1 MUÏC LUÏC Lôøi môû ñaàu Chöông 1: MOÄT SOÁ NHAÄN THÖÙC MANG TÍNH LYÙ LUAÄN VEÀ NGUOÀN VOÁN ODA VAØ GIAÛI NGAÂN VOÁN ODA 1. Toång quan veà nguoàn voán ODA 1. Caùc khaùi nieäm veà nguoàn voán ODA 1 1. Hình thöùc cung caáp voán ODA 2 1.
Phaân loaïi nguoàn voán ODA 3 1. Caùc vaán ñeà chung veà giaûi ngaân voán ODA 1. Nguyeân taéc giaûi ngaân 5 1. Caùc thuû tuïc caàn thieát ñeå giaûi ngaân voán ODA 6 1.
Caùc ñieàu kieän ruùt voán 7 1. Caùc hình thöùc ruùt voán ODA 7 1. YÙ nghóa cuûa nguoàn voán ODA 1. Giaûi quyeát caùc vaán ñeà toaøn caàu 9 1.
Ñoái vôùi beân cung caáp voán 9 1. Ñoái vôùi beân tieáp nhaän voán 10 1. Tình hình nguoàn voán ODA treân theá giôùi vaø kinh nghieäm thu huùt, quaûn lyù, söû duïng voán ODA ôû caùc nöôùc 1. Tình hình nguoàn voán ODA theá giôùi 12 1.
Kinh nghieäm thu huùt vaø quaûn lyù söû duïng voán ODA ôû caùc nöôùc 15 Chöông 2: TÌNH HÌNH GIAÛI NGAÂN VAØ THÖÏC TEÁ SÖÛ DUÏNG NGUOÀN VOÁN ODA ÔÛ VIEÄT NAM 2. Nhu caàu voán ñaàu tö vaø vai troø cuûa nguoàn voán ODA trong söï nghieäp phaùt trieån KT-XH ôû Vieät Nam. Boä maùy toå chöùc vaø cô cheá quaûn lyù voán ODA taïi Vieät Nam. Tình hình chung veà thu huùt vaø söû duïng voán ODA ôû Vieät Nam 2.
Tình hình vaän ñoäng voán ODA. Tình hình thu huùt vaø söû duïng voán ODA. Ñaùnh giaù vieäc thu huùt vaø söû duïng voán ODA. Phaân tích tình hình giaûi ngaân voán ODA ôû Vieät Nam 2.
Tình hình giaûi ngaân voán ODA. Heä quaû cuûa vieäc giaûi ngaân chaäm. Nhaän xeùt veà tình traïng giaûi ngaân vaø söû duïng voán ODA 2 2. Nhaän ñònh cuûa nhaø taøi trôï.
Nhaän ñònh töø phía Vieät Nam. Nhöõng nguyeân nhaân taùc ñoäng ñeán hieäu quaû söû duïng voán ODA .49 Chöông 3: CAÙC GIAÛI PHAÙP ÑEÅ NAÂNG CAO HIEÄU QUAÛ QUAÛN LYÙ VAØ ÑAÅY NHANH TIEÁN ÑOÄ GIAÛI NGAÂN NGUOÀN VOÁN ODA ÔÛ VIEÄT NAM 3. Nhoùm giaûi phaùp 1: Naâng cao hieäu quaû quaûn lyù nhaø nöôùc veà nguoàn voán ODA 3. Caûi caùch quaûn lyù, naâng cao söï phoái hôïp ñoàng boä giöõa caùc caáp boä, ban, ngaønh.
Hoøan thieän caùc vaên baûn phaùp lyù veà ODA phuø hôïp vôùi xu theá quoác teá 60 3. Ñaåy maïnh coâng taùc thoâng tin vaø thieát laäp heä thoáng thoâng tin trong caû nöôùc 61 3. Haøi hoøa söï khaùc bieät veà thuû tuïc vaø caùc quy ñònh giöõa Vieät Nam vaø caùc nhaø taøi trôï 62 3. Taêng cöôøng caùc hoaït ñoäng hoã trôï trong coâng taùc quaûn lyù nhaø nöôùc veà nguoàn voán ODA 63 3.
