Luận văn CKI phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm, Hưng Yên năm 2020

Phân tích danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm năm 2020 là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh giá… 91 trang · Trường Đại học Dược Hà Nội · 2022.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Thúy
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Xuân Thắng
• Trường học: Trường Đại học Dược Hà Nội
• Chuyên ngành: Tổ Chức Quản Lý Dược
• Đề tài: Phân Tích Danh Mục Thuốc Sử Dụng Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Văn Lâm Tỉnh Hưng Yên Năm 2020
• Loại tài liệu: Luận văn dược sĩ chuyên khoa cấp I
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. MỘT SỐ VĂN BẢN LIÊN QUAN TỚI LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU
• 3. MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH SỬ DỤNG THUỐC
• 3.1. Phân tích sử dụng thuốc theo nhóm điều trị
• 3.2. Phương pháp phân tích ABC
• 3.3. Phương pháp phân tích VEN
• 3.4. Phương pháp phân tích ma trận ABC/VEN
• 4. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG THUỐC TẠI CÁC BỆNH VIỆN TUYẾN HUYỆN Ở VIỆT NAM
• 4.1. Về cơ cấu sử dụng thuốc theo nhóm tác dụng dược lý
• 4.2. Về nguồn gốc xuất xứ
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• Phụ lục 2. DANH MỤC BẢNG
• Phụ lục 3. DANH MỤC HÌNH

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Văn Lâm

Phân tích danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm năm 2020 là một nghiên cứu quan trọng nhằm đánh giá hiệu quả và tính hợp lý trong việc sử dụng thuốc. Nghiên cứu này không chỉ giúp cải thiện chất lượng chăm sóc sức khỏe mà còn tiết kiệm chi phí cho bệnh viện và người bệnh. Việc xây dựng danh mục thuốc hợp lý sẽ đảm bảo rằng các thuốc được sử dụng đều có hiệu quả điều trị cao và an toàn cho người bệnh.

1.1. Mục Tiêu Của Nghiên Cứu Phân Tích Danh Mục Thuốc

Mục tiêu chính của nghiên cứu là mô tả cơ cấu danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm và phân tích theo phương pháp ABC, VEN. Điều này giúp xác định các thuốc thiết yếu và không thiết yếu, từ đó đưa ra các đề xuất cải thiện.

1.2. Ý Nghĩa Của Việc Phân Tích Danh Mục Thuốc

Phân tích danh mục thuốc giúp nhận diện các vấn đề trong việc sử dụng thuốc, từ đó cải thiện quy trình cung ứng thuốc và nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân.

II. Vấn Đề Trong Sử Dụng Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Văn Lâm

Việc sử dụng thuốc không hợp lý tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm đã dẫn đến nhiều vấn đề nghiêm trọng. Tình trạng lạm dụng kháng sinh và thuốc không thiết yếu đang gia tăng, gây lãng phí ngân sách y tế và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng. Các bác sĩ và dược sĩ cần có sự phối hợp chặt chẽ để đảm bảo rằng thuốc được sử dụng đúng cách và hiệu quả.

2.1. Tình Trạng Lạm Dụng Kháng Sinh

Lạm dụng kháng sinh là một trong những vấn đề lớn trong việc sử dụng thuốc tại bệnh viện. Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ sử dụng kháng sinh cao, dẫn đến nguy cơ kháng thuốc và giảm hiệu quả điều trị.

2.2. Các Thuốc Không Thiết Yếu Trong Danh Mục

Nhiều thuốc không thiết yếu vẫn được sử dụng với tỷ lệ cao, gây lãng phí và không mang lại lợi ích điều trị cho bệnh nhân. Cần có các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn trong việc lựa chọn thuốc.

III. Phương Pháp Phân Tích Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Văn Lâm

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp phân tích ABC và VEN để đánh giá danh mục thuốc. Phương pháp ABC giúp phân loại thuốc theo mức độ tiêu thụ và chi phí, trong khi phương pháp VEN xác định mức độ thiết yếu của thuốc. Sự kết hợp của hai phương pháp này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về việc sử dụng thuốc tại bệnh viện.

