Phân tíh và đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh của công ty cổ phần chăn len dệt may nam định

Bài viết phân tích và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh cho công ty cổ phần chăn len dệt may Nam Định, giúp tối ưu hóa hoạt động.

• Trường học: Trường Đại Học Nam Định
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Phân Tích và Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Doanh Tại Công Ty Cổ Phần Chăn Len - Dệt May Nam Định
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Nam Định

Tóm tắt

I. Toàn Cảnh Hiệu Quả Kinh Doanh Công Ty Dệt May Nam Định

Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định, tiền thân là xưởng dệt chăn thuộc Nhà máy Liên hợp Dệt Nam Định, là một đơn vị có lịch sử lâu đời từ năm 1888. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển và chuyển đổi, công ty đã khẳng định vị thế trong ngành dệt may Việt Nam. Việc phân tích và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định là một nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Báo cáo này sẽ đi sâu vào thực trạng, phân tích các chỉ số tài chính và hoạt động, từ đó đưa ra những giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa vận hành và thúc đẩy tăng trưởng. Hiệu quả hoạt động kinh doanh không chỉ được đo lường bằng lợi nhuận mà còn qua khả năng quản lý tài sản, tối ưu hóa chi phí và phát triển nguồn nhân lực. Luận văn của tác giả Nguyễn Văn Hải (2013) cung cấp một cơ sở dữ liệu và phân tích ban đầu quan trọng, cho thấy những thách thức và cơ hội mà doanh nghiệp phải đối mặt. Thực trạng ngành dệt may Nam Định nói chung và công ty nói riêng cho thấy sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và áp lực cạnh tranh từ các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Để tồn tại và phát triển, việc áp dụng các phương pháp quản trị hiện đại, đổi mới công nghệ và xây dựng một mô hình kinh doanh bền vững là yếu tố sống còn. Bài viết này hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn, tập trung vào việc đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh (SXKD) thông qua các báo cáo tài chính, từ đó luận giải các giải pháp cụ thể cho giai đoạn phát triển tiếp theo của công ty.

1.1. Lịch sử hình thành và vai trò của Natexco

Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định (Natexco) có một lịch sử hình thành và phát triển gắn liền với sự thăng trầm của ngành dệt may Việt Nam. Từ một xưởng dệt chăn thành lập năm 1888, qua nhiều lần chuyển đổi mô hình từ trực thuộc Nhà máy Liên hợp Dệt Nam Định, Công ty Len Việt Nam, đến khi cổ phần hóa vào năm 2009, Natexco đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm quý báu. Nhiệm vụ chính của công ty bao gồm sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu sợi len, chăn, vải và các mặt hàng dệt may khác. Với vai trò là một doanh nghiệp quan trọng tại Nam Định, một trong những cái nôi của ngành dệt Việt Nam, Natexco góp phần giải quyết việc làm và đóng góp vào nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, di sản lịch sử cũng đi kèm với những thách thức về công nghệ cũ và cơ cấu tổ chức cần được cải tiến để phù hợp với môi trường kinh doanh hiện đại.

1.2. Đánh giá sơ bộ về hiệu quả hoạt động kinh doanh

Hiệu quả hoạt động kinh doanh là một phạm trù phản ánh trình độ quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực của doanh nghiệp nhằm đạt được lợi nhuận cao nhất với chi phí thấp nhất. Đối với Natexco, việc đánh giá này dựa trên hệ thống các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính. Các báo cáo tài chính Công ty Chăn len Dệt may Nam Định trong các giai đoạn trước cho thấy sự biến động trong doanh thu và lợi nhuận. Mặc dù có những nỗ lực trong việc đa dạng hóa sản phẩm, công ty vẫn đối mặt với các vấn đề như hàng tồn kho lớn, chi phí sản xuất cao và hiệu quả sử dụng vốn chưa tối ưu. Việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là yêu cầu tất yếu để đảm bảo sự tồn tại, tăng cường năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp dệt may và thực hiện mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận trong dài hạn.

