Phân Tích Danh Mục Thuốc Sử Dụng Tại Trung Tâm Y Tế Thị Xã Mỹ Hào, Tỉnh Hưng Yên Năm 2020

Phân tích danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế Mỹ Hào, Hưng Yên năm 2020 là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh… 98 trang · Trường Đại học Dược Hà Nội · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Duy Thanh
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Đề tài: Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Mỹ Hào, Hưng Yên Năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Khái niệm danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện và xây dựng danh mục thuốc bệnh viện
• 1.2. Nguyên tắc xây dựng danh mục
• 1.3. Các bước xây dựng danh mục thuốc trong bệnh viện
• 1.4. Các tiêu chí lựa chọn thuốc
• 1.5. Hội đồng thuốc và điều trị
• 1.6. Một số văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu của đề tài
• 1.7. Một số phương pháp phân tích sử dụng thuốc
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Các biến số nghiên cứu
• 2.4. Thiết kế nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6. Mẫu nghiên cứu
• 2.7. Xử lý và phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phân tích cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào năm 2020
• 3.1.1. Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc tân dược, thuốc đông y, thuốc từ dược liệu
• 3.1.2. Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm tác dụng dược lý
• 3.1.3. Cơ cấu nhóm thuốc Hormon và các thuốc tác động vào hệ nội tiết
• 3.1.4. Cơ cấu nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn
• 3.1.5. Cơ cấu thuốc nhóm Beta-lactam sử dụng
• 3.1.6. Cơ cấu thuốc theo nguồn gốc, xuất xứ
• 3.1.7. Cơ cấu thuốc hóa dược đơn thành phần/ đa thành phần
• 3.1.8. Cơ cấu thuốc biệt dược gốc và thuốc Generic
• 3.1.9. Cơ cấu thuốc theo đường dùng
• 3.1.10. Cơ cấu DMT sử dụng theo kết quả trúng thầu năm 2019 - 2020
• 3.2. Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào năm 2020 theo phương pháp ABC/VEN
• 3.2.1. Phân tích cơ cấu thuốc sử dụng theo phương pháp phân tích ABC
• 3.2.2. Phân tích cơ cấu DMT sử dụng theo phương pháp phân tích VEN
• 3.2.3. Phân tích cơ cấu DMT theo ma trận ABC/VEN
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Mỹ Hào

Phân tích danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế Mỹ Hào, Hưng Yên năm 2020 là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng thuốc trong công tác chăm sóc sức khỏe. Nghiên cứu này không chỉ giúp xác định cơ cấu danh mục thuốc mà còn chỉ ra những vấn đề tồn tại trong việc quản lý và sử dụng thuốc. Việc phân tích này sẽ cung cấp thông tin cần thiết để cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và giảm chi phí điều trị cho bệnh nhân.

1.1. Khái Niệm Danh Mục Thuốc Tại Bệnh Viện

Danh mục thuốc tại bệnh viện là danh sách các thuốc được phê duyệt để sử dụng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe. Việc xây dựng danh mục này dựa trên các tiêu chí như hiệu quả điều trị, tính an toàn và khả năng cung ứng thuốc.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Phân Tích Danh Mục Thuốc

Phân tích danh mục thuốc giúp xác định các thuốc cần thiết cho điều trị, từ đó tối ưu hóa chi phí và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngân sách y tế hạn chế.

II. Vấn Đề Trong Quản Lý Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Mỹ Hào

Mặc dù đã có những nỗ lực trong việc xây dựng danh mục thuốc, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề trong quản lý và sử dụng thuốc tại Trung tâm Y tế Mỹ Hào. Các vấn đề này bao gồm tình trạng lạm dụng thuốc, thiếu hiệu quả trong việc sử dụng thuốc và chi phí điều trị cao.

2.1. Tình Trạng Lạm Dụng Thuốc

Lạm dụng thuốc không chỉ gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe bệnh nhân mà còn làm tăng chi phí điều trị. Việc sử dụng thuốc không hợp lý dẫn đến tình trạng kháng thuốc và các tác dụng phụ không mong muốn.

2.2. Chi Phí Điều Trị Cao

Chi phí thuốc chiếm một phần lớn trong tổng chi phí điều trị. Việc quản lý không hiệu quả danh mục thuốc có thể dẫn đến tình trạng thâm hụt quỹ bảo hiểm y tế, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân.

