ĐẶT VẤN ĐỀ Sau cuộc khủng hoảng tài chính thế giới 2008, thế giới đang bước sang giai đoạn củng cố và hồi phục. Sự ra đi của những ngân hàng lớn trên thế giới làm lung lay của bộ phận tài chính ngân hàng trên toàn cầu. Không thoát khỏi những tác động đó, ngành tài chính Việt Nam cũng đã trải qua một giai đoạn khủng hoảng mà lãi suất huy động vốn và cho vay biến động lien tục trong năm 2008. Các doanh nghiệp, đặc biệt là vừa và nhỏ lâm vào phá sản vì gặp vấn đề lớn về vốn mà chủ yếu là biện pháp thắt chặt tiền tệ làm cho toàn hệ thống ngân hàng e dè trong việc cấp tín dụng cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, tình huống trở nên khả quan hơn sau những gói kích cầu kinh tế của chính phủ, kích thích nền kinh tế phục hồi. Báo cáo hoạt động kinh doanh năm 2009 của các ngân hàng đều có lãi và tăng trưởng. Qua những sự việc xảy ra như thế, chúng ta mới nhận định rõ hơn về tầm quan trọng của nguồn vốn tín dụng từ các NHTM. Đây là nguồn vốn cực kỳ quan trọng bổ sung cho sự phát triển của nền kinh tế chúng ta.
NHTM đang khẳng định vai trò của mình trong cơ cấu kinh tế. Bản thân các ngân hàng không ngừng đổi mới mở rộng nhằm đáp ứng nhu cầu vốn ngày càng tăng của nền kinh tế. Cần Thơ là một thành phố trung tâm của cả ĐBSCL với tiềm năng kinh tế rất lớn và đang được chú trọng để khai thác. Trong thời gian không xa, Cần Thơ có thể sánh bước với các trung tâm kinh tế lớn của cả nuớc như TP HCM và Hà Nội.
Với tiềm năng và nội lực lớn này, nhu cầu vốn đầu tư để mở rộng sản xuất sẽ được yêu cầu nhiều hơn. Bên cạnh các ngân hàng khác trong khu vực như Ngân hàng Ngoại Thưong Việt Nam, Ngân hàng Nông Nghiệp và PTNT, Ngân hàng Xuất Nhập Khẩu, Ngân hàng TMCP Á Châu,… Ngân hàng TMCP Hàng Hải Cần Thơ (MSB) cũng đang nổ lực hết mình để đáp ứng nhu cầu vốn của các cá nhân và tổ chức trong khu vực. Qua nhiều năm hoạt động, Ngân hàng TMCP Hàng Hải Cần Thơ không ngừng mở rộng hoạt động, nâng cao uy tín, sản phẩm, dịch vụ và đào tạo cán bộ để phục vụ khách hàng với khả năng tốt nhất. Với nhiều hình thức huy động vốn hấp dẫn và các chính sách cấp tín dụng tập trung, NH TMCP Hàng Hải Cần Thơ đang góp phần lớn để thúc đẩy sự phát triển của GVHD: Ths.
La Nguyễn Thùy Dung Trang 1 SVTH: Nguyễn Thị Thanh Kiều Tp Cần Thơ. Những việc làm đó có hiệu quả không? Có đủ để NH TMCP Hàng Hải Cần Thơ cạnh tranh với các ngân hàng khác cùng địa bàn không? Đây là câu hỏi cần trả lời. Tuy nhiên để trả lời câu hỏi này thì NH TMCP Hàng Hải Cần Thơ phải hiểu được tình hình nội tại của mình nói chung và về hoạt động huy động và cho vay nói riêng. Chính vì vậy “Phân tích tình hình huy động vốn và sử dụng vốn của Ngân hàng TMCP Hàng Hải chi nhánh Cần Thơ” là cần thiết phải nghiên cứu và tôi chọn đề tài này để làm luận văn tốt nghiệp.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1. Mục tiêu chung Đề tài nghiên cứu này sẽ tập trung vào tình hình huy động vốn và sử dụng vốn huy động được, qua đó thông qua các chỉ số phân tích tài chính để phân tích hiệu quả huy động và sử dụng vốn của ngân hàng. Trên cơ sở thấy được mặt mạnh và yếu để đề xuất một số biện pháp tăng cuờng hoạt động huy động vốn và cho vay tại ngân hàng. Mục tiêu cụ thể - Mục tiêu 1: Phân tích tình hình huy động vốn theo tỷ trọng từng loại khoản mục huy động qua các năm 2007-6/2010.