II. Phân Tích Các Thách Thức Trong Hoạt Động Kinh Doanh Natexco

Để đề xuất giải pháp hiệu quả, cần phải nhận diện rõ các thách thức mà Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định đang đối mặt. Phân tích sâu vào hoạt động nội tại và các yếu tố bên ngoài cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Về mặt tài chính, các chỉ số tài chính công ty dệt may như tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) chưa đạt mức kỳ vọng, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn còn hạn chế. Luận văn của Nguyễn Văn Hải (2013) đã chỉ ra các vấn đề về quản lý hàng tồn kho, các khoản phải thu và nợ vay. Đây là những điểm nghẽn làm giảm vòng quay vốn và tăng chi phí tài chính, trực tiếp ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh Natexco. Bên cạnh đó, phân tích SWOT công ty dệt may cũng bộc lộ những điểm yếu về công nghệ sản xuất chưa được hiện đại hóa hoàn toàn, dẫn đến chi phí sản xuất cao và chất lượng sản phẩm khó cạnh tranh với các đối thủ lớn. Sự phụ thuộc vào nguồn cung ứng nguyên liệu nhập khẩu cũng là một rủi ro lớn khi tỷ giá và chính sách thương mại thế giới biến động. Những hạn chế này đòi hỏi một chiến lược toàn diện để nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định.

2.1. Phân tích báo cáo tài chính công ty chăn len chi tiết

Dựa trên các báo cáo tài chính Công ty Chăn len Dệt may Nam Định, có thể thấy rõ những khó khăn trong quản lý tài chính. Phân tích biến động cơ cấu tài sản và nguồn vốn cho thấy tỷ trọng hàng tồn kho và các khoản phải thu chiếm một phần đáng kể trong tổng tài sản ngắn hạn. Điều này làm ứ đọng vốn và tăng rủi ro khó đòi. Về nguồn vốn, tỷ trọng nợ vay cao gây áp lực chi phí lãi vay, làm giảm lợi nhuận ròng. Các chỉ số về khả năng thanh toán, mặc dù có thể ở mức chấp nhận được, nhưng cần được cải thiện để đảm bảo an toàn tài chính. Đặc biệt, các chỉ tiêu hiệu quả tương đối như Tỷ suất sinh lời trên doanh thu (ROS) cho thấy biên lợi nhuận mỏng, phản ánh áp lực từ giá vốn hàng bán và chi phí hoạt động.

2.2. Điểm yếu trong năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp dệt may

Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp dệt may phụ thuộc vào nhiều yếu tố như công nghệ, chất lượng sản phẩm, chi phí, thương hiệu và kênh phân phối. Tại Natexco, một trong những điểm yếu cố hữu là công nghệ sản xuất chăn len và sợi chưa được đầu tư đổi mới đồng bộ. Điều này dẫn đến năng suất lao động chưa cao và tối ưu hóa chi phí sản xuất gặp nhiều khó khăn. So với các đối thủ cạnh tranh trong ngành, đặc biệt là các doanh nghiệp FDI có tiềm lực tài chính mạnh, sản phẩm của Natexco có thể chưa thực sự nổi bật về mẫu mã và giá thành. Hơn nữa, hoạt động marketing và xây dựng thương hiệu chưa được đầu tư đúng mức, làm hạn chế khả năng tiếp cận các thị trường mới, đặc biệt là phát triển thị trường xuất khẩu dệt may.

III. Giải Pháp Tối Ưu Hóa Sản Xuất Chi Phí Tại Dệt May Nam Định

Để giải quyết các thách thức nội tại, việc tập trung vào các giải pháp tối ưu hóa vận hành là ưu tiên hàng đầu. Một chiến lược kinh doanh ngành dệt may thành công phải bắt nguồn từ một quy trình sản xuất hiệu quả và chi phí được kiểm soát chặt chẽ. Việc nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện, từ khâu quản lý nguyên vật liệu đến thành phẩm. Các giải pháp được đề xuất trong luận văn gốc, như giảm hàng tồn kho và giảm chi phí, là hoàn toàn xác đáng. Cần xây dựng một hệ thống quản lý sản xuất tinh gọn, áp dụng các công cụ kiểm soát chất lượng hiện đại để giảm tỷ lệ sản phẩm lỗi và hao hụt nguyên vật liệu. Đổi mới công nghệ trong sản xuất chăn len không chỉ giúp tăng năng suất mà còn tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao hơn, đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng. Song song đó, việc rà soát và cắt giảm các chi phí không cần thiết trong quản lý và bán hàng sẽ trực tiếp cải thiện biên lợi nhuận, góp phần nâng cao kết quả kinh doanh Natexco.