III. Phương Pháp Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Mỹ Hào

Để phân tích danh mục thuốc, nhiều phương pháp đã được áp dụng, bao gồm phân tích ABC, phân tích VEN và ma trận ABC/VEN. Những phương pháp này giúp xác định các thuốc cần thiết và tối ưu hóa việc sử dụng thuốc.

3.1. Phân Tích ABC

Phân tích ABC giúp phân loại thuốc theo mức độ sử dụng và giá trị chi phí. Điều này cho phép các nhà quản lý xác định các thuốc quan trọng nhất cần được ưu tiên trong danh mục.

3.2. Phân Tích VEN

Phân tích VEN giúp đánh giá tính cần thiết của thuốc dựa trên các tiêu chí như hiệu quả điều trị và tính an toàn. Phương pháp này hỗ trợ trong việc loại bỏ các thuốc không cần thiết khỏi danh mục.

IV. Kết Quả Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Mỹ Hào Năm 2020

Kết quả phân tích danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế Mỹ Hào năm 2020 cho thấy sự phân bổ không đồng đều giữa các nhóm thuốc. Một số nhóm thuốc có tỷ lệ sử dụng cao, trong khi một số nhóm khác lại ít được sử dụng.

4.1. Cơ Cấu Danh Mục Thuốc Theo Nhóm Tác Dụng

Cơ cấu danh mục thuốc được phân loại theo nhóm tác dụng dược lý, cho thấy sự ưu tiên cho các thuốc điều trị bệnh phổ biến. Điều này phản ánh nhu cầu thực tế của bệnh nhân tại Trung tâm.

4.2. Tình Hình Sử Dụng Thuốc Kháng Sinh

Tình hình sử dụng thuốc kháng sinh tại Trung tâm cho thấy một số thuốc được sử dụng nhiều hơn so với các thuốc khác, điều này có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc nếu không được quản lý chặt chẽ.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Mỹ Hào

Để nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc, cần có các giải pháp cụ thể như cải thiện quy trình quản lý thuốc, đào tạo nhân viên y tế và tăng cường giám sát việc sử dụng thuốc.

5.1. Cải Thiện Quy Trình Quản Lý Thuốc

Cải thiện quy trình quản lý thuốc sẽ giúp tối ưu hóa việc cung ứng và sử dụng thuốc, từ đó giảm thiểu lãng phí và nâng cao chất lượng điều trị.

5.2. Đào Tạo Nhân Viên Y Tế

Đào tạo nhân viên y tế về quản lý và sử dụng thuốc là cần thiết để đảm bảo rằng họ có đủ kiến thức và kỹ năng để kê đơn thuốc một cách hợp lý và an toàn.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Mỹ Hào

Phân tích danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế Mỹ Hào năm 2020 đã chỉ ra nhiều vấn đề cần khắc phục trong việc quản lý và sử dụng thuốc. Tương lai của nghiên cứu này sẽ tập trung vào việc cải thiện hiệu quả sử dụng thuốc và giảm chi phí điều trị cho bệnh nhân.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu này không chỉ có giá trị trong việc cải thiện quản lý thuốc tại Trung tâm mà còn có thể áp dụng cho các cơ sở y tế khác trong khu vực.

6.2. Định Hướng Tương Lai

Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển các chính sách và quy trình quản lý thuốc hiệu quả hơn, nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cơ cấu chi phí y tế tại Việt Nam, tiền thuốc thường chiếm tỷ trọng lớn từ 30% đến 40% tổng chi phí khám chữa bệnh, đồng thời chiếm khoảng 34% đến 60% tổng chi quỹ Bảo hiểm Y tế qua các năm. Thống kê của ngành y tế cho thấy mỗi người dân khám bệnh trung bình 2,1 lần mỗi năm với chi phí bình quân khoảng 129 USD, trong đó tiền thuốc chiếm tới 37%. Việc quản lý, lựa chọn và sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, tiết kiệm luôn là bài toán sống còn đối với các cơ sở khám chữa bệnh công lập, đặc biệt là các đơn vị chuẩn bị thực hiện cơ chế tự chủ tài chính.

Đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng cung ứng và sử dụng thuốc tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên – một đơn vị y tế tuyến huyện hạng 3 phục vụ hơn 115.608 người dân trên địa bàn 13 xã, phường với lưu lượng khám ngoại trú khoảng 90.000 lượt mỗi năm (trung bình 250 đến 300 bệnh nhân mỗi ngày). Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là mô tả chi tiết cơ cấu danh mục thuốc sử dụng trong năm 2020 và tiến hành phân tích chuyên sâu theo các phương pháp ABC, VEN và ma trận kết hợp ABC/VEN. Phạm vi dữ liệu bao gồm toàn bộ 208 khoản mục thuốc với tổng giá trị tiêu thụ hơn 11,06 tỷ đồng trong giai đoạn từ ngày 01/01/2020 đến ngày 31/12/2020.

Kết quả phân tích là cơ sở thực tiễn giúp Hội đồng Thuốc và Điều trị của trung tâm điều chỉnh danh mục mua sắm, kiểm soát dòng tiền, giảm lãng phí trong kê đơn và bảo đảm quyền lợi tối đa cho người bệnh tham gia bảo hiểm y tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết quản trị chuỗi cung ứng dược phẩm bệnh viện của Tổ chức Y tế Thế giới và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành tại Việt Nam. Trọng tâm pháp lý gồm Luật Dược số 105/2016/QH13, Thông tư số 21/2013/TT-BYT quy định về tổ chức và hoạt động của Hội đồng Thuốc và Điều trị, Thông tư số 30/2018/TT-BYT về danh mục và tỷ lệ thanh toán thuốc tân dược bảo hiểm y tế, Thông tư số 05/2015/TT-BYT về danh mục thuốc đông y - dược liệu, cùng Thông tư số 15/2019/TT-BYT quy định đấu thầu thuốc tại các cơ sở y tế công lập.

Nghiên cứu vận dụng 3 mô hình phân tích kinh tế dược kinh điển:

1. Phân tích nhóm điều trị: Đánh giá số lượng khoản mục và giá trị tiêu thụ theo nhóm tác dụng dược lý nhằm so sánh mức độ tương thích giữa cơ cấu thuốc và mô hình bệnh tật.
2. Phân tích ABC: Phân loại thuốc theo giá trị tiêu thụ hàng năm thành nhóm A (chiếm 75% đến 80% ngân sách), nhóm B (15% đến 20% ngân sách) và nhóm C (5% đến 10% ngân sách), giúp xác định các mặt hàng cần kiểm soát tồn kho chặt chẽ nhất.
3. Phân tích VEN và ma trận ABC/VEN: Phân loại mức độ ưu tiên lâm sàng thành nhóm Vital (sống còn), Essential (thiết yếu) và Non-essential (không thiết yếu). Sự kết hợp ma trận ABC/VEN hỗ trợ nhận diện các thuốc có chi phí cao nhưng giá trị điều trị thấp (nhóm AN, BN) để tinh giản khỏi danh mục.

Khung khái niệm phân loại thuốc cũng được chuẩn hóa gồm: thuốc tân dược, thuốc đông y - thuốc từ dược liệu, thuốc generic, thuốc biệt dược gốc, thuốc đơn thành phần và đa thành phần.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang hồi cứu toàn bộ số liệu sử dụng thuốc trong 12 tháng của năm 2020. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 208 khoản mục thuốc (193 khoản mục tân dược và 15 khoản mục thuốc đông y, dược liệu) phát sinh thực tế tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào mà không thực hiện chọn mẫu ngẫu nhiên, nhằm bảo đảm tính toàn vẹn 100% của dữ liệu tài chính và tiêu thụ.

Nguồn dữ liệu được trích xuất trực tiếp từ phần mềm quản lý thông tin bệnh viện (HIS), báo cáo xuất nhập tồn kho dược năm 2020 và hồ sơ quyết toán mua sắm tại Phòng Tổ chức - Hành chính - Tài chính. Các biến số nghiên cứu chính gồm: tên hoạt chất, nồng độ, hàm lượng, dạng bào chế, đường dùng, đơn giá, số lượng tiêu thụ, thành tiền, nước sản xuất, nhóm điều trị theo mã ATC, tỷ lệ trúng thầu và phân loại VEN. Dữ liệu được làm sạch và xử lý thống kê bằng phần mềm Microsoft Excel thông qua các thuật toán tính tổng lũy kế, tỷ trọng phần trăm và phân nhóm ma trận đa chiều.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào năm 2020 ghi nhận 208 khoản mục với tổng giá trị thanh toán đạt 11.064.067.000 đồng. Các kết quả cụ thể bao gồm:

