Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Trong hoạt động của doanh nghiệp thương mại, doanh thu là chỉ tiêu kinh tế phản ánh tổng hợp kết quả sản xuất kinh doanh, thể hiện năng lực quản trị, tổ chức tiêu thụ và lưu chuyển hàng hóa. Phân tích doanh thu không chỉ cung cấp cơ sở dữ liệu để đánh giá quy mô, cơ cấu, tốc độ lưu chuyển vốn mà còn là căn cứ trực tiếp để doanh nghiệp nhận diện các tồn tại trong khâu phân phối, từ đó hoạch định chính sách kinh doanh và tối ưu hóa lợi nhuận.
Khóa luận tốt nghiệp "Phân tích doanh thu tại Công ty TNHH Vĩnh Giang" do sinh viên Vũ Thị Thu (Lớp K45D5, Trường Đại học Thương Mại) thực hiện dưới sự hướng dẫn của ThS. Phạm Thị Quỳnh Vân vào năm 2013, xuất phát từ bối cảnh thực tiễn của đơn vị thực tập:
- Công tác phân tích doanh thu tại Công ty TNHH Vĩnh Giang chưa được quan tâm đúng mức, chủ yếu do bộ phận kế toán kiêm nhiệm vào thời điểm cuối tháng hoặc cuối quý, dẫn đến kết quả phân tích còn mang tính lý thuyết và chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu ra quyết định kinh doanh của nhà quản trị.
- Tốc độ tăng trưởng doanh thu của công ty qua các năm thiếu tính ổn định; đặc biệt năm 2012 doanh thu chỉ tăng 25,67% so với năm 2011, sụt giảm mạnh so với mức tăng trưởng 90,01% của giai đoạn 2010 - 2011, đồng thời tốc độ tăng doanh thu cao hơn tốc độ tăng lợi nhuận.
Văn bản xác định 3 mục tiêu nghiên cứu cụ thể:
- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về doanh thu và phân tích doanh thu trong doanh nghiệp.
- Phân tích thực trạng doanh thu tại Công ty TNHH Vĩnh Giang nhằm đánh giá kết quả đạt được, chỉ ra những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân trong công tác quản lý cũng như tình hình thực hiện doanh thu.
- Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm tăng doanh thu, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh và mở rộng thị trường tiêu thụ của công ty.
Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Doanh thu bán hàng của Công ty TNHH Vĩnh Giang (do đặc thù đơn vị thuần túy phân phối hàng tiêu dùng, hoạt động đầu tư tài chính và cung cấp dịch vụ chiếm tỷ trọng không đáng kể).
- Phạm vi không gian: Công ty TNHH Vĩnh Giang (địa chỉ tại Lô 243 Khu giãn dân Chu Mẫu, phường Vân Dương, thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh).
- Phạm vi thời gian: Số liệu thu thập và khảo sát phản ánh giai đoạn 5 năm từ năm 2008 đến năm 2012; trong đó đi sâu phân tích biến động chi tiết giữa hai năm 2011 và 2012.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Khóa luận xây dựng hệ thống phân tích dựa trên khung pháp lý kế toán hiện hành và hệ thống giáo trình chuyên ngành kinh tế thương mại:
- Khung pháp lý và cơ sở lý luận: Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) "Doanh thu và thu nhập khác" (quy định rõ 5 điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng); Quyết định số 48/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa; Giáo trình Kế toán tài chính (PGS.TS Võ Văn Nhị, NXB Tài chính, 2006); Giáo trình Phân tích kinh tế doanh nghiệp thương mại (PGS.TS Trần Thế Dũng chủ biên, Trường Đại học Thương Mại, 2008).
- Khái niệm và chỉ tiêu sử dụng:
- Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Nguồn hình thành bao gồm: doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, doanh thu hoạt động tài chính, và doanh thu khác.