3.1. Phương pháp tối ưu hóa quy trình sản xuất dệt may

Tối ưu hóa quy trình sản xuất dệt may là chìa khóa để giảm giá thành sản phẩm. Công ty cần rà soát lại toàn bộ chu trình sản xuất, từ khâu nhập nguyên liệu, kéo sợi, dệt, nhuộm cho đến hoàn thiện sản phẩm. Việc áp dụng các nguyên tắc sản xuất tinh gọn (Lean Manufacturing) giúp loại bỏ lãng phí, giảm thời gian chờ và tối ưu hóa luồng công việc. Đồng thời, xây dựng định mức tiêu hao nguyên vật liệu khoa học và tăng cường công tác thống kê, giám sát là cần thiết. Cần có chế độ thưởng phạt rõ ràng đối với việc tiết kiệm vật tư. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm của người lao động.

3.2. Quản lý chất lượng sản phẩm dệt may theo tiêu chuẩn mới

Quản lý chất lượng sản phẩm dệt may là yếu tố sống còn để giữ vững uy tín và mở rộng thị trường. Công ty cần xây dựng và áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo các tiêu chuẩn quốc tế như ISO 9001. Việc kiểm soát chất lượng cần được thực hiện ở tất cả các công đoạn, từ kiểm tra nguyên liệu đầu vào (Input Quality Control), kiểm soát trong quá trình sản xuất (In-process Quality Control) đến kiểm tra thành phẩm cuối cùng (Final Quality Control). Giảm thiểu tỷ lệ hàng lỗi, hàng hỏng không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn là cơ sở để xây dựng thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế.

IV. Chiến Lược Phát Triển Thị Trường Nguồn Nhân Lực Natexco

Bên cạnh việc tối ưu hóa nội tại, các giải pháp hướng ngoại về thị trường và con người đóng vai trò quyết định sự tăng trưởng dài hạn. Một chiến lược kinh doanh ngành dệt may không thể thiếu các kế hoạch marketing và phát triển nguồn nhân lực bài bản. Đối với Natexco, việc mở rộng thị trường tiêu thụ là vô cùng quan trọng để giải quyết bài toán doanh thu. Công ty cần tích cực nghiên cứu và khai thác các thị trường mới, đặc biệt là các thị trường xuất khẩu tiềm năng. Giải pháp marketing cho sản phẩm dệt may cần được xây dựng một cách chuyên nghiệp, từ việc định vị thương hiệu, quảng bá sản phẩm trên các kênh truyền thông hiện đại, đến việc xây dựng hệ thống phân phối hiệu quả. Yếu tố con người cũng là nền tảng. Quản trị nguồn nhân lực trong công ty sản xuất cần được chú trọng, bao gồm việc đào tạo nâng cao tay nghề cho công nhân, bồi dưỡng kỹ năng quản lý cho cán bộ và xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lý để giữ chân nhân tài. Một đội ngũ nhân sự chất lượng cao sẽ là động lực chính để thực hiện thành công các mục tiêu nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định.

4.1. Kế hoạch phát triển thị trường xuất khẩu dệt may

Để giảm sự phụ thuộc vào thị trường nội địa, phát triển thị trường xuất khẩu dệt may là một hướng đi chiến lược. Natexco cần nghiên cứu kỹ các thị trường mục tiêu, tìm hiểu về các yêu cầu chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật và các hàng rào thuế quan. Việc tham gia các hội chợ triển lãm quốc tế, kết nối với các nhà mua hàng lớn và xây dựng mối quan hệ với các đối tác phân phối tại nước ngoài là những bước đi cần thiết. Công ty có thể bắt đầu với các thị trường lân cận hoặc các thị trường có hiệp định thương mại tự do (FTA) với Việt Nam để tận dụng ưu đãi thuế quan. Đây là giải pháp then chốt để tăng doanh thu và nâng cao vị thế thương hiệu.