3.1. Phân Tích ABC Trong Danh Mục Thuốc

Phân tích ABC giúp xác định các thuốc chiếm tỷ lệ lớn trong chi phí mua thuốc, từ đó đưa ra quyết định về tồn trữ và mua sắm thuốc hợp lý.

3.2. Phân Tích VEN Để Xác Định Thuốc Thiết Yếu

Phân tích VEN phân loại thuốc thành ba nhóm: thuốc sống còn, thuốc thiết yếu và thuốc không thiết yếu. Điều này giúp ưu tiên lựa chọn thuốc trong ngân sách hạn chế.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Văn Lâm

Kết quả nghiên cứu cho thấy cơ cấu danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm năm 2020 có sự thay đổi đáng kể so với các năm trước. Sự phân bổ thuốc theo nhóm tác dụng dược lý và nguồn gốc xuất xứ cũng được phân tích kỹ lưỡng, giúp nhận diện các vấn đề trong việc sử dụng thuốc.

4.1. Cơ Cấu Danh Mục Thuốc Theo Nhóm Tác Dụng

Cơ cấu danh mục thuốc được phân loại theo nhóm tác dụng dược lý, cho thấy sự ưu tiên cho các thuốc điều trị ký sinh trùng và kháng sinh.

4.2. Nguồn Gốc Xuất Xứ Của Thuốc

Tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước và thuốc nhập khẩu cũng được phân tích, cho thấy sự cần thiết phải ưu tiên sử dụng thuốc nội địa để phát triển ngành dược Việt Nam.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Về Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế Huyện Văn Lâm

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc phân tích danh mục thuốc là cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm. Các đề xuất được đưa ra nhằm cải thiện quy trình lựa chọn và sử dụng thuốc, từ đó nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân.

5.1. Đề Xuất Cải Thiện Quy Trình Lựa Chọn Thuốc

Cần có các biện pháp cải thiện quy trình lựa chọn thuốc, bao gồm việc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia và cập nhật danh mục thuốc thường xuyên.

5.2. Tương Lai Của Danh Mục Thuốc Tại Trung Tâm Y Tế

Tương lai của danh mục thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm cần được định hướng theo hướng bền vững, đảm bảo an toàn và hiệu quả cho người bệnh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống quản trị y tế hiện đại, ngân sách dành cho thuốc thường chiếm khoảng 30% đến 40% tổng chi phí hoạt động của một cơ sở khám chữa bệnh. Việc tối ưu hóa danh mục thuốc không chỉ đảm bảo hiệu quả điều trị lâm sàng mà còn là yếu tố sống còn giúp cân đối nguồn quỹ bảo hiểm y tế và giảm thiểu gánh nặng tài chính cho người bệnh. Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên là đơn vị khám chữa bệnh hạng II với quy mô 110 giường kế hoạch và 134 giường thực kê, chịu trách nhiệm chăm sóc sức khỏe cho nhân dân địa phương cùng một lượng lớn công nhân tại các khu công nghiệp trọng điểm trên địa bàn.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán cấp thiết về đánh giá tính hợp lý trong lựa chọn và cung ứng thuốc sau khi Thông tư 30/2018/TT-BYT được triển khai áp dụng. Trong năm 2020, đơn vị đã tiếp nhận và điều trị cho 140.490 lượt bệnh nhân với cơ cấu bệnh tật biến động phức tạp. Mục tiêu trọng tâm của đề tài là mô tả cơ cấu toàn diện 286 khoản mục thuốc đã sử dụng, đồng thời áp dụng phương pháp phân tích kinh tế dược chuẩn mực gồm phân tích ABC, phân tích VEN và tích hợp ma trận ABC/VEN. Kết quả nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn to lớn cho Hội đồng Thuốc và Điều trị trong việc tái cơ cấu danh mục, quản lý hiệu quả nguồn ngân sách hơn 14,7 tỷ đồng, hạn chế tối đa các khoản chi lãng phí và nâng cao chất lượng sử dụng thuốc an toàn, hợp lý tại cơ sở y tế tuyến huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận về quản trị cung ứng dược phẩm bệnh viện theo quy định của Luật Dược số 105/2016/QH13 và các hướng dẫn chuyên môn tại Thông tư 21/2013/TT-BYT, Thông tư 22/2011/TT-BYT của Bộ Y tế. Hoạt động lựa chọn thuốc trong bệnh viện phải tuân thủ nguyên tắc bám sát mô hình bệnh tật theo bảng phân loại quốc tế ICD-10 và đảm bảo cân bằng chi phí điều trị.