- Công thức xác định doanh thu thuần:
$$\text{Doanh thu thuần} = \text{Tổng doanh thu} - (\text{Chiết khấu thương mại} + \text{Giảm giá hàng bán} + \text{Hàng bán bị trả lại} + \text{Thuế gián thu phải nộp})$$
- Hệ thống nhân tố ảnh hưởng được chia thành: nhân tố định tính (môi trường bên ngoài: chính sách kinh tế, đối thủ cạnh tranh, nhà cung cấp, khách hàng; môi trường bên trong: chất lượng nhân sự, tiềm lực tài chính, chính sách marketing, mẫu mã sản phẩm) và nhân tố định lượng (mối quan hệ giữa số lượng hàng bán và đơn giá bán; mối quan hệ giữa quy mô lao động và năng suất lao động; nhân tố quỹ hàng hóa).
Hệ thống phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu:
- Thu thập dữ liệu sơ cấp:
- Điều tra bảng hỏi: Phát 5 phiếu điều tra khảo sát gián tiếp đến cán bộ quản lý và nhân viên liên quan, thu về 5 phiếu hợp lệ (tỷ lệ 100%).
- Phỏng vấn trực tiếp: Sử dụng câu hỏi mở đối với 3 chức danh lãnh đạo chủ chốt: Giám đốc Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng phòng Kinh doanh Trần Văn Thoan, và Kế toán trưởng Phạm Thị Loan.
- Thu thập dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu nội bộ từ hệ thống Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh), sổ chi tiết bán hàng, chiến lược kinh doanh của Công ty TNHH Vĩnh Giang giai đoạn 2008 - 2012.
- Phương pháp phân tích dữ liệu:
- Phương pháp so sánh: So sánh bằng số tuyệt đối, số tương đối theo cả chiều ngang (qua các mốc thời gian) và chiều dọc (tỷ trọng từng mặt hàng, phương thức bán, phương thức thanh toán).
- Phương pháp dãy số thời gian: Xác định lượng tăng giảm tuyệt đối liên hoàn, định gốc, tốc độ phát triển liên hoàn, định gốc và tốc độ phát triển bình quân qua 5 năm ($t = 1,4873$).
- Phương pháp thay thế liên hoàn: Tách biệt và lượng hóa mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố độc lập (số lượng hàng bán, đơn giá bán; số lượng lao động, năng suất lao động) đến biến động tổng doanh thu.
- Phương pháp chỉ số: Sử dụng chỉ số lượng hàng bán ($I_q$) và chỉ số giá bán ($I_p$).
- Phương pháp bảng biểu: Trình bày hệ thống dữ liệu đối chiếu theo các cột chỉ tiêu kinh tế.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về doanh thu và phân tích doanh thu trong doanh nghiệp
Chương này tập trung hệ thống hóa bản chất kinh tế của doanh thu đối với xã hội (thúc đẩy chu kỳ tái sản xuất, bình ổn cung cầu thị trường, đóng góp ngân sách nhà nước) và đối với doanh nghiệp (bù đắp chi phí, luân chuyển vốn, tạo tiền đề tối đa hóa lợi nhuận). Tác giả phân định cụ thể các điều kiện ghi nhận doanh thu theo Chuẩn mực kế toán số 14 và làm rõ các khoản giảm trừ doanh thu.
Nội dung phân tích doanh thu trong doanh nghiệp thương mại được chuẩn hóa thành 5 mảng trọng tâm:
- Phân tích tốc độ phát triển doanh thu qua các năm thông qua dãy số thời gian.
- Phân tích cơ cấu doanh thu theo nhóm mặt hàng kinh doanh.
- Phân tích doanh thu theo phương thức bán hàng (bán buôn, bán lẻ, bán đại lý).
- Phân tích doanh thu theo phương thức thanh toán (thu tiền ngay, bán hàng trả chậm).
- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu thông qua phương pháp thay thế liên hoàn và hệ thống chỉ số.