4.2. Nâng cao chất lượng quản trị nguồn nhân lực trong công ty

Chất lượng nguồn nhân lực quyết định hiệu quả vận hành. Công tác quản trị nguồn nhân lực trong công ty sản xuất cần tập trung vào việc tuyển dụng, đào tạo và giữ chân người tài. Cần xây dựng các chương trình đào tạo định kỳ để nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật cho công nhân viên, đặc biệt khi áp dụng công nghệ mới. Đối với đội ngũ quản lý, cần tổ chức các khóa bồi dưỡng về kỹ năng lãnh đạo, quản trị sản xuất và quản trị tài chính. Xây dựng một môi trường làm việc chuyên nghiệp, công bằng cùng với chính sách lương thưởng, phúc lợi cạnh tranh sẽ tạo động lực để toàn thể cán bộ công nhân viên cống hiến và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

V. Hướng Tới Mô Hình Kinh Doanh Bền Vững Cho Dệt May Nam Định

Các giải pháp ngắn hạn và trung hạn cần được đặt trong một tầm nhìn dài hạn về một mô hình kinh doanh bền vững. Trong bối cảnh hiện nay, phát triển bền vững không chỉ là xu thế mà còn là yêu cầu bắt buộc từ thị trường, đặc biệt là các thị trường xuất khẩu khó tính. Để nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Chăn len - Dệt may Nam Định một cách bền vững, công ty cần chú trọng đến ba trụ cột: kinh tế, xã hội và môi trường. Về kinh tế, đó là việc duy trì tăng trưởng lợi nhuận ổn định thông qua các giải pháp đã phân tích. Về xã hội, đó là việc đảm bảo điều kiện làm việc tốt cho người lao động và đóng góp cho cộng đồng. Về môi trường, công ty cần đầu tư vào các công nghệ sản xuất sạch hơn, giảm thiểu chất thải và tiết kiệm năng lượng. Chuyển đổi số trong doanh nghiệp dệt may là một công cụ mạnh mẽ để thực hiện mục tiêu này. Việc áp dụng các phần mềm quản trị doanh nghiệp (ERP), tự động hóa sản xuất và phân tích dữ liệu lớn sẽ giúp tối ưu hóa toàn diện, từ chuỗi cung ứng ngành dệt may Việt Nam đến quản trị nội bộ.

5.1. Tầm quan trọng của chuyển đổi số trong doanh nghiệp dệt may

Chuyển đổi số trong doanh nghiệp dệt may là quá trình tích hợp công nghệ kỹ thuật số vào mọi khía cạnh của doanh nghiệp. Điều này giúp thay đổi căn bản cách thức vận hành và cung cấp giá trị cho khách hàng. Tại Natexco, chuyển đổi số có thể bắt đầu từ việc số hóa quy trình quản lý kho, quản lý đơn hàng, và quản lý nhân sự. Về lâu dài, việc áp dụng IoT (Internet of Things) trong nhà máy để giám sát hiệu suất máy móc, hay sử dụng Big Data để phân tích xu hướng thị trường sẽ giúp công ty đưa ra các quyết định kinh doanh chính xác và kịp thời hơn. Chuyển đổi số không chỉ là công nghệ mà còn là sự thay đổi về tư duy và văn hóa doanh nghiệp.

