Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài. Chương 2: Lý luận về phân tích, ước lượng và dự báo cầu. Chương 3:Thực trạng phân tích và ước lượng cầu sản phẩm áo sơ mi của công ty May 10 trên địa bàn Hà Nội từ năm 2005 tới nay. Chương 4: Dự báo nhu cầu và một số giải pháp đẩy mạnh việc thụ sản phẩm áo sơ mi nam của công ty cổ phần May 10 trên thị trường Hà Nội.
Khoa Kinh Tế 5 Đào Thị Vân Anh K42-F1 Luan van Luận văn tốt nghiệp Trường Đại Học Thương Mại CHƯƠNG II LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH, ƯỚC LƯỢNG VÀ DỰ BÁO CẦU 2. KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ CẦU, PHÂN TÍCH CẦU, ƯỚC LƯỌNG VÀ DỰ BÁO CẦU 2. Khái niệm cơ bản về cầu 2. Cầu, nhu cầu, lượng cầu “Thuật ngữ “Demand” (Cầu), được sử dụng trong rất nhiều hoàn cảnh khác nhau, chính điều này thường gây ra sự nhầm lẫn hoặc hiểu sai trong phân tích.
Chúng ta thường nói tới đường cầu, biểu cầu, hàm cầu, điểm cầu. Nhưng khi các nhà kinh tế học sử dụng thuật ngữ “demand “ là thể hiện diễn đạt mối quan hệ mà thường xuyên được thể hiện trên đường cầu. Trong trường hợp này, cầu thể hiện số lượng mà người tiêu dùng sãn sàng mua ở mọi mức giá khác nhau trong một khoảng thời gian nhất định khi các yếu tố khác không thay đổi. Trong khái niệm trên có vấn đề quan trọng khi nhắc tới thuật ngữ “demand” : Cầu liên quan tới 3 yếu tố : giá cả, lượng và thời gian.
Cầu thể hiện ở số lượng nhiều trong mối quan hệ tổng thế chứ không phải nói tới số lượng đơn thuần. Cầu liên quan tới với giả định các yếu tố khác không thay đổi, đây là một khái niệm rất hay được dùng trong phân tích kinh tế”.(Nick, 2005, 74) “ Cầu là số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người tiêu dùng muốn mua và sẵn sàng mua trong một khoảng thời gian nhất định dưới điều kiện các yếu tố khác không thay đổi. Khung thời gian ở đây có thể là một giờ, một ngày, một tháng hay một năm”. Như vậy khi chúng ta nói tới cầu, chúng ta cần phải hiểu rõ được hai yếu tố là khả năng mua và ý muốn sẵn sàng mua hàng hóa hay dịch vụ đó.
Cầu khác với nhu cầu. Nhu cầu là những mong muốn và nguyện vọng vô hạn của con người. Và hầu hết những nhu cầu đó không được thoả mãn do sự khan hiếm. Có nhu cầu song không có sức mua, không dẫn tới mong muốn do đó không phải là cầu.
Lượng cầu là lượng hàng hóa và dịch vụ mà người mua sẵn sàng mua hoặc có khả năng mua ở mức giá đã cho trong một thời gian nhất định(với giả định rằng tất cả các yếu tố khác không đổi). Khoa Kinh Tế 6 Đào Thị Vân Anh K42-F1 Luan van Luận văn tốt nghiệp Trường Đại Học Thương Mại 2. Luật cầu, đường cầu Để thực hiện mục tiêu tối đa hóa lợi nhuân thì chủ sở hữu hoặc nhà quản lý doanh nghiệp phải nắm rõ cầu về hàng hóa và dịch vụ mà đơn vị mình sản xuất ra. Chức năng của cầu ở đây được khẩng định là một phưởng thức thể hiện mối quan hệ giữa giá cả của hàng hóa dịch vụ mà công ty đưa ra với số lượng hàng hóa và dịch vụ mà người tiêu dùng sãn lòng mua ở một thời gian cụ thể.