Chương 2: Phân tích thực trạng doanh thu tại Công ty TNHH Vĩnh Giang
Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm kinh doanh của Công ty TNHH Vĩnh Giang: thành lập năm 2006 (ĐKKD số 2300276852, thay đổi lần 3 ngày 30/12/2008), vốn điều lệ đăng ký 1.000.000.000 đồng, tổng số lao động năm 2012 là 48 người. Cơ cấu doanh thu gồm 93% từ phân phối hóa chất, đồ dùng gia đình, lương thực thực phẩm và 7% từ trang trí nội - ngoại thất. Công ty là nhà phân phối cấp 1 của Unilever Việt Nam, Dầu thực vật Tường An, Kẹo Perfetti Van Melle và Sơn Mykolor (Công ty 4 Oranges).
| STT |
Chỉ tiêu |
Năm 2011 (Nghìn đồng) |
Năm 2012 (Nghìn đồng) |
Chênh lệch 2012/2011 (Nghìn đồng) |
Tỷ lệ tăng (%) |
| 1 |
Tổng doanh thu BH & CCDV |
127.754.910 |
160.548.469 |
+32.793.559 |
+25,67 |
| 2 |
Tổng doanh thu |
127.754.910 |
160.548.469 |
+32.793.559 |
+25,67 |
| 3 |
Tổng chi phí kinh doanh |
122.465.558 |
154.287.079 |
+31.821.521 |
+25,98 |
| 4 |
Thuế TNDN phải nộp |
1.322.338 |
1.565.348 |
+243.010 |
+18,38 |
| 5 |
Lợi nhuận trước thuế |
- |
- |
+972.038 |
+13,38 |
| 6 |
Lợi nhuận sau thuế |
- |
- |
+729.029 |
+13,38 |
Nhận xét khái quát: Doanh thu năm 2012 tăng 25,67% nhưng chi phí kinh doanh tăng 25,98%, dẫn đến lợi nhuận trước và sau thuế chỉ tăng 13,38%, phản ánh hiệu quả quản lý chi phí chưa bắt kịp quy mô mở rộng doanh thu.
Phân tích biến động doanh thu 5 năm liên tiếp (2008 - 2012):
- Doanh thu tăng từ 32.807.612 nghìn đồng (năm 2008) lên 160.548.469 nghìn đồng (năm 2012), tương ứng tăng 389,36% (tăng tuyệt đối 127.740.857 nghìn đồng). Tốc độ phát triển bình quân đạt 148,73%/năm.
- Tốc độ tăng liên hoàn qua các năm: Năm 2009 tăng 63,13% (+20.712.116 nghìn đồng); năm 2010 tăng 25,63% (+34.427.362 nghìn đồng); năm 2011 đạt mức tăng kỷ lục 90,01% (+60.519.946 nghìn đồng); năm 2012 chậm lại ở mức 25,67% (+32.793.559 nghìn đồng).
| Năm |
Doanh thu (Nghìn đồng) |
Lượng tăng tuyệt đối liên hoàn (Nghìn đồng) |
Lượng tăng tuyệt đối định gốc (Nghìn đồng) |
Tốc độ phát triển liên hoàn (%) |
Tốc độ phát triển định gốc (%) |
| 2008 |
32.807.612 |
- |
- |
- |
100,00 |
| 2009 |
53.519.728 |
20.712.116 |
20.712.116 |
163,13 |
163,13 |
| 2010 |
- |
34.427.362 |
- |
125,63 |
204,94 |
| 2011 |
127.754.910 |
60.519.946 |
94.947.298 |
190,01 |
389,41 |
| 2012 |
160.548.469 |
32.793.559 |
127.740.857 |
125,67 |
489,36 |
Kết quả xử lý dữ liệu sơ cấp ghi nhận:
- Khảo sát 5 phiếu: 100% xác nhận công tác phân tích doanh thu do Phòng Kế toán - Tài chính đảm nhận; 100% đánh giá việc tăng doanh thu là rất cấp bách; 100% cho rằng tốc độ tăng doanh thu qua các năm không ổn định. Về nhân tố bên ngoài, đối thủ cạnh tranh có ảnh hưởng lớn nhất (60%), tiếp đến là khách hàng (20%) và nhà cung cấp (20%). Về nhân tố bên trong, chất lượng nhân viên chiếm 40%, ba yếu tố còn lại (tiềm lực tài chính, chất lượng mẫu mã, chính sách marketing) cùng chiếm 20%.
