + Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng thị trường sản phẩm, góp phần ổn định sản xuất, tạo ra lợi thế nhờ quy mô + Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sản xuất, mở rộng khả năng tiêu dùng của một quốc gia. + Xuất khẩu là phương tiện quan trọng để tạo vốn và thu hút kỹ thuật công nghệ từ các nước phát triển nhằm hiện đại hóa nền kinh tế nội địa, tạo năng lực cho sản xuất mới + Xuất khẩu còn có vai trò thúc đẩy chuyên môn hóa, tăng cường hiệu quả sản xuất 5 của từng quốc gia. - Xuất khẩu có tác động tích cực đối với việc giải quyết công ăn việc làm, cải thiện đời sống nhân dân Xuất khẩu thu hút hàng triệu lao động tham gia vào sản xuất hàng xuất khẩu, tạo thu nhập ổn định cho người lao động, vì vậy góp phần giải quyết nạn thất nghiệp đối với mỗi quốc gia. Thông qua hoạt động sản xuất hàng xuất khẩu, cơ cấu ngành nghề theo nó được mở rộng tạo thêm nhiều việc làm mới, tăng thu nhập cho người lao động cải thiện đời sống nhân dân.
Mặt khác xuất khẩu còn tạo ra ngoại tệ để nhập khẩu những hàng hóa mà trong nước không thể sản xuất được hoặc sản xuất kém phục vụ cuộc sống nhân dân. Nhập khẩu nguyên vật liệu đầu vào cho sản xuất, công nghệ hiện đại phục vụ cho sản xuất tạo ra lợi thế mới cho các ngành sản xuất trong nước phát triển. - Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các mối quan hệ kinh tế đối ngoại Xuất khẩu và các mối quan hệ kinh tế đối ngoại có sự tác động qua lại và phụ thuộc lẫn nhau. Hoạt động xuất khẩu là hoạt động chủ yếu, cơ bản, là hình thức ban đầu của hoạt động kinh tế đối ngoại.
Từ đây nó thúc đẩy các mối quan hệ khác phát triển theo như: du lịch, vận tải, bảo hiểm… từ đó hình thành mối quan hệ qua lại khăng khít, giữa các quốc gia. Hoạt động xuất khẩu đã gắn kết sản xuất giữa các nước, các khu vực với nhau đẩy mạnh quá trình nhất thể hóa nền kinh tế khu vực và thế giới như hoạt động xuất khẩu giữa các nước trong tổ chức WTO, ASEAN, AFTA… Xu hướng chung ngày nay, tất cả các quốc gia đều muốn vươn ra thị trường ngoài nước theo hướng mở cửa, hội nhập, đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu, tăng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ, nhằm đạt tỷ lệ suất siêu cao. Bởi vì chính hoạt động xuất nhập khẩu đã tạo ra rất nhiều ưu thế: thông qua xuất khẩu các quốc gia có cơ hội tham gia vào cạnh tranh trên thị trường thế giới cả về chất lượng, số lượng và giá cả buộc các quốc gia phải luôn đổi mới hoàn thiện công tác quản lý để điều hành tốt quá trình này. Đối với doanh nghiệp: Hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp có vai trò to lớn đối với bản thân các doanh nghiệp khi tham gia vào thương mại quốc tế - Thứ nhất, thông qua xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nước có điều kiện tham gia vào các cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng.
Những yếu tố này đòi hỏi các doanh nghiệp phải hình thành một cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường. - Thứ hai, sản xuất hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp thu hút được nhiều lao động, tao ra thu nhập ổn định cho họ, tạo nguồn ngoại tệ để nhập khẩu hàng tiêu dùng. Nó vừa 6 đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của nhân dân, vừa thu được nhiều lợi nhuận. Sản xuất hàng xuất khẩu còn giúp doanh nghiệp phải luôn luôn đổi mới và hoàn thiện công tác quản lý kinh doanh, đồng thời có vốn để tiếp tục đầu tư vào sản xuất không chỉ về chiều rộng mà cả về chiều sâu.
- Thứ ba, xuất khẩu tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng thị trường, mở rộng quan hệ kinh doanh với tổ chức, cá nhân cả trong và ngoài nước, trên cơ sở cả hai bên đều có lợi. Vì vậy, xuất khẩu đã giúp doanh nghiệp tăng được doanh số và lợi nhuận, đồng thời chia sẻ được rủi ro mất mát trong hoạt động kinh doanh, tăng cường uy tín kinh doanh của công ty. - Thứ tư, xuất khẩu khuyến khích phát triển các mạng lưới kinh doanh của doanh nghiệp, như hoạt động đầu tư, nghiên cứu và phát triển công nghệ sản xuất, các hoạt động sản xuất, Marketing cũng như mở rộng mạng lưới phân phối và mở rộng địa bàn kinh doanh. Như vậy, có thể nhận thấy, hoạt động xuất khẩu có vai trò quan trọng và có tác động tích cực tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp cũng như sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia.
Nhiệm vụ của xuất khẩu hàng hóa - Xuất khẩu hàng hóa có nhiệm vụ mở rộng thị trường, nguồn hàng và đối tác kinh doanh xuất khẩu nhằm tạo xu hướng xuất khẩu, coi xuất khẩu là mũi nhọn đột phá cho sự giàu có. - Xuất khẩu có nhiệm vụ phải khai thác hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước như đất đai, nhân lực, tài nguyên thiên nhiên, cơ sở vật chất, kỹ thuật-công nghệ chất xám theo hướng khai thác lợi thế tuyệt đối, lợi thế so sánh. - Ngoài ra, xuất khẩu còn nâng cao năng lực sản xuất hàng hóa xuất khẩu để tăng nhanh khối lượng và kim ngạch xuất khẩu. - Cuối cùng, xuất khẩu tạo ra những mặt hàng (nhóm hàng) xuất khẩu chủ lực đáp ứng những đòi hỏi của thị trường thế giới và của khách hàng về chất lượng và số lượng, có sự hấp dẫn và khả năng cạnh tranh cao.