Chương 1: Cơ sở lý luận về đòn bẩy trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng hoạt động sử dụng đòn bẩy tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh. Chương 3: Giải pháp cải thiện tình hình sử dụng đòn bẩy tài chính tại Công ty Cổ phần Xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÒN BẨY TRONG DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan về đòn bẩy trong doanh nghiệp 1.
Khái niệm về đòn bẩy Với khái niệm về đòn bẩy thuần túy trong vật lý cơ học, chúng ta đã biết đến đòn bẩy là một công cụ để khuyếch đại lực từ một lực nhỏ thành một lực lớn hơn tác động vào vật thể cần dịch chuyển nhờ vào cánh tay đòn và điểm tựa. Archimedes đã từng nói: “Hãy cho tôi một điểm tựa, tôi sẽ nhấc bổng cả Trái Đất”. Từ đó, ta có thể thấy được sức mạnh của đòn bẩy, trong kinh tế người ta mượn thuật ngữ đòn bẩy để ám chỉ việc sử dụng chi phí cố định để làm tăng khả năng sinh lợi của doanh nghiệp. Trước đây, người ta chỉ biết khái niệm đòn bẩy đơn giản trong lĩnh vực vật lý, thì ngày nay khái niệm đòn bẩy đã dần được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Trong tài chính kinh tế người ta mượn thuật ngữ “đòn bẩy” ám chỉ việc sử dụng chi phí cố định để gia tăng khả năng sinh lợi của công ty (Trang 195, T.S Nguyễn Minh Kiều, Tài chính doanh nghiệp). Đòn bẩy trong kinh tế doanh nghiệp được giải thích bằng một sự gia tăng rất nhỏ về sản lượng (hoặc doanh thu) để có thể đạt được một sự gia tăng rất lớn về lợi nhuận. Nói cách khác, đòn bẩy xuất hiện khi doanh nghiệp sử dụng tài sản hay vốn có chi phí hoạt động hay chi phí tài chính cố định nhằm tối đa hóa tỷ suất sinh lời cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đòn bẩy trong tài chính là con dao hai lưỡi.
Nếu hoạt động của công ty tốt đòn bẩy sẽ khuếch đại cái tốt lên gấp bội lần. Ngược lại, nếu hoạt động của công ty xấu thì đòn bẩy sẽ khuếch đại cái xấu lên bội lần, trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến phá sản. Tóm lại, đòn bẩy trong doanh nghiệp là một công cụ đáng tin dùng giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định chính xác hơn giúp doanh nghiệp có thể đạt hiệu quả cao làm gia tăng lợi nhuận. Đòn bẩy là liều thuốc kích thích và nhà quản lý doanh nghiệp thường sử dụng khi họ kỳ vọng rằng tỷ suất sinh lời trên tài sản cao hơn lãi suất vay nợ.
Việc hiểu được cách sử dụng đòn bẩy của một doanh nghiệp sẽ giúp dự báo dòng tiền và lựa chọn một tỷ lệ chiết khấu hợp lý cho việc xác định giá trị dòng tiền hiện tại. Một doanh nghiệp hiểu rõ và sử dụng thành công đòn bẩy sẽ giúp gia tăng giá trị doanh nghiệp đó. Ngược lại, nếu doanh nghiệp không ý thức được rủi ro tiềm ẩn và không có phương án xử lý khủng hoảng mà đòn bẩy mang lại thì doanh nghiệp sẽ phải chịu những ảnh hưởng nặng nề. Chính vì vậy việc nghiên cứu tác động của những đòn bẩy trên sẽ giúp doanh nghiệp hoạch định chính xác và đưa ra các biện pháp phù hợp.
1 Thư viện ĐH Thăng Long 1. Các loại đòn bẩy Để quản lý tài chính, các doanh nghiệp thường áp dụng ba loại đòn bẩy chính gồm đòn bẩy hoạt động, đòn bẩy tài chính và đòn bẩy tổng hợp. Cụ thể: Đòn bẩy hoạt động (Operating Leverage): liên quan đến kết quả của các cách kết hợp khác nhau giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi. Nói rõ ràng hơn thì, tỷ số giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi mà doanh nghiệp sử dụng đã quyết định đòn cân nợ hoạt động bao nhiêu.