Các nhà kinh tế học gọi mối quan hệ đó là luật cầu. “ Luật cầu chỉ ra rằng lượng cầu có mối quan hệ tỷ lịch với giá bán (với giả định rằng các yếu tố khác không thay đổi) ”. Giả sử thu nhập không đổi, giá cả tăng thì số lượng hàng hóa hay dịch vụ người tiêu dùng có thể mua được giảm xuống. Ngược lại, khi giá giảm thì số lượng hàng hóa hay dịch vụ họ có thể mua được tăng lên.
Ví dụ : khi thu nhập của người dân không đổi song giá cả của mặt hàng áo sơ mi cao thì cầu của người tiêu dùng về áo sơ mi giảm xuống và họ sẽ tìm mặt hàng khác thay thế áo sơ mi ( T – shirt ), còn khi giá bán áo sơ mi giảm xuống thì người dân có cầu về áo sơ mi tăng lên. Vậy làm thế nào để thể hiện lượng cầu, làm thế nào để cụ thể hóa một cách giản đơn mối quan hệ giữa giá và lượng cầu như đã thể hiện trong luật cầu. Các nhà kinh tế học đã đưa ra khái niệm đường cầu, đồng thời cũng đưa ra mô hình về hàm cầu. “Đường cầu là một đường mô tả mối quan hệ giữa số lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người tiêu dùng có khả năng mua ở các mức giá khác nhau khi mà các yếu tố khác không thay đổi”.Theo quy ước, trục tung biểu diễn giá, trục hoành biểu diễn lượng cầu.
Đường cầu áo sơ mi nam. Khoa Kinh Tế 7 Đào Thị Vân Anh K42-F1 Luan van Luận văn tốt nghiệp Trường Đại Học Thương Mại Qua đồ thị ta thấy đường cầu về áo sơ mi nam của công ty cổ phần may là đường có độ dốc âm. Cầu là toàn bộ đường cầu, song lượng cầu thể hiện thông qua các điểm trên đường cầu, tại A là Q 1 chiếc, tại B là Q2 chiếc. Đường cầu áo sơ mi cũng thể hiện đúng luật cầu.
Hàm cầu Nếu chỉ xét sự biến đổi của lượng cầu theo giá, với giả định rằng các yếu tố khác không thay đổi thì hàm cầu đơn giản có dạng như sau : Hàm cầu: QD = a – bP Trong đó: QD: lượng cầu P: giá cả Hệ số b: phản ánh sự nhạy cảm của lượng cầu mà phụ thuộc vào giá, nếu thay đổi 1 đơn vị tiền tệ thì lượng cầu thay đổi b đơn vị hàng hóa. Hệ số a: Nếu hàng hóa được cho không thì người tiêu dùng có nhu cầu hàng hóa là bao nhiêu. Tuy nhiên số lượng hàng hóa mà người tiêu dùng mua, cũng như sự biến đổi của cầu không chỉ phụ thuộc vảo bản thân giá cả của hàng hóa đó mà còn phụ thuộc vào các yếu tố khác như : giá cả của hàng hóa liên quan, kỳ vọng về sự thay đổi của giá cả, thu nhập của người tiêu dùng, thị hiếu và thói quen của người tiêu dùng, …. “ Hàm cầu là hàm thể hiện các nhân tố có ảnh hưởng tới cầu cũng như cách thức mà các nhân tố này ảnh hưởng tới lượng cầu”.