5.2. Tích hợp vào chuỗi cung ứng ngành dệt may Việt Nam

Một doanh nghiệp không thể phát triển đơn độc. Việc tích hợp sâu rộng vào chuỗi cung ứng ngành dệt may Việt Nam sẽ mang lại nhiều lợi thế. Natexco cần xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược với các nhà cung cấp nguyên liệu uy tín trong nước để giảm phụ thuộc vào nhập khẩu. Đồng thời, công ty có thể hợp tác với các doanh nghiệp may mặc khác để tạo thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh, từ sợi - dệt - nhuộm - may. Việc tham gia vào các hiệp hội ngành nghề, chia sẻ thông tin và kinh nghiệm sẽ giúp công ty nắm bắt kịp thời các xu hướng mới, chính sách của nhà nước và cùng nhau nâng cao năng lực cạnh tranh chung của toàn ngành dệt may Việt Nam trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: Cơ sở {ý thuyết về hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp. CHƯƠNG II: Phân tích hiệu quả kinh doanh của Công ty cỗ phần Chăn len- Dệt may Nam Định. CHUONG III: Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh tại Công ty c6 phan Chăn len - Dệt may Nam Định. Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý CHUONG 1.

CO SO LY THUYET VE HIEU QUA KINH DOANH CUA DOANH NGHIEP 1.Hiệu quả kinh doanh 1.Khái niệm vê hiệu quả kinh doanh Cho đến nay vẫn chưa có sự thống nhất trong quan niệm về hiệu quả kinh doanh (HQKD), mặc dù các nhà nghiên cứu cũng như các nhà kinh doanh đều thống nhất nhìn nhận răng “ Hiệu quả kinh doanh” là thước đo về mặt chất lượng cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, việc không ngừng nâng cao hiệu quả kinh doanh là mỗi quan tâm hàng đầu của bất kỳ một quốc gia nào nói chung và của mỗi doanh nghiệp nói riêng, đặc biệt trong điều kiện nước ta hiện nay đang trong quá trình phát triển kinh tế thị trường mở cửa hội nhập kinh tế khu vực và thế giới, từ nền kinh tế còn chịu nhiều ảnh hưởng của kinh tế kế hoạch hoá tập trung lại càng đòi hỏi cấp thiết hơn nữa. - Theo từ điển Bách Khoa Việt Nam: “ Hiệu quả kinh tế: Chỉ tiêu biểu hiện kết quả của hoạt động sản xuất, nói rộng ra là của hoạt động kinh tế, hoạt động kinh doanh, phản ánh tương quan giữa kết quả đạt được so với hao phí lao động, vật tư, tài chính. Là chỉ tiêu phản ánh trình độ và chất lượng sử dụng các yếu tố sản xuất — kinh doanh, nhăm đạt được kết quả kinh tế tối đa với chỉ phí tối thiểu”( tr 407). Tuy theo mục đánh giá, có thể đánh giá hiệu quả kinh tế băng những chỉ tiêu khác nhau như: năng suất lao động, hiệu suất sử dụng vốn, hàm lượng vật tư của sản phẩm, lợi nhuận so với vốn, thời gian thu hồi vốn,.

Chỉ tiêu thường dùng nhất là doanh lợi thu được so với tông số vốn bỏ ra “. Hoạt động kinh doanh là một lĩnh vực của hoạt động kinh tẾ, vì vậy khái niệm hiệu quả kinh tế trong kinh doanh có thê được hiểu là hiệu quả kinh doanh, trước hết là khía cạnh hiệu quả đó là chỉ tiêu phản ánh trình độ và chất lượng sử dụng các yếu tố sản xuất kinh doanh nhăm đạt được hiệu quả tối đa với chi phí tối thiểu, với các chỉ tiêu đánh giá tương ứng( tr 408). 3 Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý - Nhu vay, co thé hiéu “ hiéu qua san xuất kinh doanh” là một phạm trù phản ánh về mặt chất lượng trình độ quản lý, khai thác, sử dụng và huy động các nguon luc cua doanh nghiép. Nham dat được mục tiêu lợi nhuận cao nhất với chỉ phí nhỏ nhất.

