LỜI MỞ ĐẦU 1. Dat van dé Một dự án có hiệu quả phải đáp ứng được mục tiêu lợi nhuận cho các nhà đầu tư và các mục tiêu kinh tế — xã hội của nhà nước. Điều đó phải đòi hỏi dự án phải được soạn thảo, phân tích và đánh giá một cách cẩn thận từ giai đoạn tiễn đầu tư. Nhiều dự án đầu tư bị đỗ vỡ hay kém hiệu quả trong thời gian qua bắt nguồn từ việc phân tích đánh giá dự án không toàn diện hoặc không nghiêm túc.
Các dự án được đánh giá không lường hết các yếu tố rủi ro cũng như thực hiện cách phân tích khác ngoài phân tích tài chính cho dự án. Vì vậy, việc nghiên cứu môi trường đầu tư, lựa chọn phương pháp phân tích đánh giá dự án đúng đắn cũng như dự báo các yếu tố tác động đến dự án trong tương lai sẽ góp phần nâng cao chất lượng của dự án. Sự cần thiết của vấn để nghiên cứu: Mục tiêu đánh giá kinh tế của dự án là xác định xem dự án đạt yêu cầu mong muốn về mặt tài chính hay không?. Một cách cụ thể, đánh giá nhằm giải quyết hai câu hỏi sau đây: ® Dự án đó có đáng giá hay không? Nghĩa là đạt các tiêu chuẩn như lợi nhuận cho chủ đầu tư, giải quyết về việc làm, khai thác thế mạnh về tài nguyên, du lịch quốc gia.
e Với một danh sách dự án đã cho, dự án nào là tốt nhất? Thứ hạng của mỗi dự án đó như thế nào? Thông thường khi soạn thảo và phân tích dự án đầu tư, ngoài việc thực hiện các tính toán phân tích trong điểu kiện xác định cũng cần dự báo các yếu tố không xác định trước như: ® Lam phat © Những thay đổi trong công nghệ. © Năng lực dự báo. e© _ Vốn đầu tư cần thiết, thời gian thi công xây dựng, thời gian chạy thử. Do đó khi phân tích đánh giá dự án chúng ta phải thừa nhận tính bất định và phân tích dự án trong điều kiện xác định và cả trong điều kiện bất định.
Trên cơ sở phân tích đánh giá dự án qua hai tình huống những nhà đầu tư nghiên cứu nhằm quyết định đâu tư. Hơn nữa việc đưa phân tích kinh tế, xã hội vào trong nội dung phân tích dự án cũng giúp những người ra quyết định đầu tư có các nhìn toàn điện hơn về môi trường mà Trung Tâm thương mai Cửa Khẩu Quốc tế Lào Cai dự án hoạt động trong đó. Một dự án có hiệu quả phải là một dự án mang lại lợi nhuận cho nhà đầu tư và đáp ứng được lợi ích kinh tế — xã hội. Trong thực tế tại Việt Nam việc đánh giá các dự án đầu tư phân lớn chỉ được thực hiện trong điểu kiện xác định.
Công cuộc đổi mới kinh tế củaViệt nam cùng với nền kinh tế thị trường đang diễn ra hết sức phức tạp đòi hỏi việc nghiên cứu, soạn thảo, phân tích, đánh giá một dự án phải thực hiện một cách nghiêm túc, ứng dụng các phương pháp đánh giá hiệu quả nhằm xác định tính khả thi của dự án đem lại trong tương lai. Đây là mục tiêu mà để tài này muốn đề cập. Mục tiêu và phạm yi của vấn để nghiên cứu Mục tiêu chính của luận án này là ứng dụng lý thuyết phân tích hiệu quả tài chính của dự án, đánh giá mức độ rủi ro của dự án trong điều kiện xác định và điều kiện bất định nhằm đánh giá hiệu quả đầu tư của dự án đối với chủ đầu tư -Bitis và mức độ ảnh hưởng của dự án đối với nền kinh tế xã hội của tỉnh Lào Cai trong định hướng phát triển tỉnh Lào Cai đến năm 2010. Phạm vi nghiên cứu của luận án bao gồm các vấn để sau: - _ Giới thiệu các lý thuyết liên quan đến phân tích tài chính của dự án và các rủi ro trong điều kiện xác định và bất định.