- Phỏng vấn chuyên sâu: Giám đốc Nguyễn Mạnh Hùng chỉ rõ hạn chế về kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống của đội ngũ kinh doanh; Trưởng phòng Kinh doanh Trần Văn Thoan nhấn mạnh áp lực từ đối thủ cạnh tranh và định hướng mở rộng bán lẻ cùng thị trường lân cận (Bắc Giang, Hưng Yên, Hải Dương); Kế toán trưởng Phạm Thị Loan xác nhận phân tích doanh thu đóng vai trò then chốt nhưng việc kiêm nhiệm gây quá tải cuối kỳ.
Phân tích doanh thu theo các tiêu thức chi tiết:
- Theo nhóm mặt hàng: Mặt hàng OMO đóng góp doanh thu lớn nhất (52.341.187 nghìn đồng năm 2011, chiếm 40,97%; năm 2012 tăng 13,58% nhưng tỷ trọng giảm xuống 37,03%). Sơn Mykolor có tốc độ tăng trưởng cao nhất đạt 77,39% (+6.486.066 nghìn đồng), tỷ trọng tăng từ 6,56% lên 9,26%. Comfort tăng 70,42%; Dầu ăn Tường An tăng 60,51% (+5.325.952 nghìn đồng); Clear tăng 56,01%; Pond's tăng 50,15%; Dove tăng 41,76%; Sunsilk tăng 39,00%; Lifebuoy tăng 27,28%; kẹo các loại tăng 18,01%. Duy nhất mặt hàng Sunlight suy giảm cả về số tuyệt đối lẫn tỷ trọng, giảm 13,37% (-2.408.131 nghìn đồng).
- Theo phương thức bán: Bán buôn là phương thức chủ đạo nhưng tỷ trọng giảm nhẹ 0,46% (doanh thu tăng 24,82%, tương ứng tăng 21.649.640 nghìn đồng); bán đại lý tăng 26,55% (+9.574.755 nghìn đồng); bán lẻ có tốc độ tăng cao nhất đạt 34,02% (+1.569.164 nghìn đồng).
- Theo phương thức thanh toán: Thu tiền ngay chiếm ưu thế tuyệt đối (năm 2011 đạt 122.861.897 nghìn đồng, chiếm 96,17%), năm 2012 tăng 26,26% (+32.260.033 nghìn đồng). Phương thức bán chậm trả chiếm tỷ trọng nhỏ và tốc độ tăng trưởng thấp hơn (tăng 10,90%, tương ứng tăng 533.525 nghìn đồng).
Phân tích nhân tố ảnh hưởng bằng phương pháp thay thế liên hoàn:
- Ảnh hưởng của số lượng hàng bán ($q$) và đơn giá bán ($p$): Doanh thu năm 2012 theo giá cố định năm 2011 đạt $M_1(P_0) = 150.312.208$ nghìn đồng. Mức tăng tổng doanh thu 32.793.559 nghìn đồng (+25,67%) được cấu thành từ:
- Ảnh hưởng do số lượng hàng bán tăng: làm doanh thu tăng 22.557.297 nghìn đồng (+17,66%).
- Ảnh hưởng do đơn giá bán tăng: làm doanh thu tăng 10.236.261 nghìn đồng (+8,01%).
- Lượng hàng bán là nhân tố chủ quan quyết định chủ yếu đến tăng trưởng doanh thu.