Taêng cöôøng tính minh baïch trong quaûn lyù nhaø nöôùc veà ODA 64 3. Thaønh laäp cô quan chuyeân traùch veà ODA 65 3. Nhoùm giaûi phaùp 2: Ñaåy nhanh tieán ñoä giaûi ngaân voán ODA 3. Giaûi quyeát toát vaán ñeà voán ñoái öùng 66 3.
Ñaåy nhanh coâng taùc ñeàn buø vaø giaûi phoùng maët baèng 68 3. Naâng cao chaát löôïng coâng taùc ñaáu thaàu 69 3. Hoøan thieän quy trình ruùt voán, thuû tuïc giaûi ngaân vaø taêng cöôøng coâng taùc kieåm tra, giaùm saùt quaù trình giaûi ngaân nguoàn voán ODA 70 3. Hoaøn thieän chính saùch veà thueá ñoái vôùi döï aùn töø nguoàn voán ODA 71 3.
Nhoùm giaûi phaùp 3: Naâng cao hieäu quaû söû duïng nguoàn voán ODA 3. Xaây döïng vaø hoaøn chænh quy hoaïch söû duïng voán ODA 73 3. Thöïc hieän ñoàng boä quy trình thaåm ñònh vaø thöïc hieän döï aùn 74 3. Ñaøo taïo nguoàn nhaân löïc 76 3.
Caûi tieán cô cheá tieàn löông cho caùc ban quaûn lyù döï aùn 77 3. Ñaùnh giaù caùc döï aùn sau khi hoaøn thaønh 78 Keát luaän Taøi lieäu tham khaûo Phuï luïc 3 LÔØI MÔÛ ÑAÀU 1. Söï caàn thieát cuûa ñeà taøi Baát kyø moät neàn kinh teá naøo, muoán phaùt trieån, taêng tröôûng nhanh choùng vaø beàn vöõng, tröôùc heát phaûi ñaùp öùng nhu caàu veà voán. Chính vì leõ ñoù, ngöôøi ta cho raèng, voán coù yù nghóa cöïc kyø quan troïng, khoâng chæ ñoùng vai troø nhö laø yeáu toá môû ñaàu, yeáu toá tham gia, yeáu toá ñieàu chænh maø coøn laø yeáu toá quyeát ñònh ñoái vôùi moïi quaù trình saûn xuaát töø hình thaùi kinh teá ñôn giaûn nhaát ñeán hình thaùi kinh teá hieän ñaïi, tinh vi vaø phöùc hôïp nhaát.
Ñieàu ñoù khoâng chæ ñuùng ñoái vôùi caùc nöôùc phaùt trieån maø coøn ñuùng ñoái vôùi caùc nöôùc ñang phaùt trieån, ñöôïc moâ taû baèng sô ñoà voøng troøn sau ñaây: VOÁN (1) TÍCH LUYÕ ÑAÀU TÖ (5) (2) THU NHAÄP SAÛN LÖÔÏNG (4) (3) Sô ñoà treân cho ta thaáy, moät neàn kinh teá phaùt trieån, taêng tröôûng nhanh choùng vaø beàn vöõng thì sau moãi chu kyø saûn xuaát, töøng yeáu toá trong sô ñoà voøng troøn ñeàu lôùn hôn tröôùc vaø do vaäy, voøng troøn seõ giaõn nôû khoâng ngöøng, vaø ngöôïc laïi. Töøng nguoàn voán cho phaùt trieån ñeàu ñöôïc hình thaønh töø nguoàn voán trong nöôùc, töùc töø baûn thaân neàn kinh teá taïo ra vaø huy ñoäng ñöôïc, vaø nguoàn voán töø beân ngoaøi, thoâng qua caùc hình thöùc vay nôï vaø vieän trôï… 4 Chuùng ta cho raèng, nguoàn voán coù töø trong nöôùc laø chuû yeáu nhöng ñoàng thôøi, cuõng ñaùnh giaù raèng nguoàn voán beân ngoaøi laø raát quan troïng, beân caïnh voán baèng tieàn coøn coù nguoàn voán veà söùc lao ñoäng, ñaát ñai vaø coâng ngheä… Hôn nöõa, baát kyø söï taêng tröôûng cô baûn naøo vaãn xuaát phaùt töø noäi löïc, nhöng caùc nguoàn taøi chính nöôùc ngoaøi ñoùng goùp raát nhieàu cho taêng tröôûng ôû caùc nöôùc ñang phaùt trieån, ñaëc bieät ôû thôøi kyø ñaàu caát caùnh. Lôïi ích mang laïi cuûa caùc nguoàn taøi chính nöôùc ngoaøi khoâng chæ ôû quy moâ veà voán thu nhaän ñöôïc maø chính laø ôû vai troø taùc ñoäng lan toûa cuûa noù khi chuyeån giao vaø tieáp nhaän coâng ngheä hieän ñaïi, keå caû coâng ngheä vaøo theá heä ñôøi choùt, nhaèm thuùc ñaåy naêng löïc caïnh tranh trong nöôùc, caûi thieän cô sôû haï taàng vaø taïo söùc eùp caûi thieän veà theå cheá. Nguoàn voán nöôùc ngoaøi thöôøng bao goàm voán phaùt trieån chính thöùc (Official Development Finance - ODF) vaø doøng voán tö nhaân.