Đòn bẩy tài chính (Financial Leverage): xuất hiện khi doanh nghiệp quyết định tài trợ cho phần lớn tài sản của mình bằng nợ vay. Các doanh nghiệp chỉ làm điều này khi nhu cầu vốn cho đầu tư của doanh nghiệp khá cao mà vốn chủ sở hữu không đủ để tài trợ. Khoản nợ vay của doanh nghiệp sẽ trở thành khoản nợ phải trả, lãi vay được tính dựa trên số nợ gốc này. Một doanh nghiệp chỉ sử dụng nợ khi nó có thể tin chắc rằng tỷ suất sinh lợi trên tài sản cao hơn lãi suất vay nợ.
Đòn bẩy tổng hợp (Total Leverage): Độ lớn của đòn bẩy hoạt động sẽ rất lớn ở những doanh nghiệp có chi phí cố định cao hơn chi phí biến đổi. Nhưng đòn bẩy hoạt động chỉ tác động tới lợi nhuận trước thuế và lãi vay, bởi lẽ tỷ số nợ không ảnh hưởng tới độ lớn của đòn bẩy hoạt động. Còn độ lớn của đòn bẩy tài chính chỉ phụ thuộc vào tỷ số mắc nợ, không phụ thuộc vào kết cấu chi phí cố định và chi phí biến đổi của doanh nghiệp. Do đó, đòn bẩy tài chính tác động tới lợi nhuận sau thuế và lãi vay.
Vì vậy, khi ảnh hưởng của đòn bẩy hoạt động chấm dứt thì ảnh hưởng của đòn bẩy tài chính sẽ thay thế để khuếch đại doanh lợi vốn chủ sở hữu khi doanh thu thay đổi. Vì lẽ đó người ta có thể kết hợp đòn bẩy hoạt động và đòn bẩy tài chính thành một đòn bẩy tổng hợp. Đòn bẩy tài chính 1. Khái niệm và ý nghĩa đòn bẩy tài chính 1.
Khái niệm Đòn bẩy tài chính liên quan đến việc sử dụng các nguồn tài trợ có chi phí cố định. Đòn bẩy tài chính được định nghĩa như là mức độ theo đó các chứng khoán có thu nhập cố định (nợ và cổ phiếu ưu đãi) được sử dụng trong cơ cấu nguồn vốn của doanh nghiệp (Trang 203, T.S Nguyễn Minh Kiều, Tài chính doanh nghiệp). Đòn bẩy tài chính xuất hiện khi doanh nghiệp quyết định tài trợ cho tài sản của mình bằng nợ vay. Các doanh nghiệp chỉ làm điều này khi nhu cầu vốn cho đầu tư của doanh nghiệp cao mà vốn chủ sở hữu không đủ để tài trợ.
Khoản vay của doanh nghiệp sẽ trở thành khoản nợ phải trả, lãi vay được tính dựa trên số nợ gốc này. Một doanh nghiệp chỉ sử dụng nợ khi nó có thể tính chắc rằng tỷ suất sinh lợi trên tài sản cao hơn lãi suất vay nợ. 2 Không giống như đòn bẩy hoạt động, đòn bẩy tài chính thường được các nhà quản trị lựa chọn sử dụng nhiều hơn. Nhưng ngược lại, chi phí hoạt động tương tự nhau giữa các doanh nghiệp trong cùng một lĩnh vực kinh doanh, nên những đối thủ cạnh tranh chỉ có thể quyết định khác nhau về cấu trúc vốn.
