Chương 1. Tổng quan những vấn đề nghiên cứu về doanh thu và phân tích doanh thu trong doanh nghiệp. Một số vấn đề lý luận cơ bản về doanh thu và phân tích doanh thu trong doanh nghiệp. Phương pháp nghiên cứu và kết quả thực trạng về nội dung và phương pháp phân tích doanh thu tại công ty Cổ phần Hội Nghị và Du Lịch VN.
Các kết luận và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện nội dung và phương pháp phân tích doanh thu tại công ty Cổ phần Hội Nghị và Du Lịch VN. Võ Thị Bích Ngọc Lớp K42D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 4 Trường Đại học Thương Mại CHƯƠNG 2. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DOANH THU VÀ PHÂN TÍCH DOANH THU. Lý thuyết về doanh thu và phân tích doanh thu.
Doanh thu và cách xác định doanh thu. Doanh thu: Khái niệm doanh thu: Theo chuẩn mực kế toán số 14 “Doanh thu và thu nhập khác”: “Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu”. Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu. Các khoản thu hộ bên thứ ba không được coi là doanh thu.
Các khoản góp vốn của cổ đông mặc dù làm tăng vốn chủ sở hữu nhưng không là doanh thu. Nội dung kinh tế của doanh thu: doanh thu bao gồm: - DT từ bán hàng và cung cấp dịch vụ: là toàn bộ số tiền thu được hoặc sẽ thu được từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Trong doanh nghiệp thương mại, đây là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp phản ánh tổng DT bán hàng, thành phẩm và DT cung cấp dịch vụ. DT từ bán hàng và cung cấp dịch vụ bao gồm giá trị sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ xác định là tiêu thụ trong kỳ (đã hoàn thành và tiêu thụ trong kỳ hay đưa vào kỳ trước nhưng kỳ này mới xác định tiêu thụ; giá trị sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ gửi bán đại lý nay đã xác định tiêu thụ; giá trị hàng hóa trao đổi không tương đương; DT từ trợ cấp, trợ giá…) - Doanh thu bán hàng nội bộ: Là doanh thu số sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng trong nội bộ DN, là lợi ích kinh tế thu được từ việc bán hàng hóa, sản phẩm, cung cấp dịch vụ nội bộ giữa các đơn vị hạch toán phụ thuộc trong cùng một công ty, tổng công ty tính theo giá bán nội bộ.
- DT từ hoạt động tài chính: bao gồm các khoản DT từ tiền lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng, lãi bán hàng trả chậm trả góp, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu; tiền bản quyền; cổ tức, lợi nhuận được chia; thu nhập về hoạt động đầu tư mua, bán Võ Thị Bích Ngọc Lớp K42D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 5 Trường Đại học Thương Mại chứng khoán; chiết khấu thanh toán trong khâu mua; chênh lệch lãi do bán ngoại tệ hay do chuyển nhượng vốn; … - DT có tính chất thu nhập khác: bao gồm các khoản DT ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh của DN như: thu nhập từ nhượng bán, thanh lý TSCĐ; thu nhập từ bán và cho thuê lại tài sản; thu tiền được phạt do khách hàng vi phạm hợp đồng; thu nhập từ các khoản nợ phải trả không xác định được chủ; thu nhập quà biếu, quà tặng bằng tiền hoặc hiện vật do các tổ chức, cá nhân tặng cho DN; chênh lệch lãi do đánh giá lại vật tư, hàng hóa, TSCĐ đưa đi góp vốn liên doanh, đầu tư vào công ty liên kết, đầu tư dài hạn khác … 2. Cách xác định doanh thu: a. Nguyên tắc xác định doanh thu: Theo chuẩn mực kế toán 14 “doanh thu và thu nhập khác”, doanh thu bán hàng được ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả 5 điều kiện sau: - DN đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua, - DN không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa, - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn, - DN đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ các giao dịch bán hàng, - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Công thức xác định doanh thu: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ được xác định bằng công thức: DT = Trong đó: qi: Khối lượng sản phẩm hàng hóa và dịch vụ loại i mà doanh nghiệp tiêu thụ trong kỳ, tính bằng đơn vị hiện vật.
pi: giá bán đơn vị sản phẩm hàng hóa dịch vụ loại i. i = 1,n ; n là số lượng mặt hàng sản phẩm hàng hóa dịch vụ mà doanh nghiệp đã tiêu thụ trong kỳ. Võ Thị Bích Ngọc Lớp K42D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 6 Trường Đại học Thương Mại DT thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ là DT được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đã thu hoặc sẽ thu được sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ DT: Doanh thu thuần về bán Tổng doanh thu về bán Các khoản giảm = - hàng và cung cấp dịch vụ hàng và cung cấp dịch vụ trừ doanh thu Trong đó, các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: - Chiết khấu thương mại là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. - Giảm giá hàng bán là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu.