Ứng dụng lý thuyết để phân tích đánh giá thẩm định dự án đầu tư Trung tâm cửa khẩu quốc tế Lào Cai, chủ đơn vị đầu tư là Công ty Biti's - Ap dụng phương pháp đánh giá đự án trong điểu kiện xác định và bất định để phân tích tài chính dự án và mức độ rủi ro của dự án. - _ Ấp dụng phương pháp phân tích kinh tế xã hội để đánh giá hiệu quả xã hội của dự án. Trung Tâm thương mại Cửa Khẩu Quốc tế Lào Cai CHUONG I TONG QUAN VE LY THUYET PHAN TiCH CHI PH{ VA LOI {CH DE QUYẾT ĐỊNH DAU TU 1.1 Nhiing khdi niém tai chinh co ban lién quan dén van để nghiên cứu: 1.1 Phân tích tài chính dự án a. Xây dựng dòng tiền tệ ròng (dòng ngân lưu của dự án) Xây dựng báo cáo dòng tiền tệ là công việc đầu tiên trong viêc phân tích tài chính dự án dựa vào những thông tin tìm được trong các phần phân tích về kỹ thuật, nhân lực và tiếp thị.
Thành quả dự kiến trong tương lai của một dự án đầu tư được tóm tắt trong một tập hợp báo cáo tài chính dự trù hay triển vọng gồm các thông tin thu nhập và chỉ phí trong nhiều năm của dự án. Các khoản thu nhập và các khoản chỉ phí của dự án xuất hiện ở những năm khác nhau trong đời dự án tạo thành dòng tiên tệ của dự án và được xác định hàng năm như sau : Dòng tiêntệròng _ Khoản thu Khoản chỉ (thu héithudn) > (tién mat) - (tiễn mặt) Trong quá trình tính toán đồng tiển tệ hàng năm của dự án một số vấn để tài chính cần được quan tâm như sau : Trong các khoản thu bằng tiền mặt ngoài doanh thu còn tính đến các khoản phải thu, tương tự các khoản chỉ tiễn mặt ngoài chỉ phí phải tính đến các khoản phải trả. Tất cả những yếu tố trên được xác định trong việc xây dựng nhu cầu tiền mặt giao dịch và vốn lưu động. Các khái niệm về thu nhập của dự án Tổng thu trong năm của dự án: Là tất cả những khoản tiền mà dự án thu được do kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong năm hoạt động của dự án.
Thu nhập trong năm của dự án bao gồm: -_ Tiền thu đo bán hàng: đây là nguồn thu nhập chủ yếu trong năm của dự án - _ Thu nhập từ hoạt động tài chính - _ Thu nhập từ các khoản viện trợ -_ Thu nhập do thanh lý tài sản và giá trị còn lại của tài sắn tại năm cuối cùng của dự án Thu hổi hoàn vốn : là thu hổi ở giai đoạn hoạt động hàng năm dùng để hoàn lại vốn đầu tư ban đầu được xác định bằng tổng khấu hao và thu nhập ròng hàng năm. Thu héi thuần hàng năm: là hiệu số giữa thu nhập hàng năm và tổng chỉ hàng năm của dự án. Trong giai đoạn nghiên cứu, lập dự án và thực hiện đâu tư chưa có thu nhập thì thu hổi thuần là số âm và bằng tổng chỉ phí đâu tư, trong những năm Trung Tâm thương mại Cửa Khẩu Quốc tế Lào Cai hoạt động, không có đầu tư bổ sung thu hổi thuần bằng thu hồi hoàn vốn tại năm đó. Các khái niệm về chỉ phí: Các hoạt động của đự án được đảm bảo bằng các nguồn lực khác nhau, đó là những đầu vào đảm bảo cho hệ thống hoạt động.
