CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC PHÂN TÍCH KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Hoạt động kinh doanh và vai trò của phân tích kinh doanh. Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Khái niệm hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
Hoạt động kinh doanh bao gồm bất kì hoạt động nào mà doanh nghiệp tham gia với mục đích chính là tạo ra lợi nhuận. Đây là một thuật ngữ chung bao gồm tất cả các hoạt động kinh tế được thực hiện bởi một công ty trong quá trình kinh doanh. Các hoạt động kinh doanh bao gồm hoạt động điều hành, đầu tư và tài trợ đang diễn ra và tập trung vào việc tạo ra giá trị cho các cổ đông. Sơ đồ quá trình hoạt động của doanh nghiệp.
(nguồn: http://vgpipe. Các quan hệ tài chính chủ yếu trong doanh nghiệp. Quan hệ kinh doanh là các mối quan hệ tồn tại giữa tất cả các thực thể tham gia vào thương mại. Bao gồm các mối quan hệ giữa các bên liên quan mật thiết khác nhau trong bất kì mạng lưới kinh doanh nào, ví dụ như mỗi quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động, người sử dụng lao động và các đối tác kinh doanh và tất cả các công ty mà một doanh nghiệp liên kết.
• Các quan hệ kinh doanh bao gồm: - Quan hệ kinh doanh giữa doanh nghiệp với Nhà nước. - Quan hệ minh doanh giữa doanh nghiệp với các chủ thể kinh tế và các tổ chức xã hội khác. 12 - Quan hệ kinh doanh giữa doanh nghiệp với người lao động trong doanh nghiệp. - Quan hệ kinh doanh giữa doanh nghiệp với các chủ sở hữu của doanh nghiệp.
Vai trò của phân tích kinh doanh trong doanh nghiệp. Phân tích kinh doanh trong doanh nghiệp có ý nghĩa rất quan trọng. Những đối tượng quan tâm đến tình hình kinh doanh của doanh nghiệp ví dụ như: người quản lý doanh nghiệp, chủ đầu tư, người lao động, khách hàng, cơ quan Nhà nước. • Đối với người quản lý doanh nghiệp: Đánh giá hiệu quả từng hoạt động của doanh nghiệp và thực hiện những nguyên tắc về quản lý tình hình kinh doanh.
Đánh giá hiệu quả kinh doanh (lợi nhuận) và khả năng giải quyết rủi ro của doanh nghiệp Kiểm tra và giám sát các hoạt động quản lý trong doanh nghiệp và các thông tin phục vụ cho việc dự đoán kinh doanh. • Đối với chủ đầu tư: Mối quan tâm hàng đầu của nhà đầu tư là thời gian hoàn vốn, mức sinh lãi và sự rủi ro. Vì vậy, phân tích tình hình kinh doanh của doanh nghiệp sẽ giúp chủ đầu tư có đầy đủ thông tin về: điều kiện tài chính, tình hình hoạt động, kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp. • Đối với người lao động: Kết quả hoạt động của doanh nghiệp tác động trực tiếp đến: tiền lương, khoản thu nhập tài chính của người lao động.
Vì vậy phân tích tình hình kinh doanh doanh nghiệp là điều cần thiết. • Đối với cơ quan nhà nước: Dựa vào phân tích kết quả kinh doanh của Công ty, các cơ quan quản lý nhà nước sẽ đánh giá, kiểm tra, kiểm soát các hoạt động kinh doanh, tài chính tiền tệ 13 của doanh nhiệp có tuân thủ theo đúng chính sách, chế độ và luật pháp nhà nước hay không. Qua đó, có thể thấy vai trò cơ bản của phân tích kinh doanh là cung cấp thông tin hữu ích cho tất cả các đối tượng quan tâm đến tình hình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên những khía cạnh khác nhau, giúp cho họ có cơ sở vững chắc để đưa ra các quyết định phù hợp với mục đích của mình. Công tác phân tích kinh doanh trong doanh nghiệp .Tài liệu sử dụng trong phân tích.
Việc phân tích hoạt động kinh doanh của một doanh nghiệp cần phải thu thập, sử dụng thông tin đến từ rất nhiều nguồn khác nhau, từ thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài để có thể đưa ra những nhận xét và cái nhìn khách quan và kết luận phù hợp. • Đối với nguồn thông tin đến từ bên ngoài: Những thông tin liên quan đến trạng thái kinh tế, chính sách lãi suất và cơ hội kinh doanh., thông tin về ngành nghề kinh doanh,., các thông tin kinh tế, pháp lý đối với doanh nghiệp, tình hình quản lý, kế toán kiểm toán, kế hoạch sử dụng kết quả sản xuất kinh doanh. • Thông tin đến từ nội bộ: Thông tin kế toán trong nội bộ doanh nghiệp là nguồn thông tin quan trọng hàng đầu và được phản ánh tương đối đầy đủ qua hệ thống báo cáo tài chính gồm: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ, Thuyết minh báo cáo tài chính. Bảng cân đối kế toán: bảng cân đối kế toán liệt kê tất cả tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu của Công ty vào một thời điểm cụ thể, thường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm.
Bảng cân đối này gồm 2 phần là tài sản và nguồn vốn, phần tài sản phản ánh toàn bộ giá trị tài sản hiện có của doanh nghiệp vào thời điểm cuối kỳ kế toán, dưới tất cả hình thái và ở mọi giai đoạn của quá trình kinh doanh. 14 Phần nguồn vốn phản ánh hình thành các loại tài sản của doanh đến cuối kỳ hạch toán. Báo cáo kết quả kinh doanh: báo cáo kết quả kinh doanh trình bày tóm lược các khoản doanh thu, thu nhập khác và chi phí cho một kỳ cụ thể, như tháng, quý hay năm. Báo cáo kết quả kinh doanh là một báo cáo riêng rẽ.