Những doanh nghiệp có tỷ trọng tài sản hữu hình trên tổng tài sản cao tức là họ sử dụng đòn bẩy tài chính nhiều hơn so với những công ty có tỷ trọng này thấp hơn. Vì việc sở hữu nhiều tài sản hữu hình có thể khiến bên cho vay tự tin hơn trong việc nới lỏng tín dụng. Nên các doanh nghiệp sở hữu các nhà máy, đất đai, thiết bị hay các tài sản hữu hình khác có khả năng được dùng để vay thế chấp có thể sử dụng đòn bẩy tài chính nhiều hơn và các doanh nghiệp có doanh thu dưới mức trung bình hay không có tài sản như vậy sẽ thận trọng hơn bởi sự nhạy cảm với chu kỳ kinh doanh của họ. Ý nghĩa của đòn bẩy tài chính Đòn bẩy tài chính là khái niệm dùng để chỉ sự kết hợp giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu trong việc điều hành chính sách tài chính của doanh nghiệp.
Đòn bẩy tài chính có tác dụng khuếch đại tỉ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu khi hiệu quả sử dụng tài sản cao. Nhưng ngược lại, nó cũng sẽ làm cho tỉ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu bị sụt giảm nhiều hơn khi suất sinh lời trên tài sản giảm. Mặt khác cũng cần thấy rằng khi doanh nghiệp huy động nợ cao thì rủi ro phá sản hoặc mất khả năng thanh toán càng lớn, vì vậy người cho vay sẽ đòi hỏi lãi suất cao hơn để bù vào rủi ro mà họ sẽ phải gánh chịu. Và khi đó tác dụng của đòn bẩy tài chính sẽ giảm đi, thậm chí không còn tác dụng hoặc tác dụng tiêu cực đến suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu.
Đòn bẩy tài chính có thể áp dụng trong nhiều tình huống khác nhau và mang đến các lợi ích khác nhau như: Tăng khả năng sinh lời: Doanh nghiệp phải tăng khả năng sinh lời từ hoạt động sản xuất kinh doanh để trang trải chi phí tài chính cố định (lãi vay và nợ gốc). Sử dụng đòn bẩy tài chính có thể giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận các khoản đầu tư và hoạt động kinh doanh. Khi doanh thu đã đạt đến điểm hòa vốn thì lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ gia tăng nhanh chóng với mỗi phần thu nhập từ hoạt động tăng thêm. Bằng cách tận dụng vốn và nguồn lực một cách hiệu quả, doanh nghiệp có thể tăng cường lợi nhuận và thu nhập toàn diện.
Tăng khả năng đầu tư mở rộng: Đòn bẩy tài chính là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp hoặc cá nhân có thể đầu tư vào các dự án mở rộng, nâng cấp cơ sở hạ tầng, mua sắm thiết bị, tăng sản lượng hoặc mở rộng thị trường mà không cần sử dụng toàn bộ vốn tự có. Bên cạnh đó, với các cơ hội đầu tư có tiềm năng sinh lợi cao nhưng yêu cầu một lượng vốn lớn, việc sử dụng vốn vay cũng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư tham gia vào những dự án lớn hơn và có tiềm năng sinh lợi cao hơn. Điều này giúp họ tận dụng cơ hội đầu tư có lợi nhuận cao mà không phải đặt toàn bộ vốn tự 3 Thư viện ĐH Thăng Long có vào dự án, và thúc đẩy quá trình phát triển kinh doanh của họ thông qua việc sử dụng vốn từ các nguồn tài chính bên ngoài. Tối ưu hóa cấu trúc vốn: Đòn bẩy tài chính cũng cho phép doanh nghiệp tối ưu hóa cấu trúc vốn của mình, sử dụng một tỷ lệ lý tưởng giữa vốn tự có và vốn vay.
Bằng cách quản lý vốn vay một cách hiệu quả và lựa chọn các loại tài trợ phù hợp, doanh nghiệp có thể giảm chi phí vốn và tăng cường thu nhập. Giúp doanh nghiệp hưởng ưu đãi về thuế: Trong nhiều khu vực pháp lý về thuế, chi phí lãi vay được khấu trừ thuế, nó làm giảm chi phí ròng cho người vay.