- Mục tiêu 2: Phân tích tình hình sử dụng vốn theo doanh số cho vay, doanh số thu hồi nợ và tình hình nợ xấu biến động qua các năm 2007-6/2010. - Mục tiêu 3: Đề ra các biện pháp tăng cường hoạt động huy động vốn và cho vay tại ngân hàng. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Tình hình huy động vốn và sử dụng vốn của Ngân hàng qua các năm 2007- 6/2010 như thế nào? Những nhân tố tác động nào? Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình huy động vốn và sử dụng vốn là gì? Những biện pháp nào có thể sử dụng nhằm nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn vốn của Ngân hàng? GVHD: Ths. La Nguyễn Thùy Dung Trang 2 SVTH: Nguyễn Thị Thanh Kiều 1.
PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. Giới hạn không gian Đề tài được thực hiện tại phòng Khách Hàng Doanh Nghiệp của Ngân Hàng TMCP Hàng Hải chi nhánh Cần Thơ. Giới hạn thời gian Thời gian thực hiện theo tiến độ chung của Khoa Kinh Tế Và Quản Trị Kinh Doanh từ ngày 9/9/2010 đến ngày 20/11/2010. Đề tài tiến hành phân tích các bảng cân đối Kế Toán, báo cáo phân tích kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo lưu chuyển tiền tệ và báo cáo thuyết minh tài chính qua các năm từ 2007-2009 và 6 tháng đầu năm 2010.
Đối tượng nghiên cứu Đối với hoạt động của Ngân hàng thì rất phong phú và đa dạng, tham gia trong nhiều lĩnh vực kinh doanh. Nhưng do hạn chế về thời gian, không gian cũng như kinh nghiệm thực tế, tôi không nghiên cứu và phân tích chi tiết từng nghiệp vụ cụ thể mà xuất phát từ nhu cầu không ngừng nâng cao hiệu quả công tác huy động vốn và sử dụng vốn, đề tài được viết trên phương diện từ phân tích tổng quát đến cụ thể hoạt động huy động vốn, sử dụng vốn trong các năm (2007- 6/2010) ở phòng Khách Hàng Doanh nghiệp tại MSB chi nhánh Cần Thơ. Cụ thể vào các khoản mục sau: - Nguồn vốn huy động ngắn hạn và trung – dài hạn - Vốn cho vay ngắn hạn và trung - hạn - Doanh số cho vay, doanh số thu nợ, dư nợ tín dụng… 1. LUỢC KHẢO TÀI LIỆU Ngoài việc thu thập các số liệu từ các báo cáo tài chính của Ngân hàng, đề tài này còn được thực hiện dựa trên cơ sở tham khảo những luận văn tốt nghiệp của các khóa trước.
Các luận văn tham khảo có thể được liệt kê sau đây: 1. Đề tài “Phân tích tình hình huy động vốn và cho vay tại Ngân hàng đầu tư và phát triển chi nhánh Vĩnh Long” của sinh viên Nguyễn Đăng Khôi, lớp tài chính tín dụng khóa 30, năm 2008. Mục tiêu nghiên cứu: đề tài đi vào nghiên cứu tình hình huy động vốn và hoạt động tín dụng của Ngân hàng Đầu tư và Phát triển chi nhánh Vĩnh Long, GVHD: Ths. La Nguyễn Thùy Dung Trang 3 SVTH: Nguyễn Thị Thanh Kiều qua đó cũng đề ra các biện pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn và cho vay tại ngân hàng.