Trong đó, phần quan trọng nhất là thông tin kết quả kinh doanh của đơn vị - lợi nhuận được tính bằng phần doanh thu và thu nhập trừ đi chi phí. Nếu chi phí lớn hơn doanh thu và thu nhật, đơn vị sẽ lỗ. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: đây là báo cáo các dòng tiền vào và ra trong một kỳ, được chia thành 3 loại hoạt động: dòng tiền từ hoạt động kinh doanh, dòng tiền từ các hoạt động đầu tài chính. Báo cáo này cho biết kỳ doanh nghiệp đã tạo ra bao nhiêu tiền, đã sử dụng bao nhiêu tiền, tiền được tạo ra từ hoạt động nào và tiền được sử dụng vào hoạt động nào.
Quy trình phân tích hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp. (nguồn: http://vgpipe.vn/) Lập kế hoạch phân tích: Lập kế hoạch phân tích là xác minh trước về nội dụng, phạm vi thời gian và cách tổ chức phân tích. Nội dung phân tích cần phải xác định rõ các vấn đề cần phân tích vì đây là cơ sở để xây dụng đề cương tiến hành phân tích.
Tùy vào yêu cầu quản lý thực tiễn mà phạm vi phân tích có thể là toàn bộ hoặc chọn một vài đơn vị làm điểm phân tích. Thời gian ấn định trong kế hoạch phân tích bao gồm cả thời gian chuẩn bị và thời gian tiến hành công tác phân tích. Cần phân công rõ trách nhiệm cho các bộ phân trực tiếp thực hiện và bộ phân phục vụ công tác phân tích để thu thập được nhièu ý kiến, đánh giá đúng thực trạng, phát hiện tiềm năng nhằm giúp doanh nghiệp phấn đấu đạt kết quả cao trong kinh doanh. 15 Thu thập và xử lý thông tin: Trong phân tích kinh doanh nhà phân tích cần thu thập và sử dụng mọi nguồn thông tin từ thông tin nội bố đến những thông tin bên ngoài doanh nghiệp.
- Việc thu thập thông tin từ bên trong doanh nghiệp được thực hiện chủ yếu dựa vào hệ thống báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là những báo cáo quan trọng nhất cung cấp thông tin về quá trình hoạt động của một doanh nghiệp và là một trong những cơ sở quan trọng giúp thực hiện quá trình phân tích kinh doanh. - Thu thập thông tin từ bên ngoài doanh nghiệp bao gồm nhiều nguồn khác nhau: thu thập từ nền kinh tế và từ ngành kinh doanh. Căn cứ vào nguồn thông tin bên ngoài, doanh nghiệp có thể đánh giá khái quát tình hình của nền kinh tế nói chung và tình hình của ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh nói riêng - Trên cơ sở thông tin thu thập được, tùy vào yêu cầu và nội dung phân tích các nhà phân tích sẽ tiền hành xử lý thông tin.
Xử lý thông tin là quá trình sắp xếp thông tin theo những mục tiêu nhất định, tính toán các chỉ tiêu tài chính phù hợp nhằm so sánh và giải thích, đánh giá được nguyên nhân, kết quả để phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định. Tiến hành phân tích: Tập trung phân tích cụ thể những nội dung cơ bản, những vấn đề được coi là quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến tình hình kinh doanh của doanh nghiệp hiện tại và trong tương lại thông qua việc xác định các nhân tố ảnh hưởng, mối liên hệ giữa các nhân tố cũng như tác động của nó đến các chỉ tiêu phân tích từ đó lý giải nguyên nhân của những ưu điểm cũng như tồn tại của doanh nghiệp. Dự đoán và quyết định: Có thể nói lập kế hoạch, thu thập và xử lý thông tin là những bước tiền đề, chuẩn bị các điền kiện cần thiết để người sử dụng thông tin dự đoán nhu cầu và đi đến mục tiêu cuối cùng là đưa ra các quyết định kinh doanh. Nếu đối với người chủ doanh nghiệp, phân tích tình hình kinh doanh giúp họ ra 16 các quyết định liên quan đến mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tăng trưởng, là phát triển, là tối đa hóa lợi nhuận thì đối với người cho vay và đầu tư là đưa ra các quyết định về tài trợ và đầu tư cho doanh nghiệp.
Phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh. Có nhiều phương pháp được sử dụng để đánh giá kết quả hoạt động cũng như kết quả của việc thực hiện các mục tiêu do doanh nghiệp đặt ra, trong đó sử dụng chủ yếu là công cụ Tableau để hỗ trợ phân tích và trực quan hóa dữ liệu, bằng cách tận dụng tính năng phân tích hình ảnh, trực quan hoá dữ liệu, người dùng Tableau có thể sử dụng dữ liệu hiệu quả, thấu hiểu dữ liệu một cách sâu sắc, nhanh chóng thu thập insight và đưa ra những quyết định quan trọng chính xác, giúp nhà quản trị có thể đưa các ý tưởng quản trị của mình vào phân tích, vào số liệu nhằm tìm kiếm cơ hội cho các hoạt động kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa tài sản của doanh nghiệp. Nội dung phân tích hoạt động kinh doanh. Phân tích cơ cấu tài sản, cơ cấu nguồn vốn.
• Phân tích cơ cấu tài sản.