Khung phân tích kinh tế dược trong đề tài tích hợp ba công cụ cốt lõi:

• Phương pháp phân tích nhóm điều trị: Đánh giá tương quan giữa số lượng và giá trị sử dụng của từng nhóm tác dụng dược lý nhằm phát hiện các nhóm thuốc chiếm tỷ trọng ngân sách vượt trội.
• Phương pháp phân tích ABC: Ứng dụng nguyên lý Pareto phân loại danh mục thành ba nhóm: Hạng A (chiếm 75-80% tổng kinh phí với 10-20% số khoản mục), Hạng B (chiếm 15-20% kinh phí với 10-20% khoản mục), và Hạng C (chiếm 5-10% kinh phí nhưng chiếm 60-80% khoản mục).
• Phương pháp phân tích VEN: Phân loại thuốc theo mức độ ưu tiên lâm sàng gồm thuốc sống còn (V - Vital), thuốc thiết yếu (E - Essential) và thuốc không thiết yếu (N - Non-Essential). Việc kết hợp ma trận hai chiều ABC/VEN tạo ra 9 phân nhóm chỉ báo, đóng vai trò then chốt giúp nhận diện các bất cập tài chính, đặc biệt là nhóm thuốc chi phí cao nhưng giá trị điều trị thấp (nhóm AN và BN).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang hồi cứu toàn bộ số liệu tiêu thụ thuốc trong chu kỳ 12 tháng, tính từ ngày 01/01/2020 đến ngày 31/12/2020 tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 286 khoản mục thuốc được xuất kho sử dụng thực tế trong năm 2020 với tổng giá trị quyết toán đạt 14.719.278.743 đồng. Nghiên cứu thực hiện chọn mẫu toàn bộ, không lấy mẫu ngẫu nhiên nhằm đảm bảo thu thập 100% dữ liệu tài chính và phản ánh chính xác bức tranh tiêu thụ thuốc tại đơn vị.
• Nguồn dữ liệu: Số liệu được kết xuất trực tiếp từ phần mềm quản lý bệnh viện (HIS/LIS/Dược), đối chiếu với báo cáo xuất - nhập - tồn kho Dược và hồ sơ quyết toán tiền thuốc với Bảo hiểm xã hội tỉnh Hưng Yên.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc kết hợp phân tích phân hạng ABC với phân loại VEN là chuẩn mực được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo. Phương pháp này lượng hóa chính xác mối tương quan giữa gánh nặng tài chính và nhu cầu lâm sàng, khắc phục tình trạng phân bổ ngân sách cảm tính và giúp chỉ ra các thuốc cần cắt giảm hoặc ưu tiên tồn trữ. Dữ liệu được làm sạch và xử lý thống kê bằng phần mềm Microsoft Excel 2010 kết hợp phần mềm chuyên dụng phân tích ABC/VEN.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Tổng kết danh mục 286 khoản mục thuốc sử dụng năm 2020 tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm cho thấy thuốc tân dược (hóa dược) chiếm ưu thế áp đảo với 266 khoản mục (93,01% tổng số khoản mục) và chiếm 96,48% tổng giá trị sử dụng. Nhóm thuốc đông y và thuốc từ dược liệu chỉ có 20 khoản mục (6,99% số khoản mục), chiếm 3,52% tổng kinh phí.