Tý lệ chênh lệch này càng lớn thì hiệu quả sản xuất kinh doanh càng cao. Có thể biểu thị hiệu quả băng công thức sau: K H= —E— (1.1) Trong đó: H: Hiệu quả sản xuất kinh doanh K: Kết quả đạt được C: Chỉ phí nguồn lực gắn với kết quả Với khái niệm này, xét trên góc độ từng doanh nghiệp thì một doanh nghiệp kinh doanh có hiệu quả lý tưởng là một doanh nghiệp hoạt động trên đường giới hạn năng lực sản xuất của doanh nghiệp, và tưng tự có thể suy rộng ra cho toàn bộ nền kinh tế quốc dân cũng vậy. Đây là trường hợp lý tưởng. nhưng trong thực tế nhà doanh nghiệp thường gặp phô biến các trường hợp: “Đựơc cái này, mất cái kia”.

Ví dụ, khi đầu tư công nghệ hiện đại để nâng cao năng suất, hạ giá thành — một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh doanh (xét về mặt lý thuyết), thì doanh nghiệp cân phải bỏ chỉ phí lớn, cần thời gian đâu tư dài và có lúc còn làm mất chỗ làm của công nhân. Vi vậy cũng phải chấp nhận những rủi ro có thể có đi theo nó và vì đó mà kinh doanh không hiệu quả. Bản chất của hiệu quả kinh doanh Mục tiêu hiệu quả luôn luôn là mối quan tâm hàng đầu của tất cả các nên sản xuất. Nhưng hiệu quả là gì? Như thế nào là hoạt động kinh doanh có hiệu quả? Không phải là một vẫn đề đã được giải quyết triệt để và có quan niệm thống nhất trong lý luận và trong công tác thực tiễn.

Dưới góc độ nghiên cứu khác nhau, phạm trù hiệu quả kinh tê sẽ được hiêu và xem xét khác nhau. Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý Khi nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, nên kinh tế hàng hoá nhiều thành phần có sự chỉ đạo và quản lý của nhà nước thì việc xác định rõ bản chất, phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế trở thành một đòi hỏi cấp bách. Thật khó đánh giá mức độ hiệu quả kinh tế đạt được mà khi bản thân phạm trù này chưa được xác định rõ về bản chất những biêu hiện của nó. Do vậy hiểu đúng hơn bản chất và có những quan niệm thống nhất về hiệu quả kinh tế là vẫn đề không những có ý nghĩa quan trọng về lý luận mà còn rất cần thiết trong hoạt động thực tiễn.

Nó sẽ cho phép xác định đúng đắn mục tiêu và biện pháp đề nâng cao hiệu quả kinh tế trước đây khi nền kinh tế hoạt động theo cơ chế kế hoạch tập trung, hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp được đánh giá băng mức độ hoàn thành các chỉ tiêu pháp lệnh do Nhà nước giao như: Giá trỊ tổng sản lượng hàng hoá thực hiện, khối lượng sản phẩm chủ yếu như chỉ tiêu nộp ngân sách. về thực chất đây là các chỉ tiêu phản ánh kết quả, không thể hiện được mối quan hệ so sánh với những gì mà doanh nghiệp bỏ ra và nhà nước đầu tư. Mặt khác trong thời kỳ này giá cả mang tính hình thức, theo sự chỉ đạo chung nên việc tính toán các chỉ tiêu thống kê và hạch toán mang tính hình thức không phản ánh đúng thực chất trình độ quản lý của doanh nghiệp. Khi nến kinh tế chuyển sang hoạt động theo cơ chế thị trường, Nhà nước thực hiện chức năng quản ký kinh tế băng các chính sách định hướng vĩ mô thông qua các công cụ là hệ thống luật pháp hành chính và luật pháp kinh tế nhăm đạt được mục tiêu chung của xã hội.

Các doanh nghiệp là các chủ thé sản xuất, tự do kinh doanh trong khuôn khổ pháp luật cho phép, các doanh nghiệp có toàn quyền quyết định đường đi cho mình và bình đăng trước pháp luật. Chính vì vậy mà hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp và hiệu quả xã hội không đồng nhất với nhau. Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý Để đánh giá kết quả đạt được của các loại hình doanh nghiệp thì Đảng và Nhà nước ta đã đề ra và xác định cho mỗi loại hình doanh nghiệp các mục tiêu khác nhau. Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIH đã xác định: “ Lây suất sinh lời tiền vốn là tiêu chuẩn chủ yếu dé đánh giá hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp kinh doanh.