Nội dung: đề tài đã nêu lên được tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng qua các năm 2005-2007. Tác giả đã phân tích cơ cấu nguồn vốn của Ngân hàng và đánh giá hiệu quả huy động vốn thông qua các chỉ tiêu dư nợ/ vốn huy động, vốn huy động/ tổng nguồn vốn… Ngoài ra, tác giả cũng đã đi sâu phân tích tình hình cho vay tại Ngân hàng thông qua doanh số cho vay, doanh số thu nợ, tình hình dư nợ, tình hình nợ xấu… Trên cơ sở số liệu phân tích được, tác giả đã đánh giá chung lại tình hình tín dụng của Ngân hàng thông qua một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng. Đề tài “Phân tích tình hình huy động vốn và sử dụng vốn tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển chi nhánh Hậu Giang” của sinh viên Đoàn Thị Ngọc Thư, khóa 30, năm 2008. Mục tiêu nghiên cứu: phân tích tình hình huy động vốn và sử dụng vốn tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển chi nhánh Hậu Giang, tìm ra các nguyên nhân ảnh hưởng, các mặt khó khăn và thuận lợi của Ngân hàng.
Đồng thời tác giả cũng phân tích về khía cạnh rủi ro của Ngân hàng và đề xuất các giải pháp khắc phục. Nội dung: Ngoài việc đánh giá chung tình hình huy động vốn và tín dụng của Ngân hàng, tác giả đã chú trọng vào việc sự biến động các chỉ số tài chính để phản ánh tính hiệu quả trong hoạt động của Ngân hàng. Tác giả đặc biệt chú trọng đến việc phân tích các rủi ro tại Ngân hàng bao gồm rủi ro thanh khoản, rủi ro lãi suất và rủi ro tín dụng. Qua đó, tác giả cũng đã đưa ra một số biện pháp hữu hiệu để phòng tránh rủi ro tại Ngân hàng.
Đề tài “Phân tích hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải chi nhánh Cần Thơ” của sinh viên Đỗ Đức Huy, năm 2009. Mục tiêu nghiên cứu: Phân tích hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – chi nhánh Cần Thơ qua 3 năm từ 2005 – 2007, đánh giá chung tình hình hoạt động tín dụng tại chi nhánh nhằm thấy rõ thực trạng tín dụng và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng Ngân hàng. Nội dung: tác giả đi vào phân tích các chỉ số dư nợ, thu nợ, nợ quá hạn tại Ngân hàng theo thời hạn tín dụng và thành phần kinh tế. Dựa vào các chỉ số tài GVHD: Ths.
La Nguyễn Thùy Dung Trang 4 SVTH: Nguyễn Thị Thanh Kiều chính để phản ánh mức độ hiệu quả tín dụng tại Ngân hàng và đưa ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả tín dụng tại Ngân hàng. La Nguyễn Thùy Dung Trang 5 SVTH: Nguyễn Thị Thanh Kiều CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2. PHƯƠNG PHÁP LUẬN 2. Khái niệm, chức năng của ngân hàng thương mại 2.
Khái niệm ngân hàng thương mại Theo pháp lệnh Ngân hàng ngày 23/05/1990 của hội đồng Nhà Nước xác định “Ngân hàng thương mại là tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu và thường xuyên là nhận tiền gửi từ khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, thực hiện nghiệp vụ chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Chức năng ngân hàng thương mại - Chức năng tạo tiền. - Chức năng thanh toán. - Chức năng huy động vốn và mở rộng tín dụng.
- Chức năng tài trợ ngoại thương. - Dịch vụ ủy thác. - Bảo quản an toàn vật có giá. - Dịch vụ kinh kỹ.
Một số khái niệm về huy động vốn và sử dụng vốn 2. Huy động vốn và các khái niệm a.