Phân tích cơ cấu theo 21 nhóm tác dụng dược lý ghi nhận ba nhóm thuốc dẫn đầu về giá trị tiêu thụ:

• Nhóm hormon và các thuốc tác động vào hệ nội tiết đứng vị trí thứ nhất với 28 khoản mục (9,79%), chiếm tới 33,65% tổng giá trị tiền thuốc (trên 4,83 tỷ đồng). Trong đó, phân nhóm thuốc hạ đường huyết và insulin chiếm 79,81% kinh phí của toàn nhóm nội tiết.
• Nhóm thuốc điều trị ký sinh trùng, chống nhiễm khuẩn đứng thứ hai với 46 khoản mục (16,08%), chiếm 25,53% giá trị sử dụng (trên 3,91 tỷ đồng). Kháng sinh nhóm Beta-lactam chiếm ưu thế tuyệt đối với 47,83% số khoản mục và 66,68% tổng kinh phí thuốc kháng khuẩn.
• Nhóm thuốc tim mạch đứng thứ ba với 44 khoản mục (15,38%), chiếm 21,24% tổng chi phí.

Về nguồn gốc xuất xứ và tên thương mại, thuốc sản xuất trong nước chiếm 167 khoản mục (58,39%) nhưng chỉ chiếm 35,83% giá trị sử dụng. Ngược lại, thuốc nhập khẩu có 119 khoản mục (41,61%) nhưng chiếm tới 64,17% ngân sách. Thuốc mang tên generic chiếm tỷ trọng lớn với 90,23% số khoản mục và 87,54% giá trị. Về đường dùng, thuốc đường uống chiếm ưu thế với 192 khoản mục (67,13%) và 64,90% kinh phí, thuốc tiêm truyền chiếm 63 khoản mục (22,03%) và 31,48% kinh phí.

Kết quả phân tích ma trận ABC/VEN chỉ ra rằng nhóm thuốc hạng A gồm 57 khoản mục (19,93%), tiêu tốn 79,95% tổng ngân sách. Phân tích phân hạng VEN ghi nhận thuốc thiết yếu (nhóm E) chiếm 66,78% số khoản mục và 61,67% giá trị, thuốc sống còn (nhóm V) chiếm 21,68% số khoản mục và 33,10% giá trị. Đáng chú ý, phân tích ma trận phát hiện 4 khoản mục thuộc nhóm AN (thuốc không thiết yếu nhưng chi phí cao) chiếm 2,60% tổng chi phí (tương đương 381,85 triệu đồng), bao gồm Setblood, Crinaphusa, thuốc ho bổ phế chỉ khái lộ. Đồng thời, nhóm BN xuất hiện 9 khoản mục không thiết yếu chiếm 2,02% kinh phí.

Thảo luận kết quả

Cơ cấu tiêu thụ thuốc tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm phản ánh sự phù hợp cao với mô hình bệnh tật của đơn vị. Trong tổng số 140.490 lượt khám chữa bệnh năm 2020, ba nhóm bệnh chiếm tỷ lệ cao nhất gồm: bệnh hệ tuần hoàn (18,79%), bệnh nội tiết và chuyển hóa (18,10%, chủ yếu là đái tháo đường type 2) và bệnh hệ hô hấp (15,45%). Tương ứng với mô hình này, ba nhóm thuốc nội tiết, kháng sinh và tim mạch đã chiếm tới 80,42% tổng chi phí sử dụng thuốc toàn viện. Dữ liệu này được mô tả sinh động qua các bảng phân tích cơ cấu chi phí và biểu đồ phân bố bệnh tật, cho thấy việc cung ứng thuốc đã cơ bản đáp ứng đúng nhu cầu điều trị thực tế.

So sánh với các nghiên cứu tại các bệnh viện tuyến huyện lân cận, tỷ trọng chi phí thuốc kháng sinh tại Văn Lâm (25,53%) tương đồng với Trung tâm Y tế huyện Văn Giang (24,06%) và thấp hơn Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất (29,5%). Tuy nhiên, tỷ lệ chi phí dành cho thuốc sản xuất trong nước tại đơn vị (35,83%) vẫn còn khiêm tốn khi so sánh với Trung tâm Y tế thành phố Vĩnh Yên (59,3%) hay Bệnh viện Đa khoa huyện Thạch Thất (50,1%). Việc thuốc ngoại nhập chiếm đến 64,17% kinh phí cho thấy đơn vị cần đẩy mạnh hơn nữa việc triển khai Thông tư 03/2019/TT-BYT nhằm thay thế các biệt dược nhập khẩu bằng các hoạt chất sản xuất trong nước đạt tiêu chuẩn tương đương điều trị.