- Ảnh hưởng của quy mô lao động ($T$) và năng suất lao động ($W$):
| Chỉ tiêu |
Năm 2011 |
Năm 2012 |
So sánh 2012/2011 (Chênh lệch) |
Tỷ lệ biến động (%) |
| Doanh thu theo giá 2011 ($M_1(P_0)$) (Nghìn đồng) |
127.754.910 |
150.312.208 |
+22.557.298 |
+17,66 |
| Tổng số lao động (Người) |
40 |
48 |
+8 |
+20,00 |
| Năng suất lao động bình quân (Nghìn đồng/người) |
3.193.873 |
3.131.504 |
-62.368 |
-1,95 |
Áp dụng phương pháp thay thế liên hoàn:
- Do tăng số lượng lao động từ 40 lên 48 người: làm doanh thu tăng $+25.550.982$ nghìn đồng ($+20,00%$).
- Do năng suất lao động bình quân giảm 1,95% (từ 3.193.873 xuống 3.131.504 nghìn đồng/người): làm doanh thu giảm $-2.993.684$ nghìn đồng ($-23,43%$ trên phần biến động tương đối loại trừ ảnh hưởng của giá).
- Kết luận: Tăng trưởng doanh thu phụ thuộc vào việc mở rộng số lượng lao động thay vì tăng năng suất lao động.
Chương 3: Các kết luận và đề xuất giải pháp nhằm tăng doanh thu tại Công ty TNHH Vĩnh Giang
Chương 3 tổng kết các kết quả đạt được: tốc độ tăng trưởng doanh thu duy trì qua các năm; mạng lưới đại lý phủ rộng; dòng sản phẩm Sơn Mykolor phát triển vượt bậc; phương thức thu tiền ngay đảm bảo an toàn tài chính và vòng quay vốn. Đồng thời, tác giả chỉ ra các hạn chế: tốc độ tăng trưởng doanh thu có dấu hiệu chậm lại; cơ cấu mặt hàng chưa tối ưu khi mặt hàng chủ lực OMO giảm tỷ trọng và Sunlight sụt giảm doanh số; kênh bán hàng trực tuyến chưa được khai thác; năng suất lao động bình quân giảm; công tác phân tích doanh thu bị động do phòng kế toán quá tải.
Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp hoàn thiện:
- Xây dựng kế hoạch marketing và nghiên cứu phát triển thị trường: Khảo sát định kỳ giá cả, thị hiếu; gia tăng quảng bá (phát tờ rơi, gửi thư chào hàng, đăng báo); mở rộng phân phối sang các tỉnh lân cận như Bắc Giang, Hưng Yên, Hải Dương.
- Lựa chọn cơ cấu mặt hàng và đa dạng hóa sản phẩm: Dồn nguồn lực đầu tư cho nhóm hàng có biên lợi nhuận và tốc độ tăng trưởng cao (Sơn Mykolor); rà soát chính sách giá và xúc tiến để chặn đà suy giảm của OMO và Sunlight; tìm kiếm nhà cung cấp mới.
- Đa dạng hóa phương thức bán hàng và thanh toán: Mở thêm các cửa hàng bán lẻ trực tiếp ngoài văn phòng Sơn Mykolor; triển khai kênh bán hàng trực tuyến; nới lỏng chính sách bán hàng trả chậm cho đối tác lâu năm; áp dụng chính sách chiết khấu, khen thưởng đại lý.
- Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Hoàn thiện quy chế lương thưởng; tổ chức đào tạo kỹ năng bán hàng, giao tiếp và giải quyết tình huống phát sinh; nâng cao năng suất lao động bình quân.
- Thành lập bộ phận phân tích hoạt động kinh doanh chuyên trách: Tách bạch hoạt động phân tích khỏi công việc sự vụ của phòng kế toán; đa dạng hóa nguồn dữ liệu và phương pháp phân tích để kịp thời tham mưu cho Ban Giám đốc.
Kết quả và đóng góp
Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa bức tranh kinh doanh của Công ty TNHH Vĩnh Giang với các số liệu cụ thể:
- Xác định quy mô tăng trưởng doanh thu giai đoạn 2008 - 2012 tăng 389,36% (tương ứng 127.740.857 nghìn đồng), đạt đỉnh tăng trưởng năm 2011 (tăng 90,01%) và tăng chậm lại vào năm 2012 (tăng 25,67% đạt 160.548.469 nghìn đồng).
