CHƯƠNG I: Cơ sở {ý thuyết về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. CHƯƠNG II: Phân tích hiệu quả kinh doanh của Công ty cỗ phần Chăn len- Dệt may Nam Định. CHUONG III: Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty c6 phan Chăn len - Dệt may Nam Định. Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý CHUONG 1.
CO SO LY THUYET VE HIEU QUA KINH DOANH CUA DOANH NGHIEP 1.Hiệu quả kinh doanh 1.Khái niệm vê hiệu quả kinh doanh Cho đến nay vẫn chưa có sự thống nhất trong quan niệm về hiệu quả kinh doanh (HQKD), mặc dù các nhà nghiên cứu cũng như các nhà kinh doanh đều thống nhất nhìn nhận răng “ Hiệu quả kinh doanh” là thước đo về mặt chất lượng cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, việc không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh là mỗi quan tâm hàng đầu của bất kỳ một quốc gia nào nói chung và của mỗi doanh nghiệp nói riêng, đặc biệt trong điều kiện nước ta hiện nay đang trong quá trình phát triển kinh tế thị trường mở cửa hội nhập kinh tế khu vực và thế giới, từ nền kinh tế còn chịu nhiều ảnh hưởng của kinh tế kế hoạch hoá tập trung lại càng đòi hỏi cấp thiết hơn nữa. - Theo từ điển Bách Khoa Việt Nam: “ Hiệu quả kinh tế: Chỉ tiêu biểu hiện kết quả của hoạt động sản xuất, nói rộng ra là của hoạt động kinh tế, hoạt động kinh doanh, phản ánh tương quan giữa kết quả đạt được so với hao phí lao động, vật tư, tài chính. Là chỉ tiêu phản ánh trình độ và chất lượng sử dụng các yếu tố sản xuất — kinh doanh, nhăm đạt được kết quả kinh tế tối đa với chỉ phí tối thiểu”( tr 407). Tuy theo mục đánh giá, có thể đánh giá hiệu quả kinh tế băng những chỉ tiêu khác nhau như: năng suất lao động, hiệu suất sử dụng vốn, hàm lượng vật tư của sản phẩm, lợi nhuận so với vốn, thời gian thu hồi vốn,.
Chỉ tiêu thường dùng nhất là doanh lợi thu được so với tông số vốn bỏ ra “. Hoạt động kinh doanh là một lĩnh vực của hoạt động kinh tẾ, vì vậy khái niệm hiệu quả kinh tế trong kinh doanh có thê được hiểu là hiệu quả kinh doanh, trước hết là khía cạnh hiệu quả đó là chỉ tiêu phản ánh trình độ và chất lượng sử dụng các yếu tố sản xuất kinh doanh nhăm đạt được hiệu quả tối đa với chi phí tối thiểu, với các chỉ tiêu đánh giá tương ứng( tr 408). 3 Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý - Nhu vay, co thé hiéu “ hiéu qua san xuất kinh doanh” là một phạm trù phản ánh về mặt chất lượng trình độ quản lý, khai thác, sử dụng và huy động các nguon luc cua doanh nghiép. Nham dat được mục tiêu lợi nhuận cao nhất với chỉ phí nhỏ nhất.
Tý lệ chênh lệch này càng lớn thì hiệu quả sản xuất kinh doanh càng cao. Có thể biểu thị hiệu quả băng công thức sau: K H= —E— (1.1) Trong đó: H: Hiệu quả sản xuất kinh doanh K: Kết quả đạt được C: Chỉ phí nguồn lực gắn với kết quả Với khái niệm này, xét trên góc độ từng doanh nghiệp thì một doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả lý tưởng là một doanh nghiệp hoạt động trên đường giới hạn năng lực sản xuất của doanh nghiệp, và tưng tự có thể suy rộng ra cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân cũng vậy. Đây là trường hợp lý tưởng. nhưng trong thực tế nhà doanh nghiệp thường gặp phô biến các trường hợp: “Đựơc cái này, mất cái kia”.
Ví dụ, khi đầu tư công nghệ hiện đại để nâng cao năng suất, hạ giá thành — một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh doanh (xét về mặt lý thuyết), thì doanh nghiệp cân phải bỏ chỉ phí lớn, cần thời gian đâu tư dài và có lúc còn làm mất chỗ làm của công nhân. Vi vậy cũng phải chấp nhận những rủi ro có thể có đi theo nó và vì đó mà kinh doanh không hiệu quả. Bản chất của hiệu quả kinh doanh Mục tiêu hiệu quả luôn luôn là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các nên sản xuất. Nhưng hiệu quả là gì? Như thế nào là hoạt động kinh doanh có hiệu quả? Không phải là một vẫn đề đã được giải quyết triệt để và có quan niệm thống nhất trong lý luận và trong công tác thực tiễn.
Dưới góc độ nghiên cứu khác nhau, phạm trù hiệu quả kinh tê sẽ được hiêu và xem xét khác nhau. Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý Khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, nên kinh tế hàng hoá nhiều thành phần có sự chỉ đạo và quản lý của nhà nước thì việc xác định rõ bản chất, phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế trở thành một đòi hỏi cấp bách. Thật khó đánh giá mức độ hiệu quả kinh tế đạt được mà khi bản thân phạm trù này chưa được xác định rõ về bản chất những biêu hiện của nó. Do vậy hiểu đúng hơn bản chất và có những quan niệm thống nhất về hiệu quả kinh tế là vẫn đề không những có ý nghĩa quan trọng về lý luận mà còn rất cần thiết trong hoạt động thực tiễn.