- Giá trị hàng bán bị trả lại là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. - Các khoản thuế không được hoàn lại, không được khấu trừ: bao gồm thuế giá trị gia tăng nộp theo phương pháp trực tiếp, thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt. Ý nghĩa của việc tăng doanh thu. Tăng doanh thu thực chất là tăng lượng hàng hóa bán ra, tăng lượng dịch vụ cung cấp cho khách hàng và chính là tăng lượng tiền về cho DN.
Vì vậy, tăng doanh thu bán hàng có ý nghĩa lớn đối với DN và xã hội. Đối với DN, Tăng doanh thu thể hiện hàng hóa, dịch vụ của DN được tiêu thụ nhiều hơn trên thị trường, nó là biểu hiện cho việc doanh nghiệp đang đáp ứng tốt hơn nhu cầu tiêu dùng của thị trường. Vì thế, tăng DT góp phần tăng uy tín và vị thế của DN. Hầu hết các DN đặc biệt là các DN thương mại thì đều hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận, tăng doanh thu chính là một điều kiện để tăng lợi nhuận bởi vì chỉ tiêu tổng doanh thu có quan hệ tỷ lệ thuận với chỉ tiêu tổng lợi nhuận.
Khi tăng doanh thu trong điều kiện tỷ lệ tăng doanh thu cao hơn tỷ lệ tăng chi phí thì lợi nhuận tăng. Từ đó, tạo điều kiện để DN thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ kinh doanh, thực hiện tốt nghĩa vụ đối với nhà nước. Tăng doanh thu cũng tạo điều kiện để đầu tư mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng thu nhập cho người lao động. Võ Thị Bích Ngọc Lớp K42D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 7 Trường Đại học Thương Mại Đối với xã hội, Việc tăng DT ảnh hưởng một cách gián tiếp đến xã hội thông qua thị trường tiêu thụ sản phẩm của DN.
Khi doanh thu của doanh nghiệp tăng lên có nghĩa là doanh nghiệp đã góp phần thỏa mãn tốt hơn nhu cầu tiêu dùng hàng hóa, sử dụng dịch vụ của xã hội, đảm bảo cân đối cung cầu, ổn định giá cả thị trường và khuyến khích tiêu dùng. Ngoài ra, việc tăng doanh thu còn có tác dụng thúc đẩy sản xuất, làm cho nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, thực hiện tốt chu kỳ tái sản xuất xã hội. Tăng doanh thu cũng góp phần mở rộng giao lưu kinh tế giữa các vùng miền, với các nước trong khu vực và trên thế giới. Phân tích doanh thu.
Mục đích và nguồn tài liệu phân tích doanh thu. a) Mục đích phân tích doanh thu: Phân tích doanh thu nhằm nhận thức đánh giá một cách đúng đắn, toàn diện và khách quan tình hình thực hiện chỉ tiêu doanh thu trong kỳ cả về số lượng, kết cấu, chủng loại cũng như chất lượng, giá cả. Qua đó thấy được mức độ hoàn thành kế hoạch của chỉ tiêu doanh thu và số chênh lệch tăng, giảm. Phân tích doanh thu sẽ xác định được các nguyên nhân chủ quan cũng như khách quan làm ảnh hưởng đến việc tăng, giảm doanh thu, từ đó đề ra được các biện pháp khắc phục cho kỳ kinh doanh tiếp theo.
Phân tích doanh thu không chỉ dừng lại ở việc đánh giá kết quả kinh doanh thông qua các chỉ tiêu kinh tế mà còn đi sâu nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh. Việc phân tích doanh thu cung cấp đầy đủ, rõ ràng hơn tình hình kinh doanh của doanh nghiệp. Điều này giúp doanh nghiệp có định hướng đúng đắn hơn, thấy được những hạn chế, yếu điểm của mình và đề ra những sáng kiến vận dụng thế mạnh của doanh nghiệp. b) Nguồn tài liệu phân tích doanh thu: Phân tích doanh thu căn cứ vào các nguồn tài liệu sau: - Các chỉ tiêu kế hoạch doanh thu trong kỳ của DN: Các chỉ tiêu này được xây dựng tùy thuộc vào chức năng, nhiệm vụ và đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh, yêu cầu quản lý của DN.
Võ Thị Bích Ngọc Lớp K42D1 Luan van Luận văn tốt nghiệp 8 Trường Đại học Thương Mại - Các số liệu kế toán doanh thu: Đó là các số liệu bao gồm cả kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết như số liệu trên các hóa đơn, chứng từ, sổ chi tiết tài khoản 511 của kế toán, các báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh trong các năm,… - Các số liệu thông tin kinh tế thị trường trong nước và thông tin trên thị trường thế giới, giá cả của những mặt hàng mà DN kinh doanh. - Các chế độ, chính sách về thương mại, chính sách tài chính và các chính sách khác có liên quan đến hoạt động DN do nhà nước hoặc ngành ban hành. Nội dung phân tích doanh thu: Phân tích tình hình doanh thu là một nội dung quan trọng trong phân tích kinh tế doanh nghiệp. Phân tích doanh thu bao gồm 9 nội dung: a.