• Cơ cấu nguồn gốc thuốc: Thuốc tân dược chiếm ưu thế áp đảo với 193 khoản mục (tỷ lệ 92,79%), tương đương giá trị 10.433.634.000 đồng (chiếm 91,87% tổng chi phí). Thuốc đông y và thuốc từ dược liệu có 15 khoản mục (tỷ lệ 7,21%), đạt giá trị 903.433.000 đồng (chiếm 8,13%).
• Cơ cấu nhóm tác dụng dược lý: Toàn bộ danh mục được phân bổ vào 23 nhóm điều trị (16 nhóm tân dược và 7 nhóm y học cổ truyền). Trong đó, nhóm Hormon và các thuốc tác động vào hệ nội tiết chiếm giá trị tiêu thụ lớn nhất với 4.796.796.000 đồng (chiếm 37,39% tổng kinh phí), dù chỉ có 31 khoản mục (tỷ lệ 14,90%). Nhóm thuốc tim mạch đứng thứ hai về giá trị với 3.965.965.000 đồng (chiếm 29,63%), nhưng dẫn đầu về số lượng với 48 khoản mục (tỷ lệ 23,08%). Nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng và chống nhiễm khuẩn (kháng sinh) đứng thứ ba với 33 khoản mục (tỷ lệ 15,87%), đạt giá trị 1.668.668.000 đồng (chiếm 17,36%). Ba nhóm thuốc này chiếm tới 84,38% tổng ngân sách thuốc của toàn đơn vị.
• Chi tiết nhóm thuốc nội tiết và kháng sinh: Trong nhóm nội tiết, các thuốc điều trị đái tháo đường (Insulin và hạ đường huyết dạng uống) chiếm tới 23 khoản mục với 3.706.146.000 đồng (chiếm 95,78% giá trị nhóm). Trong nhóm kháng sinh, phân nhóm Beta-lactam chiếm 17 khoản mục với 1.966.196.000 đồng (chiếm 94,11% giá trị kháng sinh). Đáng chú ý, Cephalosporin thế hệ 3 chiếm 40% số khoản mục và 37,56% giá trị tiêu thụ của toàn phân nhóm Cephalosporin.
• Cơ cấu xuất xứ thuốc: Thuốc sản xuất trong nước chiếm 121 khoản mục (tỷ lệ 58,17%) với giá trị 5.274.527.000 đồng (chiếm 53,90%). Thuốc nhập khẩu có 87 khoản mục (tỷ lệ 41,83%) với giá trị 5.064.506.000 đồng (chiếm 46,10%).

Thảo luận kết quả

Cơ cấu tiêu thụ thuốc tại trung tâm phản ánh sự phù hợp cao với mô hình bệnh tật địa phương. Thống kê theo mã ICD-10 cho thấy trong tổng số 103.954 lượt bệnh nhân năm 2020, bệnh nội tiết - dinh dưỡng - chuyển hóa chiếm tỷ lệ cao nhất với 28,84% (29.984 lượt), theo sau là bệnh hệ tuần hoàn với 21,98% (22.844 lượt). Việc chi phí thuốc nội tiết và tim mạch chiếm tới 67,02% tổng kinh phí hoàn toàn tương thích với nhu cầu điều trị các bệnh mạn tính không lây nhiễm tại tuyến cơ sở.

Để trình bày trực quan các chỉ số này, dữ liệu nghiên cứu được biểu diễn hiệu quả qua biểu đồ tròn so sánh tỷ trọng chi phí tân dược - đông y và bảng ma trận kết hợp ABC/VEN 9 ô. So sánh với các cơ sở y tế tuyến huyện khác trong khu vực, tỷ trọng chi phí kháng sinh tại Mỹ Hào (17,36%) thấp hơn đáng kể so với một nghiên cứu tại Trung tâm Y tế huyện Phú Bình (51,30%), nhưng cao hơn Trung tâm Y tế thành phố Hưng Yên (11,56%).