Nó sẽ cho phép xác định đúng đắn mục tiêu và biện pháp đề nâng cao hiệu quả kinh tế trước đây khi nền kinh tế hoạt động theo cơ chế kế hoạch tập trung, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp được đánh giá băng mức độ hoàn thành các chỉ tiêu pháp lệnh do Nhà nước giao như: Giá trỊ tổng sản lượng hàng hoá thực hiện, khối lượng sản phẩm chủ yếu như chỉ tiêu nộp ngân sách. về thực chất đây là các chỉ tiêu phản ánh kết quả, không thể hiện được mối quan hệ so sánh với những gì mà doanh nghiệp bỏ ra và nhà nước đầu tư. Mặt khác trong thời kỳ này giá cả mang tính hình thức, theo sự chỉ đạo chung nên việc tính toán các chỉ tiêu thống kê và hạch toán mang tính hình thức không phản ánh đúng thực chất trình độ quản lý của doanh nghiệp. Khi nến kinh tế chuyển sang hoạt động theo cơ chế thị trường, Nhà nước thực hiện chức năng quản ký kinh tế băng các chính sách định hướng vĩ mô thông qua các công cụ là hệ thống luật pháp hành chính và luật pháp kinh tế nhăm đạt được mục tiêu chung của xã hội.
Các doanh nghiệp là các chủ thé sản xuất, tự do kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật cho phép, các doanh nghiệp có toàn quyền quyết định đường đi cho mình và bình đăng trước pháp luật. Chính vì vậy mà hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp và hiệu quả xã hội không đồng nhất với nhau. Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý Để đánh giá kết quả đạt được của các loại hình doanh nghiệp thì Đảng và Nhà nước ta đã đề ra và xác định cho mỗi loại hình doanh nghiệp các mục tiêu khác nhau. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIH đã xác định: “ Lây suất sinh lời tiền vốn là tiêu chuẩn chủ yếu dé đánh giá hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh.
Lấy kết quả thực hiện các chính sách xã hội làm tiêu chuẩn chủ yếu để đánh giá hiệu quả của doanh nghiệp công ích”. Đây là một quan điểm có ý nghĩa rất quan trọng về cả mặt lý luận và thực tiễn trong việc làm rõ bản chất của hiệu quả kinh tế và tiêu chuẩn để xác định, đánh giá hiệu quả kinh tế. Từ thực tiễn nêu trên ta thấy, “Hiệu quả kinh tế là một phạm trù phản ánh trình độ năng lực quản lý bảo đảm thực hiện có kinh tẾ cao những mục tiêu kinh tế xã hội với chỉ phí nhỏ nhất”. Chúng ta cần đánh giá hiệu quả kinh tế toàn diện trên cả hai mặt đó là mặt định tính và mặt định lượng.
- Thứ nhất: Về mặt định lượng: Hiệu quả kinh tế của việc thực hiện mỗi nhiệm vụ kinh tế, xã hội biểu hiện ở mối tương quan giữa kết quả thu được và chỉ phí bỏ ra. Nếu xét về tổng lượng. người ta chỉ thu được hiệu quả kinh tế khi nào kết quả lớn hơn chỉ phí, chênh lệch này càng lớn, hiệu quả kinh tế càng cao và ngược lại. - Thứ hai: Về mặt định tính: Mức độ hiệu quả kinh tẾ cao thu được phản ánh sự cỗ găng, nỗ lực, trình độ quản lý ở mỗi khâu, mỗi cấp trong hệ thống công nghiệp và sự găn bó của việc giải quyết những yêu câu và mục tiêu kinh tế với những yêu cầu và mục tiêu chính trị — xã hội.
Hai mặt định lượng và định tính của phạm trù hiệu quả kinh tẾ có quan hệ chặt chẽ với nhau. Trong những biêu hiện về định lượng phải nhằm đạt được những mục tiêu chính trị — xã hội nhất định. Ngược lại, việc quản lý kinh tế, dù ở giai đoạn nào, cũng không chấp nhận việc thực hiện những yêu câu, mục tiêu chính trị, xã hội với bât kỳ giá nào, cân phân biệt sự khác nhau Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý và hiệu quả mối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế và kết quả kinh tế. Về mặt hình thức, hiệu quả kinh tế luôn là một phạm trù so sánh thể hiện mối tương quan giữa cái phải bỏ ra và cái thu về được.
Kết quả chỉ là yếu tố cần thiết để tinh toán và phân tích hiệu quả. Từ bản thân mình, kết quả chưa thể hiện nó tạo ra ở mức và phải chi phí nào. Trong quản lý sản xuất kinh doanh, phạm trù hiệu quả kinh tế được biểu hiện ở những dạng khác nhau. Việc phân loại hiệu quả kinh tế là cơ sở để xác định các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế, phân tích hiệu quả kinh tế và xác định những biện pháp nâng cao hiệu quả kinh tế.
Có may cach phân loại chủ yếu sau đây: - Hiệu quả kinh tế cá biệt và hiệu quả kinh tế quốc dân. Hiệu quả kinh tế cá biệt là hiệu quả thu được từ hoạt động của từng doanh nghiệp công nghiệp, biểu hiện trực tiếp của hiệu quả này là lợi nhuận mà mỗi doanh nghiệp phải thu được và chất lượng thực hiện những yêu cầu do xã hội đặt ra cho nó. Hiệu quả kinh té quốc dân được tính cho toàn nền kinh tế quốc dân. Về cơ bản đó là lượng sản phẩm thặng dư, thu nhập quốc dân hoặc tổng sản phẩm xã hội, mà đất nước và tài nguyên đã hao phí.