- Chỉ ra sự chênh lệch giữa tốc độ tăng doanh thu (+25,67%) và lợi nhuận (+13,38%) năm 2012 do chi phí kinh doanh tăng cao (+25,98%).
- Chứng minh bằng số liệu thay thế liên hoàn: Mức tăng doanh thu năm 2012 đến chủ yếu từ số lượng hàng bán (+22.557.297 nghìn đồng) hơn là biến động giá (+10.236.261 nghìn đồng); tăng trưởng quy mô nhờ gia tăng lao động (+25.550.982 nghìn đồng) trong khi năng suất lao động suy giảm làm sụt giảm tiềm năng doanh thu (-2.993.684 nghìn đồng).
- Phát hiện sự suy giảm đơn lẻ nhưng nghiêm trọng của mặt hàng Sunlight (-13,37% do lượng tiêu thụ giảm 18,89%) và sự bứt phá của Sơn Mykolor (+77,39%).
Về mặt đóng góp, nghiên cứu đã:
- Đánh giá toàn diện thực trạng công tác tổ chức phân tích doanh thu tại một doanh nghiệp thương mại cấp tỉnh, chỉ ra sự bất cập khi giao toàn bộ công tác phân tích cho phòng kế toán kiêm nhiệm.
- Xây dựng 5 giải pháp gắn liền với điều kiện thực tế của Công ty TNHH Vĩnh Giang, bao gồm việc kiến nghị thành lập bộ phận phân tích kinh tế độc lập và mở rộng kênh phân phối trực tuyến.
- Đề xuất các kiến nghị vĩ mô đối với Nhà nước về bình ổn giá cả, kiềm chế lạm phát và thiết lập hành lang pháp lý lành mạnh cho doanh nghiệp phân phối.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Khóa luận tự chỉ ra một số hạn chế do điều kiện khách quan và chủ quan:
- Giới hạn về mặt thời gian thực tập và kinh nghiệm thực tiễn của tác giả dẫn đến một số đánh giá định tính chưa đi sâu vào từng biến động nhỏ của thị trường hàng tiêu dùng.
- Nguồn số liệu thứ cấp nội bộ chủ yếu tập trung vào khâu bán buôn và các số liệu kế toán tổng hợp, chưa phân tích chi tiết được chi phí tiếp thị và giá vốn riêng cho từng nhóm mặt hàng.
- Khảo sát sơ cấp có cỡ mẫu khiêm tốn (5 phiếu điều tra và 3 phỏng vấn sâu), chỉ giới hạn trong nội bộ cán bộ quản lý mà chưa mở rộng điều tra trực tiếp hệ thống đại lý cấp dưới và người tiêu dùng cuối cùng.
Hướng nghiên cứu mở rộng được gợi mở từ văn bản:
- Nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả kinh tế của các kênh phân phối mới (thương mại điện tử, bán hàng trực tuyến) trong ngành bán lẻ hàng tiêu dùng.
- Mở rộng phạm vi phân tích sang mối quan hệ tương hỗ giữa quản trị rủi ro công nợ (phương thức bán hàng trả chậm) với bài toán tối ưu hóa doanh thu tiêu thụ.
Giá trị tham khảo
Bản khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các nhóm đối tượng:
- Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Quản trị kinh doanh, Kinh tế thương mại: Tham khảo cấu trúc chuẩn mực của một bài phân tích doanh thu thực tế; cách thức kết hợp dữ liệu sơ cấp (điều tra, phỏng vấn) với dữ liệu thứ cấp (báo cáo tài chính, sổ kế toán).
- Người nghiên cứu phân tích hoạt động kinh doanh: Học hỏi phương pháp ứng dụng kỹ thuật thay thế liên hoàn để tách biệt ảnh hưởng của lượng bán - đơn giá và lao động - năng suất lao động vào biến động doanh thu.
- Nhà quản trị doanh nghiệp thương mại, đại lý phân phối vừa và nhỏ: Tham khảo mô hình phân bổ doanh thu theo mặt hàng, phương thức bán buôn - bán lẻ và phương thức thanh toán, từ đó rút kinh nghiệm trong việc thành lập bộ phận phân tích kinh doanh độc lập thay vì giao khoán cho bộ phận kế toán.