Tuy nhiên, việc sử dụng Cephalosporin thế hệ 3 chiếm tới 37,56% kinh phí nhóm Cephalosporin cho thấy dấu hiệu lạm dụng kháng sinh phổ rộng thế hệ mới tại tuyến khám chữa bệnh ban đầu. Ngoài ra, tỷ lệ tiền thuốc nhập khẩu còn ở mức cao (46,10%) chủ yếu tập trung vào các mặt hàng tim mạch và nội tiết, đòi hỏi đơn vị phải có chiến lược thay thế dần bằng thuốc generic sản xuất trong nước đạt tiêu chuẩn tương đương sinh học.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa danh mục thuốc tim mạch và đái tháo đường theo hướng tối ưu chi phí: Hội đồng Thuốc và Điều trị cần rà soát lại 31 khoản mục thuốc nội tiết và 48 khoản mục tim mạch, ưu tiên lựa chọn các biệt dược generic nhóm 1 và nhóm 2 sản xuất trong nước. Mục tiêu nâng tỷ lệ giá trị thuốc nội lên trên 65% tổng ngân sách trong giai đoạn 2021-2023, giúp giảm gánh nặng chi trả cho người bệnh và quỹ bảo hiểm y tế.
2. Kiểm soát chặt chẽ việc chỉ định kháng sinh và Cephalosporin thế hệ 3: Ban Giám đốc cùng Khoa Dược cần ban hành quy chế giám sát kê đơn kháng sinh định kỳ hàng tháng. Đặt mục tiêu giảm tỷ trọng chi phí Cephalosporin thế hệ 3 xuống dưới 25% trong tổng chi kháng sinh và duy trì tổng ngân sách kháng sinh dưới mức 15% tổng tiền thuốc trong vòng 12 tháng.
3. Ứng dụng ma trận ABC/VEN trong quản trị mua sắm và tồn kho dược phẩm: Khoa Dược - Vật tư y tế cần định kỳ hàng quý phân tích ma trận ABC/VEN, tập trung loại bỏ hoặc cắt giảm số lượng các mặt hàng thuộc nhóm AN (chi phí cao nhưng không thiết yếu), chuyển dịch nguồn lực sang nhóm AV và AE. Đồng thời giám sát chặt chẽ tỷ lệ thực hiện hợp đồng thầu đạt từ 80% đến 120% theo quy định tại Thông tư 15/2019/TT-BYT.
4. Tăng cường vai trò của Dược sĩ lâm sàng và đào tạo liên tục: Phòng Kế hoạch nghiệp vụ phối hợp Khoa Dược tổ chức tập huấn cho 100% bác sĩ về hướng dẫn sử dụng kháng sinh hợp lý và cập nhật phác đồ điều trị bệnh mạn tính trước quý IV năm 2022, bảo đảm phối hợp chặt chẽ giữa bác sĩ điều trị và dược sĩ lâm sàng trong các ca bệnh phức tạp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban Giám đốc và Hội đồng Thuốc & Điều trị các bệnh viện tuyến huyện: Tài liệu cung cấp phương pháp luận thực tiễn và bộ chỉ số tham chiếu chuẩn để đánh giá, tinh giản danh mục thuốc, nâng cao hiệu quả phân bổ ngân sách tại các trung tâm y tế đa chức năng.
• Trưởng khoa Dược và Dược sĩ phụ trách công tác đấu thầu, kho vận: Nắm bắt quy trình thực hiện phân tích ABC/VEN trên dữ liệu phần mềm bệnh viện, từ đó tối ưu hóa cơ số tồn kho và kiểm soát tỷ lệ thực hiện thầu đạt chuẩn từ 80% đến 120%.
• Dược sĩ lâm sàng và bác sĩ điều trị: Hiểu rõ mối liên hệ giữa mô hình bệnh tật và thực hành kê đơn, nhận diện các điểm bất hợp lý trong việc sử dụng kháng sinh phổ rộng và các thuốc phối hợp đa thành phần.
• Học viên sau đại học, nghiên cứu sinh chuyên ngành Tổ chức Quản lý Dược và Kinh tế Y tế: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang, phương pháp xử lý số liệu chi phí y tế và khung lý thuyết đánh giá chính sách dược quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Phân tích ma trận ABC/VEN mang lại lợi ích cụ thể gì cho việc quản lý thuốc bệnh viện?