ODF laïi bao goàm chuû yeáu phaàn cho vay chính thöùc giöõa caùc quoác gia vaø vieän trôï, trong ñoù ODA laø nguoàn voán quan troïng cho caùc nöôùc ñang phaùt trieån trong thôøi kyø ñaàu cuûa quaù trình coâng nghieäp hoùa. Tuy nhieân nguoàn ODA hieän nay ñang coù xu höôùng giaûm taïi caùc nöôùc ñang phaùt trieån do aùp löïc caân ñoái ngaân saùch cuûa caùc nöôùc vieän trôï cuøng vôùi vieäc söû duïng keùm hieäu quaû nguoàn vieän trôï naøy taïi caùc nöôùc ñang phaùt trieån. Ôû Vieät Nam, cho ñeán nay löôïng voán ODA ñöa vaøo ñaàu tö phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi treân phaïm vi caû nöôùc coøn chieám tyû troïng raát thaáp, chæ ñaït 70-80% keá hoaïch. Ñaëc bieät, so vôùi soá ñöôïc cam keát vaø kyù keát, toác ñoä giaûi ngaân voán ODA ôû Vieät Nam coøn thaáp hôn möùc trung bình cuûa caùc nöôùc trong khu vöïc, thöôøng chæ ñaït khoaûng 50% toång soá voán ñaõ ñöôïc caùc nhaø taøi trôï cam keát.
Xuaát phaùt töø thöïc traïng ñoù, toâi cho raèng vieäc nghieân cöùu vaø tìm ra “Caùc giaûi phaùp ñeå naâng cao hieäu quaû quaûn lyù vaø ñaåy nhanh tieán ñoä giaûi ngaân nguoàn voán ODA ôû Vieät Nam” laøm ñeà taøi cho luaän aùn cao hoïc cuûa mình laø raát caàn thieát nhaèm qua ñoù, hy voïng goùp phaàn giaûi quyeát nhöõng haïn cheá, vöôùng maéc gaây caûn trôû tieán ñoä giaûi ngaân voán ODA ôû Vieät Nam vaø höôùng tôùi toái ña hoùa hieäu quaû söû duïng voán trong ñaàu tö phaùt trieån kinh teá – xaõ hoäi cuûa ñaát nöôùc. Muïc ñích nghieân cöùu cuûa ñeà taøi Muïc ñích tröôùc heát cuûa ñeà taøi laø ñaùnh giaù tình hình thu huùt vaø söû duïng voán ODA cuõng nhö phaân tích thöïc traïng giaûi ngaân ODA ôû Vieät Nam thôøi gian vöøa 5 qua. Töø ñoù, ruùt ra nhöõng maët ñaït ñöôïc vaø nhöõng haïn cheá toàn taïi caàn khaéc phuïc. Treân cô sôû nhaän ñònh cuûa caùc nhaø taøi trôï vaø phía Vieät Nam, neâu leân nhöõng nguyeân nhaân taùc ñoäng vaø ñeà xuaát caùc ñònh höôùng, caùc giaûi phaùp cuï theå trong ñieàu kieän neàn kinh teá Vieät Nam nhaèm naâng cao hieäu quaû quaûn lyù vaø ñaåy nhanh tieán ñoä giaûi ngaân ODA vôùi muïc ñích toái ña hoùa hieäu quaû söû duïng nguoàn voán ODA trong thôøi gian saép tôùi.