Lấy kết quả thực hiện các chính sách xã hội làm tiêu chuẩn chủ yếu để đánh giá hiệu quả của doanh nghiệp công ích”. Đây là một quan điểm có ý nghĩa rất quan trọng về cả mặt lý luận và thực tiễn trong việc làm rõ bản chất của hiệu quả kinh tế và tiêu chuẩn để xác định, đánh giá hiệu quả kinh tế. Từ thực tiễn nêu trên ta thấy, “Hiệu quả kinh tế là một phạm trù phản ánh trình độ năng lực quản lý bảo đảm thực hiện có kinh tẾ cao những mục tiêu kinh tế xã hội với chỉ phí nhỏ nhất”. Chúng ta cần đánh giá hiệu quả kinh tế toàn diện trên cả hai mặt đó là mặt định tính và mặt định lượng.

- Thứ nhất: Về mặt định lượng: Hiệu quả kinh tế của việc thực hiện mỗi nhiệm vụ kinh tế, xã hội biểu hiện ở mối tương quan giữa kết quả thu được và chỉ phí bỏ ra. Nếu xét về tổng lượng. người ta chỉ thu được hiệu quả kinh tế khi nào kết quả lớn hơn chỉ phí, chênh lệch này càng lớn, hiệu quả kinh tế càng cao và ngược lại. - Thứ hai: Về mặt định tính: Mức độ hiệu quả kinh tẾ cao thu được phản ánh sự cỗ găng, nỗ lực, trình độ quản lý ở mỗi khâu, mỗi cấp trong hệ thống công nghiệp và sự găn bó của việc giải quyết những yêu câu và mục tiêu kinh tế với những yêu cầu và mục tiêu chính trị — xã hội.

Hai mặt định lượng và định tính của phạm trù hiệu quả kinh tẾ có quan hệ chặt chẽ với nhau. Trong những biêu hiện về định lượng phải nhằm đạt được những mục tiêu chính trị — xã hội nhất định. Ngược lại, việc quản lý kinh tế, dù ở giai đoạn nào, cũng không chấp nhận việc thực hiện những yêu câu, mục tiêu chính trị, xã hội với bât kỳ giá nào, cân phân biệt sự khác nhau Đại học Bách Khoa Hà Nội Viện Kinh tế và Quản lý và hiệu quả mối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế và kết quả kinh tế. Về mặt hình thức, hiệu quả kinh tế luôn là một phạm trù so sánh thể hiện mối tương quan giữa cái phải bỏ ra và cái thu về được.

Kết quả chỉ là yếu tố cần thiết để tinh toán và phân tích hiệu quả. Từ bản thân mình, kết quả chưa thể hiện nó tạo ra ở mức và phải chi phí nào. Trong quản lý sản xuất kinh doanh, phạm trù hiệu quả kinh tế được biểu hiện ở những dạng khác nhau. Việc phân loại hiệu quả kinh tế là cơ sở để xác định các chỉ tiêu hiệu quả kinh tế, phân tích hiệu quả kinh tế và xác định những biện pháp nâng cao hiệu quả kinh tế.

Có may cach phân loại chủ yếu sau đây: - Hiệu quả kinh tế cá biệt và hiệu quả kinh tế quốc dân. Hiệu quả kinh tế cá biệt là hiệu quả thu được từ hoạt động của từng doanh nghiệp công nghiệp, biểu hiện trực tiếp của hiệu quả này là lợi nhuận mà mỗi doanh nghiệp phải thu được và chất lượng thực hiện những yêu cầu do xã hội đặt ra cho nó. Hiệu quả kinh té quốc dân được tính cho toàn nền kinh tế quốc dân. Về cơ bản đó là lượng sản phẩm thặng dư, thu nhập quốc dân hoặc tổng sản phẩm xã hội, mà đất nước và tài nguyên đã hao phí.