Bên cạnh đó, việc tồn tại 4 thuốc nhóm AN và 9 thuốc nhóm BN trong ma trận ABC/VEN là điểm bất hợp lý cần chấn chỉnh. Các thuốc này chủ yếu là khoáng chất, vitamin và chế phẩm bổ trợ có chi phí cao nhưng hiệu quả điều trị chưa thực sự vượt trội, gây thâm hụt nguồn kinh phí vốn dành cho các thuốc sống còn và thiết yếu.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, Hội đồng Thuốc và Điều trị cùng Ban Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm cần triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp chiến lược:

• Tái cấu trúc danh mục và loại bỏ các thuốc nhóm AN, BN: Hội đồng Thuốc và Điều trị cần rà soát, cắt giảm tối thiểu 80% kinh phí dành cho 4 mặt hàng nhóm AN (Setblood, Crinaphusa, Thuốc ho bổ phế) trong quý 1 của năm kế hoạch, giúp tiết kiệm hơn 300 triệu đồng để tái đầu tư cho các thuốc cấp cứu nhóm AV và BV.
• Thúc đẩy sử dụng thuốc sản xuất trong nước: Khoa Dược xây dựng tiêu chí đấu thầu ưu tiên thuốc nội theo Thông tư 03/2019/TT-BYT, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng giá trị thuốc nội từ mức 35,83% lên tối thiểu 50% trong vòng 12 tháng, qua đó giảm gánh nặng chi phí thuốc ngoại nhập.
• Tăng cường kiểm soát chỉ định kháng sinh và thuốc tiêm: Bộ phận Dược lâm sàng thiết lập quy trình kiểm toán đơn thuốc định kỳ hàng tháng đối với nhóm kháng sinh Beta-lactam (hiện chiếm 66,68% chi phí kháng sinh), đồng thời kiểm soát nghiêm ngặt chỉ định thuốc tiêm nhằm duy trì tỷ trọng chi phí thuốc tiêm dưới ngưỡng 25% tổng ngân sách.
• Ứng dụng phần mềm tự động hóa phân tích ABC/VEN: Phòng Công nghệ thông tin phối hợp cùng Khoa Dược tích hợp mô đun cảnh báo tự động ma trận ABC/VEN vào phần mềm bệnh viện trong thời hạn 6 tháng, giúp phát hiện sớm các khoản mục thuốc phát sinh chi phí bất thường theo thời gian thực.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám đốc và Hội đồng Thuốc và Điều trị tại các bệnh viện tuyến huyện: Cung cấp phương pháp luận và số liệu thực chứng để xây dựng danh mục thuốc tối ưu, vừa bám sát mô hình bệnh tật, vừa kiểm soát hiệu quả nguồn ngân sách từ 10 đến 20 tỷ đồng mỗi năm.
• Dược sĩ phụ trách công tác cung ứng và dược lâm sàng: Tham khảo mô hình phân tích ma trận ABC/VEN chi tiết để ứng dụng vào việc lập kế hoạch dự trù mua sắm, quản lý tồn kho và giám sát an toàn sử dụng thuốc tại đơn vị.
• Học viên sau đại học và sinh viên chuyên ngành Dược: Tài liệu học thuật chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng trong tổ chức quản lý dược, phục vụ việc thực hiện các đề tài khóa luận và luận văn chuyên khoa.
• Cán bộ giám định bảo hiểm y tế và nhà quản lý y tế công cộng: Làm căn cứ thực tế để đánh giá tính hợp lý của chỉ định điều trị và cơ cấu thanh toán chi phí thuốc bảo hiểm y tế tại tuyến y tế cơ sở.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao nhóm thuốc nội tiết lại chiếm tỷ trọng chi phí cao nhất tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm?