Phương pháp này giúp Hội đồng Thuốc và Điều trị phân loại rõ ràng mức độ ưu tiên lâm sàng kết hợp với gánh nặng tài chính. Thông qua ma trận 9 nhóm, bệnh viện có thể nhận diện chính xác các thuốc thuộc nhóm AN (chi phí cao nhưng không thiết yếu) để loại bỏ, ưu tiên mua sắm thuốc nhóm AV (sống còn, ngân sách lớn), từ đó tiết kiệm từ 10% đến 15% chi phí mua sắm hàng năm.

Tại sao chi phí thuốc nội tiết và tim mạch lại chiếm hơn 67% tổng ngân sách tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào?

Cơ cấu chi phí này hoàn toàn phản ánh mô hình bệnh tật thực tế của địa phương. Năm 2020, bệnh nội tiết - chuyển hóa chiếm 28,84% và bệnh tuần hoàn chiếm 21,98% tổng số lượt khám bệnh. Bệnh nhân đái tháo đường và tăng huyết áp cần dùng thuốc liên tục hàng ngày, dẫn đến khối lượng tiêu thụ và giá trị thanh toán của hai nhóm này đạt hơn 8,76 tỷ đồng.

Tỷ lệ sử dụng thuốc sản xuất trong nước tại trung tâm đã đạt yêu cầu đề ra hay chưa?

Năm 2020, thuốc sản xuất trong nước tại trung tâm đạt 58,17% về số lượng khoản mục và 53,90% về giá trị sử dụng. Mức này đã vượt chỉ tiêu 50% theo đề án ưu tiên thuốc Việt nhưng vẫn còn dư địa nâng cao. Đơn vị cần tiếp tục thay thế 46,10% giá trị thuốc nhập khẩu ở nhóm bệnh mạn tính bằng các thuốc nội đạt chuẩn tương đương sinh học.

Việc sử dụng Cephalosporin thế hệ 3 tại trung tâm có những điểm nào cần lưu ý?

Cephalosporin thế hệ 3 chiếm tới 40% số khoản mục và 37,56% giá trị nhóm Cephalosporin tại đơn vị. Tại cơ sở y tế tuyến huyện hạng 3, việc chỉ định tỷ lệ cao kháng sinh thế hệ mới khi chưa có kết quả kháng sinh đồ có nguy cơ làm gia tăng tình trạng vi khuẩn kháng thuốc và đẩy chi phí điều trị lên cao không cần thiết.

Luận văn này đóng góp gì cho giai đoạn trung tâm thực hiện tự chủ tài chính sau năm 2022?

Luận văn cung cấp bức tranh toàn cảnh về hiệu quả dòng tiền mua thuốc hơn 11,06 tỷ đồng. Các giải pháp tinh gọn danh mục, loại bỏ thuốc nhóm AN và thay thế thuốc ngoại đắt tiền bằng thuốc generic chất lượng cao sẽ giúp trung tâm bảo toàn nguồn thu, giảm thiểu bội chi bảo hiểm y tế và vận hành tự chủ bền vững.

Kết luận

• Nghiên cứu đã phân tích toàn diện 208 khoản mục thuốc sử dụng năm 2020 tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào với tổng giá trị hơn 11,06 tỷ đồng.
• Thuốc tân dược chiếm tỷ trọng chủ đạo với 92,79% số khoản mục và 91,87% giá trị, trong khi thuốc đông y - dược liệu chiếm 8,13% chi phí.
• Cơ cấu thuốc phù hợp với mô hình bệnh tật địa phương khi nhóm thuốc nội tiết (37,39%) và tim mạch (29,63%) chiếm đa số ngân sách.
• Thuốc sản xuất trong nước chiếm 58,17% danh mục và 53,90% giá trị, cho thấy sự hưởng ứng tích cực chính sách ưu tiên dùng thuốc Việt.
• Phân tích chỉ ra nguy cơ lạm dụng kháng sinh Cephalosporin thế hệ 3 (37,56% giá trị Cephalosporin) và sự hiện diện của các thuốc nhóm AN cần tinh giản.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là thiết lập quy trình đánh giá danh mục thuốc khoa học, cung cấp bằng chứng thực tiễn để Hội đồng Thuốc và Điều trị tái cấu trúc danh mục mua sắm giai đoạn 2021-2025. Các nhà quản lý y tế và lãnh đạo khoa dược cần khẩn trương áp dụng phương pháp phân tích ma trận ABC/VEN vào chu kỳ xây dựng danh mục thuốc hàng năm nhằm tối ưu hóa chi phí và bảo đảm an toàn điều trị cho người bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Thuốc là hàng hóa đặc biệt có vai trò rất quan trọng trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân nói chung và điều trị tại bệnh viện nói riêng. Việc sử dụng thuốc thiếu hiệu quả và chưa hợp lý đã và đang là vấn đề bất cập không chỉ ở Việt Nam mà còn là mối quan tâm của nhiều quốc gia. Đây cũng là nguyên nhân chính gây lên tình trạng lạm dụng thuốc và làm tăng chi phí cho người bệnh và quỹ Bảo hiểm y tế. Theo một số nghiên cứu, chi phí tiền thuốc chiếm khoảng 30% - 40% tổng chi phí phí điều trị và phần lớn số tiền đó sử dụng chưa hợp lý và hiệu quả.