Hàm cầu cho một hàng hóa cụ thể có thể được diễn tả như sau : QX = f [ PX,PY,Y,AX,T,O] Trong đó : QX : Lượng cầu của hàng hóa X PX : Giá cả của hàng hóa X Khoa Kinh Tế 8 Đào Thị Vân Anh K42-F1 Luan van Luận văn tốt nghiệp Trường Đại Học Thương Mại PY : Giá cả của hàng hóa Y Y : Thu nhập của người tiêu dùng AX : Chi phí quảng cáo T : Thị hiếu của người tiêu dùng O : Các nhân tố khác. Một sự thay đổi nhỏ của các nhân tố trên đều tạo áp lực thay đổi lượng cầu. Lấy ví dụ : lượng cầu về những chiếc mũ sẽ tăng lên khi thị hiếu hay có sự thay đổi trong phong cách thởi trang, lượng cầu về những chiếc mũ sẽ giảm đi khi những chiếc mũ không còn hợp với xu hướng hay phong cách thời trang của người tiêu dùng, với giả định rằng các yếu tố khác không thay đổi”. Khái niệm về phân tích cầu “Phân tích, hiểu theo nghĩa chung nhất là sự chia nhỏ sự vật và hiện tượng trong mối quan hệ hữu cơ giữa các bộ phận cấu thành sự vật, hiện tượng đó”.
Phân tich hoạt động kinh doanh là quá trình nghiên cứu, đánh giá toàn bộ quá trình và kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, nhằm làm rõ chất lượng hoạt động kinh doanh, những nguyên nhân ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh và các nguồn tiềm năng cần được khai thác, trên cơ sở đó đề ra các phương án và giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh ở doanh ngiệp. (Sơn, 2005,20) Dựa trên những khái niệm cơ bản về cầu cùng với khái niệm về phân tích, ta có thể hiểu phân tích cầu là phân tích các nhân tố tác động, ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp tới lượng cầu. Phân tích cầu thực chất là một phần công việc của ước lượng và dự báo cầu. Ước lượng và dự báo cầu chỉ thực hiện được dựa trên những kết quả thu được từ phân tích cầu.
Các khái niệm về ước lượng và dự báo cầu Ước lượng cầu là quá trình lượng hóa các mối quan hệ giữa lượng cầu và các yếu tố tác động đến lượng cầu. Dự báo cầu là quá trình tính toán cầu trong tưong lai dựa trên những phân tích về xu thế biến động của các yếu tố tác động tới cầu. Muốn dự báo cầu chính xác thì cần phải ước lượng cầu chính xác. CÁC LÝ THUYẾT VỀ PHÂN TÍCH CẦU, ƯỚC LƯỢNG VÀ DỰ ĐOÁN CẦU.
Để thực hiện tốt phân tích cầu, chúng ta phải nắm rõ cầu cá nhân và cầu thị trường. Sự khác nhau là ở đâu ? Các yếu tố nào ảnh hưởng tới cầu ? Từ độ co giãn của cầu, chúng ta sẽ phân tích được điều gì ? Và cuối cùng là nên lựa chọn phưởng án nào để thực hiện ước lượng và dự báo cầu cho phù hợp ? 2.1 Cầu thị trường Khoa Kinh Tế 9 Đào Thị Vân Anh K42-F1 Luan van Luận văn tốt nghiệp Trường Đại Học Thương Mại Muốn hiểu về cầu thị trường trước hết ta phải hiểu khái niệm cầu cá nhân. Cầu cá nhân là lượng hàng hóa hay dịch vụ mà từng cá nhân có khả năng mua và sẵn sàng mua ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định với giả thiết các yếu tố khác không thay đổi. “Cầu thị trường là tổng hợp của các cầu cá nhân lại với nhau”.
Đường cầu thị trường là đường tổng hợp các đường cầu cá nhân và thể hiện số lượng hàng hóa mà một nhóm người tiêu dùng có khả năng mua ở một vùng giá nhất định. Đường cầu thị trường có thể bao gồm đường cầu của tất cả người tiêu dùng có trên thị trường, nhưng cũng có thể chỉ bao gồm đường cầu của một nhóm người tiêu dùng mà mua cùng một loại hàng hóa từ một nhà cung cấp cụ thể. Đường cầu thị trường được thực hiện theo nguyên tắc cộng ngang các đường cầu cá nhân, ở mọi mức giá, cộng lần lượt số lượng hàng hóa của mỗi người tiêu dùng. Đường cầu thị trường được xây dựng từ đường cầu cá nhân.