Nhóm thuốc nội tiết chiếm tới 33,65% tổng giá trị sử dụng thuốc (hơn 4,83 tỷ đồng) do mô hình bệnh tật tại đơn vị ghi nhận 25.482 lượt khám bệnh nội tiết, dinh dưỡng và chuyển hóa (chiếm 18,10% tổng số lượt khám). Đa số bệnh nhân mắc đái tháo đường type 2 cần sử dụng thuốc hạ đường huyết và insulin liên tục, kéo dài.

Sự hiện diện của các thuốc nhóm AN trong ma trận phân tích nói lên điều gì?

Nhóm AN đại diện cho các thuốc không thiết yếu nhưng lại tiêu tốn kinh phí lớn (hạng A). Việc tồn tại 4 thuốc nhóm AN chiếm 2,60% tổng ngân sách (381,85 triệu đồng) cho thấy danh mục vẫn còn các sản phẩm hỗ trợ điều trị chưa thực sự cấp bách, cần được Hội đồng Thuốc và Điều trị rà soát để cắt giảm.

Việc ưu tiên sử dụng thuốc generic mang lại lợi ích gì cho cơ sở y tế?

Tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm, thuốc generic chiếm 90,23% số khoản mục và 87,54% giá trị sử dụng. Việc ưu tiên thuốc generic giúp giảm đáng kể giá thành điều trị cho người bệnh, phù hợp với định hướng của Bộ Y tế và giúp quỹ bảo hiểm y tế chi trả hiệu quả hơn so với việc dùng biệt dược gốc đắt tiền.

Tại sao tỷ lệ chi phí thuốc nhập khẩu lại chiếm tới 64,17% dù số lượng khoản mục ít hơn thuốc nội?

Thuốc nhập khẩu chỉ chiếm 41,61% số khoản mục (119 thuốc) nhưng chiếm 64,17% kinh phí do đơn giá trung bình của các biệt dược và thuốc ngoại nhập cao hơn nhiều so với thuốc nội. Đơn vị cần chủ động tìm kiếm các nguồn thuốc sản xuất trong nước có tương đương sinh học để thay thế.

Phân tích ma trận ABC/VEN hỗ trợ công tác đấu thầu thuốc như thế nào?

Ma trận ABC/VEN phân loại rõ 9 nhóm thuốc ưu tiên, giúp đơn vị xác định chính xác các mặt hàng cốt lõi (nhóm AV, AE) để tập trung ngân sách và xây dựng số lượng thầu sát thực tế, đồng thời hạn chế dự trù quá mức các nhóm thuốc không thiết yếu (AN, BN, CN).

Kết luận

• Đề tài đã mô tả và đánh giá toàn diện cơ cấu 286 khoản mục thuốc sử dụng tại Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm năm 2020 với tổng giá trị quyết toán đạt trên 14,7 tỷ đồng.
• Danh mục thuốc phản ánh sự bám sát mô hình bệnh tật địa phương với ba nhóm thuốc chủ lực gồm nội tiết, kháng sinh và tim mạch, chiếm 80,42% tổng kinh phí.
• Đơn vị đã thực hiện tốt định hướng sử dụng thuốc generic (chiếm 87,54% giá trị) và ưu tiên đường uống an toàn, tiết kiệm (chiếm 64,90% giá trị).
• Phân tích chỉ ra tồn tại về tỷ lệ chi phí thuốc nội còn thấp (35,83%) và sự xuất hiện của 4 thuốc nhóm AN tiêu tốn 381,85 triệu đồng ngân sách.
• Đóng góp chính của luận văn là cung cấp giải pháp can thiệp cụ thể giúp đơn vị hoàn thiện danh mục thuốc trong giai đoạn 2021-2025, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ thuốc nội lên 50% và tối ưu hóa hiệu quả điều trị.