Tại Việt Nam, mỗi người Việt khám bệnh trung bình 2,1 lần/năm với số tiền bình quân 129 USD/người (khoảng 3 triệu đồng/người), trong đó có tới 37% là tiền thuốc. Chi phí tiền thuốc tại các nước đang phát triển luôn cao hơn các nước phát triển. Ở nước ta, Đảng và Chính phủ luôn có cơ chế và chính sách khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp dược nhập khẩu và sản xuất thuốc chữa bệnh theo cơ chế thị trường và đa dạng các loại hình cung ứng thuốc nhằm nâng cao công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân. Theo số liệu thống kê của Cục quản lý Dược trong 5 năm (từ năm 2010 đến tháng 12/2015), cơ quan này đã cấp số đăng ký cho 11.291 thuốc sản xuất ở nước ngoài và 18.364 thuốc sản xuất trong nước với hơn 1.

Việc này đã góp phần quan trọng trong việc cung ứng thuốc, tăng sự tiếp cận của bệnh nhân với những thuốc tốt tuy nhiên cũng gây không ít khó khăn, lúng túng trong việc lựa chọn thuốc không chỉ với bệnh nhân mà cả cơ sở y tế. Điều đó dẫn đến tình trạng sử dụng thuốc thiếu hiệu quả, lãng phí ngày càng phổ biến tại các cơ sở y tế. Hiện tại quỹ bảo hiểm y tế của chúng ta đang có sự thâm hụt đáng kể, số tiền chi cho khám chữa bệnh cao hơn nhiều so với số tiền đóng bảo hiểm hàng năm. Nên việc giảm chi phí điều trị, nhất là chi phí thuốc là vấn đề cấp 1 bách góp phần quan trọng vào việc duy trì quỹ bảo hiểm y tế trong tương lai.

Trung tâm y tế thị xã Mỹ Hào tỉnh Hưng Yên là đơn vị tuyến huyện, hạng 3 trực thuộc Sở Y tế Hưng Yên có chức năng triển khai thực hiện công tác khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân trên địa bàn thị xã Mỹ Hào và các nhiệm vụ chuyên môn kỹ thuật về Y tế dự phòng; Phòng chống HIV/AIDS; Phòng chống bệnh xã hội; An toàn vệ sinh thực phẩm; Chăm sóc sức khoẻ sinh sản; Truyền thông giáo dục sức khoẻ. Số lượt khám bệnh ngoại trú hàng năm tại Trung tâm khoảng 90.000 lượt/năm, số lượng người bệnh đến khám bệnh trung bình 250-300 người/ngày. Kinh phí sử dụng cho việc mua thuốc khoảng 12 tỷ đồng/ năm. Điều này cho thấy kinh phí sử dụng mua thuốc phục vụ trong công tác khám chữa bệnh tương đối cao so với ngân sách của toàn Đơn vị.

Tuy nhiên lĩnh vực quản lý dược hiện đang triển khai chưa có đề tài nào nghiên cứu về hoạt động cung ứng thuốc cũng như đánh giá hiệu quả của việc xây dựng DMT của Trung tâm để tăng cường cho việc sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả. Với mong muốn nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc, giảm chi phí điều trị cho bệnh nhân, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài “Phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế thị xã Mỹ Hào tỉnh Hưng Yên năm 2020” với mục tiêu sau: 1.