Ñoái töôïng vaø phaïm vi nghieân cöùu Ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa ñeà taøi laø nguoàn voán ODA. Ñeà taøi naøy coù lieân quan ñeán nhieàu lónh vöïc khoa hoïc khaùc nhau nhö kinh teá, taøi chính, luaät phaùp… vaø caû nhöõng vaán ñeà ôû phaïm vi quoác teá. Tuy nhieân, luaän vaên chæ taäp trung nghieân cöùu tình hình thu huùt, söû duïng vaø giaûi ngaân ODA cuûa Vieät Nam, ñaëc bieät chuù troïng ñeán nhöõng giaûi phaùp ôû taàm vó moâ vaø vi moâ gaén lieàn vôùi hieäu quaû söû duïng nguoàn voán ODA. Phöông phaùp nghieân cöùu Phöông phaùp nghieân cöùu ñöôïc söû duïng xuyeân suoát trong luaän vaên laø phöông phaùp duy vaät bieän chöùng, phöông phaùp so saùnh, phaân tích caùc thoâng tin vaø soá lieäu thoáng keâ, phöông phaùp thoáng keâ toaùn, suy luaän, ñònh tính,… Luaän vaên coøn söû duïng caùc taøi lieäu, caùc keát quaû nghieân cöùu trong vaø ngoaøi nöôùc veà caùc vaán ñeà coù lieân quan ñeán ñeà taøi nghieân cöùu.
Ñieåm môùi cuûa luaän vaên - Ñaùnh giaù khaùi quaùt tình hình ODA toaøn caàu thôøi gian vöøa qua vaø döï kieán xu höôùng ODA trong nhöõng naêm saép tôùi. - Ñaùnh giaù cuï theå nhöõng maët ñaït ñöôïc vaø nhöõng haïn cheá coøn toàn taïi trong thu huùt vaø söû duïng ODA ôû Vieät Nam. - Treân cô sôû nhaän ñònh cuûa caùc nhaø taøi trôï vaø nhaän ñònh töø phía Vieät Nam, ñöa ra caùc nguyeân nhaân taùc ñoäng cuï theå theo ba nhoùm chính laø: nguyeân nhaân cuûa söï yeáu keùm trong quaûn lyù nhaø nöôùc veà ODA, nguyeân nhaân cuûa tình traïng giaûi ngaân chaäm, nguyeân nhaân laøm cho hieäu quaû söû duïng voán ODA 6 chöa cao. Töø ñoù, ñöa ra caùc nhoùm giaûi phaùp töông öùng giaûi quyeát, khaéc phuïc töøng nguyeân nhaân.
Moät soá ñieåm môùi trong giaûi phaùp: + Thoáng nhaát söï phaân caáp giöõa Quy cheá ODA vaø Quy cheá ÑT&XD ñoái vôùi caùc döï aùn nhoùm A. + Taêng löông cho caùc BQLDA baèng caùch thay ñoåi chính saùch tieàn löông; thöïc hieän cô cheá khoaùn löông, khoaùn phí; vaän ñoäng caùc nhaø taøi trôï hoã trôï theâm tieàn löông hoaëc ñoàng yù traû löông cho BQLDA. + Ñaùnh giaù caùc döï aùn sau khi hoaøn thaønh gaén vôùi vieäc tìm ra caùc giaûi phaùp xöû lyù caùc khoù khaên, vöôùng maéc trong quaù trình thöïc hieän. Keát caáu cuûa luaän vaên Luaän vaên vôùi ñeà taøi “Caùc giaûi phaùp ñeå naâng cao hieäu quaû quaûn lyù vaø ñaåy nhanh tieán ñoä giaûi ngaân nguoàn voán ODA ôû Vieät Nam” goàm 78 trang vôùi 3 chöông: Chöông 1: Moät soá nhaän thöùc mang tính lyù luaän veà nguoàn voán ODA vaø giaûi ngaân voán ODA – goàm 20 trang vôùi 2 baûng vaø 1 hình.