Câu hỏi thường gặp
1. Tốc độ tăng trưởng doanh thu của Công ty TNHH Vĩnh Giang trong năm 2012 so với năm 2011 biến động như thế nào?
Năm 2012, tổng doanh thu của công ty đạt 160.548.469 nghìn đồng, tăng 32.793.559 nghìn đồng (tương ứng tăng 25,67%) so với năm 2011 (đạt 127.754.910 nghìn đồng). Tốc độ tăng này thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng 90,01% của năm 2011 so với năm 2010.
2. Mặt hàng nào có tốc độ tăng trưởng cao nhất và mặt hàng nào sụt giảm duy nhất trong năm 2012?
Sơn Mykolor có tốc độ tăng trưởng doanh thu nhanh nhất, tăng 77,39% (tương ứng tăng 6.486.066 nghìn đồng), nâng tỷ trọng từ 6,56% lên 9,26%. Ngược lại, Sunlight là mặt hàng duy nhất bị sụt giảm doanh thu, giảm 13,37% (tương ứng giảm 2.408.131 nghìn đồng) do khối lượng tiêu thụ sụt giảm 18,89%.
3. Cơ cấu doanh thu theo phương thức thanh toán tại công ty có đặc điểm gì nổi bật?
Phương thức thu tiền ngay chiếm tỷ trọng áp đảo tuyệt đối (96,17% năm 2011) và tiếp tục tăng trưởng 26,26% trong năm 2012 (tăng 32.260.033 nghìn đồng). Phương thức bán hàng chậm trả chiếm tỷ trọng rất nhỏ và tăng chậm hơn (chỉ tăng 10,90%, tương ứng tăng 533.525 nghìn đồng).
4. Kết quả phân tích thay thế liên hoàn cho thấy yếu tố nào chi phối chính đến việc tăng doanh thu năm 2012?
Trong mối quan hệ giữa sản lượng và giá bán, số lượng hàng bán là nhân tố chi phối chính làm tăng 22.557.297 nghìn đồng (chiếm 17,66% trong tổng mức tăng 25,67%), trong khi đơn giá chỉ làm tăng 10.236.261 nghìn đồng (8,01%). Trong mối quan hệ lao động, việc tăng quy mô lao động làm tăng 25.550.982 nghìn đồng, bù đắp cho phần sụt giảm 2.993.684 nghìn đồng do năng suất lao động bình quân giảm 1,95%.
5. Điểm nghẽn lớn nhất trong công tác tổ chức phân tích doanh thu tại doanh nghiệp là gì?
Toàn bộ công tác phân tích doanh thu bị dồn cho Phòng Kế toán - Tài chính thực hiện vào thời điểm cuối tháng hoặc cuối quý khi phải tập hợp báo cáo tài chính. Sự quá tải này khiến số liệu phân tích mang tính lý thuyết, thụ động dựa trên sổ sách và không phản ánh kịp thời các biến động của thị trường để hỗ trợ quản trị.
Kết luận
Khóa luận của tác giả Vũ Thị Thu đã phản ánh một cách có hệ thống thực trạng doanh thu và hoạt động phân tích doanh thu tại Công ty TNHH Vĩnh Giang trong giai đoạn 2008 - 2012. Bằng việc kết hợp giữa phương pháp dãy số thời gian, so sánh cơ cấu và kỹ thuật thay thế liên hoàn, tác giả đã lượng hóa được những đóng góp của từng mặt hàng, phương thức bán và nhân tố lao động vào tổng doanh thu. Những hạn chế về năng suất lao động suy giảm, cơ cấu mặt hàng thiếu cân đối và sự quá tải của bộ phận kế toán là cơ sở thực chứng để đề xuất 5 nhóm giải pháp quản trị doanh thu mang tính ứng dụng cao cho doanh nghiệp phân phối thương mại.