Các nhà quản lý bệnh viện và cán bộ phụ trách công tác dược hãy chủ động áp dụng ngay công cụ ma trận ABC/VEN để rà soát danh mục thuốc định kỳ, đảm bảo sử dụng nguồn kinh phí y tế an toàn, minh bạch và hiệu quả nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Việc sử dụng thuốc thiếu hiệu quả và bất hợp lý nói chung và trong bệnh viện nói riêng đã và đang là một vấn đề bất cập của nhiều quốc gia trên toàn thế giới. Theo một số nghiên cứu, chi phí mua thuốc chiếm khoảng 30-40% ngân sách ngành Y tế của nhiều nước và phần lớn số tiền đó bị lãng phí do sử dụng thuốc không hợp lý và các hoạt động cung ứng không hiệu quả. Đây cũng là một trong các nguyên nhân chính làm gia tăng đáng kể chi phí cho người bệnh, giảm chất lượng chăm sóc sức khỏe và uy tín của các cơ sở khám chữa bệnh. Tại Việt Nam, thị trường thuốc ngày càng đa dạng và phong phú cả về số lượng, chủng loại và nhà cung cấp.

Sự cạnh tranh giữa thuốc sản xuất trong nước với thuốc nhập khẩu, thuốc có cùng tác dụng dược lý hoặc cùng một dạng bào chế giữa các doanh nghiệp trong nước sản xuất với nhau gây không ít khó khăn, lúng túng đối với các bệnh viện trong việc lựa chọn xây dựng danh mục thuốc sử dụng tại đơn vị. Bên cạnh đó, còn rất nhiều bất cập trong sử dụng thuốc tại các bệnh viện như: các thuốc không thiết yếu (không thực sự cần thiết) được sử dụng với tỷ lệ cao, lạm dụng kháng sinh, vitamin, thuốc tiêm. Điều đó dẫn đến tình trạng sử dụng thuốc thiếu hiệu quả, lãng phí ngày càng phổ biến tại các cơ sở y tế. Để hạn chế tình trạng trên, Tổ chức Y tế thế giới đã khuyến cáo các quốc gia thành lập Hội đồng thuốc và Điều trị (HĐT&ĐT) tại các bệnh viện.

HĐT&ĐT đóng vai trò quan trọng trong việc điều phối toàn bộ quá trình cung ứng thuốc trong chu trình quản lý cung ứng thuốc ở bệnh viện. Việc xây dựng được một danh mục thuốc an toàn, có hiệu quả điều trị cao, chi phí hợp lý nhằm đáp ứng được yêu cầu điều trị tại cơ sở sẽ mang lại rất nhiều lợi ích to lớn cho bệnh viện nói riêng cũng như toàn xã hội nói chung. Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm với quy mô 110 giường kế hoạch và 134 1 giường thực kê, có nhiệm vụ khám chữa bệnh cho nhân dân khu vực phía Bắc tỉnh Hưng Yên. Huyện Văn Lâm tỉnh Hưng Yên là huyện tập trung các khu công nghiệp trọng điểm của tỉnh nên ngoài dân bản địa còn rất đông công nhân và người lao động từ nơi khác đến cư trú.

Vì vậy, lượng bệnh nhân đến khám tại trung tâm ngày càng đông, mô hình bệnh tật ngày càng đa dạng, mức tiêu thụ thuốc ngày càng lớn đòi hỏi bệnh viện không ngừng nâng cao công tác khám chữa bệnh, tạo ra thương hiệu, uy tín và sự tin tưởng của nhân dân trong huyện cũng như trong tỉnh Hưng Yên. Đối với Trung tâm Y tế huyện Văn Lâm việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, tiết kiệm là một trong những nội dung quan trọng trong quản lý bệnh viện. Năm 2016 đã có đề tài nghiên cứu phân tích danh mục thuốc sử dụng tại Trung tâm y tế huyện Văn Lâm theo phương pháp ABC. Tuy nhiên, sau khi thông tư 30/2018/TT-BYT được triển khai thì việc xây dựng danh mục thuốc sử dụng của bệnh viện có nhiều thay đổi để đáp ứng kịp thời nhu cầu khám chữa bệnh tại đơn vị.