Những đâu vào này biểu hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, tuỳ thuộc từng giai đoạn đự án như lao động, công nghệ thiết bị, nguyên vật liệu, đất đai, nhà xưởng.Chi phí của dự án là biểu hiện bằng tiển của các nguồn lực cần thiết hoạt động dự án. Đối với dự án đầu tư. Chi phí của dự án được xem xét ở cả ba giai đoạn. Giai đoạn 1 : (giai đoạn chuẩn bị đầu tư) xác định số lượng và nguồn vốn cần thiết cho các hoạt động dự án, nó thường chiếm tỷ lệ thấp nhưng lại đóng vai trò quyết định đối với chí phí ở giai đoạn sau gồm các công việc : nghiên cứu đánh giá cơ hội đầu tư, nghiên cứu lập đự án tiền khả thi va khả thi, thẩm định và phê duyệt dự án ở cấp quần lý.
Giai đoạn 2: (thực hiện dự án) là giai đoạn chủ yếu chi phí được đưa vào để thực hiện dự án như xin thuê đất, chuẩn bị mặt bằng, tổ chức tuyển chọn tư vấn khảo sát-thiết kế giám định kỹ thuật chất lượng công trình, tổ chức đấu thầu, mua sắm thiết bị, thi công xây lắp, nghiệm thu công trình và thanh quyết toán. Giai đoạn 3: (giai đoạn khai thác dự án) chi phí được biểu hiện đưới đạng chỉ phí khai thác dự án (còn được gọi là vốn lưu động cần thiết để sản xuất kinh doanh khi dự án hoàn thành) Các loại chỉ phí của dự án. Chỉ phí cố định và chỉ phí biến đổi: Chi phí cố định: là chỉ phí phải trả cho dù doanh nghiệp không sản xuất gì cả như chỉ phí thuê nhà đất, khấu hao tài sẩn. Chi phi biến đối: là chí phí tăng, giãm theo sản lượng chẳng hạn như chỉ phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công.
Chỉ phí chìm: Đây là những chỉ phí không thu lại được xảy ra do những quyết định quá khứ. Trong khi đó, việc phân tích kinh tế dự án chỉ xét những chỉ phí và lợi ích do những quyết định biện tại gây ra. Nhiễu chi phí quá khứ không thu hổi được bằng một hành động tương lai, vì vậy chỉ phí chìm không được xem xét trực tiếp trong phân tích kinh tế dự án. Trong thực tế chí phí chìm thường ảnh hưởng đến việc lựa chọn dự án do yếu tố tâm lý là tiếp tục theo đuổi những quyết định trong quá khứ mà thường được cho là không vô ích.
Chỉ phí khẩu hao: Trong phân tích hiệu quả dự án, khi xác định chỉ phí hàng năm người ta không tính chỉ phí khấu hao vì toàn bộ chỉ phí đầu tư ban đầu của dự án đã được tính đủ và khấu trừ hết trong những năm thực hiện việc đầu tư. Do vậy khi xác định chi phí tiêu hao nếu tính chi phí khấu hao thì ta đã tính khấu trừ hai lần cho chỉ phí này. Mặc dù thế nhưng chỉ phí khấu hao cũng ảnh hưởng rất lớn đến dòng tiền tệ của dự án từ đó ảnh hưởng đến kết quả phân tích và lựa chọn dự án. Trung Tâm thương mại Cửa Khẩu Quốc tế Lào Cai Trước hết chỉ phí khấu hao ảnh hưởng đến mức thu nhập của doanh nghiệp, mức khấu hao càng lớn, thu nhập càng nhỏ, và ngược lại được thể hiện qua công thức tính lợi nhuận gộp (lợi nhuận chịu thuế).
